Кіріспе
Marvel Comics көркем кейіпкері
Жоғары эволюционер (Герберт Эдгар Уиндхам) – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін көркем кейіпкер. Ол жаңа адамдар сияқты әртүрлі тіршілік формаларын дамытуға ұмтылатын ғалым ретінде суреттеледі. Жоғары эволюционердің мақсаттары оны көптеген супергеройлермен қақтығысқа түсіреді. Чукуди Ивуджи бұл кейіпкерді Marvel Cinematic Universe фильмі «Галактика күзетшілері» 3-ші бөлімінде (2023) сомдады.
Жариялану тарихы
Жоғары Эволюциялық алғаш рет "Құдіретті Тор" #133 (қазан 1966) санында есімдері тілінген, ал "Құдіретті Тор" #134 (қараша 1966) санында алғаш рет пайда болды. Оны Стэн Ли мен Джек Кирби жасаған. Оның шақырушылары #132 санында одан бұрын пайда болған (бірақ оған тек меңзеу жасалған).
Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны
Герберт Уиндхам Англияның Манчестер қаласында дүниеге келді. 1930 жылдары Оксфордта оқып жүрген кезінде ол генетикалық биолог Натаниел Эссекстің жұмысына қызығушылық танытып, генетикалық манипуляциялармен тәжірибелер жүргізе бастады. Ол «генетикалық үдеткіш» деп аталатын машина жасады, оның көмегімен анасының лондондық жертөлесіндегі егеуқұйрықтарды «эволюциялауға» тырысты. Женевадағы генетикалық конференцияға қатысқанда Уиндхамға генетикалық кодты бұзу жобалары бар құпия қағаздарды тапсырған құпия адам (іс жүзінде ол адами генетик Федер еді) жолығысты. Осы ақпаратты эксперименттерін күшейту үшін Уиндхам «А изотопы» деп аталатын сарысуды сәтті жасады. Университеттен бірбеткейлігі үшін қуылғанмен, ол үй жануары Демпсиді шимпанзе ақылымен адам тәрізді тіршілік нысанына айналдыруға ақыры жете алды. Бірақ Демпсиді браконьерлер атқылап өлтірді, ал Уиндхам оның сияқты жаратылыстар адам әлемінде орын алмасатынын түсінді. Ғалым Джонатан Дрюмен (Джессика Дрюдің әкесі) серіктестік құрып, Уиндхам тәжірибелерін шағын Балқан мемлекеті Трансиядағы Вундагор тауының усақ-түйексіз жеріне көшірді. Жердегі уранның табылуы (Дрюдің әйелі мұра еткен) үлкен қаржыландыруды қамтамасыз етті, және олар жергілікті барон Грегор Руссовтан көбірек жер сатып алды. Немец ғалымы Хорас Грейсон (болашақ Marvel Boy-дың әкесі) жобалаған және Федер ұсынған Молоид құлдарымен салынған «ғылым қамалы» құрылысын аяқтады, содан кейін жұп эксперименттерін жалғастырды, Дрюдің қызы уранмен уланудан ауырып, өмірін сақтап қалу үшін уақытша анимацияға орналастырылды. Кейін Дрюдің әйеліне қасқыр шабуыл жасап, өлтірді (Руссовтың өзі отбасылық қарғыстың құрбаны болды), ал Дрю Вундагордан кетіп қалды. Ал Уиндхам өзін қорғау үшін күміс қару-жарақ жасап, жұмысын жалғастырды. Енді ғылыми көмекші Майлз Уоррен (кейін Шакалға айналды) оның жұмысына қосылды, Уиндхам жергілікті жануарлардың генетикалық үдетуіне және басқа да радикалды жаңалықтарға қол жеткізе алды. Джонатан Дрю Вундагорға оралғанда, оны 6-ғасырдың сиқыршысы Магнустың рухы бағындырды. Ол қамалдың зұлым Ескі Құдай Хтон қуылған жерге салынғанын ескертті. Ол Жаңа Адамдарды өз уақытының жауынгерлік және рыцарлық өнерімен оқытты, олар өздерін «Вундагор рыцарлары» деп атады, ал Уиндхамды «Жоғарғы Эволюциялық Лорд» деп атады. 1958 жылы Барон Руссов өзінің ликантропиясынан айығу үшін Даркхолд деп аталатын ежелгі сиқырлы томды пайдалануға тырысқанда, Магнустың қорқынышы шын болды, нәтижесінде Хтон тұтқыннан босады. Рыцарлар оны тоқтатты, ал Магнус Хтонды қайтадан байлады. Бірақ сол түні Магда есімді жүкті әйел қамалға қашып келді және онда егіздер дүниеге келді. Ол бала туғаннан кейін қашып кетті, бірақ Хтонның жеңіліс сәті балалардың тууымен сәйкес келді, ал кішкентай қызға демонның сиқыры тиді. Уиндхам балаларды асырап алуға тырысты, бірақ сәтсіздікке ұшырағаннан кейін оларды ондаған жылдар бойы стазиске орналастырды, олар үшін қолайлы кандидаттар табылғанға дейін. Рома Джанго мен Мария Максимов тәрбиелеген егіздер Квикселвер мен Скарлет Уитч супербатырлары болып өсті, соңғысы Хтонның ықпалы нәтижесінде хаос сиқырын қолданды. Қазіргі заманда Жоғарғы Эволюциялық Асгардтық найзағай құдайы Тормен кездесті. Тормен бірге Жоғарғы Эволюциялық Адам-Жабайымен (Жаңа Адамдардың бірі) және оның зұлым Жаңа Адамдарымен шайқасты. Уиндхам әлемді тым шектеулі орын ретінде көріп, ғылыми зерттеулер қамалын ғарыш кемесіне айналдырып, Жаңа Адамдарымен бірге жұлдыздарды зерттеді. Кейіннен ол Жаңа Адамдарын планетада, Вундагор II-де қоныстандырды, ал планетаның бірінде қалып, Күннің қарама-қарсы жағында орналасатын Жердің егжей-тегжейлі көшірмесін жасау жұмыстарын бастады. Сол жерде оның Жаңа Адамдары жабайы мінез-құлыққа беріліп, оған қарсы көтерілді. Ол Халкты тұтқындап, оны миллион жылға дамытқысы келді. Бірақ оның экспериментін бұрынғы қожайындары өлімге ұшыратып тоқтатты. Өкінішке қарай, ол Халк үшін жасалған экспериментті өзіне жасап, құдайға ұқсайтын тұлғаға айналды. Бұл ағартылған күйінде ол эволюциямен араласудан бас тартты және аман қалған Жаңа Адамдарды қайтадан пайдаланды, содан кейін өзінің өмір сүруін жоюға және ғаламмен бірігуге дайын болды. Жоғарғы Эволюциялық ақырында адам түріне оралып, өзінің жаратылысын, Қарсы Жерді аяқтады. Бірақ Адам-Жануар процесті бұзып, Қарсы Жер кемелсіз әлемге айналды. Осы уақытқа дейін Жоғарғы Эволюциялық Адам Уорлокты қабылдап, оған Жан Тасын сыйлады, Қарсы Жерді құтқару үшін жіберді. Жоғарғы Эволюциялық Адам Уорлокқа Қарсы Жерге қарсы Адам-Жабайы мен оның агенттеріне қарсы күресте көмектесті. Ақырында Галактустың жаршыларының бірі осы Қарсы Жерді тапты. Галактус Қарсы Жер оның күшін алуға өте қолайлы екенін мәлімдеді (нағыз Жер сияқты). Жоғарғы Эволюциялық Галактусқа шайқасып, жеңілді, ал Фантастикалық Төрттік және Горр Галактустың Қарсы Жерді жеуіне бөгет қоюға тырысты; ақырында мүмкін емес адам әлемді жеу үшін Галактустың Поппуп әлеміне шақырып, өлімге әкелді. Мейірімділікпен Жоғарғы Эволюциялық Галактусты оны тірі энергияға айналдырып құтқарып, Галактустың әлемдік кемесімен қайта жинады. Құрылысының алғашқы кезеңдерінде Жоғарғы Эволюциялықтың Қарсы Жері «жинау» үшін Бейондерлер тарапынан агрессивті түрде мақсатталған (Бейондермен шатастырылмау керек). Бейондерлердің агенттері Адам Уорлокты Жоғарғы Эволюциялықты өлтіруге итермеледі, осылайша Қарсы Жерді ұрлауға мүмкіндік берді, бірақ ол Мундрагон және Уорлоктың әріптесі Гермен қайта тірілді. Жоғарғы Эволюциялық Қарсы Жердің жоғалып кеткенін білгенде, Синг, Алисия Мастерс, Стархок, Мундрагон және Герменмен бірге Бейондерлерді әлемін құтқару үшін қуды. Жоғарғы Эволюциялық Бейондерлер планетасының мұражайына келгенде, олардың күшінің ауқымын және олармен салыстырғанда өзінің қаншалықты маңызсыз екенін көргенде, ақылы бұзылды деп мәлімдеді. Осы кездесу Жоғарғы Эволюциялықтың психикалық тұрақсыздығының бастамасы болды. Алайда, костюмнің тізбектері қайта ұйымдастырылып, Жоғарғы Эволюциялықты бұрынғы күйіне келтірді. Оның өлімі және кейінгі қайта тууы Жоғарғы Эволюциялыққа адамзаттың болашағына жаңа көзқарас берді. Ол Жаңа Адамдарымен болғандай, мейірімді, бірақ алыс қорғаушы болмай, адамзаттың болашағын қалыптастыруға тікелей араласатын болады, осылайша олар Бейондерлер сияқты күшті бола алады. Жоғарғы Эволюциялық кейін бірқатар супергеройлармен, әсіресе резервтік Авенджерлермен және Адам Уорлокпен қақтығысқа түсті, ол Жер халқын өз «Эволюциялық бомбасымен» күштеп өзгертуге (немесе «эволюциялауға») тырысқанда. Авенджерлер оны тоқтатты, бірақ Жоғарғы Эволюциялық және Геркулес Жоғарғы Эволюциялықтың Жаратылыс Палатасына түсіп, болмыстан шығып кетті. Жоғарғы Эволюциялық пен Геркулестің эволюцияланған мәнісі Селестиалдар тарапынан жиналды және белгісіз мақсаттармен Қара Галактикада тұтқынға алынып, манипуляцияланды. Ақырында екеуі де адам түріне оралды, ал Жоғарғы Эволюциялық Вундагор рыцарларымен бірге ғарысқа қайта оралды. Тор сақалын қырқып алғаннан кейін, Жаңа Адамдардың бірі Тордың қаны мен шашын граф Тагерге Жоғарғы Эволюциялықтың жаңа өлімсіздер нәсілін жасау жоспарының бөлігі ретінде әкелді. Босатылғаннан кейін Жоғарғы Эволюциялық одан әрі...
The High Evolutionary is now an occasional ally of Thor and other superheroes. He confronted his mentor Mister Sinister alongside the X Men when the villain took over his satellite based device (which temporarily shut down the X Gene of all Earth based mutants, devolving them into normal humans) and altered it, in a test of evolution scheme by force evolving the entire global human populace. He was seen in the X Men: Endangered Species one shot as one of the nine villains Beast approaches to help him reverse the effects of M Day. In the second chapter of the Endangered Species storyline, Beast attempts to reach Wundagore Mountain to locate the High Evolutionary. The Knights of Wundagore confront and ultimately escort Beast inside, where the High Evolutionary appears to him as a hologram, giving Beast only cryptic and mostly dismissive answers. Spider Man spoke to him during One More Day on whether he could do anything to save the life of Aunt May. He could give no useful help. During the Annihilation: Conquest event, the High Evolutionary reappeared in Kree space, working on restructuring the Kree genome in a fortress inside a star. Adam Warlock brought Quasar and Moondragon to him after being overwhelmed by Phalanx warriors, who quickly invaded the High Evolutionary's vessel. Once Ultron was revealed to be the leader of the Phalanx militia, the High Evolutionary detonated the star, vaporizing his ship, Ultron, and the invading Phalanx warriors. He subsequently was captured by the Phalanx and forced to transfer the essence of Ultron into the body of Adam Warlock, apparently killing him. However, the High Evolutionary was aware that Warlock's consciousness had survived and implied that Warlock would "lead the way" for the new Guardians of the Galaxy. Recently, the High Evolutionary has begun working with Magneto and Blob to determine why so many mutants were depowered on M Day. He developed a suit for the depowered Magneto that replicated his original powers, and Magneto led an attack on San Francisco as a distraction so that the High Evolutionary could gain a currently unknown object from inside of the Dreaming Celestial. After extensively examining the Dreaming Celestial, the High Evolutionary subjected Magneto to an extremely dangerous technological procedure in an attempt to restore his power and was a success. High Evolutionary had a part in turning an ordinary zoo hippopotamus into the Hippo. Although not inhabiting Mt. Wundagore at the time, the High Evolutionary still maintained a garrison there where Chthon re emerged and slaughtered many of the remaining New Men. Doctor Doom and Mister Fantastic later had the Future Foundation members gather the other geniuses to attend a symposium on how to defeat the "Council of Reeds" (alternate versions of Mister Fantastic who were trapped in this universe by Valeria a while back, possessing Reed's intellect while lacking his conscience). High Evolutionary was one of those given the invitation from Thing and the evolved Moloids. He later drained the Silver Surfer's Power Cosmic into himself, rendering the Surfer mortal and giving the High Evolutionary the ability to control and modify the star sphere of the civilization destroying entity Galactus, allowing him to bestow life to dead worlds. The High Evolutionary created a herald for himself as well as a silver coated biome of life on Earth, which needed only sunlight to survive, without the need to kill other animals. The Surfer and the Fantastic Four unite with the armed forces to kill all the High Evolutionary's creations on the grounds that they eradicate emotion and individuality from the humans who were transformed. They again exterminate the High Evolutionary's creations after he begins to terraform the Moon, on the rationale that it will affect tides and animal migrations. Galactus arrives, and the Fantastic Four cheer on Galactus to kill Wyndham, but as the High Evolutionary now serves an equal opposite "World Builder" function of creating rather than committing genocide on sentient civilizations, he allows the High Evolutionary to leave with his star sphere to continue creating new life throughout the universe. When the High Evolutionary learned that the god like Celestials were coming to Earth to judge whether humanity should continue to exist or perish, he—with the help of the Evolutionaries—systematically began to slaughter his creations, fearing that their unnatural presence may cause the Celestials to deem the planet unworthy. The High Evolutionary has appeared in the 2015 Uncanny Avengers series. He has apparently created a new Counter Earth, no longer inhabited by humans but instead by millions of New Men. The High Evolutionary routinely exterminates the entire population of New Men when they ultimately fail to meet his standards of perfection and then re creates them. He was served in his plans by a human called the Master Scientist and Luminous (a female who was created from the genetic templates of Quicksilver and Scarlet Witch while also having the same abilities as them). A human called the Low Evolutionary was one of a few humans living on Counter Earth who opposed the High Evolutionary. After being tracked down and defeated by Luminous, Quicksilver and the Scarlet Witch were brought to the High Evolutionary himself. He revealed to them that Django and Marya Maximoff were their true parents. He also told them the truth where they were supposedly not mutants, but they had been experimented on by the High Evolutionary. The High Evolutionary later confronted the Avengers Unity Division when they interfered with his plan to destroy Lowtown (a refuge for a resistance formed by the High Evolutionary's rejects, led by the Low Evolutionary). He was defeated after Doctor Voodoo unleashed upon him the thousands of souls of those he had exterminated and was forced to flee through a portal with Luminous. During the "Last Days" part of the Secret Wars storyline, it was mentioned months ago that the High Evolutionary was among the scientists that Magneto's right hand person Briar tried to contact to make a special cocktail to augment Magneto's powers for the upcoming incursion between Earth 616 and Earth 1610. Maker collaborated with High Evolutionary to destroy the Superflow that kept the different universes separate to merge them into one reality. As a result of this action, the Earth 1610 Ultimates members Captain America, Iron Man, Giant Man, Wasp, and Hulk were revived where they were to help Eternity fight the First Firmament. Continuing his work on Counter Earth, the High Evolutionary used his technology to accelerate Counter Earth so that he can have it combine with Earth. To help in that, the High Evolutionary sent a meteor to Earth that altered Earth's vibration frequencies where their synching will merge the two planets. This plot attracted the attention of the Avengers and the Champions where Falcon and Viv are unexpectedly teleported to Counter Earth and brought to the High Evolutionary. He decides to evolve them where he starts by turning Viv into a human. The Avengers and the Champions went to Counter Earth and fought the New Men and then caused a malfunction with the High Evolutionary's teleporter where he seemingly perished. It was discovered during this time that the High Evolutionary had created a clone of himself called the Higher Evolutionary where he had more compassion than his creator and had been hooked up to the Orbit Engine where his removal will destroy Counter Earth. The High Evolutionary was actually turned into sentient digital data and trapped in an unknown dimension. As he evolved the life on the planet that he landed on, he had a run in with Viv who was also sent there as a side effect of deactivating the Orbit Engine and states that it would require a digital connection for him to return. Upon discovering that Vision is building Viv 2.0 to replace Viv, the High Evolutionary states that it would be their connection back to their reality. Viv used the connection to go back to her reality while the High Evolutionary was left in the unknown dimension. The High Evolutionary was returned to his dimension by a machine used by the Knights of Wundagore. He left Counter Earth upon becoming disappointed with the outcome of his experiment. At some point as part of the prelude to the "Hunted" storyline, Kraven the Hunter hunted some New Men to draw out the High Evolutionary. Kraven cuts a deal with the High Evolutionary to take his DNA sample and create 87 clones of him in order for them to go out into the world and prove themselves to Kraven. The High Evolutionary agrees to the terms and creates the clones. Out of these clones, only one that calls himself the Last Son of Kraven killed the other clones and proved himself to Kraven the Hunter. In a flashback, the High Evolutionary once visited Madame Monstrosity's Farm where he is shown a demonstration on how her Humanimal project works by fusing a plumber with a crab. He states that her work on an arachnid/human hybrid that can devolve and evolve at will is not present and calls her Humanimals a bunch of freaks that disgust him. The High Evolutionary takes his leave telling Madame Monstrosity not to contact him again.
Күштері мен қабілеттері
Жоғары Эволюциялық өз интеллектын адамдық мүмкіндіктердің ең жоғарғы шегіне жеткізді және ол – интеллексі мен білімі белгілі бір ғарыштық тізімдегі тұлғалармен тең деп танылған жалғыз адам. Ол Marvel ғаламындағы жетекші генетик саналады және биология, химия, медицина, физика, инженерия, адам психологиясы, компьютер ғылымы және кибернетика салаларында терең білімге ие. Өзінің геномымен, күшті дамыған миымен және кибернетикалық экзоскелетімен жүргізген тәжірибелердің нәтижесінде Жоғары Эволюциялық құдайға тән қабілеттерді көрсетті: тіршілік формаларын дамыту және деградациялау, адамнан асып түсетін күш пен төзімділік, субатомдық деңгейде материяны манипуляциялау, энергияны басқару және проекциялау, ғарыштық сана, болжам жасау, телепатия, телекинез, басқа өлшемдерге саяхаттау және өлшемді өзгерту. Бірде ол Галактусқа қарсы ұзақ уақыт бойы қарсы тұра алды, бірақ соңында жеңілді. Айта кететін жайт, Жоғары Эволюциялық өзінің Жаңа Адамдары үшін антимистикалық қасиеттері бар қарулар жасады, бұл Жәндіктің қолданған найзасымен дәлелденді, ол тіпті Даркхолдқа да зиян келтіре алды.
Жабдық
Оның экзоскелеті оған шабуылдардан керемет қорғаныс береді, сонымен қатар тіршілікпен қамтамасыз етеді (ауаны сүзіп, қайта өңдеу және қажет болған жағдайда қоректік заттармен қамтамасыз ету). Егер ол ауыр зақымданса, костюм оның жараларын жазып, геномдық және ми белсенділігінің жазбаларын пайдаланып оны толыққанды қайта тірілте алады. Бірде костюм өзін-өзі өлтіруге тырысқаннан кейін, денесін жойғаннан кейін оны толығымен жаңартқан. Ванда және Пьетро Максимовтар, Пьетроның қызы Луна. Ол Магданы ауа райынан қорғауға еш ойланбастан көмектесті, Магнетоға М-күннің салдарынан құтылуға көмектесуге тырысты. Жоғары Эволюционер уран кендері арқылы өзінің байлығын жинаса да, Трансия халқы үшін жомарт қаржылық траст құрды, елдің экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз етті.
Теледидар
Жоғары эволюционер "Х-мен: Анимациялық серияда" пайда болады, оны Роберт Бокстал дауыстайды. Бұл нұсқасы жануарлармен тәжірибе жасаудың орнына, адамдарды жануарларға айналдыру үшін мутант ДНК-сын қолданып, "Жаңа Адамдардың" жоғары буынын жасауға тырысады. Жоғары эволюционер Ричард Ньюман дауыстаған "Адам-өрмекші шексіз" сериалында да пайда болады. Бұл нұсқасы генетикалық әртүрліліктің тіршілікке бейімделу қабілетін арттыратынына сенеді. Жердегі адамдардың мінез-құлқына көңілі толмаған ол, серия басталмас бұрын "Қарсы Жерге" жаңадан бастау үшін кетіп, бірақ онда да сол қиратушылық бейімділікті көреді. Оған жауап ретінде, ол өзіне адал адам-жануар жаратылыстарынан құралған "Аңдар" қоғамын құрады, олар адамзатты басым түр ретінде ығыстырды, сондай-ақ заң сақшылары ретінде "Машиналық адамдарды" басқара алатын "Вундагор рыцарлары" деп аталатын элиталық жаратылыстарды жасады. Қазіргі уақытта Жоғары эволюционердің қоғамын Джон Джеймсон, Адам-өрмекші, Веном және Карнаждың келуі бұзады. Соңында ол желіні шауып жүретін Адам-өрмекші, Қарсы Жердің Жасыл гоблині және оның немересі Карен О'Мэлли бастаған адамдар көтерілісімен жеңіледі. Жоғары эволюционердің балама шындықтағы бір бейнесі "Супер батырлар отряды" шоуының "Шақырып тұрған шайтан динозавры! (Six Against Infinity, Part 4)" эпизодында, Джонатан Фрейкс дауыстаған.
Бейне ойындар
Жоғары Эволюциялық Marvel: Avengers Alliance-те пайда болады. Ол динозаврлармен Iso 8 кристалдары арқылы тәжірибе жасап, "Iso Saurs" деген жаңа түр жасады.
Әр түрлі
Жоғары эволюционер Дэн Абнетттің "Азаматтар: әлемді билеуді әркім қалайды" романында кездеседі.