Кіріспе

Marvel Comics көркем кейіпкері

Жоғары эволюционер (Герберт Эдгар Уиндхам) – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін көркем кейіпкер. Ол жаңа адамдар сияқты әртүрлі тіршілік формаларын дамытуға ұмтылатын ғалым ретінде суреттеледі. Жоғары эволюционердің мақсаттары оны көптеген супергеройлермен қақтығысқа түсіреді. Чукуди Ивуджи бұл кейіпкерді Marvel Cinematic Universe фильмі «Галактика күзетшілері» 3-ші бөлімінде (2023) сомдады.

Жариялану тарихы

Жоғары Эволюциялық алғаш рет "Құдіретті Тор" #133 (қазан 1966) санында есімдері тілінген, ал "Құдіретті Тор" #134 (қараша 1966) санында алғаш рет пайда болды. Оны Стэн Ли мен Джек Кирби жасаған. Оның шақырушылары #132 санында одан бұрын пайда болған (бірақ оған тек меңзеу жасалған).

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

Герберт Уиндхам Англияның Манчестер қаласында дүниеге келді. 1930 жылдары Оксфордта оқып жүрген кезінде ол генетикалық биолог Натаниел Эссекстің жұмысына қызығушылық танытып, генетикалық манипуляциялармен тәжірибелер жүргізе бастады. Ол «генетикалық үдеткіш» деп аталатын машина жасады, оның көмегімен анасының лондондық жертөлесіндегі егеуқұйрықтарды «эволюциялауға» тырысты. Женевадағы генетикалық конференцияға қатысқанда Уиндхамға генетикалық кодты бұзу жобалары бар құпия қағаздарды тапсырған құпия адам (іс жүзінде ол адами генетик Федер еді) жолығысты. Осы ақпаратты эксперименттерін күшейту үшін Уиндхам «А изотопы» деп аталатын сарысуды сәтті жасады. Университеттен бірбеткейлігі үшін қуылғанмен, ол үй жануары Демпсиді шимпанзе ақылымен адам тәрізді тіршілік нысанына айналдыруға ақыры жете алды. Бірақ Демпсиді браконьерлер атқылап өлтірді, ал Уиндхам оның сияқты жаратылыстар адам әлемінде орын алмасатынын түсінді. Ғалым Джонатан Дрюмен (Джессика Дрюдің әкесі) серіктестік құрып, Уиндхам тәжірибелерін шағын Балқан мемлекеті Трансиядағы Вундагор тауының усақ-түйексіз жеріне көшірді. Жердегі уранның табылуы (Дрюдің әйелі мұра еткен) үлкен қаржыландыруды қамтамасыз етті, және олар жергілікті барон Грегор Руссовтан көбірек жер сатып алды. Немец ғалымы Хорас Грейсон (болашақ Marvel Boy-дың әкесі) жобалаған және Федер ұсынған Молоид құлдарымен салынған «ғылым қамалы» құрылысын аяқтады, содан кейін жұп эксперименттерін жалғастырды, Дрюдің қызы уранмен уланудан ауырып, өмірін сақтап қалу үшін уақытша анимацияға орналастырылды. Кейін Дрюдің әйеліне қасқыр шабуыл жасап, өлтірді (Руссовтың өзі отбасылық қарғыстың құрбаны болды), ал Дрю Вундагордан кетіп қалды. Ал Уиндхам өзін қорғау үшін күміс қару-жарақ жасап, жұмысын жалғастырды. Енді ғылыми көмекші Майлз Уоррен (кейін Шакалға айналды) оның жұмысына қосылды, Уиндхам жергілікті жануарлардың генетикалық үдетуіне және басқа да радикалды жаңалықтарға қол жеткізе алды. Джонатан Дрю Вундагорға оралғанда, оны 6-ғасырдың сиқыршысы Магнустың рухы бағындырды. Ол қамалдың зұлым Ескі Құдай Хтон қуылған жерге салынғанын ескертті. Ол Жаңа Адамдарды өз уақытының жауынгерлік және рыцарлық өнерімен оқытты, олар өздерін «Вундагор рыцарлары» деп атады, ал Уиндхамды «Жоғарғы Эволюциялық Лорд» деп атады. 1958 жылы Барон Руссов өзінің ликантропиясынан айығу үшін Даркхолд деп аталатын ежелгі сиқырлы томды пайдалануға тырысқанда, Магнустың қорқынышы шын болды, нәтижесінде Хтон тұтқыннан босады. Рыцарлар оны тоқтатты, ал Магнус Хтонды қайтадан байлады. Бірақ сол түні Магда есімді жүкті әйел қамалға қашып келді және онда егіздер дүниеге келді. Ол бала туғаннан кейін қашып кетті, бірақ Хтонның жеңіліс сәті балалардың тууымен сәйкес келді, ал кішкентай қызға демонның сиқыры тиді. Уиндхам балаларды асырап алуға тырысты, бірақ сәтсіздікке ұшырағаннан кейін оларды ондаған жылдар бойы стазиске орналастырды, олар үшін қолайлы кандидаттар табылғанға дейін. Рома Джанго мен Мария Максимов тәрбиелеген егіздер Квикселвер мен Скарлет Уитч супербатырлары болып өсті, соңғысы Хтонның ықпалы нәтижесінде хаос сиқырын қолданды. Қазіргі заманда Жоғарғы Эволюциялық Асгардтық найзағай құдайы Тормен кездесті. Тормен бірге Жоғарғы Эволюциялық Адам-Жабайымен (Жаңа Адамдардың бірі) және оның зұлым Жаңа Адамдарымен шайқасты. Уиндхам әлемді тым шектеулі орын ретінде көріп, ғылыми зерттеулер қамалын ғарыш кемесіне айналдырып, Жаңа Адамдарымен бірге жұлдыздарды зерттеді. Кейіннен ол Жаңа Адамдарын планетада, Вундагор II-де қоныстандырды, ал планетаның бірінде қалып, Күннің қарама-қарсы жағында орналасатын Жердің егжей-тегжейлі көшірмесін жасау жұмыстарын бастады. Сол жерде оның Жаңа Адамдары жабайы мінез-құлыққа беріліп, оған қарсы көтерілді. Ол Халкты тұтқындап, оны миллион жылға дамытқысы келді. Бірақ оның экспериментін бұрынғы қожайындары өлімге ұшыратып тоқтатты. Өкінішке қарай, ол Халк үшін жасалған экспериментті өзіне жасап, құдайға ұқсайтын тұлғаға айналды. Бұл ағартылған күйінде ол эволюциямен араласудан бас тартты және аман қалған Жаңа Адамдарды қайтадан пайдаланды, содан кейін өзінің өмір сүруін жоюға және ғаламмен бірігуге дайын болды. Жоғарғы Эволюциялық ақырында адам түріне оралып, өзінің жаратылысын, Қарсы Жерді аяқтады. Бірақ Адам-Жануар процесті бұзып, Қарсы Жер кемелсіз әлемге айналды. Осы уақытқа дейін Жоғарғы Эволюциялық Адам Уорлокты қабылдап, оған Жан Тасын сыйлады, Қарсы Жерді құтқару үшін жіберді. Жоғарғы Эволюциялық Адам Уорлокқа Қарсы Жерге қарсы Адам-Жабайы мен оның агенттеріне қарсы күресте көмектесті. Ақырында Галактустың жаршыларының бірі осы Қарсы Жерді тапты. Галактус Қарсы Жер оның күшін алуға өте қолайлы екенін мәлімдеді (нағыз Жер сияқты). Жоғарғы Эволюциялық Галактусқа шайқасып, жеңілді, ал Фантастикалық Төрттік және Горр Галактустың Қарсы Жерді жеуіне бөгет қоюға тырысты; ақырында мүмкін емес адам әлемді жеу үшін Галактустың Поппуп әлеміне шақырып, өлімге әкелді. Мейірімділікпен Жоғарғы Эволюциялық Галактусты оны тірі энергияға айналдырып құтқарып, Галактустың әлемдік кемесімен қайта жинады. Құрылысының алғашқы кезеңдерінде Жоғарғы Эволюциялықтың Қарсы Жері «жинау» үшін Бейондерлер тарапынан агрессивті түрде мақсатталған (Бейондермен шатастырылмау керек). Бейондерлердің агенттері Адам Уорлокты Жоғарғы Эволюциялықты өлтіруге итермеледі, осылайша Қарсы Жерді ұрлауға мүмкіндік берді, бірақ ол Мундрагон және Уорлоктың әріптесі Гермен қайта тірілді. Жоғарғы Эволюциялық Қарсы Жердің жоғалып кеткенін білгенде, Синг, Алисия Мастерс, Стархок, Мундрагон және Герменмен бірге Бейондерлерді әлемін құтқару үшін қуды. Жоғарғы Эволюциялық Бейондерлер планетасының мұражайына келгенде, олардың күшінің ауқымын және олармен салыстырғанда өзінің қаншалықты маңызсыз екенін көргенде, ақылы бұзылды деп мәлімдеді. Осы кездесу Жоғарғы Эволюциялықтың психикалық тұрақсыздығының бастамасы болды. Алайда, костюмнің тізбектері қайта ұйымдастырылып, Жоғарғы Эволюциялықты бұрынғы күйіне келтірді. Оның өлімі және кейінгі қайта тууы Жоғарғы Эволюциялыққа адамзаттың болашағына жаңа көзқарас берді. Ол Жаңа Адамдарымен болғандай, мейірімді, бірақ алыс қорғаушы болмай, адамзаттың болашағын қалыптастыруға тікелей араласатын болады, осылайша олар Бейондерлер сияқты күшті бола алады. Жоғарғы Эволюциялық кейін бірқатар супергеройлармен, әсіресе резервтік Авенджерлермен және Адам Уорлокпен қақтығысқа түсті, ол Жер халқын өз «Эволюциялық бомбасымен» күштеп өзгертуге (немесе «эволюциялауға») тырысқанда. Авенджерлер оны тоқтатты, бірақ Жоғарғы Эволюциялық және Геркулес Жоғарғы Эволюциялықтың Жаратылыс Палатасына түсіп, болмыстан шығып кетті. Жоғарғы Эволюциялық пен Геркулестің эволюцияланған мәнісі Селестиалдар тарапынан жиналды және белгісіз мақсаттармен Қара Галактикада тұтқынға алынып, манипуляцияланды. Ақырында екеуі де адам түріне оралды, ал Жоғарғы Эволюциялық Вундагор рыцарларымен бірге ғарысқа қайта оралды. Тор сақалын қырқып алғаннан кейін, Жаңа Адамдардың бірі Тордың қаны мен шашын граф Тагерге Жоғарғы Эволюциялықтың жаңа өлімсіздер нәсілін жасау жоспарының бөлігі ретінде әкелді. Босатылғаннан кейін Жоғарғы Эволюциялық одан әрі...

Күштері мен қабілеттері

Жоғары Эволюциялық өз интеллектын адамдық мүмкіндіктердің ең жоғарғы шегіне жеткізді және ол – интеллексі мен білімі белгілі бір ғарыштық тізімдегі тұлғалармен тең деп танылған жалғыз адам. Ол Marvel ғаламындағы жетекші генетик саналады және биология, химия, медицина, физика, инженерия, адам психологиясы, компьютер ғылымы және кибернетика салаларында терең білімге ие. Өзінің геномымен, күшті дамыған миымен және кибернетикалық экзоскелетімен жүргізген тәжірибелердің нәтижесінде Жоғары Эволюциялық құдайға тән қабілеттерді көрсетті: тіршілік формаларын дамыту және деградациялау, адамнан асып түсетін күш пен төзімділік, субатомдық деңгейде материяны манипуляциялау, энергияны басқару және проекциялау, ғарыштық сана, болжам жасау, телепатия, телекинез, басқа өлшемдерге саяхаттау және өлшемді өзгерту. Бірде ол Галактусқа қарсы ұзақ уақыт бойы қарсы тұра алды, бірақ соңында жеңілді. Айта кететін жайт, Жоғары Эволюциялық өзінің Жаңа Адамдары үшін антимистикалық қасиеттері бар қарулар жасады, бұл Жәндіктің қолданған найзасымен дәлелденді, ол тіпті Даркхолдқа да зиян келтіре алды.

Жабдық

Оның экзоскелеті оған шабуылдардан керемет қорғаныс береді, сонымен қатар тіршілікпен қамтамасыз етеді (ауаны сүзіп, қайта өңдеу және қажет болған жағдайда қоректік заттармен қамтамасыз ету). Егер ол ауыр зақымданса, костюм оның жараларын жазып, геномдық және ми белсенділігінің жазбаларын пайдаланып оны толыққанды қайта тірілте алады. Бірде костюм өзін-өзі өлтіруге тырысқаннан кейін, денесін жойғаннан кейін оны толығымен жаңартқан. Ванда және Пьетро Максимовтар, Пьетроның қызы Луна. Ол Магданы ауа райынан қорғауға еш ойланбастан көмектесті, Магнетоға М-күннің салдарынан құтылуға көмектесуге тырысты. Жоғары Эволюционер уран кендері арқылы өзінің байлығын жинаса да, Трансия халқы үшін жомарт қаржылық траст құрды, елдің экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз етті.

Теледидар

Жоғары эволюционер "Х-мен: Анимациялық серияда" пайда болады, оны Роберт Бокстал дауыстайды. Бұл нұсқасы жануарлармен тәжірибе жасаудың орнына, адамдарды жануарларға айналдыру үшін мутант ДНК-сын қолданып, "Жаңа Адамдардың" жоғары буынын жасауға тырысады. Жоғары эволюционер Ричард Ньюман дауыстаған "Адам-өрмекші шексіз" сериалында да пайда болады. Бұл нұсқасы генетикалық әртүрліліктің тіршілікке бейімделу қабілетін арттыратынына сенеді. Жердегі адамдардың мінез-құлқына көңілі толмаған ол, серия басталмас бұрын "Қарсы Жерге" жаңадан бастау үшін кетіп, бірақ онда да сол қиратушылық бейімділікті көреді. Оған жауап ретінде, ол өзіне адал адам-жануар жаратылыстарынан құралған "Аңдар" қоғамын құрады, олар адамзатты басым түр ретінде ығыстырды, сондай-ақ заң сақшылары ретінде "Машиналық адамдарды" басқара алатын "Вундагор рыцарлары" деп аталатын элиталық жаратылыстарды жасады. Қазіргі уақытта Жоғары эволюционердің қоғамын Джон Джеймсон, Адам-өрмекші, Веном және Карнаждың келуі бұзады. Соңында ол желіні шауып жүретін Адам-өрмекші, Қарсы Жердің Жасыл гоблині және оның немересі Карен О'Мэлли бастаған адамдар көтерілісімен жеңіледі. Жоғары эволюционердің балама шындықтағы бір бейнесі "Супер батырлар отряды" шоуының "Шақырып тұрған шайтан динозавры! (Six Against Infinity, Part 4)" эпизодында, Джонатан Фрейкс дауыстаған.

Бейне ойындар

Жоғары Эволюциялық Marvel: Avengers Alliance-те пайда болады. Ол динозаврлармен Iso 8 кристалдары арқылы тәжірибе жасап, "Iso Saurs" деген жаңа түр жасады.

Әр түрлі

Жоғары эволюционер Дэн Абнетттің "Азаматтар: әлемді билеуді әркім қалайды" романында кездеседі.