Кіріспе

Американдық актер, продюсер, жазушы, фотограф және скейтбордист

Джейсон Майкл Ли (25 сәуір 1970 жылы туған) – американдық актер, кинорежиссер, фотограф және бұрынғы кәсіби скейтбордист. Ол «Менің атым Эрл» телесериалындағы Эрл Хики рөлімен танымал, бұл рөлі үшін ол 2005 және 2006 жылдары «Алтын глобус» сыйлығының «Музыкалық немесе комедиялық телесериалдағы ең үздік актер» номинациясына ұсынылған. Сондай-ақ ол «Алвин және шымтемірлер» (2007), «Алвин және шымтемірлер: Сквиквел» (2009), «Алвин және шымтемірлер: Чипверк» (2011) және «Алвин және шымтемірлер: Жол чипі» (2015) фильмдеріндегі Дейв рөлімен де белгілі. Ол Кевин Смит фильмдеріндегі рөлдерімен де танымал: «Mallrats» (1995), «Chasing Amy» (1997), «Dogma» (1999), «Jay and Silent Bob Strike Back» (2001), «Jersey Girl» (2004), «Clerks II» (2006), «Cop Out» (2010) және «Jay and Silent Bob Reboot» (2019). Ли «Chasing Amy» фильміндегі рөлі үшін «Индепендент Спирит» сыйлығын «Ең үздік ер адам рөлі» номинациясында жеңіп алды. Оның басқа да танымал фильмдері: «Дұшпан мемлекет», «Шамадан тыс даңқты», «Ваниль аспаны», «Гарвардты ұрлау», «Бір жігіт» және «Джек пен Розаның балладасы». Ол «The Incredibles» (2004) фильмінде Синдром, «Monster House» (2006) фильмінде Боунз және «Underdog» (2007) фильміндегі бас кейіпкерге дауыс берді. Бұрынғы кәсіби скейтбордист Ли Stereo Skateboards компаниясының негізін қалаушы және иесі, ол 1992 жылы басқа скейтбордист Крис «Дюн» Пастраспен бірге құрған. 1992 жылдан бері Stereo скейтборд дектерін, жабдықтарын және киім-кешегін шығарып, таратып, сондай-ақ скейт видеоларын жасап келеді. Оның әкесі Грег Ли автосауда орталығының менеджері, ал анасы Кэрол Ли үй шаруасымен айналысады. Оның ағасы Джеймс (1968 ж.т.). Ли Хантингтон-Бич қаласында өсті және Оушен Вью орта мектебінде оқыды. Гиперактивті және белсенді бала Ли анасы оған скейтборд сатып бергеннен кейін осы спортқа қызығушылық танытты, себебі ол оның артық энергиясын жұмсауына көмектеседі деп үміттенеді. Скейтборд өнеріне әуес болған Ли көп уақытын осы шеберлікті жетілдіруге арнады, бұл оны кәсіби мамандыққа айналу үшін Оушен Вью орта мектебінен шығуға итерді.

Скейтбордтық

Ли 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында кәсіби скейтбордист болды. 1992 жылы ол Крис "Дюн" Пастраспен бірге Stereo Skateboards деп аталатын Stereo Sound Agency компаниясын құрды. 2003 жылы, бірнеше жыл бойы тоқтап тұрғаннан кейін, екеуі компанияны сәтті қайта жаңғыртты. 2013 жылдың қазанында Ли мен Пастрас кәсіби "Классика" командасының құрамында болды. Ли скейтборд компаниясы Blind Skateboards үшін түсірілген "Video Days" (1991) атты скейтбордтық жарнамалық видеода ойнады. 2004 жылы Лидің скейтборд шеберлігі Stereo Skateboards компаниясы түсірген "Way Out East!" фильмінде көрсетілді. 2012 жылдың тамызында Ли скейтборд сайты The Berrics-те "Джейсон Ли парке келуге шешім қабылдады" деген қысқаша видеода пайда болды. 2012 жылдың тамызында Ли Тони Хокпен бірге төрағалық еткен тоғызыншы жылдық "Stand Up for Skateparks" іс-шарасына қатысты. Бұл іс-шараны Тони Хоук қайырымдылық қоры жыл сайын өткізеді және "төмен кірісті азаматтардың балалары үшін тегін, сапалы қоғамдық скейтпарктер құруға көмектесуді" мақсат етеді. Сол жылдың қазан айында Keep A Breast Foundation видеосын жариялады, онда Ли мен Пастрас сияқты скейтбординг өкілдері бейнеленген. Видео сүт безі қатерлі ісігінің алдын алу және оған қатысты хабардарлықты арттыру мақсатындағы қордың жұмысына үлес қосып, "I Love Boobies" білезігін насихаттайды. Видеода сонымен қатар Лидің командаластары Клинт Петерсон (Stereo) және Джованни Реда (WESC) де бар. Кейін Ли Тони Хокпен бірге жұмыс істеді, ол өзінің дауысын және келбетін Тони Хоктың "Project 8" ойынында ойналатын кейіпкерге берді. Содан кейін Ли Stereo компаниясының даму кезінде жасалған жаттықтырушы Фрэнк кейіпкеріне дауыс берді, ол "Skate 3" видео ойынында пайда болды. Кәсіби скейтбордист және Girl мен Lakai Limited Footwear скейтборд брендтерінің иесі Майк Кэрролл Лиді өзінің шабыт көзінің бірі деп атады. Ли әсіресе 360 флиптермен танымал, тіпті осы трюктің авторы Родни Маллен оны стильдеу және танымал етудегі еңбегін мойындайды.

Актерлік өнер

1992–1994 жылдары шағын актерлік рөлдерді ойнағаннан кейін (соның ішінде Sonic Youth тобының "100%" әніне түсірілген бейнеклип, "Mi Vida Loca" фильміндегі эпизодтық рөл және "Chance and Things" сериалындағы би оқытушысы рөлі бар), Ли кәсіби скейтбордингтен толық уақытты актерлік мансапқа көшті. Оның кинодағы алғашқы маңызды рөлі Кевин Смиттің "Mallrats" фильмінде болды, ол культты фильмге айналды. Бұл Смитпен достық қарым-қатынасқа бастап, оның көптеген фильмдерінде түсуіне мүмкіндік берді, олардың ішінде "Аймиді қуу", "Догма", "Джей және үндемеген Бобтің қарсы шабуылы", "Клеркс II", "Cop Out" және "Джей және үндемеген Боб қайта оянды" фильмдері бар. Ли "Аймиді қуу" фильміндегі Банки Эдвардс рөлі үшін Independent Spirit Award сыйлығын жеңіп алды. Ли "Heartbreakers", "Harvard-ты ұрлау" және "A Guy Thing" фильмдерінде басты рөлдерді сомдады. Ол "Vanilla Sky", "Almost Famous", "Dreamcatcher", "Big Trouble", "Джек пен Розаның балладасы" және "Mumford" фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады, сондай-ақ "Мемлекеттік жау" фильмінде шағын рөлді ойнады. Ли сонымен қатар "The Incredibles" және "Jack Jack Attack" мультфильмдерінде Синдромға дауыс берді. Ол Диснейдің "The Incredibles in a Magic Kingdom Adventure" фильмінде Синдромның "робот көшірмесі" рөлін қайта ойнады. Ли Underdog фильмінде Underdog дауысын берді және Альвин мен Чипмункс фильмдерінде Дейв Севилл рөлін ойнады. 2005 жылы Лиге "My Name Is Earl" телесериалындағы басты рөл ұсынылды. Бірінші маусымның DVD-дегі сұхбаттарда айтылғандай, ол пилоттық серияға түсуге келіспеген, екі рет бас тартып, соңында рөлге келісім берді. Сериалда ол Эрл Хики рөлін ойнайды. Ли 2006 және 2007 жылдары "Телевизиялық сериалдағы ең үздік актер" номинациясы бойынша екі рет "Алтын глобус" сыйлығына және 2006 жылы "Комедиялық сериалдағы ең үздік актер" номинациясы бойынша "Экрандағы актерлер гильдиясы" сыйлығына ие болды. "Менің атым Эрл" сериалы төрт маусымнан кейін NBC телеарнасынан алынып тасталды. 2010 жылдың 22 маусымында "Memphis Beat" сериалының тұсаукесері өтті. Сериалда Ли Альфре Вудардпен бірге ойнады және Дуайт Хендрикс рөлін сомдады. 2011 жылдың желтоқсанында Ли "Up All Night" сериалында пайда болды, бірақ екінші маусымнан кейін ол 2013 жылдың 9 мамырында ресми түрде жабылды. 2013 жылдың маусым айында 20th Century Fox компаниясы "Алвин және Чипмункс: Жол сапары" (2015) фильмінің төртінші және соңғы бөлімін жариялады. Ли Amazon Studios студиясының 49 минуттық пилоттық фильмі "Cocked" те Грейди Паксон рөлін ойнайды, ол қару-жарақ өндіретін отбасылық компанияны басқаратын үш адамның бірі. Шоудың тұсаукесері 2015 жылдың 15 қаңтарында өтті, сонымен қатар Брайан Деннехи, Диора Бэрд, Дрима Уокер және Сэм Траммелл де түсті. 2015 жылдың 25 қаңтарында Hallmark Channel телеарнасында Ли, Мэгги Элизабет Джонс және Минка Келли ойнаған "Away & Back" фильмінің тұсаукесері өтті.

Фотография

Ли 2000-шы жылдардың басында суретке түсіруді үнемі бастады және дереу жылдам түсірілетін фотосуретке (instant photography) қызығушылық танытты. Ол өзінің алғашқы фотокітабын Refueled Magazine арқылы жариялады. Ол 2006-2016 жылдарға арналған Polaroid & Fuji жылдам түсірілетін пленкадағы (instant film) 184 беттік фотосуреттерден тұрады, 500 данада басылды. 2018 жылы ол "A Plain View" атты фотокітапты жариялады, ол ауылдық және қалалық Американы зерттеу барысында түсірілген түсті 4×5 форматты фотосуреттерден тұрады. 2019 жылдың маусымынан желтоқсанына дейін Оклахома штатындағы оның фотосуреттері Филбрук өнер мұражайында "OK: Джейсон Ли суреттері" көрмесінде көрсетілді. Бұл туындылар 2022 жылы "OK" кітабы ретінде жарық көруі жоспарланған. 2020 жылдың желтоқсанында британдық Stanley/Barker баспасы Американың ауылдық аймандарының ақ-қара суреттерінен тұратын "In the Gold Dust Rush" кітабын шығарды. 2021 жылы Ли Галвестон тарихи қорының тапсырысымен "Galveston" кітабын жариялады.

Жеке өмір

Ли 1995 жылы актриса және фотограф Кармен Лайвелинге үйленді. Олар 2001 жылы ажырасып кетті. Кейінірек Лайвелин Лидің Саентологияға берілгендігі олардың ажырасуының басты себебі болғанын айтты. Льюэллин олардың қарым-қатынасы талантты менеджері және бірге Саентолог болған Гей Рибизиге (актер Джованни Рибизидің анасы) «Көк аспанның бір бөлігі» атты Саентологияға қарсы кітапты оқығанын айтқанда құлдырағанын жазды. Рибисимен сөйлескеннен кейін екі күн өткен соң Льюэллин Лиден бір абзацтық «байланысты үзу туралы хат» алды және оны «жақымсыз адам» деп атады. Льюэллинмен ажырасқаннан кейін Ли актриса Бет Рисграфқа үйленді. Олардың 2003 жылы туған Pilot Inspektor есімді ұлы бар. Ли ұлының атын «Ол қарапайым, ол ақымақ, ол ұшқыш» деген Grandaddy рок-тобының әнінен алғанын мәлімдеді. 2012 жылы олардың екінші ұлы, Сонни дүниеге келді. 2017 жылы үшінші балалары, Альберта «Бирди» Ли есімді қызы дүниеге келді. 2016 жылы Ли енді Саентолог емес екенін мәлімдеді. The Guardian газетінің сұрағына ол: «Әркім жауап іздейді, әркім депрессияны немесе алаңдаушылықты жеңгісі келеді немесе өзіндегі кейбір мәселелерді түсінуге тырысады» деді. Ол былай деп қосты: «Бірақ соңында, ол мен үшін болмады. Міне, сонда. Мен көп жылдар бұрын қатысқан жоқпын». Ли қазір отбасымен бірге Калифорния штатының Лос-Анджелесінде тұрады, бұрын төрт жыл Техас штатының Дентон қаласында тұрған.

Бейне ойындар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер 2004 The Incredibles Бадди Пайн / Синдром 2004 The Incredibles: When Danger Calls Бадди Пайн / Синдром 2006 Tony Hawk's Project 8 Өзі Сондай-ақ моушн кэпчур 2007 Alvin and the Chipmunks Дэвид "Дэйв" Севилья 2010 Skate 3 Жаттықтырушы Франк 2013 Disney Infinity Бадди Пайн / Синдром 2015 Disney Infinity 3.0 2018 Lego The Incredibles