Кіріспе
Сыртқы электрлік жүктеме арқылы ток ағынына қарсылықтың өлшемі. Электр техникасында электр желісінің кіріс импедансы – электр көзіне сыртқы жүктеме желісіне қатысты токқа (импедансқа) көрсетілетін қарсылықтың өлшемі, оның ішінде тұрақты (кедергі) және өзгермелі (реактанс) бөліктері бар. Кіріс өткізгіштік (импеданстың кері шамасы) жүктеме желісінің ток тартуға бейімділігін көрсетеді. Көз желісі – электр қуатын жеткізетін желінің бөлігі, ал жүктеме желісі – электр қуатын тұтынатын желінің бөлігі.
In electrical engineering, the input impedance of an electrical network is the measure of the opposition to current (impedance), both static (resistance) and dynamic (reactance), into a load network that is external to the electrical source network. The input admittance (the reciprocal of impedance) is a measure of the load network's propensity to draw current. The source network is the portion of the network that transmits power, and the load network is the portion of the network that consumes power.
Кіріс кедергісі
Егер жүктеме желісі жүктеме желісінің кіріс кедергісіне тең шығыс кедергісі бар құрылғымен ауыстырылса (эквиваленттік схема), қосылу нүктесінен қарағанда жүктеме желісінің сипаттамалары өзгермейді. Осылайша, кіріс қосқыштарындағы кернеу мен ток таңдалған жүктеме желісіндегі кернеу мен токқа сәйкес келеді. Демек, жүктеменің кіріс кедергісі және көздің шығыс кедергісі көздің тогы мен кернеуінің өзгеруін анықтайды. Электр желісінің Тевеніннің эквиваленттік схемасы эквиваленттік схеманың кедергісін анықтау үшін кіріс кедергісі тұжырымдамасын пайдаланады.
Есептеу
Егер схеманың кіріс терминалдарындағы қасиеттері эквиваленті схеманы жасау үшін схеманың жүктемесіне кіріс кедергісін қойып, сигнал көзіне тізбектей шығу кедергісін қосатын болсақ, беру функциясын есептеу үшін Ом заңы қолданылуы мүмкін.
Қуат коэффициенті
Қуат жеткізетін айнымалы ток тізбектерінде, өткізгіштегі энергия жоғалуы импеданстың реактивті компонентіне байланысты маңызды болуы мүмкін. Бұл жоғалтулар фазалық үйлесімсіздік деп аталатын құбылыста көрінеді, онда ток кернеумен фазадан қалыс (кешігеді немесе озып кетеді). Сондықтан ток пен кернеудің көбейтіндісі ток пен кернеу фазада болғандағы көбейтіндіден кем болады. Тұрақты ток көздерінде реактивті тізбектердің әсері болмайды, демек қуат коэффициентін түзетудің қажеті жоқ. Тізбекті идеалды көз, шығыс импедансы және кіріс импедансы арқылы модельдеу үшін, тізбектің кіріс реактансын көздің шығыс реактансының теріс мәніне теңдестіруге болады. Бұл жағдайда кіріс импедансының реактивті компоненті көздің шығыс импедансының реактивті компонентін жояды. Нәтижесіндегі эквивалентті тізбек толығымен кедергілік сипатқа ие, және көзде немесе жүктемеде фазалық үйлесімсіздіктен туындайтын жоғалтулар болмайды.
Импедансты сәйкестендіру
Егер беріліс желісінің сипаттамалық кедергісі , жүктеме желісінің кедергісімен сәйкес келмесе, жүктеме желісі бастапқы сигналдың бір бөлігін кері шағылыстырады. Бұл беріліс желісінде тұрған толқындардың пайда болуына әкелуі мүмкін. Шағылысуды азайту үшін беріліс желісінің сипаттамалық кедергісі мен жүктеме контурының кедергісі тең болуы керек (немесе "үйлесімді"). Егер кедергілер үйлесімді болса, бұл қосылыс үйлесімді қосылым деп аталады, ал кедергілердің үйлесімсіздігін түзету процесі кедергіні үйлестіру деп аталады. Біртекті беріліс желісінің сипаттамалық кедергісі геометрияға ғана байланысты және осылайша тұрақты болады, ал жүктеме кедергісі дербес өлшенуі мүмкін болғандықтан, үйлесімділік шарты жүктеменің орналасуына қарамастан (беріліс желісінің алдында немесе артында) сақталады.
Сигналдарды өңдеу
Қазіргі заманғы сигналдарды өңдеуде операциялық күшейткіштер сияқты құрылғылар, оларға қосылған бастапқы құрылғының шығыс кедергісінен бірнеше есе жоғары кіріс кедергісіне ие болу үшін жасалған. Бұл импеданс көпірлеу деп аталады. Мұндай тізбектерде кіріс кедергісінен (жоғалтудан) туындайтын шығындар ең аз болады, ал күшейткіш кірісіндегі кернеу, күшейткіш тізбегі қосылмағандай кернеуге жақын болады. Егер кіріс кедергісі сигналдың айтарлықтай нашарлауына себеп болуы мүмкін құрылғы қолданылса, оның әсерін азайту үшін көбінесе жоғары кіріс кедергісі және төмен шығыс кедергісі бар құрылғы қолданылады. Бұл үшін кернеу қайталағыштары немесе импеданс сәйкестендіру трансформаторлары жиі қолданылады. Жоғары импедансты күшейткіштердің (мысалы, вакуумдық лампалар, өрістік эффекті транзисторлық күшейткіштер және операциялық күшейткіштер) кіріс кедергісі көбінесе параллель қосылған кедергі және сыйымдылық түрінде беріледі (мысалы, 2.2MΩ ∥ 1pF). Жоғары кіріс кедергісіне арналған алдын ала күшейткіштер кірісте сәл жоғары тиімді шу кернеуіне ие болуы мүмкін (әдістемелік шудың төмен токпен қамтамасыз етіле отырып), сондықтан белгілі бір төмен кедергілі көз үшін жасалған күшейткіштен сәл шулырақ, бірақ жалпы алғанда салыстырмалы түрде төмен кедергілі көз конфигурациясы шуға (әсіресе желілік шуға) төзімді болады.
Радиожиілікпен қоректендіру жүйелері
Берілу желісінің соңындағы импеданс сәйкессіздігінен туындаған сигналдың шағылысуы, басқару тізбесіне бұрмалау және зақымдану әкелуі мүмкін. Аналогты бейне тізбектерінде импеданс сәйкессіздігі "көлеңке" құбылысын тудырады, онда негізгі кескіннің уақыт бойынша кешіккен қайталануы әлсіз және орыннан ығысқан кескін түрінде көрінеді (әдетте негізгі кескіннің оң жағында). Жоғары жылдамдықты цифрлық жүйелерде, мысалы HD бейнеде, шағылысулар кедергі тудырып, сигналдың бұзылуына себеп болуы мүмкін. Сәйкессіздік нәтижесінде пайда болатын тұрақты толқындар – қалыпты кернеуден жоғары периодты аймақтар. Егер бұл кернеу желідегі оқшаулағыш материалдың диэлектрлік түзілу шегінен асып кетсе, разряд пайда болады. Бұл өз кезегінде жоғары кернеудің реактивті импульсын тудырады, ол хабар берушінің соңғы шығыс сатысын жоюы мүмкін. Радиожиілікті жүйелерде желі және аяқтау импедансының стандарттық мәндері 50 Ом және 75 Ом құрайды. Радиожиілікті қуат жүйелерінде қуат беруді барынша арттыру үшін тізбектер, таратушы шығысынан бастап, тарату желісі (балансты жұп, коаксиалды кабель немесе толқын жетек) арқылы, кедергіге сәйкестендіру құрылғысы және сәуле шығару элементтерінен тұратын антенна жүйесіне дейін күрделі конъюгатқа сәйкес болуы керек.