Пуэрторикалық жазушы Мануэль Мендес Баллестер өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Пуэрто-Рико жазушысы Мануэль Мендес Балестер (4 тамыз 1909 – 24 қаңтар 2002) – Пуэрто-Риколық жазушы, сонымен қатар журналистика, радио, теледидар және оқыту салаларында қызмет еткен.

Өмір және мансап

Хосе Мануэль Эпифанио Мендес Балестер, кеңінен Мануэль Мендес Балестер ретінде танымал, 1909 жылы Пуэрто-Риконың Агуадилла қаласында Андрес Мендес Лисига мен Хуана Балестер Гонсалес отбасында дүниеге келді. Агуадиллада өсіп, бастауыш білімін алды. Жасөспірім шағында Нью-Йоркке көшіп, орта білім алуын бастады, бірақ Пуэрто-Рикоға оралғаннан кейін өздігінен оқуын жалғастырды. Әлдеқандай экономикалық қиындықтарға байланысты, ол жас кезінде Агуадилла мен Сан-Хуандағы бірнеше сауда фирмаларында кеңсе кезшісі болып жұмыс істеді. Кейіннен Агуадилла аудандық соты кеңсесінде қызмет етті. Оның келесі қызметі – Орталық Колос қант зауытының әкімшісі болу, бұл оған қант өндіруші жұмысшыларының әлеуметтік өмірін, салтын және проблемаларын бірінші қолынан көруге мүмкіндік берді. Осы байланыс пен білім драматург ретінде оның әдеби мансабын дамыту үшін өте құнды болып табылды. Мендес Балестер жергілікті театр өндірістеріне белсенді қатысып, оларды ұнатып, 1931 жылға қарай журналистік қызметі Агуадилладағы жергілікті мәдени журнал «Аталая и Летрас» серіктесі және кейін редакторы болуына әкелді. Мендес Балестер Пуэрто-Рико университетінің Рио-Пьедрас кампусына заңгер болу мақсатымен түсті, бірақ бірінші курсты аяқтамай, қоғамдық білім беру департаментінің радио бағдарламасында мансапты таңдап оқуын тоқтатты. 1935 жылы ол Пуэрто-Риконың қайта құру басқармасының демеушілігімен жұмыс істейтін жұмысшылар үшін мұғалімдерді бағалаушы және саралаушы ретінде университетке оралды. 1937 жылы жазылған «Исла Серрера» – оның алғашқы романы, ол испан отарлауының ерте кезеңдерінің тарихи суретін көрсетеді. 1938 жылы жарық көрген оның алғашқы танымал пьесасы «El Clamor de Los Surcos» Ateneo Puertorriqueño ұйымынан жоғары баға алды. Оның үш актіден тұратын классикалық трагедиясы «Tiempo Muerto» 1940 жылы сахналанды. Бұл оның шедевр туындысы саналады және Мендес Балестермен ең көп байланыстырылады. Ол Агуадилланың қант шалабағындағы егістік алқаптарында өтеді және қант өндіруші жұмысшыларының маусымнан тыс немесе «өлген уақыт» кезеңіндегі өмірін көрсетеді, сондықтан пьесаның атауы осылай қойылған. 1943 жылы ол «Авторлардың жалпы қоғамын» (Sociedad General de Autores) құрды, олармен бірге екі жаңа драмалық туындысын ұсынды: 1943 жылы «Hilaricón» және 1944 жылы «Nuestros Días». Содан кейін ол 1946 жылы «El Misterio del Castillo», 1950 жылы «Un Fantasma Desentito», 1952 жылы «Es de Vidrios la Mujer» және «El Curioso Impertinente» сияқты туындыларында комедиялық стильге көшті. 1958 жылы «Encrucijada», 1961 жылы «El Milagro» және 1963 жылы «La Feria o El Mono con la Lata en el Rabo» жазды. 1965 жылы ол бүгінге дейін құрметпен еске алынатын «Bienvenido Don Goyito» атты танымал пьесасын жазды. 1968 жылы «Arriba las Mujeres», 1970 жылы «La Invasión, ó Jugando al Divorcio» драмалық туындысын және 1975 жылы «Los Cocorocos» комедиясын жариялады. Мендес Балестер саясатқа қызығушылық танытып, Сан-Хуан қаласының сенаторы болды. Саясаттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол өзінің бар күшін Пуэрто-Риконың ең көрнекті драматургі және әдебиет қайраткері болуға арнады. Ол 2002 жылдың 23 қаңтарында Пуэрто-Риконың Хато-Рей қаласындағы Auxilio Mutuo ауруханасында 92 жасында дүние салды. Оның ата-анасының туған жері Сан-Себастьян қаласында салтанатты түрде жерлеу рәсімі өтті, содан кейін Агуадиллаға шеру ұйымдастырылды, онда ол өзінің барлық әдеби қолжазбалары мен тарихи құжаттарын өзінің құрметіне аталған кітапханаға сыйға тартқан Интер-Американ университетінде аза тұту рәсімі өтті.

José Manuel Epifanio Méndez Ballester, better known as Manuel Méndez Ballester was born in Aguadilla, Puerto Rico, in 1909 to parents Andrés Méndez Licíaga and Juana Ballester González. In Aguadilla, he was raised and received his primary education. Relocating to New York in his teens, he initiated secondary schooling, but upon his return to Puerto Rico, continued his studies on his own. While still in his adolescence, and due to economic urgency, he began to work as a clerk in several commercial houses of Aguadilla and San Juan. He later served in the offices of the District Court of Aguadilla. His next profession was as the Administrator of the Central Coloso sugar cane refinery, a task that allowed him first hand account of the social life, customs and problems of the sugar cane workers. This association and knowledge would prove of great value for the development of his literary role as a dramatist. Méndez Ballester began to participate in and became fond of local theater productions, and by 1931, his journalistic ventures led him to be collaborator and then editor of Atalaya y Letras, a local cultural periodical in Aguadilla. Méndez Ballester enrolled at the University of Puerto Rico, Rio Piedras Campus, seeking to become a lawyer, but before finalizing the first year of studies he dropped out to pursue a career in radio programming for the Department of Public Education. He returned to the university in 1935 as an evaluator and assessor of teachers for workers whom the Administration of Reconstruction of Puerto Rico sponsored. Isla Cerrera, written in 1937, was his first novel, and was a historical view of the early days of Spanish colonization. El Clamor de Los Surcos, his first popular play in 1938, received high accolades by Ateneo Puertorriqueño. His classic tragedy in three acts, Tiempo Muerto, premiered in 1940. This is considered to be his masterpiece and the one most associated with Méndez Ballester. It is set in the sugar cane fields of Aguadilla and deals with the workers during the off season or "dead time," thus the title. In 1943, he organized la Sociedad General de Autores (General Society of Authors) with whom he presented two new drama works: Hilaricón in 1943, and Nuestros Días in 1944. He then developed a more comical than satirical style with his El Misterio del Castillo in 1946, Un Fantasma Desentito in 1950, the farce Es de Vidrios la Mujer in 1952, and El Curioso Impertinente. In 1958 he wrote Encrucijada, and El Milagro in 1961, followed by La Feria o El Mono con la Lata en el Rabo (1963). In 1965 he wrote Bienvenido Don Goyito, a popular play which is still revered today. In 1968 he published Arriba las Mujeres, in 1970, the dramatic piece La Invasión, ó Jugando al Divorcio and in 1975 back to comedy with Los Cocorocos. Méndez Ballester was interested in politics and became a senator for the city of San Juan, and upon his retirement from politics dedicated himself to become Puerto Rico's foremost dramatist and man of letters. He died on January 23, 2002, at Auxilio Mutuo Hospital in Hato Rey, Puerto Rico, at age 92. There was a solemn funeral in his parents' native town of San Sebastián, then a procession to Aguadilla, where there was a service at the Inter American University, where he had donated all his literary papers and historical documents to a library named in his honor.

Luz Odilia қаріпі

Мендес Балестер Сан-Хуандағы көршісі, сондай-ақ Сан-Себастьян қаласында туған Луз Одилия Фонттың жас актриса ретіндегі қабілетін ашқандығымен ерекшеленеді.