Кіріспе

NOTOC Aerozine 50 – гидразин мен симметриялық емес диметилгидразиннің (UDMH) салмағы бойынша 50:50 қоспасы, алғашқыда 1950 жылдардың соңында Aerojet General Corporation компаниясы Titan II ICBM зымыран қозғалтқыштары үшін сақталатын, жоғары энергиялы, гиперголиялық отын ретінде әзірлеген. Aerozine кеңінен ракеталық отын ретінде қолданылады, әдетте динитроген тетрооксиді тотықтырғыш ретінде қолданылады, ол онымен гиперголиялық болып табылады. Aerozine 50 гидразинге қарағанда тұрақтырақ, тығыздығы мен қайнау температурасы UDMH-ге қарағанда жоғары. Таза гидразиннің Aerozine 50-ден жоғары тиімділігі бар, бірақ 2°C-та тоңу температурасы ыңғайсыз. Гидразин мен UDMH қоспасының тоңу температурасы тоңу температурасының төмендеуіне байланысты әлдеқайда төмен болады. Сонымен қатар, UDMH тұрақты молекула болып табылады; бұл гидразиннің күтпеген жерден ыдырау мүмкіндігін азайтады, қауіпсіздікті арттырады және қоспаны регенеративті салқындатылған қозғалтқыштарда салқындатқыш ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Отынның бұл түрі негізінен планетааралық зерттеушілер мен ғарыш кемелерін қозғалту үшін қолданылады. Сұйық оттегі немесе сұйық сутек сияқты басқа кең таралған отындардан айырмашылығы, Aerozine 50 бөлме температурасында сұйық күйде болады және оны сұйық күйінде елеулі буланусыз сақтауға болады, осылайша оны ұзақ мерзімді планетааралық миссияларға қолайлы етеді. Aerozine 50 негізінен ICBM-дерде және олардың туындыларында, мысалы, Titan II/III/IV зымыраларының негізгі сатыларында қолданылды, өйткені ICBM-ге ұзақ мерзімді сақтау және қысқа мерзімде ұшыру қажет; зымыран отынмен толық жабдықталған күйде сақталуы керек. Бұл отын сондай-ақ ICBM-нен алынған жоғарғы сатыларда, мысалы, Delta II зымырасында қолданылды. Ол сондай-ақ Apollo Lunar Module және Apollo CSM-дегі қызметтік қозғалтқыш жүйесінде қолданылды. Ariane 1-ден Ariane 4-ке дейінгі отбасы 75% UDMH және 25% гидразин гидратынан тұратын UH 25 деп аталатын ұқсас отынды пайдаланды. Aerozine монопропеллент ретінде қолданылмайды (ешбір затпен араластырылмайтын отын). Метил топтарының қосымша тұрақтылығы реактивтілікке және итермелеуге әсер етеді. 1980 жылы Aerozine 50 ағып кетуі 1980 жылғы Дамасктағы Titan зымырасының жарылуына әкелді. Ағып кетуге бірінші сатыдағы Titan отын бакінің құлаған құралмен тесілуі себеп болды. Бастапқы жарылыс 740 тонналық шахта есігін алып тастады және екінші саты мен оқ-дәріні шахтадан шығарып жіберді. Titan-ның екінші сатысы жарылып, W53 жарылыс басы 30 метр қашықтықтағы шахта порталына құлады, жарылмады және fissile материал ағып шыққан жоқ.

Баламалар

Гидразинді монометилгидразинмен (ММГ) араластыруға болады. ММГ сәл тығыз болғандықтан, жалқы өнімділік сәл артады. CINCH (Competitive Impulse Non Carcinogenic Hypergol) деп аталатын және құрамы 2-диметиламиноэтилазид болатын, үшінші дәрежелі амин азидтеріне негіделген жаңа, мүмкін инновациялық гиперголикалық балама әзірленді.

Қызықты деректер

Джон Д. Кларктың айтуынша, отындық қоспа саласындағы мамандар Aerojet компаниясының Aerozine сияқты фирмалық атауларын ұнатпай, назардан тыс қалдырды, оның орнына инженерлік аббревиатуралар мен лақаптарды қолдануды жөн көрді. Бұл нақты қоспа "50–50" деп аталды.