Кіріспе

Құмберленд таулары – Аппалач тауларының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан тау тізбегі. Олар батыс Вирджиния, оңтүстік-батыс Кентукки, Кентуккидің шығыс шеттері және Теннесси штатының шығыс бөлігінде, соның ішінде Краб Орчард тауларында жатыр. Құмберленд тауларының басқа да атаулары: Құмберленд тауы, Құмберленд жотасы, Уазиото таулары, Уазиота таулары, Лорел тауы және Пайн тауы. Құмберленд тау тізбегіне Пайн тауы, Крос тауы, Құмберленд тауы, Лог тауы, Кішкентай Қара тау және Қара (Үлкен Қара) тауы, сондай-ақ тағы да басқа таулар кіреді.

Қорғау

Оак Ридж ұлттық зертханасы (Оак Ридж, Теннесси) Теннесси штатының солтүстік Камберленд платосындағы аралас мезофиттік ормандарды сақтаумен айналысады. Сақтау ұйымдарына «Табиғатты қорғау» қоры, Дорис Дьюк қайырымдылық қоры және Камберленд платосына баса назар аударатын «Табиғи ресурстарды қорғау кеңесі» кіреді.

Геология және физиография

Камберленд таулары – үлкен Аппалачи жазығының физиографиялық аймағы, ал ол өз кезегінде, үлкен Аппалачи физиографиялық бөлігінің құрамына кіреді.

Қамыс тауы

Пайн тауы – Теннесси штатының солтүстігінен басталып, солтүстік-шығысқа қарай Кентуккидің оңтүстік-шығысы мен Вирджинияның оңтүстік-батысына дейін созылатын ұзын, тар жота. Оның оңтүстік-батыс басы Пионер қаласының жанында (Теннесси штаты), ал солтүстік-шығысқа қарай шамамен 196 километрге (122 миль) дейін Кентукки мен Вирджиния штатарының арасындағы «Breaks Interstate Park» паркіне дейін жетеді.

Геология

Пайн тауы Пайн тауының итермелеу жарылысының бастапқы бөлігінде орналасқан. Ерте Пенсильвания кезеңінің қатты Ли типіндегі құмтастары қырқаның жолын құрайды. Құмтас қабаттары осы жерде көрінеді, себебі солтүстік-батысқа қарайғы қозғалыс итермелеу жарылысы арқылы осы құмтастарды пандус бойымен жоғары итеріп, жас қабаттардың үстіне шығарды. Құмтастар эрозияға төзімді болғандықтан, олар осы пандус бойында айқын қырқаны құрайды. Пайн тауының оңтүстік-батыс соңы солтүстік-батысқа қарай бағытталған Джексборо жарылысымен белгіленеді, ол бүйірлік пандус жарылысы (Пайн тауының итермелеу жарылысының бір бөлігі). Пайн тауының солтүстік-батыс беткейі тік жарлы, ал оңтүстік-шығыс беткейі көлбеу, бұл құмтастардың құлама бағытына шамамен параллель. Бұл сонымен қатар Миддлсборо синклинінің солтүстік қанаты. Пайн тауы бойында бірнеше кеңістіктер кездеседі, олар әдетте қиылысқан жарылыстар бойындағы эрозиядан пайда болады. Осы кеңістіктерге Теннесси штатының Хай-Клиф (Джелико маңындағы) кеңістігі, Кентукки штатының Пайнвилл қаласындағы Нароуз кеңістігі және Кентукки штатының Дженкинс қаласының жанындағы Паунд кеңістігі кіреді. Тағы да көптеген кішігірім кеңістіктер бар.

Камберленд тауы

Камберленд тауы, оны өзі орналасқан Камберленд тауларымен шатастырмау керек, Теннессидің солтүстік-шығысынан, Кентуккидің оңтүстік-шығысынан және Вирджинияның оңтүстік-батысынан созылатын ұзын қырат. Оның шыңы кейбір аймақтарда Кентукки мен Вирджинияның шекарасын анықтайды. Камберленд тауының оңтүстік-шығыс жағы тік жарлардан тұратын қабырға болып келген, ол 18 ғасырдың соңында батысқа қарай кеңейген кезде Кентуккидегі барлау және қоныстануға кедергі келтірді. Әйгілі Камберленд өткелі – Камберленд тауы бойындағы көптеген өткелдердің бірі, ол таудың ар жағына өтуге мүмкіндік берді. Камберленд тауы Теннесси штатының Каривилл қаласынан солтүстік-шығысқа қарай Вирджиния штатының Нортон қаласына дейін шамамен 156 километрге (97 миль) созылған ұзын қырат. Таудың оңтүстік-шығыс беткейі тік жарлы, ал солтүстік-батыс беткейі көбінесе көлбеу. Қырат бірнеше өткелдермен тілінген, олардың ішінде Камберленд өткелі, Теннесси штатының Ивиделл мен Лафоллетт арасындағы Биг Крик өткелі, Вирджиния штатының Пеннингтон қаласына жақын Пеннингтон өткелі және Вирджиния штатының Биг Стоун қаласына жақын Биг Стоун өткелі бар. Камберленд тауының биіктігі 671 метрден 1067 метрге дейін жетеді. Камберленд тауы шамамен солтүстік-батысқа қарай 8-10 шақырым қашықтықта орналасқан Пайн тауымен параллель.

Геология

Камберленд тауы Камберленд үстірт қабатының бір бөлігі болып табылады және Пауэлл аңғары антиклинінің солтүстік қанаты болып табылады, бұл тік беткейлі антиклині. Бұл жотаның пайда болуының себебі – ерте Пенсильвания дәуірінің қатты Ли типті құмтастары осы сызық бойымен шығып тұрғандығында. Жұмсақ тау жыныстары эрозияға ұшырап, тозып кеткен, нәтижесінде құмтастардан тұратын жота пайда болды. Камберленд тауының оңтүстік-батыс ұшы солтүстік-батысқа қарай бағытталған Джексборо жарылысымен белгіленеді, бұл бүйірлік тік беткейлі жарылыс (Пайн тауының итеру жарылысының бір бөлігі). Солтүстік-батыс ұшы Нортон, Вирджиния қаласының жанында орналасқан, онда қатты құмтастар Пауэлл аңғары антиклинінің осі солтүстік-шығысқа қарай төмендеген сайын жер бетіне еніп кетеді. Камберленд тауындағы түрлі саңылаулар қиылысқан жарылыстар мен жарықтардағы тау жыныстарының әлсіздігінен туындайды. Мысалы, Камберленд аңғары Рокки Фейс жарылысы бойымен эрозия нәтижесінде пайда болды. Камберленд тауының тік жарлы оңтүстік-шығыс беткейі Пауэлл аңғары антиклинінің жарылған бөлігінде эрозиядан пайда болды. Ал көбірек тегіс солтүстік-батыс беткейі – бұл төмен қарай беткей және ерте Пенсильвания құмтастарының төмен қарай бағытына шамамен параллель. Бұл солтүстік-батысқа қарай төмендеу Пауэлл аңғары антиклинінің солтүстік қанатын құрайды. Камберленд тауы солтүстіктегі Камберленд өзені мен оңтүстіктегі Пауэлл өзені арасындағы суайдыру шекарасын қалыптастырады.

Синклинальды таулар

Пайн тауы мен Камберленд тауының арасында орналасқан бірнеше таулар бар, олардың ішінде Қара тау және Кішкентай Қара тау, сондай-ақ көптеген кіші таулар (Қысқа, Валнут, Рич, Лог, Рейнольдс сияқты). Бұлардың бәрі синклинальды таулар болып табылады және солтүстік-шығысқа қарай бағытталған Миддлсборо синклинасының ось бойында жатыр. Пайн тауының тіктеуі осы синклиннің солтүстік-батыс қанатын құрайды, ал Камберленд тауы (Пауэлл аңғары антиклинінің солтүстік-батыс қанаты) оңтүстік-шығыс қанатын құрайды.