Кіріспе

Қытайдың ұлттық мемлекеттік университеті

Қытайдың Миндзу университеті (MUC) – Қытайдың Пекин қаласында орналасқан ұлттық мемлекеттік университет. Ол Қытайдың Ұлттық этникалық істер комиссиясымен байланысты. Университет 211 жобасының, 985 жобасының және «Қос бірінші класс» құрылысының аясында жұмыс істейді. Миндзу университеті этникалық азшылықтарды зерттеу саласында Қытайдағы университеттердің арасында бірінші орынды иеленеді. Оның мақсаты – барлық этникалық топтардың ұлы мәдениетін мұра етіп алып, оны дамытудағы әлемдегі ең жақсы университеттердің бірі болу. Қытай үкіметінің күшті қолдауының арқасында университет жылдар бойы үдемелі дамуды көрсетіп келеді. MUC этнология, антропология, этникалық экономика, аймақтық экономика, дінтану, тарих, би және бейнелеу өнері салаларында Қытайдың ең беделді университеттерінің бірі болып табылады.

Атауы

Қытайша атауы "орталық ұлттық университет" деген мағынаны білдіреді, яғни бұл ұлттық деңгейдегі, аз ұлт өкілдеріне қызмет етуге бағытталған университет. Ескі ағылшынша атау этникалық терминді "ұлттар" деп аударған, бұл неміс және орыс тіліндегі марксистік мәтіндерде қолданылған терминге сүйенген. 2008 жылдың 20 қарашасында университет ресми ағылшынша атауын өзгертті, себебі "орталық" сөзі Қытайдың географиялық орталығында орналасқандығын білдіруі мүмкін деген қауіп болды (мысалы, Оңтүстік-Орталық Ұлттық Университеті сияқты), сондай-ақ ескі атау жағымсыз естілді. Ренмин университетінің атауын өзгерту бұл мәселеде үлгі ретінде алынды. Жаңа атау университеттің ұлттық ерекшелігін жасырады, бірақ студенттердің пікірі көбінесе университеттің "ауыл" деген лақап атын қолданусыз қалдыруына байланысты болды. Қытай тіліндегі "ауыл" сөзінің ханью пиньині ағылшын тіліндегі "CUN" деген аббревиатураға ұқсас. Қытай мәдениетінде ауылдар үйге жылы сезімдермен байланысты.

Академиялық бағдарламалар

Университет 55 мамандық бойынша, әдетте төрт жылдық оқудан кейін, бакалавр деңгейінде дипломдар тағайындайды. 64 магистратура және 25 докторантура бағдарламасы бар. 15 000 студенттің арасында хань ұлтының жастары ең ірі этникалық топ болса, студенттердің 60%-ы және академиялық қызметкерлердің үштен бірінен астамы басқа ұлттардан. Дәстүрлі курстармен қатар, мектеп этнология, этникалық тілдер және азшылықтар әдебиеті сияқты арнайы мамандықтар мен курстарды ұсынады. Антропология және этнология – ең күшті зерттеу салалары, олар кішкентай баспасы мен журналының негізгі тірегі болып табылады. 2001 жылы «Халық газеті» КУН-ді «этностық зерттеулер саласындағы Қытайдың жетекші академиясы» деп сипаттады. Басқа да беделді факультеттер – би мектебі және азшылықтар тілдері мен әдебиеті факультеттері. Басқа пәндер көбінесе этникалық азшылықтардың көзқарасынан қарастырылады, мысалы, биология курстары Қытайдың этникалық азшылықтарының аймақтарындағы флора мен фаунаға назар аударуы мүмкін. Миндзу университеті әлеуметтік ғылымдарды зерттеу саласында белсенді қатысады. Оның әлеуметтік ғылымдар факультеттері негізінен этникалық тұрғыдан зерттеулер жүргізеді және этникалық экономика, аймақтық экономика, этникалық азшылықтар аймақтарындағы құқықтық зерттеулер, этникалық басқару саласында Қытайдағы жетекші зерттеу нәтижелеріне қол жеткізді. Атап айтқанда, экономика, менеджмент, құқық және тарих факультеттері «985 жобасы» көмегімен дамып келе жатқан зерттеу орталықтарына айналуда. Университет – Мемлекеттік этникалық істер жөніндегі комиссия ұстап тұратын ұлттық мекемелер желісінің шыңы, бірақ академиялық стандарттарды Мемлекеттік білім беру комиссиясы да бақылайды, сондықтан кейбір студенттер екі түрлі емтихан тапсыруға мәжбүр болады. Студенттер қытай азшылықтары теориясы және марксизм курстарын оқуға міндетті. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде Миндзу университетінің негізгі серіктесі – Ұлыбританияның Шығыс Лондон университеті.

Рейтингтер мен бедел

Миндзу университеті Қытайда "ұлттық азшылықтар" ретінде құрылған университеттердің арасында бірінші орынға ие. Университет өнер және гуманитарлық бағдарламаларға, әсіресе ұлттық азшылықтарға қатысты мамандықтарға баса назар аударғандықтан, әлемдік университеттер рейтингінде салыстырмалы түрде төменгі көрсеткіштерге қол жеткізді және QS BRICS университеттері рейтингінде 271-280-орынды иеленді. Халықаралық аренада Қытайдың Миндзу университеті Дүниежүзілік университеттер рейтингісі орталығы (CWUR), RUR Дүниежүзілік университеттер рейтингісі, Scimago институттары рейтингісі және академиялық өнімділік бойынша университеттер рейтингісі бойынша әлемнің 2000 үздік университетінің қатарында саналады.

Тарих

Қытай Коммунистік партиясы алғаш рет 1941 жылдың қазан айында Қытайдың орталық бөлігіндегі Яньань қаласындағы Азамат соғысының бекінісінде Ұлттар институтын құрды. 1950-1952 жылдары ол Пекин университеті мен Цинхуа университетінің элементтерін қоса алғанда, басқа этнолингвистикалық және әлеуметтану кафедраларымен біріктірілді. Нәтижесінде 1951 жылы құрылған және 1952 жылдың 11 маусымында ресми түрде ашылған Ұлттық орталық институты пайда болды. Институтқа Пекиннің шетінде үлкен саябақ аумағы кампус ретінде берілді. Яньань және Орталық институттары этникалық азшылық аймақтарына кадрларды (лауазымды адамдарды) даярлауды, сондай-ақ азшылықтардан үміткер студенттерге гуманитарлық білім беруді көздеді. Бұл кадрлар өздерінің этникалық қауымдастықтары мен Қытай үкіметі арасында байланысшылар ретінде жұмыс істеуі керек еді. Олардың зерттеулері Мемлекеттік этникалық істер комиссиясының саясатын қолдауға бағытталған және қазір де солай. Алғашқы жылдары институт Қытайдың көп ұлтты халқын ресми этникалық топтарға жіктеудің күрделі мәселесіне тартылды, бірақ Мәдени революция дәстүрлі білім беруді іс жүзінде мүмкін емес қылды. 1999 жылы институтқа "кілт университеті" мәртебесі берілді, бұл 211 жобасының аясында 21-ші ғасырда жетекші рөл атқаратын 100 қытайлық университетті анықтауға арналған еді. 2004 жылдан бастап университет 39 университетті әлемдік деңгейге көтеруді көздеген 985 жобасына қатысты. Осы бағдарлама аясында кампус жаңадан толығымен қайта жаңартылды. Осы уақытта Хайдиан Пекиннің басты университеттер ауданы ретінде дамуын жалғастырды. CUN қазір Қытайдың Ұлттық кітапханасымен және жергілікті БАҚ "Қытайдың кремний алқабы" деп атаған Чжунгуанькуньмен іргелес орналасқан. 2006 жылы Пекиннің Фэнтай ауданында үлкен жер учаскесі сатып алынды, және онда екінші кампус салынуы мүмкін.

Қабылдаулар

Мектепке 56 мойындалған аз ұлттық топтың өкілдері қабылдануын қамтамасыз ету үшін әр топқа белгілі квоталар бекітілген. 2011 жылдан бастап Миндзу университеті Ұлттық жоғары білім беруге кіру емтиханы (Гаокао) нәтижелерін 400-ден жоғары, бірақ 50-ден төмен пайыздық көрсеткіштегі ең төменгі баллмен қабылдайды. Бейжің университеттері арасында бұл қабылдау талаптарының ең төменгі деңгейлерінің бірі. Қытайда университет өз қалауынша кесімді баллдан сәл төмен балл алған студентті қабылдауға құқылы. Кейде ең төменгі балл деңгейі төмендетіліп, ең аз қабылданатын аз ұлттық топтарынан шыққан студенттерге оқуға мүмкіндік беру мақсатында жасалды. Мектепте түзету курстары ұсынылады, оның ішінде жоғары сыныптың соңғы жылын қайта қарастыратын бір жылдық оқу курсы және аз ұлттық студенттерге оқуға түсуге көмектесетін түзету қытай тілі курстары бар. Университетте жоғары жетістіктерге қол жеткізген қытай орта мектептеріндегі аз ұлттық студенттерді іріктеп алуға бағытталған көпірлік бағдарламалар бар, осылайша олар Миндзу университетіне қатысып, Бейжіңдегі ең жоғары рейтингтегі университеттерге түсуге дайындалады. Бұл бағдарламаларға мемлекеттік қаржы қарастырылады.