Кіріспе

Никель орталығы (1996 жылғы халық санағы бойынша 13 017 адам) – Канаданың Онтарио провинциясында 1973 жылдан 2000 жылға дейін болған қала. Ол Садбери аймақтық муниципалитетінің құрамында құрылды. 2001 жылдың 1 қаңтарында қала мен аймақтық муниципалитет таратылып, Үлкен Садбери қаласына біріктірілді. Қала қазір Үлкен Садбери қалалық кеңесінің 7-ші және 9-шы округтері арасында бөлінген, ал оны кеңесшілер Майк Якубо мен Деб Макинтош өкілдік етеді. Канаданың 2011 жылғы халық санағында Никель орталығындағы Гарсон-Фальконбридж жолы Садберидің халық шоғырланған аймағының (немесе қалалық аймағының) бір бөлігі ретінде есептелді, ал Никель орталығының бұрынғы шекараларына сәйкес келетін санақ аудандарында 13 232 адам тұрды. Канаданың 2016 жылғы халық санағында Гарсонды сақтап, Фальконбриджді алып тастау үшін Садберидің халық шоғырланған аймағының шекаралары қайта қарастырылды, сондай-ақ Конистон үшін (1814 адам) жаңа халық шоғырланған аймақ қосылды.

Конистон

Конистон Сильвестр Нилонның есімімен аталған Нилон ауданының бір бөлігі болды. 1905 жылы Канаданың Солтүстік темір жолы (Канаданың Ұлттық темір жолының алдыңғысы) келді, Конистон оның құрлықарлық желісі бойында орналасқан. 1908 жылы Ромфорд түйісі арқылы Садбери мен Торонтоны байланыстыратын жаңа тікелей желі құрған Канадалық Тынық мұхиты темір жолы да қосылды. Осы кезеңде халық саны 20 отбасыға жетті және қоныс аударушылар жергілікті пошта бөлімін ашуды сұрады, оған ат қою қажет болды. Алғашқыда Нилон деген ат қарастырылды, бірақ алғашқы пошта бастығы болған Деннис О'Брайен, Англияның көлдер аймағындағы Конистон ауылындағы оқиға жайлы роман оқып жүрген темір жол құрылысын басқарушы Т. Джонсонның ұсынысымен Конистон деген атты таңдады. Эдисон кен байыту компаниясы кен өндіру ісін ұйымдастыруда сәтсіз болды және 1903 жылы алғашқы өтінімінен бас тартты. 1911 жылы Longyear Drilling Company сатып алғанға дейін ол жер мемлекеттік жерге қайтарылды. Кейіннен Longyear аймақтағы басқа кіші тау-кен компанияларымен бірігіп, ақыр соңында Falconbridge Ltd. құруға негіз болды, бірақ қоғамда нақты кен өндіру жұмыстары 1928 жылға дейін басталмады, сол кезде Тайер Линдсли компанияны 2,5 миллион долларға сатып алып, келесі жылы Falconbridge кен орнының алғашқы шахтасын іске қосты. 1969 жылы Falconbridge Ltd. өзінің бас кеңсесі ретінде Эдисон ғимаратын салды. 2006 жылы Falconbridge Ltd. швейцариялық Xstrata тау-кен компаниясымен сатып алынды. 2007 жылы Xstrata Эдисон ғимаратын қалалық мұрағаттың жаңа орны ретінде қалаға сыйлады. Фальконбридж 1957 жылы қала ретінде тіркелді. Қаланың тұңғыш және жалғыз басшысы Джон Франклин 1973 жылы Никель орталығы құрылғанға дейін қызмет етті. 1975 жылдың 11 қарашасында осы қоғамда визуальды және радарлық НЛО оқиғасы болды, кейін NORAD баспасөз хабарламасында жарияланды. Объекті CFS Falconbridge радарымен қадағаланып, бинокулярмен көрінді, диаметрі 100 фут болатын кратерлі шар деп есептелді. Сонымен қатар, жеті полицей НЛО-ның куәсі болды. Көрілгендерге берілген түсіндірмелердің арасында Венера, бұлттар және/немесе ауа шары бар.

Қызметші

Қоғамның атауы географиялық Гарсон қалашығының атымен аталған, оны Онтарио үкіметі 1880 жылдары Уильям Гарсонның құрметіне атады, ол 1886 жылдан 1890 жылға дейін Онтарио заңнамалық ассамблеясында Линкольн округін өкілдік еткен. Бұл аймақ алғаш рет 1888 жылы Мичиган штатының Шығыс Тавас қаласындағы Холланд және Эмери ағаш компаниясымен ағаш кесу лагері ретінде дамытылды. Сол жылы бұл компания Вахнапитеден тар темір жол құрылысын бастады және өзінің негізгі операцияларын Гарсон қалашығына жақын орналасқан Штаб-пәтер көлінде құрды. Осы аймақтан алынған ағаштар Ванапитей өзенімен Хьюрон көліне жеткізілді. Кейін бұл темір жол солтүстікке қарай Капреол қалашығына дейін созылды. 1908 жылы Гарсон арқылы Канаданың Солтүстік темір жолы салынды. Қазіргі кезде Vale Inco компаниясына тиесілі Garson кен орны алғаш рет 1911 жылы Mond Nickel компаниясымен игерілді. Гарсон қаласында істен шыққан Кирквуд кеніші де орналасқан.

Скейд

Скейд Садбери қаласының солтүстік-шығысында шамамен 25 шақырым қашықтықта, Ванапитей көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан. 600-дан астам тұрғыны бар Скейд 1921 жыл шамасында арақайшылық ағаш өңдеу орталығы ретінде пайда болды, Испан өзенінің сағасына жақын жерде орналасқан Испан өзені ағаш комбинаты осы жерге көшірілген кезде. Оның атауын фирманың бас менеджері В. Дж. Белл, өздерінің қайтыс болған қайнағасы, Канада сенаторы Джеймс Скидтің құрметіне берген. Скейд Капреолдан Солтүстік шығанаққа дейінгі Канада Солтүстік темір жолының бір аялдамасы болды, кейін ол Канада Ұлттық темір жолының Альдердейл тармағына айналды, бірақ 20 ғасырдың ортасында теміржол қызметі азайды және 1996 жылы толығымен тоқтатылды.

Боланд шығанағы

Скейдтің мекенжай және телефон қызметі Боланд шығанағының кішігірім ауданын да қамтиды. Бұл, Ванпитей көлінің оңтүстік-батыс ұшындағы, сол аттас шығанақта орналасқан, сиресіп жатқан ауылдық қауымдастық және әкімшілік құрамына кірмейтін жер. Бұл қауымдастық 1975 жылға дейін Боулендс шығанағы деп, ал шығанақ Боулендс шығанағы деп аталып келді, содан кейін қазіргі жазу тәртібі қабылданды. Дегенмен, ескі жазу жергілікті Боулендс Бей Роуд көшесінде сақталған. Боланд шығанағы (ескі кестелерде Боулендс шығанағы деп көрсетілген) Капреолдан Солтүстік Бэйге дейінгі Канадалық Солтүстік темір жолының шақырымдық белгісі болды, кейін ол Канадалық Ұлттық темір жолының Альдердейл тармағына айналды.

Вахнапиталар

Қауым өз атын Ванапитей өзенінен алады, ол Вахнапитей арқылы ағып өтеді, ал оның аты өз кезегінде оджибве тіліндегі waanabidebiing сөзінен шыққан, ол «қисайған тіс [тәрізді] су» дегенді білдіреді және Ванапитей көлінің пішінін сипаттайды. Қауымның атын дұрыс жазуды су нысандарының дұрыс жазылуымен шатастырмау керек. Вахнапитей ауылы Садберидің шығысында 17-ші тас жол бойында орналасқан. Бұл Никель орталығындағы алғашқы қоныс болды және ірі су жолының бойында орналасқандықтан Судбери ауданындағы басты қауым болуға тиіс еді. Бастапқыда Садбери аймақтағы шағын елді мекен болады деп есептелген, бірақ кеннің табылуымен және орман шаруашылығынан кен өндіруге көшуімен Садбери ауданның орталық нүктесіне айналды, ал Вахнапитейдің рөлі екінші деңгейге түсті. Қаланың алғашқы жылдарында ағаш кесу аймақтың негізгі саласы болды. Көптеген ағаш өңдеу компаниялары Ванапитей өзені бойында өндірістік базаларын құрды және өзен өңдеуге жиналған ағаштарды Оңтүстік Онтариоға тасымалдау үшін пайдаланылды. Жұмысшылар мен олардың отбасылары, сондай-ақ түрлі кәсіпкерлер өзен жағасында бірігіп, кейін Вахнапитей деп аталған қауымдастық құрды. Өркендеген кезінде Вахнапитей көптеген банктер, жалпы дүкендер, киім дүкендері, қонақүйлер және басқа да кәсіпорындармен мақтанған үлкен, дамыған қауым болды. Онда жеке мектеп (Сент-Питер) және мемлекеттік мектеп (Вахнапитей мемлекеттік мектебі) болды, тіпті су мұнарасы мен теміржол станциясы да болды (ол Канадалық Тынық мұхиты теміржолының Шығыс-Батыс бағытында орналасқан). Ораққа жарамды ағаштардың саны азайғанда және кен өндіру қарқын алғанда Вахнапитей қауымы өзінің күшінен айырылды. Кеншілердің қалалары Вахнапитейден артық таңдауға ие болды және ақырында қала бұрынғы даңқының көлеңкесіне түсті. Вахнапитей 1973 жылы Судбери аймақтық муниципалитеті біріктірілгенге дейін ұйымдастырылмаған ауыл болып қала берді, ал 2001 жылы Үлкен Судбери қаласының құрамына кірді. Алғашқыда ағаш кесу және егін шаруашылығымен айналысқан қала бүгінде көбінесе тұрғын үйлерден тұрады.

Бақытты аңғар

Бастапқыда Спрайс-Вэлли деп аталған "Хэппи-Вэлли" атты қараусыз қалған елді мекенге алғаш рет 1906 жылы жақын орналасқан Гарсон кенішінде жұмыс істеген жұмысшылар қоныстанды. Олар компаниялық қалашықта тәуелді өмір сүргісі келмей, тар көшелері бар қарапайым лашықтардан тұратын кішкентай қала салды. 1930 жылы Гарсон кеніші жабылып, жұмысшылар Фальконбридждегі кеніштерге ауыстырылды. Бірақ, температура инверсиясының салдарынан Фальконбриджтегі қорыту зауыты "Хэппи-Вэллиде" ауыр ластану мәселелерін тудырды, себебі зауыттан шыққан күкірт газдары аңғарда қалып қойды. Жылдар бойы жұмысшылар ластанудан уланып жатыр деген күдікпен жүрді, ал бұл қорқыныш 1960-1970 жылдары қоғамның экологиялық санасы арта келе расталды. Бірнеше жыл бойы қауым Falconbridge компаниясымен келісімге келді, солтүстік жел соққан күндері қорыту зауыты жұмыс істемейтін болады. 1970 жылдардың басына қарай "Хэппи-Вэллиде" шамамен жүз адам тұрып, Falconbridge Nickel Mines Limited (FNM) компаниясының жақын маңдағы қызметінен туындаған ауаның ластануынан күн сайын зардап шекті. Осы жағдайды өзгертуге жылдар бойы қысым көрсеткеннен кейін, 1970 жылдардың басында Онтарио үкіметі Садбери аймақтық муниципалитеті мен FNM компаниясымен бірлесіп "Хэппи-Вэллиді" тастап кетуге көмектесті. Бұл даулы шешім жаңалықтарға енді; провинциялық үкімет ауаның ластануына байланысты тұтас қауымды көшіруге қаржы бөлген алғашқы жағдай еді. "Хэппи-Вэллидің" көптеген тұрғындары үйлері үшін өтемақы алып, 1970 жылдардың ортасына қарай көшіп кетті, бірақ кем дегенде бір тұрғын мүлкін сатудан бас тартып, 1980 жылдардың соңына дейін сол жерде қалды. Бүгінде бұл қараусыз қалған елді мекенге қауымның кіруіне тыйым салынған және үлкен тікенді сыммен қоршалған.

Көлік

Үлкен Садбери әуежайы, қаланың басты әуежайы, Никель орталығында Фальконбридж мен Скейдтің арасында шамамен ортасында орналасқан, бірақ оның ресми пошталық мекенжайы Гарсонда. Транс-Канада тас жолының негізгі бағыты – 17-ші тас жолы Конистон мен Вахнапитаеден өтеді. 17-ші тас жолының Уолден аймағындағы жылдам бағыттың бөлігі Никель орталығы арқылы Маркстейге қарай, қазіргі оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс айналым жолымен және содан кейін Конистон мен Вахнапитаеден өтетін жаңа бағыт бойынша кеңейтілуге жоспарланған.