Кіріспе

Норвегиялық блэк-метал тобы Mayhem 1984 жылы Лангхуста қаласында құрылған. Олар норвегиялық блэк-метал көрінісінің негізін қалаушылардың бірі болды және олардың музыкасы блэк-метал жанрына зор әсер етті. Mayhem-нің алғашқы карьерасы өте даулы болды, негізінен олардың жағымсыз тірі өнер көрсетулері, 1991 жылы вокалист Пер Ингве Олиннің ("Dead") өзіне қол жұмсауы және 1993 жылы гитарист Øystein Aarseth ("Euronymous") бұрынғы мүшесі Варг Викернес ("Count Grishnackh") тарапынан өлтірілуі салдарынан болды. Топ өте ықпалды болған демо және EP шығарды, сондай-ақ сирек және жағымсыз тірі өнер көрсетулері арқылы адал жанкүйерлерді жинады, норвегиялық шіркеулерді өртеу және оларға байланысты зорлық-зомбылық оқиғаларына байланысты оларға одан әрі назар аударды. Aarseth-тің өлімінен кейін Mayhem уақытша таратылды, дебюттік альбомы De Mysteriis Dom Sathanas жарық көрмесінен аз уақыт бұрын, ол блэк-метал жанрының классикасы болып саналады. 1995 жылы аман қалған бұрынғы мүшелері Ян Аксель Бломберг ("Hellhammer"), Йорн Стубберуд ("Necrobutcher") және Свен Эрик Кристиансен ("Maniac") Rune Eriksen ("Blasphemer") Aarseth-тің орнына қосылып, тобын қайта құрды. Атилла Чихар және Мортен Иверсен ("Teloch") кейіннен Kristiansen және Eriksen-ді алмастырды. Олардың Aarseth-тен кейінгі материалдары үлкен эксперименттермен сипатталады. 2007 жылғы Ordo Ad Chao альбомы ең жақсы хэви-металл альбомы үшін Spellemann Award сыйлығын жеңіп алды.

Алғашқы жылдары (19841988)

Mayhem 1984 жылы гитарист Øystein Aarseth (алғашқыда "Destructor", кейін "Euronymous" деп аталған), бассист Jørn Stubberud ("Necrobutcher") және барабаншы Kjetil Manheim құрды. Топ мүшелері Venom, Motörhead, Black Sabbath, Slayer, Bathory, Celtic Frost және Parabellum сияқты топтардың ықпалында болды. Бастапқыда Black Sabbath, Venom, Motörhead әндерін орындап, кейін Pure Fucking Armageddon демо-жазбасын жазды. Жарыққа шыққаннан кейін Aarseth, Stubberud-пен бірге, алғашқы демоның студиялық репетициялары барысында 1986 және 1987 жылдары екі сессиялық мүше – Эрик Норхайм ("Messiah") және Свен Эрик Кристиансен ("Maniac") шақырды. Норхайм тек бір концертте өнер көрсетті, ол 1985 жылғы 20 сәуірде Скиде өтті, ал сол жылдың соңында Mayhem құрамынан шықты. Кейін ол Within Range хардкор панк-тобын және Oi!/street punk Cockroach Clan тобын құрды. Кристиансенмен бірге Mayhem 1987 жылы өзінің алғашқы EP-ін – Deathcrush-ты жазды және оны Euronymous-тың жаңадан құрылған Posercorpse Music лейблі арқылы шығарды. Manheim және Euronymous 1986 жылғы 22 наурызда Ски театрында L. E. G. O. атымен бір ғана концертте өнер көрсетті, ал концерт видеоға түсірілді. Бұл – негізгі ағымға қарсы эксперименталды музыкалық жоба болды. Deathcrush-тің алғашқы 1000 данасы тез сатылып бітті. Кейіннен 1993 жылы жаңадан аталған Deathlike Silence Productions компаниясы Euronymous-тың Ослодағы Helvete (норвег тілінде "Төңкеріс") дискі дүкенімен бірлесіп оны қайта шығарды. Manheim және Maniac 1988 жылы топтан кетті.

Өлімен бірге (1988-1991)

Екі қысқаша ауыстырудан кейін, Maniac және Manheim орындарын швед вокалисі Pelle Yngve Ohlin ("Dead") және жергілікті барабаншы Jan Axel Blomberg ("Hellhammer") толтырды. Dead-пен бірге топтың концерттері жаман атымен белгілі болды. Концерттерде Dead қалаған бейнесі мен атмосферасын жасау үшін бар күшін салды. Карьерасының басынан бері ол "өлгендерге арналған макияж" жағатын, бетін қара-ақ түспен бояйтын. Necrobutcher айтуынша, "бұл Kiss пен Alice Cooper макияж жағу тәсілінен ешқандай қатысы жоқ. Dead шынымен де өліктей көрінгісі келді. Ол бұл үшін әдемі болу үшін жасаған жоқ". Өліктей бейнесін толықтыру үшін Dead сахналық киімдерін жерге көміп, концерт күні қайта қазып алып киер еді. Сонымен қатар, топтың сахнасының алдына шошқа немесе қой басы қадалып қойылатын. 1990 жылы Mayhem мүшелері Ослоның жанындағы "орман ішіндегі ескі үйге" көшіп, оны репетиция жасау үшін пайдаланды. Олар келесі альбомы – De Mysteriis Dom Sathanas үшін әндер жаза бастады. Mayhem бас-гитарисі Necrobutcher, біршама уақыт бірге тұрғаннан кейін Dead пен Euronymous "бір-бірінің қабағын шығарып, ашуландырды" және "соңында дос болмады" деді. Varg Vikernes Dead бірде Euronymous-ты пышақпен жарақаттағанын мәлімдеді. 1991 жылдың 8 сәуірінде Dead жалға алған үйде өз-өзіне қол жұмсады. Оны Euronymous білегін кесіп, басына оқ тиген күйінде тапты. Dead-тің өлім хаты "Барлық қанды кешіріңіз" деген сөзбен басталып, "Бұны ешкім түсінбейді, бірақ түсіндіру үшін, мен адам емеспін, бұл тек түс және жақын арада оянамын" деген қысқаша түсіндірмесі бар еді. Толық мәтіні жарияланды және ол "Мен мұны қазір емес, 17 жыл бұрын ойлап таптым" деген сөзбен аяқталды. Dead хатқа "Мәңгілік өмір" әнінің мәтінін қоса берді. Бұны көрген Euronymous жақын маңдағы дүкенге барып, бірнеше заттарды орналастырғаннан кейін, бір рет қолданылатын фотоаппарат сатып алып, өліктің суретін түсірді. Necrobutcher Euronymous-тың өзіне-өзі қол жұмсау туралы қалай айтқанын еске алады: "Øystein кеше маған қоңырау шалып, "Dead өте круто іс жасады! Өзін-өзі өлтірді!" деді. Мен ойладым, сен ақылдан бездің бе? Неге "круто" дейсің? Ол: "Боссың, менде барлығының суреті бар" деді. Мен қатты қорқып, қайғыға баттым. Ол тек оны қалай пайдалану керектігін ойлап отырды. Сондықтан мен оған: "Жарайды. Суреттерді жоймас бұрын маған қоңырау шалма" дедім". Euronymous Dead-тің өзіне-өзі қол жұмсауын Mayhem-нің "жаман" бейнесін дамыту үшін пайдаланды және Dead өзін-өзі өлтірді, өйткені қара металл "модаға" айналып, коммерцияланды. Уақыт өте келе, Euronymous Dead-тің миын қайнатып, бас сүйегінен әшекей жасағаны туралы әңгіме тарады. Кейін топ бұл әңгімені жоққа шығарды, бірақ соңғысының рас екенін растады. Бұл туралы сахнаның басқа да мүшелері, мысалы, Bård "Faust" Eithun және Jon "Metalion" Kristiansen растады. 2018 жылы Dead-тің бас сүйегінің бір бөлігі Euronymous-тың хатымен бірге 3500 долларға сатылды. Хаттың соңында: "Жарайды! Бәрі осы. Егер қаласаң, Dead-тің бас сүйегінен бір бөлігін қоса беремін. Жақын арада жауап күтемін!" 2019 жылы Loudwire және Consequence of Sound-ке берген сұхбатында Necrobutcher Euronymous-ты өлтіруді жоспарлағанын, өйткені ол Dead-ке жасаған қатыгездігіне ашуланған, бірақ Vikernes "оны озып кетті" деді. Жанкүйерлердің қанды суреттер салуы да кең таралған. Мұндай мысалдың бірі – 2019 жылдың қазан айында өз қанымен Pagan Fears әнінің мәтінін жазған Hellhammer-дің өзі. Суретші Maxime André Taccardi де өз қанымен Dead-тің суретін салды.

Euronymous-ты өлтіру, De Mysteriis Dom Sathanas және ажырасу (1991-1994)

Dead-тің өзін-өзі өлтіруі және одан кейінгі Euronymous-тың әрекеттері Necrobutcher-ге соншалықты әсер етті ki, ол Mayhem-нен кетіп, топтың қатарын екіге дейін азайтты. Топ қысқа уақыт бойы Occultus-пен репетиция жасады, Mayhem-нің De Mysteriis Dom Sathanas дебюттік альбомына вокалдық және бас тректерді жазу жоспарымен топқа қосылды. Бірақ бұл ұзаққа созылмады; ол Euronymous-тан өлім туралы қорқыту алғаннан кейін топтан кетті. 1993 жылдың 10 тамызында Викернес Euronymous-ты өлтірді. Сол түні Викернес пен Рух Бергеннен 518 км жол жүріп, Ослодағы Euronymous-тың пәтеріне жетті. Олар келгеннен кейін жанжал басталды, ол Викернес Euronymous-ты өлтіргеннен кейін аяқталды. Оның денесі пәтердің сыртынан табылды, онда жиырма үш кесік жарақаты болды – екі басынан, бесеу мойнынан және он алты арқасынан. Викернес Euronymous оны өлімге дейін азаптап, оқиғаны бейнеге түсіріп, қол қойылмаған келісімшарт туралы кездесуді сылтау ретінде пайдалануды жоспарлағанын мәлімдеді. Викернес қылмыс түні Euronymous-қа қол қойылған келісімшартты беріп, "кетіп қалуын" айтуға ниеттенгенін, бірақ Euronymous оған бірінші болып шабуыл жасағанын айтады. Аарсеттің өліміне қатыспаған ол кісі өлтіруге қатысқандық күдігімен айыпталды және 8 жылға бас бостандығынан айырылды. Тек Атилла мен Хеллхаммер ғана қалғандықтан, Mayhem тоқтатылды. 2019 жылдың 15 қазанында Consequence of Sound-қа берген видео сұхбатында Necrobutcher Euronymous-қа деген ашуын талқылады. Содан кейін ол Euronymous-тың өлтірілуі туралы айта бастады, былай деді:

"Жарайды, мен оны қазір айта аламын, себебі мен оны көп жылдар бойы ішінде сақтап келдім, бірақ шындығында мен оны өзім өлтіруге бара жатқан едім. Ол оқиға болғанда таңғы газетті көріп, 'Мен үйге барып, үйімдегі барлық қару-жарақ пен есірткіні алып тастауым керек, себебі олар менің үйіме келеді, өйткені мен, әдетте, бірінші күдікті болармын' деп ойладым. Бірақ Норвегия полициясы граф Гришнакхтың (Варг) оны өлтіру үшін де сол жерге бара жатқанын білмейтінімді білмедім. Себебі олар оның телефонын тыңдап, ол Бергенге бармай тұрып осы кісі өлтіру туралы айтқан, сондықтан полиция оның келе жатқанын білген, сондықтан олар өзіндік ойға келген болар: 'Біз бұл кісіні шіркеулерді өртеу ісі үшін ұстаған жоқпыз, сондықтан оны кісі өлтіру ісі үшін ұстайық, және сол уақытта Ослодағы осы адамнан құтылайық'. Міне, не болды'. 1994 жылдың мамыр айында De Mysteriis Dom Sathanas шықты және Euronymous-қа арналды. Оның шығуы Euronymous-тың ата-аналарының шағымдарына байланысты кешіктірілді, олар Викернес ойнаған бас гитара тректерінің болуына қарсылық білдірді. Викернес өзінің айтуынша, Хеллхаммер Аарсеттің ата-анасына бас тректерін қайта жазатынын уәде берді; бас гитарада ойнай алмағандықтан, Хеллхаммер бас тректерін өзгертпеді, сондықтан альбомда Викернес бас гитарист ретінде естіледі.

Мания және Некробачермен кездесу және "Блаффемер" таныстырылымы (1995-2004)

1995 жылы Mayhem тобының 1990 жылғы концерттік тіркесі, «The Dawn of the Black Hearts» деген атпен жарық көрді. Альбомның пираттық түрі болғанына қарамастан, ол кейде топтың негізгі альбомдарының бірі саналады, себебі көбінесе оның обложкасы, яғни өзіне-өзі қол жұмбағаннан кейін суретке түскен Dead-тің сол кездегі суретінің танымалдылығы себеп болады. Сол кезде Hellhammer, Maniac және Necrobutcher Euronymous-тың орнына жаңа гитарист Руне Эриксен («Blasphemer») қосылып, топты қайта құрды. Euronymous-сыз қайта құрылғанына байланысты қысым мен күмән туғанына қарамастан, топ 1997 жылы «Wolf's Lair Abyss» EP-сімен қайта оралды. Осы жаңа кезеңде Hellhammer-дің (Норвегиядағы нәсілдер араласуы мен шетелдіктерге қарсы болған) мәлімдемелері, репетиция бөлмесіндегі свастика туы, Totenkopf белгісі және Nasjonal Samling әскери бөлімінің символы бар топ тауарлары сияқты нацистік имиджтерді пайдалану дау тудырып, нео-нацизмге айыптауларға әкелді. Сонымен қатар, Hellhammer жаңа құрамның ешбір мүшесінің сатанист емес екенін және «сатанизм [ ] бүгінгі Mayhem үшін маңызды емес. [ ] Mayhem-нің музыкасы әлі де қараңғы, бірақ оны сатанизм деп айтуға болмайды» деді. Топтың екінші толық альбомы «Grand Declaration of War» 2000 жылы жарық көрді. Прогрессивті және авангардты металлдан күшті әсер алған бұл альбом соғыс және апокалиптикалық қирау тақырыбын қамтитын концептуалды жұмыс болды. Maniac дәстүрлі блэк-метал үрлеуін қалыптастырған драмалық сөйлеу монологына көшті, көптеген әндер бірінен соң бірі үздіксіз ойнатылды. Алайда, осы концептуалды ауытқудан кейін альбом қатал сынға ұшырады. 2003 жылы Mayhem жаңалықтарға түсті, өйткені жанкүйер Пер Кристиан Хаген сахнадан көрермендерге лақтырылған қойдың басынан бас сүйегі сынып ауруханаға түсті. Оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалды, бірақ топ бұл жағдайдың кездейсоқ болғанын мәлімдеді. 2004 жылы топ «Chimera» альбомын шығарды, ол олардың бастапқы шикі дыбысына оралуын көрсетті, бірақ өндіріс сапасы жоғары және прогрессивті элементтерді қамтыды. Содан кейін сол жылы Maniac топтан кетіп қалды. Necrobutcher-дің сөзіне сүйенсек, бұл оның сахналық қорқыныштан туындаған алкоголизмге байланысты болды. Ол келесі айларда Еуропалық фестивальдерде өнер көрсетті, ал топтағы соңғы өнернамасы тамыз айында болды. Одан кейін ол португалдық Ava Inferi тобымен жұмыс істеуді жалғастырды. 2012 жылы Necrobutcher берген сұхбатында Mayhem өзінің бесінші студиялық альбомы бойынша жұмыс бастағанын мәлімдеді. 2013 жылдың қарашасында жаңа альбомның микстелуі аяқталды және 2014 жылдың басында шығарылуы күтілді. Бірнеше айдан кейін, 2014 жылдың 18 ақпанында Mayhem 2014 жылдың мамыр айында жаңа альбом шығаратынын және «Psywar» атты жаңа әнді тыңдауға болатынын хабарлады. 2014 жылдың 20 ақпанында топтың жазба компаниясы Season of Mist жаңа альбом «Esoteric Warfare» бүкіл әлем бойынша 2014 жылдың 27 мамырында жарық көретінін жариялады. Бұл Blasphemer-дің кеткенінен және Teloch-тың топтағы тұрақты мүше ретінде бекітілгенінен кейінгі Mayhem-нің алғашқы студиялық жұмысы болды. 2015 жылдың қаңтарында Mayhem, Watain және Revenge АҚШ-та «Black Metal Warfare» туры аясында бірге өнер көрсетті. Mayhem және Watain 2015 жылдың қарашасында АҚШ-та бұрынғы турдың «II бөлімі» ретінде Rotting Christ тобымен бірге тағы бір тур өткізді.

Тірі альбом, Lords of Chaos фильмі және Daemon (20162020)

De Mysteriis Dom Sathanas (DMDS Alive) тікелей жазбасы 2016 жылы шықты. Сол жылы рэпер Ghostemane Euronymous әнін жариялады, бұл топқа сілтеме еді. Кейін сол жылы, Jonas Åkerlund режиссерлік еткен, осы аттас кітапқа негізделген “Lords of Chaos” тобы туралы фильм Sundance кинофестивалінде көрсетілді, бұл топты тағы да медиа назарына түсірді. Фильм сыншылар мен жанкүйерлерден әртүрлі пікірлер алғанмен, топ мүшелері Necrobutcher мен Csihar фильмге қарсы шықты, әйтсе де бастапқыда топтың әндерін пайдалануға рұқсат берген еді. Бірнеше сұхбатта екеуі фильм оқиғаны бір жақты көрсеткенін айтты, әсіресе 1991 жылдың сәуірінде Euronymous пен Dead арасындағы қарым-қатынастың нашарлауын көрсетпегеніне наразылық білдірді. 2018 жылы топ A Grand Declaration of War альбомын ремикстеп, қайта жазбадан өткізді. Mayhem-нің алтыншы студиялық альбомы Daemon 2019 жылдың 25 қазанында Century Media Records лейблы арқылы жарық көрді. Альбом шығар алдында Worthless Abominations Destroyed, Of Worms and Ruins және Falsified and Hated синглдары жарияланды. Альбом De Mysteriis сияқты қара металдың дәстүрлі стиліне оралумен ерекшеленеді және 10 жаңа ән, қосымша екі бонус трек және бірнеше каверлер (соның ішінде Dead-тің бұрынғы Morbid тобының әндері) кірген кеңейтілген нұсқасы бар. Falsified And Hated әніне түсірілген клип 7 қарашада шықты, онда дірілдеп тұрған шатыр сияқты ритуал мен жүрек кесіліп ашылатын көрініс бейнеленген. Дизайнға граффити суретшісі Ziggy Jonas Rasmusson қатысты. 2020 жылы барабаншы Tony Laureano Hellhammer-дің иық жарақатына байланысты Decibel Magazine Tour турнесінде оның орнына уақытша ойнайтыны жарияланды. Алайда, COVID-19 пандемиясы салдарынан турне тоқтатылды.

Атавистік қара бұзылыс / Команда (2021 қазіргі)

2021 жылы Mayhem сол жылдың басында үшінші рет ұсынылғаннан кейін Rockheim атақ-даңқ залына енгізілді. 2021 жылға дейін олар атақ-даңқ залына енгізілген жалғыз қара металл тобы болды. Mayhem 2021 жылдың 9 шілдесінде жарық көрген жаңа EP – Atavistic Black Disorder / Kommando туралы хабарлады. Трек-тізімі Daemon сессияларынан алынған 3 үзіндіден тұрады, олардың екеуі альбомның делюкс нұсқасында бонус тректер ретінде, ал қалған 4 трек панк-рок топтарының кавер-нұсқалары ретінде пайдаланылды. Бұл топтың болашағына негіз салды деген пікірдегі топтардың әндері болды. EP-де бұрынғы вокалдар Messiah және Maniac әрқайсысының бір кавер-трегінде қонақ ретінде қатысады. Бұл Messiah және Maniac-тың 1987 жылғы Deathcrush және 2004 жылғы Chimera альбомдарынан бері студиядағы алғашқы жазбалары. Necrobutcher екі бұрынғы вокалдың «панкпен байланысы болғандықтан» шақырылғанын мәлімдеді. Mayhem 2022 жылы АҚШ бойынша «The Sanguine Sodomy of North America» атты гастрольдік турне жариялады, ол 7 наурызда Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында басталды және 3 сәуірде Иллинойс штатының Джолиет қаласындағы концерттен кейін аяқталуы күтілуде. 4 наурызда Watain АҚШ елшілігінің «визалық өтініштеріне қатысты ашылмаған қосымша «әкімшілік процедураны» бастауға шешім қабылдағандықтан» турнеге қатыса алмайтынын хабарлады.