Кіріспе

Камералы телефон – суреттерді және көбінесе бейнелерді түсіруге қабілетті ұялы телефон. Ол түсірілген суретті сымсыз және ыңғайлы түрде жіберуге мүмкіндік береді. Түсті камерасы бар алғашқы коммерциялық телефон – 1999 жылғы мамыр айында Жапонияда ұсынылған Kyocera Visual Phone VP 210 болды. Көптеген камералы телефондар жеке цифрлық камералардан кішкентай және қарапайым. Смартфон дәуірінде камералы телефондардың тұрақты сатылымының өсуі 2010 жылға қарай «нүктелі-түсіру» камераларының сатылымын ең жоғары деңгейге жеткізіп, содан кейін төмендетті. Смартфон камера технологиясының бір мезгілде жақсаруы және оның басқа да көп функциялы артықшылықтары компактты «нүктелі-түсіру» камераларын біртіндеп ығыстырды. Көптеген қазіргі заманғы смартфондарда камера қосымшасын іске қосу үшін мәзір таңдауы және экрандағы батырма бар. Жақсырақ тиімділік үшін кейбіреулерінде жеке камера батырмасы да бар. 2009 жылғы Samsung i8000 Omnia II сияқты кейбір телефондарда арнайы цифрлық камералардағыдай екі деңгейлі батырма бар. Кейбір камералы телефондар сыртқы түрімен және белгілі бір деңгейде мүмкіндіктері мен сурет сапасымен төменгі деңгейдегі цифрлық компакт-камераларды еске түсіреді және ұялы телефондар мен камералар ретінде таныстырылады – мысалы, 2013 жылғы Samsung Galaxy S4 Zoom. Камералы телефондардың басты артықшылықтары – төмен бағасы және ықшамдылығы. Егер пайдаланушы әлдеқашан ұялы телефонды алып жүрсе, қосымша мүмкіндіктердің болуы сезілмейді. Камералы телефон болып табылатын смартфондар геомаршруттарды қосу және суреттерді тігіп қосу сияқты мүмкіндіктерді ұсыну үшін мобильді қосымшаларды қолдануы мүмкін. Сондай-ақ, қазіргі заманғы смартфондар камераны көздің алдындағы нақты нысанға бағыттау үшін сенсорлық экранын пайдалана алады, бұл тәжірибесіз пайдаланушыға да қолмен фокус жасайтын тәжірибелі фотографтардың мүмкіндігіне жақын фокус бақылау деңгейін береді. Дегенмен, сенсорлық экран жалпы мақсаттағы басқару құралы болғандықтан, жеке камераның арнайы батырмалары мен дисктерінің икемділігінен кем. 2010 жылдардың ортасынан бастап, кейбір жетілдірілген камералы телефондарда оптикалық бейне тұрақтандыру (OIS), үлкен сенсорлар, жарық линзалар, 4K бейне және тіпті оптикалық зум бар, олар үшін физикалық зум линзасы қолданылады. Көп линзалар мен бірнеше кадрлық түнгі режимдер де кең таралған. 2010 жылдардың соңынан бастап, жоғары деңгейдегі смартфондарда әдетте құрылғының шектеулі физикалық кеңістігін тиімді пайдалану үшін әртүрлі функциялары бар бірнеше линзалар болады. Көбінесе қолданылатын линзалар: ультра кең бұрышты сенсор, телефото сенсор, макро сенсор және тереңдік сенсоры. Кейбір телефон камераларында линза өндірушісін, мегапиксель санын немесе автофокус немесе зум мүмкіндігі сияқты ерекшеліктерді көрсететін белгілер болады, мысалы Samsung Omnia II (2009), Galaxy S II (2011) және S20 (2020), Sony Xperia Z1 (2013) және оның кейбір ұрпақтары, Nokia Lumia 1020 (2013).

Технология

Ұялы телефон камералары әдетте CMOS белсенді пикселдік бейне сенсорларын (CMOS сенсорларын) пайдаланады, себебі бұл сенсорлар зарядталған құрылғы (CCD) типті камераларға қарағанда қуат тұтынуды едәуір төмендетеді. Кейбіреулері CMOS артқы жарықтандырылған сенсорларын қолданады, олар CMOS және CCD-ге қарағанда энергияны одан да аз пайдаланады, бірақ құны жоғары. Көбінесе қолданылатын тұрақты фокус линзалары мен кішкентай сенсорлар нашар жарық жағдайында өнімділікті шектейді. Физикалық жапқыш болмағандықтан, кейбір модельдерде суретке түсіруде кешігу пайда болады. Типтік ішкі LED жарығы, сыртқы импульстік жарықтан (flash strobe) гөрі әлдеқайда ұзақ уақытқа созылған, бірақ одан аз қарқынды жарық береді, сондай-ақ, сыртқы жарық құрылғысын қосуға арналған «ыстық аяқ киім» (hot shoe) де жоқ. Оптикалық зум және үш аяқты штативке бекітуге арналған бұрандалар сирек кездеседі, ал кейбір модельдерде USB порты немесе алынып-орналастырылатын жад картасы да болмайды. Көбінесе Bluetooth және Wi-Fi мүмкіндіктері бар, сонымен қатар геотегтермен суреттерді сақтауға болады. Қымбат камералы телефондардың кейбіреулерінде осы техникалық кемшіліктердің тек бірнешеуі ғана кездеседі, бірақ үлкен бейне сенсорларымен (кейбіреулері 1 дюймға дейін, мысалы, Panasonic Lumix DMC CM1) жабдықталғандықтан, олардың мүмкіндіктері төменгі деңгейдегі «түсір және ұста» (point and shoot) камераларына жақындасады. Samsung Galaxy S4 Zoom және K Zoom сияқты бірнеше гибридті камералы телефондар нағыз оптикалық зум линзаларымен жабдықталған. Камера телефоны технологиясының дамуымен бірге линзалар дизайны қарапайым қос Гаусс немесе Кук триплетінен әртүрлі дисперсия және сыну көрсеткіштерімен жасалған көптеген қалыпталған пластикалық асфералық линза элементтеріне дейін жетті. Кейбір телефон камералары суретті JPEG форматына сығылғанға дейін бұрмалау (оптикалық аберрация), виньеттеу және түрлі оптикалық аберрацияларды түзету сияқты әсерлерді қолданады. Оптикалық бейне тұрақтандыру, қолдың діріліне қарамастан, ұзақ экспозицияда суретті бұрмаланбай түсіруге мүмкіндік береді. Артқы камерада осы мүмкіндік алғаш рет 2012 жылдың соңында шыққан Nokia Lumia 920 смартфонында, ал алдыңғы камерада – 2016 жылдың басындағы HTC 10 смартфонында пайда болды. LG компаниясының 2014 жылғы G3 моделі сияқты, инфрақызыл лазерлік сәулемен көмектесетін автофокуспен жабдықталған уақытты ұшу камерасымен (time of flight camera) бірнеше смартфондар жабдықталған. Жылулық бейнелеу камерасы алғаш рет 2016 жылы Caterpillar S60 смартфонында қолданылды. Жоғары динамикалық диапазонды бейнелеу (HDR) кескінде теңдестірілген жарықтыққа қол жеткізу үшін әртүрлі экспозиция мәндері бар бірнеше суретті біріктіреді және алғаш рет 2010 жылдардың басында Samsung Galaxy S III және iPhone 5 сияқты смартфондарда пайда болды. Жоғары динамикалық диапазонды бейне түсіру мүмкіндігі алғаш рет 2013 жылы шыққан Sony Xperia Z смартфонында пайда болды, онда кадрлар әр екі пиксел қатары бойынша экспозицияны өзгерту арқылы құрастырылып, кеңістіктік өзгеретін экспозиция (SVE) құралады. 2019 жылғы деректер бойынша, жоғары сапалы камералы телефондар 60 кадр/секунд жиілігімен 4K ажыратымдылықтағы бейнелерді түсіре алады.

Үлкендеу

Көптеген камералы телефондарда цифрлық зум функциясы бар, егер ең жоғары бейне сенсордың ажыратымдылығынан төмен ажыратымдылық таңдалса, сапа жоғалмай зум жасауға мүмкіндік береді, себебі ол бейне сенсорларының артық ажыратымдылығын пайдаланады. Мысалы, екі есе цифрлық зумда бейне сенсордың ажыратымдылығының тек төрттен бір бөлігі қолжетімді. Аз ғана телефонда оптикалық зум бар, ал кейбіреулерінде әртүрлі көру бұрышы бар бірнеше камералар цифрлық зуммен біріктіріліп, гибридтік зум мүмкіндігін ұсынады. Мысалы, Huawei P30 Pro перископты 5x телефото камерасын 10 есеге дейін цифрлық зуммен қолданады, нәтижесінде 50 есеге дейін гибридтік зумға қол жеткізіледі. Сыртқы камераны Wi-Fi арқылы сымсыз түрде телефонға қосуға болады. Олар көптеген смартфондармен үйлесімді. Windows Phone телефондарын ұйықтап жатқанда да камера ретінде жұмыс істеуге конфигурациялауға болады.

Физикалық орналасқан жері

Артынан тік қараған кезде кейбір ұялы телефондардың артқы камера модулі жоғарғы орталық бөлігінде орналасқан, ал басқа ұялы телефондарда камералар жоғарғы сол жақ бұрышта орналасқан. Екінші жағдайда, телефонды көлденең ұстағанда линзаны жабу және ластау мүмкіндігі азайғандықтан, қолдану жағынан ыңғайлырақ. Сонымен қатар, линзаның айналасына компоненттер орнату қажеттілігі болмағандықтан, құрылғының ішкі кеңістігі тиімді пайдаланылады.

Аудио жазу

Көп микрофонды ұялы телефондар көбінесе стерео дыбыспен бейне түсіруге мүмкіндік береді. Samsung, Sony және HTC компаниялары бұл мүмкіндікті алғаш рет 2012 жылы Samsung Galaxy S3, Sony Xperia S және HTC One X модельдерінде қолданды. Apple компаниясы 2018 жылғы iPhone Xs және iPhone XR модельдерінен бастап стерео дыбысты қолдануды бастады.

Мультимедиялық хабарлама қызметі

Камералы телефондар оператор желісіне біріктірілген ортақ инфрақұрылым арқылы суреттерді дерлік бірден және автоматты түрде бөлісе алады. Филипп Канн сияқты алғашқы әзірлеушілер қызмет провайдерлеріне "әркім суретке түсірген сайын төлем алу" мүмкіндігін беретін технологияны көздеді. Бұл идея камерасы жоқ құрылғыларда (Pop Port интерфейсі арқылы қосылған) пайдаланылуы тиіс еді, сондай-ақ камерада түсірілген суреттерді (VGA ажыратымдылығы және флэшпен) тікелей телефонға MMS арқылы сақтауға немесе жіберуге мүмкіндік беру болды. 2013-2014 жылдары Sony және басқа өндірушілер смартфондарға қосылатын линза тәрізді камералар деп аталатын камера модульдерін жариялады. Олардың сенсорлары мен линзалары камералы телефондардағыдан үлкен, бірақ видоискатель, дисплей және көптеген басқару элементтері жоқ. Оларды Android немесе iOS телефонына немесе планшетіне орнатып, оның дисплейі мен басқаруын пайдалануға болады. Линза тәрізді камераларға мыналар кіреді: 2013 жылдың ортасында жарияланған және шығарылған Sony SmartShot QX сериясы. Олардың ішінде DSC QX100/B, үлкен Sony ILCE QX1 және кішкентай Sony DSC QX30 бар. 2014 жылы жарияланған Kodak PixPro ақылды линзалы камералар сериясы. DxO ONE – Apple iPhone немесе iPad-ке Lightning порты арқылы қосылатын кішкентай камера. Vivitar/Sakar компаниясының 2014 жылы жарияланған Vivicam ақылды линзалы камералар сериясы. HTC RE – HTC сонымен қатар смартфондар үшін 16 МП суреттер мен Full HD бейнелерді түсіре алатын сыртқы камера модулін жариялады. RE модулі су мен шаңға төзімді, сондықтан оны әртүрлі жағдайларда қолдануға болады. 2014 жылдың соңында жылулық бейнелеуге арналған сыртқы камералар да қолжетімді болды. 2019 жылы микроскопты қосуға арналған құрылғылар, сондай-ақ астрономиялық телескопты қосуға арналған адаптерлер бірнеше өндірушілерден қолжетімді болды.

Шектеулер

Ұялы телефондардың форма факторлары шағын. Оларда үлкен кескін сенсоры мен ыңғайлы қолдану үшін арналған арнайы батырмалар мен дөңгелектер жетіспейді. Басқару жүйесі сенсорлық экран арқылы жүзеге асырылады. Фотограф нысанаға қараудың орнына мәзірді қарауға мәжбүр. Арнайы камераларда жад картасы мен батарея орналасқан бөлімше болады. Көбінесе ол қолмен оңай жететіндей етіп жасалған, сақтау немесе қуат азайған кезде жұмыстың үзілмеуін қамтамасыз етеді (ыстық ауыстыру). Ал батареяны сырттан зарядтауға болады. Көптеген ұялы телефондарда батареяны алмастыру мүмкін емес, ал кейбірінде жад картасының ұясы мүлдем жоқ. Ал кейбірінде жад картасының ұясы науаға орналасқан, оған қол жеткізу үшін құрал қажет. Ұялы телефондардың операциялық жүйелері арнайы цифрлық камералар/видеокамералардың микропрограммалары сияқты дереу қосыла алмайды және фоновые процестердің кедергісіне ұшырауы мүмкін. Арнайы цифрлық камералар, тіпті бюджеттік үлгілер де, әдетте фотофлеш конденсаторымен және ұялы телефондардағы светодиодты шамдарға қарағанда әлдеқайда қуатты ксенон флешымен жабдықталған. Ұялы телефондардың көбінесе тік бағытта орналасуына байланысты, тәжірибесіз пайдаланушылар интуитивті түрде тік форматта түсіруге бейім болуы мүмкін, бұл портрет режимін үй шаруашылығында қолданылатын көлденең экрандарға сәйкессіз етеді. Ұялы телефондардың салыстырмалы түрде жұқа формасынан туындап, олар өздігінен тік тұра алмайды және сүйеніп қою қажет, ал арнайы цифрлық камералар мен видеокамералардың көбінесе тік тұруға мүмкіндік беретін жазық түбі болады. Ұялы телефондарда арнайы, тұрақты үш аяқты штативтерге арналған ұялар жоқ, оларды құрылғының жиектерін қысып ұстайтын, аз тұрақты құрылғы арқылы ғана орнатуға болады.

Бағдарламалық жасақтама

Пайдаланушылар жиынтықтағы камера бағдарламалық жасақтамасын пайдалана алады немесе баламалы бағдарламалық жасақтаманы орната алады. Жиынтықтағы бағдарламалық жасақтама сатушы тарапынан өнімділік үшін оңтайландырылуы мүмкін, ал баламалы бағдарламалық жасақтама жиынтықтағы бағдарламалық жасақтамада жоқ функционалдық мүмкіндіктерді, басқару элементтерін және теңшеу опцияларын ұсынуы мүмкін. Графикалық пайдаланушы интерфейсі әдетте экрандағы виртуалды батырманы, әдеттегі үй батырмасы мен зарядтау портының жанында орналасқан, соңғы түсірілген фотосуреттің алдын ала қарауын және таңдалған ажыратымдылық, түсірілім режимі, тұрақтандыру, сыртқы жарықтандыру және батарея деңгейі сияқты параметрлерді көрсетуі мүмкін мәртебе белгішелерін қамтиды. Камера бағдарламалық жасақтамасы, 2010 жылдардың басындағы Samsung смартфондарында болғандай, қалған бос орынға дейін түсірілуі мүмкін фотосуреттердің шамамен санын, ағымдағы бейнефайылдың мөлшерін және жазу кезінде қалған жад көлемін көрсетуі мүмкін. Камераның видоискательіндегі параметрлерге жылдам қол жеткізуге арналған түймелерді теңшеуге болады. 2013 жылдың қыркүйегінде Apple iOS 7 жүйесінде камера видоискательінің интерфейсін ұсынды, ол 2010 жылдардың соңында бірнеше ірі өндірушілер тарапынан қабылданып, енгізілді. Бұл интерфейсте дөңгелек пішінді, әдетте толық түсті батырма және фото және бейне түсіру режимдерін таңдауға арналған перпендикуляр мәтін бар. Apple интерфейсінің нұсқаларын енгізу үшін бастапқы интерфейсінен бас тарқан өндірушілерге Samsung, Huawei, LG, OnePlus, Xiaomi және UleFone кіреді. Фотосурет түсіру, бейне жазу немесе масштабтау үшін дыбыс батырмаларын пайдалану опциясы болуы мүмкін. Фокусқа түрткеннен кейін тік сырғыту арқылы немесе жеке мәзірден экспозиция деңгейін реттеуге болады. Фокусты және экспозицияны қысқа уақытқа ұстап тұру арқылы бекітуге болады, сондай-ақ осы күйде экспозиция деңгейін реттеуге болады. Бұл әрекеттер бейне түсіру кезінде және алдыңғы камера үшін қолжетімді болуы мүмкін. Бұрын фокусты ұстап тұру виртуалды батырманы ұзақ басу арқылы жүзеге асырылды. Батырманы ұзақ басудың тағы бір кең таралған әдісі – сериялық түсіру, онда бірнеше фотосуреттер жылдам тізбекпен түсіріледі, құрылғылар арасында ажыратымдылық, жылдамдық және тізбек ұзындығы әртүрлі болуы мүмкін, сонымен қатар жылдамдық пен ажыратымдылық арасындағы теңгерімді реттеу опциясы болуы мүмкін. Түсіру анимациясы диафрагма жапырақшаларының реалистік бейнесін немесе қараңғылықтың қысқа сәтін көрсетуі мүмкін. Түсірілген фотосуреттің жасалғанын хабарлау үшін тактильді (вибрациялық) кері байланыс қолданылуы мүмкін, бұл экранды нашар көруге болатын бұрышта смартфонды ұстағанда өте пайдалы. Құлыптау экраны пайдаланушыға құрылғыны ашпастан камераны іске қосуға мүмкіндік береді, осылайша маңызды сәттерді қалып қоймауға болады. Бұл белгішені сырғыту арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Қуат/күту батырмасын немесе үй батырмасын екі рет басу арқылы немесе егер болса, арнайы батырма арқылы кез келген жерден камераны іске қосуға болады. Жаңа және жоғары деңгейлі смартфондардағы (мысалы, 2015 жылдан бері Samsung) камера бағдарламалық жасақтамасы экспозиция және фокус сияқты параметрлерді қолмен басқаруға мүмкіндік береді. Бұл мүмкіндік алғаш рет 2013 жылы камераға бағытталған Samsung Galaxy S4 Zoom және Nokia Lumia 1020 смартфондарында пайда болды, бірақ кейін басқа смартфондарда да қолдау тапты. LG V10 сияқты кейбір смартфондардың жиынтықтағы камера бағдарламалық жасақтамасы жоғары сапалы камераларда қолданылатын сурет гистограммасын қамтиды.

Видеожазу

Видеожазу жеке камера режимі ретінде немесе Samsung Galaxy S4-тен S9-ға дейін жасалғандай, алғашқы видоискатель бетіне біріктірілуі мүмкін. Нақты бір ажыратымдылықтар Sony Xperia Z2-дегі 4K (2160p) сияқты жеке камера режимі ретінде іске асырылуы мүмкін. Видео түсіру кезінде, видеодан гөрі жоғарырақ ажыратымдылықта фотосуреттерді түсіруге болады. Мысалы, Samsung Galaxy S4 видео түсіру кезінде 9,6 мегапиксельдік фотосуреттерді түсіреді, бұл 13 мегапиксельдік 4:3 бейне сенсордың ең үлкен 16:9 пропорциялы кескіні. Видео түсіру кезінде реттеуге болатын параметрлерге фонарьтың жарықтығы, фокус, экспозиция, жарыққа сезімталдық (ISO) және ақ теңгерім кіруі мүмкін. Кейбір параметрлерді тек бос тұрғанда және түсіру кезінде ғана реттеуге болады, мысалы, Samsung Galaxy S7-де жарыққа сезімталдық пен экспозиция. Жазу уақыты бағдарламалық құралдар арқылы белгілі бір ажыратымдылықта шектелген ұзақтықпен лимиттелеуі мүмкін, содан кейін жазуды қайта бастауға болады. Мысалы, 2160p (4K) жазу 2016 жылға дейін шығарылған Samsung флагмандық смартфондарында бес минутқа, Galaxy Note 7-де он минутқа, Galaxy Alpha-да төрт минутқа және HTC One M9-да алты минутқа шектелген. Камера бағдарламалық құралы құрылғының температурасы жоғары болғанда жазуды уақытша тоқтатуы мүмкін. "Баяу қозғалыс" (жоғары кадр жиілігі) видеосы бастапқы бейне сенсордың кадр жиілігі мен дыбыс жолын сақтайтын нақты уақыт видеосы ретінде сақталуы немесе баяулатылып, дыбысы өшірілуі мүмкін. Соңғысы ойнату жылдамдығын басқару мүмкіндігі жоқ ескі бейне ойнатқыш бағдарламалық құралдарында баяу қозғалыспен ойнатуға мүмкіндік берсе, алғашқысы нақты уақыт видеосы және баяу қозғалыс видеосы ретінде де қолданылуы мүмкін, және монтаждау үшін қолайлырақ, себебі бейне редакторда көрсетілген ойнату жылдамдығы мен ұзақтығы нақты өмірмен сәйкес келеді.

Баптаулар мәзірі

Камера параметрлері белсенді видоискательдің фонындағы мәзір түрінде немесе жеке бет ретінде көрінуі мүмкін, алғашқысы видоискательді қайта іске қосуды күтпей-ақ дереу оған оралуға мүмкіндік береді. Параметрлер тор немесе тізім түрінде көрсетілуі мүмкін. Apple iOS жүйесінде бейне сапасы сияқты кейбір камера параметрлері камера қолданбасынан тыс, жүйе параметрлерінде бөлек орналасқан. Фото және бейне үшін таңдауға болатын сапа деңгейлерінің диапазоны камера бағдарламалық құралына қарай әртүрлі болады. LG V10 сияқты кейбір модельдерде кадр жылдамдығы және бит жылдамдығы параметрлері қолдау көрсетілетін пиксель жылдамдығы шегінде (сапа мен кадр жылдамдығының көбейтіндісі) тәуелсіз түрде іске асырылуы мүмкін. Ал кейбір құрылғылар осы медиа файлдарды сыртқы жадқа (қорғалған цифрлық картаға немесе USB флешкасына) сақтауға болады.

Тарих

Камералы телефон, көптеген күрделі жүйелер сияқты, технологиялардың бірігуі мен дамуының нәтижесі. Цифрлық камералармен салыстырғанда, мобильді телефонға орнатылатын тұтынушыға қолжетімді камераға әлдеқайда аз қуат және камера электроникасының жоғары интеграция деңгейі қажет болды, бұл миниатюризацияға мүмкіндік берді. Металл-оксидті-жартылайөткізгіш (MOS) белсенді пиксельдік сенсор (APS) 1985 жылы Олимпус компаниясында Цутому Накамура жасады. Ал, Эрик Фоссум және оның командасы 1990-шы жылдардың басында толықтырылған MOS (CMOS) белсенді пиксельдік сенсорды (CMOS сенсор) – «чиптегі камераны» жасады. Бұл 1995 жылғы наурыздағы Business Week журналында сипатталған қазіргі заманғы камералы телефонды іске асырудағы маңызды қадам болды. Жапонияда J Phone компаниясы сәтті сатқан алғашқы камералы телефондарда (мысалы, J SH04) CMOS сенсорларының орнына зарядталған құрылғы (CCD) сенсорлары қолданылса, бүгінде сатылатын камералы телефондардың 90%-дан астамы CMOS бейне сенсор технологиясын пайдаланады. Тағы бір маңызды фактор – компрессияланбаған медианың өте жоғары жад және өткізу қабілеті талаптарына байланысты деректерді сығымдау саласындағы жетістіктер. Ең маңызды сығымдау алгоритмі – дискретті косинус түрлендіруі (DCT), ол алғаш рет 1972 жылы Техас университетінде жұмыс істеген Насир Ахмед ұсынған. Камералы телефондар DCT негізіндегі сығымдау стандарттарының, соның ішінде 1988 жылдан бастап енгізілген H.26x және MPEG бейне кодтау стандарттарының арқасында мүмкін болды.

Тәжірибелер

Бірнеше ертедегі бейнефондар мен камералар байланыс мүмкіндіктерін қамтыды. Кейбір құрылғылар құрылғыны Интернетпен сымсыз байланысуға біріктірумен тәжірибе жүргізді, бұл кез келген жерде кез келген адаммен бірден медиамен бөлісуге мүмкіндік беретін еді. Жапондық Olympus компаниясының DELTIS VC 1100 камерасы 1990 жылдардың басында таныстырылып, 1994 жылы шығарылған, ұялы телефон арқылы хабар тарату мүмкіндігі бар әлемдегі алғашқы цифрлық камера болды. 1995 жылы Apple компаниясы Apple Videophone/PDA-мен тәжірибе жүргізді. Сондай-ақ 1997 жылы мамыр айында Жапониядағы Canon компаниясының Шосаку Кавасима жасаған ұялы телефонмен жұмыс істейтін цифрлық камера болды. Жапонияда 1997 жылы Sharp және Kyocera екі бәсекелес жобаны жүргізді. Екеуінің де ұялы телефондарында камералар болды. Алайда, Kyocera жүйесі бастапқыда бір-бірімен тікелей байланысқа түсетін бейнетелефон ретінде жасалған, ал Sharp жобасы бірден суреттермен бөлісуге бағытталған. Бұл мүмкіндік Sharp құрылғыларын америкалық технолог Kahn-мен бірлесіп жасалған Sha Mail инфрақұрылымына қосу арқылы іске асырылды. Kyocera командасын Кадзуми Сабури басқарды. 1995 жылы Висконсин штатының Чиппева-Фолс қаласындағы Техникалық қызмет бюросының Джеймс Гринвольд бақылау мақсатында қолданылатын қалталық бейнекамераны әзірлеумен айналысты. 1999 жылы Tardis жазуы прототиптік үлгіге айналып, үкімет тарапынан қолданыла бастады. Техникалық қызмет бюросы "Бортта тасымалданатын, цифрлық сақтау ортасы, аудио/бейне жазу жинағы" бойынша No. 6,845,215,B1 патентін алып, одан әрі дамыды. 1994 жылы Nokia компаниясының төрт қызметкері – Кари Пекка Вильска, Реййо Пааянен, Микко Терхо және Яри Хямяляйнен камералы телефонға патент алды. Олардың патенттік өтініші 1994 жылдың 19 мамырында Финляндияның патенттік және тіркеу кеңсесіне берілді, содан кейін патенттік өтініштердің жаһандық отбасын құрап, әлемнің түкпір-түкпірінде бірнеше өтінімдер берілді. Патенттік өтініште бұл комбинация ұялы телефонға қосылған жеке цифрлық камера немесе екі қосалқы жүйе бір құрылғыда біріктірілген интеграцияланған жүйе ретінде сипатталған. Олардың патенттік өтінім дизайны көптеген жылдар бойы камералы телефондарда қолданылған негізгі функциялардың барлығын қамтыды: цифрлық суреттерді түсіру, сақтау және көрсету, сондай-ақ суреттерді радиожиілік арнасы арқылы тарату мүмкіндігі. 1998 жылдың 12 тамызында Ұлыбритания GB 2289555B патентін, ал 2002 жылдың 30 шілдесінде USPTO Wilska, Paajanen, Terho және Hämäläinen компанияларына Финляндияның патенттік және тіркеу кеңсесінің бастапқы өтініші негізінде 6427078B1 АҚШ патентін берді. 1997 жылдың 11 маусымында Филипп Кан өзінің қызы Софи дүниеге келген перзентханадан алғашқы суреттерді бірден таратты. Аурухананың күту бөлмесінде ол ноутбугін цифрлық камерамен және ұялы телефонымен байланыстырып, үйдегі компьютеріне жіберудің жолын тапты. Бұл импровизациялық жүйе оның суреттерін әлемнің түкпір-түкпіріндегі 2000-нан астам отбасы мүшелеріне, достарына және әріптестеріне жіберді. Канның импровизациялық байланыстары жылдам визуальды коммуникацияның пайда болуын болжады. Канның ұялы телефон арқылы жіберген хабарлары – ұялы телефон арқылы жұртшылыққа таратылған алғашқы сурет. "Камералы телефонның пайда болуы" атты төрт минуттық қысқа фильм Филипп Канның жағдайын қайта жасайды.

Коммерциялық мақсатта пайдалану

Бірінші коммерциялық камера телефоны Kyocera Visual Phone VP 210 болды, ол 1999 жылы мамыр айында Жапонияда шығарылды. Ол кезде ол "көшімдік видеофон" деп аталды және алдыңғы жағында 110,000 пикселдік камерасы болды. Бірінші кең таралған камералы телефон J SH04 болды, ол Sharp J Phone моделі, 2000 жылдың қарашасында Жапонияда сатылды. Ұялы телефондардағы камералар бастапқыда-ақ танымал болды, себебі жапондық J Phone компаниясының абоненттерінің жартысынан астамы екі жыл ішінде ұялы телефон камераларын пайдаланған. Көп ұзамай әлем де соған ілесіп кетті. 2003 жылы әлем бойынша камералы телефондар жеке цифрлық камералардан көбірек сатылды, бұл негізінен Жапония мен Кореядағы өсімге байланысты. 2005 жылы Nokia әлемдегі ең көп сатылатын цифрлық камера бренді болды. 2006 жылы әлемдегі ұялы телефондардың жартысында камера болды. 2006 жылы Thuraya тұңғыш рет камерасы бар спутниктік телефонды шығарды. Thuraya SG 2520 корейлік APSI компаниясы өндірді және Windows CE жүйесінде жұмыс істеді. 2008 жылы Nokia компаниясы Kodak компаниясының пленкалық қарапайым камераларын сатуға қарағанда көбірек камералы телефондарды сатты, осылайша кез келген камераның ең ірі өндірушісі болды. 2010 жылы камералы телефондардың саны миллиардтан асты. 2010 жылдан бері тіпті ең арзан ұялы телефондар да камерамен сатылады. Жоғары деңгейдегі камералы телефондарда әдетте жақсы линза және жоғары ажыратымдылық болады. Жоғары ажыратымдылықтағы камералы телефондар 2010 жылдары пайда бола бастады. Кем дегенде екі компания 12 мегапикселдік камералы телефон шығарды. Nokia N8 (Big CMOS Sensor) камерасының мүмкіндіктерін көрсету үшін Nokia 2010 жылдың қазан айында "The Commuter" атты қысқа фильм шығарды. Жеті минуттық фильм телефонның 720p камерасымен түсірілді. 2010 жылдың соңында 3x оптикалық зуммен 14 мегапикселдік смартфон жарияланды. 2011 жылы екі камералы алғашқы телефондар нарыққа шығарылды, бірақ танымал бола алмады. Бастапқыда екі камералы артқы камералар 3D контентті түсіру үшін қолданылды, ол кезде электронды құрылғы өндірушілері алға тартқан нәрсе болды. Бірнеше жылдан кейін iPhone 7 шығарылымы осы тұжырымдаманы танымал ете бастады, бірақ оның орнына екінші линзаны кең бұрышты линза ретінде қолданды. 2012 жылы Nokia Nokia 808 PureView-ті жариялады. Ол 41 мегапикселдік 1/1.2 дюймдік сенсормен және жоғары ажыратымдылықтағы f/2.4 Zeiss барлық асфералық бір топты линзамен жабдықталған. Сондай-ақ, Nokia PureView Pro технологиясы бар, бұл пикселдік үлгіні арттыру әдісі, толық ажыратымдылықта түсірілген суретті төменгі ажыратымдылықтағы суретке азайтады, осылайша жоғары анықтаманы және жарыққа сезімталдықты қолдайды және жоғалтусыз зумды қолдайды. 2013 жылдың ортасында Nokia Nokia Lumia 1020-ді жариялады. 2014 жылы HTC One M8 камераны тереңдік сенсоры ретінде енгізу тұжырымдамасын енгізді. 2016 жылдың соңында Apple компаниясы iPhone 7 Plus телефонын ұсынды, ол қос камералы құрылғыны танымал еткен телефондардың бірі. iPhone 7 Plus-да 12 МП негізгі камера және 12 МП телефото камерасы бар, ол смартфонда алғаш рет 2x оптикалық зум мен Портрет режимін пайдалануға мүмкіндік берді. 2018 жылдың басында Huawei компаниясы жаңа флагмандық телефонын, Huawei P20 Pro, алғашқы үш камералы линза орнатумен шығарды. Оның үш сенсоры (Leica-мен бірлесіп жасалған) 40 мегапикселдік RGB линзасы, 20 мегапикселдік монохромды линза және 8 мегапикселдік телефото линзадан тұрады. Huawei P20 Pro-ның кейбір мүмкіндіктеріне 3x оптикалық зум және 960 fps баяу қозғалыс кіреді. 2018 жылдың соңында Samsung әлемдегі алғашқы төрт камералы Galaxy A9 (2018) смартфонын шығарды. Төрт камералық құрылғыда қалыпты фотосуретке арналған 24 МП f/1.7 негізгі сенсор, 120 градус бұрышты 8 МП f/2.4 өте кең сенсор, 2x оптикалық зуммен 10 МП f/2.4 телефото және b`okeh сияқты эффекттер үшін 5 МП тереңдік сенсоры бар. Nokia 9 PureView 2019 жылы пента линзалы камера жүйесімен шығарылды. 2019 жылы Samsung Electronics тек артқы камералары бар Galaxy A80-ді жариялады. Пайдаланушы селфи түсіргісі келгенде, камералар автоматты түрде артқы жағынан шығып, пайдаланушыға қарай айналады. Бұл камераны "асылу" деп атайды, ол смартфон дисплейіне экранның жоғарғы жағында тесік немесе тесік тесіксіз телефон корпусының бүкіл алдыңғы бөлігін жабуға мүмкіндік береді. Samsung, Xiaomi, OnePlus және басқа өндірушілер камераны телефонның денесінен "шығып шығатын" жүйе қабылдады. Сондай-ақ 2019 жылы Samsung 64 және 108 мегапикселдік камераларды телефон үшін жасап, коммерцияландыруды бастады. 108 МП сенсор қытайлық Xiaomi электроника компаниясымен бірлесіп әзірленді және екі сенсор да 4 немесе 9 пикселдің сигналдарын біріктіретін пикселдерді бөлуге қабілетті, ал 4 немесе 9 пиксел бір, үлкен пиксел ретінде әрекет етеді. Үлкен пиксел көбірек жарық сіңіре алады (жоғары ISO шамасын және төменгі кескін шуын тудырады). Дисплей астындағы камералар әзірленуде, ол камераны экран арқылы көруге мүмкіндік беретін арнайы дисплейдің астына орналастырады, мысалы Samsung Galaxy Z Fold 3.

Өндірушілер

Телефон камераларының ірі өндірушілеріне Sony, Toshiba, ST Micro, Sharp, Omnivision және Aptina (қазір ON Semiconductor компаниясының бөлігі) кіреді.

Әлеуметтік әсері

Жеке фотосуретке түсіру адамдарға жеке және топтық естеліктерді сақтауға және құрастыруға, әлеуметтік қарым-қатынастарды күзеуге және өздерінің жеке басын білдіруге мүмкіндік береді. Жыл сайын сатылатын жүздеген миллион камералы телефон да осы мүмкіндіктерді ұсынады, бірақ бұл мүмкіндіктер өзгереді және басқа пайдаланушы тәжірибесін қамтамасыз етеді. Ұялы телефондар үнемі қолда болғандықтан, кез келген сәтте суретке түсіруге болады. Мобильді байланыс сондай-ақ мазмұнды дереу таратуға мүмкіндік береді (мысалы, мультимедиялық хабарламалар арқылы), оны кері қайтару немесе реттеу мүмкін емес. Брук Найт: «Іс-шара кезінде сыртқы, ендірілмеген (DSLR сияқты) камераны алып жүру әрқашан оны иеленушінің рөлін өзгертеді – қатысушыдан фотографқа». Ал камералы телефонды пайдаланушы, суретке түсіріп тұрған сәтте де қатысушы бола алады. Камералы телефонмен түсірілген суреттер фотографтың физикалық қатысуын дәлелдеу үшін қолданылады. Дереу бөлісу және оның тірілігі фотосуреттерде фотографқа қатысты ақпаратты баса көрсетуге мүмкіндік береді. Телефондар туристер үшін де, басқа да қарапайым қолдану үшін де пайдалы болғанымен, олардың арзан, ыңғайлы және портативті болуына қарамастан, жасырын фотосуретке түсіруге мүмкіндік беретіндіктен, дау тудырады. Пайдаланушы телефонмен сөйлесіп немесе интернетте қарап отырғандай болып, фотосуретке түсіруге тыйым салынған немесе сол адамның қалауына қарсы келетін жерлерде күдік тудырмай, адамдарды немесе орындарды суретке түсіруі мүмкін. Камералы телефондар әркімге өз көзімен көргенін басқалармен жылдам бөлісу арқылы сөз бостандығын жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Көптеген демократиялық елдерде қоғамдық жерлерде фотосуретке түсіруге шектеулер жоқ, сондықтан камералы телефондар азаматтық журналистиканың, көркем фотосуреттің және өмірлік тәжірибелерді Facebook немесе блогта жариялаудың жаңа формаларын қадағалайды. Камералы телефондар көше фотографтары мен әлеуметтік деректі фотографтарға да өте пайдалы, өйткені олар бейтаныс адамдарды олардың білместен суретке түсіруге мүмкіндік береді, осылайша суретшіге / фотографқа нысандарға жақындауға және тірі суреттерге түсуге мүмкіндік береді. Көптеген адамдар жасырын фотосуретке күдікпен қараса да, көше фотосуретшілері (Генри Картье-Брессон сияқты), фотожурналистер және қоғамдық жерлерде адамдарды суретке түсіретін фотографтар (1930 жылдардағы Америкадағы Ұлы депрессияны суретке түсірген фотографтар сияқты) көбінесе байқаусыз жұмыс істеуі керек, өйткені олардың нысандары көбінесе суретке түсіруге дайын болмайды немесе жасырын фотосуреттің заңды қолданылуын білмейді. Желіге қосылған құрылғы ретінде мегапиксельдік камералы телефондар қылмыстың алдын алу, журналистика және бизнес-қолданбаларда, сондай-ақ жеке пайдалануда маңызды рөл атқарады. Олар сондай-ақ тыңшылық, жеке өмірге қол сұғу және авторлық құқықты бұзу сияқты әрекеттер үшін де пайдаланылуы мүмкін. Олар медианы бірден бөлісуге мүмкіндік беретіндіктен, олар жеке мазмұн жасаудың қуатты құралы болып табылады. Камералы телефондар «жеке өмірге қол сұғылмау құқығын» шектейді, өйткені бұл жазба құралы әрқашан қолда болады. Қауіпсіздік қатесі шабуылшыларға телефон камерасы арқылы пайдаланушыларды бақылауға мүмкіндік береді. 2007 жылдың қаңтар айында Нью-Йорк қаласының мэрі Майкл Блумберг адамдардың камералы телефондарын қолданып, қылмыстың орын алғанын немесе қауіпті жағдайларды түсіріп, оларды жедел жәрдемге жіберу жоспарын жариялады. Бағдарлама адамдарға өздерінің суреттерін немесе бейнелерін тікелей 911-ге жіберуге мүмкіндік береді. Қызмет 2020 жылы іске қосылды. Сондай-ақ, камералы телефондар музейлерде, концерт залдарында және фотосуретке түсіруге тыйым салынған басқа да жерлерде жасырын түрде суретке түсіру үшін пайдаланылады. Алайда, бөлісу бірден болуы мүмкін, тіпті әрекет анықталған жағдайда да, кеш болады, өйткені сурет қол жетпес, тек кейінірек беру үшін суреттерді жергілікті жерде сақтайтын цифрлық камерамен түсірілген суретке қарағанда. Алайда, жаңа цифрлық камералар Wi-Fi-ды қолдайтындықтан, фотограф DSLR арқылы суретке түсіріп, ұялы телефонның Wi-Fi және 3G мүмкіндіктері арқылы фотоны дереу интернетке жариялай алады. Көшедегі фотографтар мен әлеуметтік деректі фотографтар немесе операторлардан басқа, камералы телефондар соғыс фотографтары тарапынан да сәтті қолданылды. Камера телефонының кішкентай мөлшері соғыс фотографына соғыста күресіп жатқан ер және әйелдерді олардың білместен суретке түсіруге мүмкіндік береді, осылайша соғыс фотографы соғысты суретке түсіре алады және өз қауіпсіздігін сақтай алады. 2010 жылы Ирландияда «RTÉ 60 секундтық қысқа фильмдер сыйлығының» жеңімпазы 15 жасар Лаура Гейнор болды, ол өзінің жеңімпаз мультфильмін «Piece of Cake» Sony Ericsson C510 камералы телефонында жасады. 2012 жылы режиссер және сценарист Эдди Браун кіші камералы телефондарды оқиғаның перспективасы ретінде пайдаланған алғашқы коммерциялық фильмдердің бірі – «Camera Phone» триллерін жасады. Фильм нақты оқиғаның қайта жаңғыртуы болып табылады, ал қатысушыларды қорғау үшін есімдер өзгертілді. Кейбір заманауи камералы телефондарда (2013–2014) үлкен сенсорлар бар, осылайша көше фотографына немесе басқа да фотографқа жартылай кәсіби камераға ұқсас сапалы суреттерге түсіруге мүмкіндік береді.

Камера өзара іс-қимыл құралы ретінде

Смартфондардың камералары көптеген ғылыми-зерттеу жобаларында және коммерциялық қолданбаларда деректерді енгізу құрылғылары ретінде қолданылады. Коммерциялық тұрғыдан сәтті мысал ретінде физикалық заттарға жабыстырылған QR кодтарын пайдалануды қарастыруға болады. QR кодтары телефонның камерасы арқылы оқылды және әдетте URL болатын, қатысты цифрлық контентке сілтеме береді. Тағы бір тәсіл – объектілерді тану үшін камерадан түсірілген суреттерді пайдалану. Контентке негізделген кескін талдау жарнама плакаттары сияқты физикалық объектілерді тану үшін қолданылады, осылайша объект туралы ақпарат ұсынылады. Гибридтік тәсілдер көзге көрінбейтін визуальды маркерлер мен кескін талдаудың комбинациясын қолданады. Мысалы, 3D қағаз глобусына нақты уақыт қосымшасын жасау үшін смартфон камерасының орнын анықтауға болады. Кейбір смартфондар 2D объектілерге толықтырылған шындық эффектін қоса алады және GPS пен компастың көмегімен, сондай-ақ жеңілдетілген объектіні тану алгоритмін пайдаланып, телефондағы бірнеше объектіні тани алады. Олардың кейбіреулері шетел тілінен мәтінді аудара алады. Автоматты геотегтеу суреттің қайда түсірілгенін көрсетеді, бұл өзара әрекеттесуді ынталандырады және салыстыру үшін суреттерді басқалармен картаға түсіруге мүмкіндік береді. Көптеген смартфондар алдыңғы камерамен жабдықталған. Ол пайдаланушыға қаратылған, мысалы, өзіне сурет түсіру (селфи), видео блог (влог) жүргізу және бейнеконференциялар үшін. Ұялы телефонның алдыңғы камерасы, әдетте, кішкентай сенсор өлшеміне байланысты артқы камераға қарағанда төменірек ажыратымдылыққа және сапаға ие. Ажыратымдылық бойынша бір қарсы мысал – HTC One M8, онда алдыңғы камерада бес мегапиксель бар, бұл артқы камерадан бір мегапиксельге артық.

Заңдар

Камера телефондары, немесе дәлірек айтқанда, мұндай телефондарды жалпы халықтың камера ретінде кеңінен пайдалануы, қоғамдық және жеке фотосуретке қатысты заңдарға ұшырау деңгейін арттырды. Басқа типтегі камераларға қатысты заңдар камера телефондарына да қолданылады. Камера телефондарына арнайы заң жоқ. Камера телефондарына тыйым салуға тырысу көбінесе мүмкін болмайды. Олар кішкентай, көп, жасыру немесе көместесу оңай, сондықтан құқық қорғау органдары мен қауіпсіздік қызметкерлеріне оларды анықтау немесе тоқтату қиын. Камера телефондарына толық тыйым салу сөз бостандығы мен баспасөз бостандығы туралы мәселелерді көтереді, себебі мұндай тыйым азаматқа немесе журналиске (немесе азамат журналисіне) жаңалықтарды камера телефон арқылы түсіріп, басқаларға жеткізуге кедергі келтіруі мүмкін. Уақыт-уақытпен ұйымдар мен орындар жеке өмірге қатысты мәселелер, қауіпсіздік және авторлық құқықтарға байланысты камера телефондары мен басқа да камераларды пайдалануға тыйым салады немесе шектеу қояды. Мұндай орындарға Пентагон, федералды және штаттық соттар, мұражайлар, мектептер, театрлар және жергілікті фитнес-клубтар жатады. Сауд Арабиясы 2004 жылдың сәуір айында бүкіл елде камера телефондарын сатуға біраз уақытқа тыйым салды, бірақ 2004 жылдың желтоқсан айында оларды қайтадан сатуға рұқсат берді (дегенмен, Хажға барушыларға камера телефондарын әкелуге рұқсат етілді). Кездейсоқ жағдайларда камера телефондары өнеркәсіптік тыңшылықпен және папараццилердің қызметімен (бұл заңды, бірақ көбінесе даулы) байланыстырылған, сондай-ақ сымсыз операторлардың желісіне хакерлік шабуылдар жасалған деректер де кездеседі.

Камера телефондарымен байланысты маңызды оқиғалар

2004 жылғы Үнді мұхитындағы жер сілкінісі – әлемдік жаңалықтардың алғашқы оқиғасы болды, онда алғашқы күнгі жаңалықтардың көп бөлігі енді кәсіби жаңалық топтары емес, негізінен камера телефондарын қолданатын азамат журналистері тарапынан ұсынылды. 2006 жылдың 17 қарашасында Laugh Factory комедия клубындағы қойылым барысында комик Майкл Ричардс көрермендердің әжуасымен нәсілдік ұяттамалармен жауап бергенін бір көрермен камера телефонымен жазды. Бұл видео телеарналар мен интернетте кеңінен тарады. 2006 жылдың 30 желтоқсанында бұрынғы Ирак диктаторы Саддам Хусейннің өлім жазасын орындау камера телефонымен жазылып, интернетке кеңінен тарады. Бірнеше күннен кейін күзетші ұсталды. 2005 жылдың 7 шілдесінде Лондонда болған жарылыстардан кейін түсірілген камера телефондарының суреттері мен бейнелері бүкіл әлемге тарады. CNN басшысы Джонатан Клейн жаңалықтар ұйымдарының камера телефондарының түсірілімдерін көбірек пайдаланатынын болжады. Камера телефондарының цифрлық суреттері 2009 жылғы Иран сайлауындағы наразылықтарды таратуға көмектесті. Камера телефондары Оскар Грантқа атқылаған BART полициясын жазды.

Телефон камерасымен түсірілген сурет

Телефон камерасымен түсірілген фотосуреттер өз алдына жеке өнер түріне айналды. Бұл жанрдағы туындылар кейде «айфонография» (iPhone немесе кез келген смартфон арқылы түсірілген суреттер үшін) деген қосымша сөзбен аталады. Бұл бағытқа бірнеше жыл болғанымен, iPhone және оның App Store-ының пайда болуымен ол кеңінен танымал болды, адамдарға өз жұмыстарын түсіру, өңдеу және бөлісу үшін жақсырақ, оңайрақ және шығармашылық құралдар ұсынды. Хабарлауынша, айфонографияға арналған алғашқы галереялық көрме 2010 жылдың 30 маусымында «Pixels at an Exhibition» деген атпен Берклиде, Калифорния штатында ашылды, оны Нокс Бронсон мен Рей Дуглас ұйымдастырып, кураторлық жасады. Сол кезде фотограф Деймон Винтер Афғанстандағы соғыстың суреттерін түсіру үшін Hipstamatic қолданбасын пайдаланды. Осы суреттердің жинағы 2010 жылдың 21 қарашасында «A Grunt's Life» атты серияда New York Times газетінде жарияланды және RJI, Дональд В. Рейнольдс журналистика институтының демеушілігімен халықаралық (3-орын) жүлдеге ие болды. Сондай-ақ, 2011 жылы Ауғанстанда фотожурналист Дэвид Гуттенфельдер iPhone және Polarize қосымшасын қолданды. 2013 жылы National Geographic журналы фотограф Джим Ричардсонның iPhone 5s телефонымен түсірген Шотландия таулы аймағының суреттерін жариялады.

Телефон камерасымен фильм түсіру

Смартфондар бейнекамералармен жабдықталғаннан бері, олар бейне түсіру үшін кеңінен қолданыла бастады, ал кино режиссерлер олардың мүмкіндіктеріне біртіндеп қызығушылық таныта бастады. Мобильді кино өзінің ерекше эстетикасын дамытып келеді, себебі оның ықшамдылығы, тасымалдануы және күн сайын жаңа жетістіктермен еңсеріліп жатқан технологиялық шектеулері бар. Қазіргі замандағы кино режиссерлер әлемнің түкпір-түкпірінен ұялы телефондардың бейне түсіру мүмкіндіктерін пайдаланады. Бірінші буын ұялы телефондармен жасалған тәжірибелік жұмыстардың қатарында 2005 жылғы Барбара Сегецци мен Марчелло Менкарини режиссерлік еткен Нидерландының "Жаңа махаббат кездесулері" деректі фильмі, 2007 жылғы Кирус Фриштің "Неге ешкім маған Ауғанстанда бұл жағдайдың осылай болатынын айтпады" – ұялы телефонда түсірілген алғашқы көркем фильм, 2008 жылғы Арыян Кагановтың Оңтүстік Африкадан түсірген "SMS Sugar Man" көркем фильмі, 2008 жылғы Сатиш Калатилдің малаялам тіліндегі алғашқы үнді деректі фильмі "Венаваданам" және 2010 жылғы Сатиш Калатилдің де туындысы – малаялам тіліндегі алғашқы үндістандық көркем фильмі "Жалахаям" бар. Жоғары пикселді смартфондар кейде блокбастерлердің негізгі камерасы ретінде қолданылады. Смартфонда түсірілген фильмдердің мысалдары: 2013 жылы Испаниядан Пабло Ларкуеннің "Кіріп", 2013 жылы АҚШ-тан Джеймс Каллен Бресактың "Дженниферге", 2015 жылы Шон Бейкердің "Танжерин", 2015 жылы АҚШ-тан Мэтью А. Черридің "9 Rides", 2018 жылы Стивен Содербергтің "Unsane", 2019 жылы Стивен Содербергтің "High Flying Bird", 2020 жылы Тайваньнан Ляо Минг-идің "I WeirDo" және 2022 жылы Чехиядан Адам Седлактың "Banger" фильмдері.