1104 жылғы Харран шайқасы: Хрестонос мемлекеттері мен Сәлжүк түрктері арасындағы маңызды шайқас. Франктардың кеңеюіне тоқталды, Антакья үшін ауыр соққы болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1104 жылғы шайқас
Battle in 1104
Харран шайқасы 1104 жылдың 7 мамырында Антиохия княздігі мен Эдесса графтығы сияқты крестшілер мемлекеттері мен Селжук түркілері арасында өтті. Бұл Бірінші крест жорығынан кейін құрылған крестшілер мемлекеттеріне қарсы өткен тұңғыш ірі шайқас болды және франктердің кеңеюіне қарсы маңызды шешімді кезеңді белгіледі. Шайқас Антиохия княздігі үшін ауыр салдарын тудырды, себебі түріктер бұрынғыда жоғалтқан жерлерін қайта иеленді.
The Battle of Harran took place on 7 May 1104 between the Crusader states of the Principality of Antioch and the County of Edessa, and the Seljuk Turks. It was the first major battle against the newfound Crusader states in the aftermath of the First Crusade, marking a key turning point against Frankish expansion. The battle had a disastrous effect on the Principality of Antioch as the Turks regained territory earlier lost.
Өмірбаян
1104 жылы Эдессаның Балдуин II Харран қаласына шабуыл жасап, оны қоршауға алды. Одан әрі қолдау үшін Балдуин Антиохиялық Богемонд I мен Галилея князі Танкредтен көмек сұрады. Богемонд пен Танкред Антиохиядан Эдессаға қарай Бальдуин мен Жозелин Куртенеге қосылу үшін, Антиохия патриархы Бернард Валенский, Иерусалим патриархы Даймберт Пизалық және Эдесса архиепископы Бенедиктпен бірге жорық жасады. Мосул әкімі Джикирмиш пен Мардиннің артукид билеушісі Сокман бастаған селжуктер Хабур аймағында, мүмкін Рас-әл-Айн (грекше Рхезайна) маңында жиналды. 1104 жылдың мамыр айында олар Эдессаға шабуыл жасады, мүмкін Харраннан крестшілердің назарын аудару үшін, немесе крестшілер басқа істермен айналысып жатқанда қаланы басып алу үшін.
In 1104 Baldwin II of Edessa had attacked and besieged the city of Harran. For his further support Baldwin sought help from Bohemond I of Antioch and Tancred, Prince of Galilee. Bohemond and Tancred marched north from Antioch to Edessa to join with Baldwin and Joscelin of Courtenay, accompanied by Bernard of Valence the Patriarch of Antioch, Daimbert of Pisa the Patriarch of Jerusalem, and Benedict, the Archbishop of Edessa. The Seljuks, under Jikirmish, governor of Mosul, and Sokman, the Artuqid lord of Mardin, gathered in the area of the Khabur, perhaps at Ras al Ayn (Hellenistic Rhesaina). In May 1104 they attacked Edessa, perhaps to distract the crusaders from Harran, perhaps to take the city while the crusaders were elsewhere engaged.
Шайқас
Ибн әл-Калансидің айтуынша, Танкред пен Богемонд қоршау кезінде Эдессаға келді, бірақ 1234 жылғы Жылнамаға сәйкес олар Харран қақпаларына бірінші болып жетті. Қай жағдайда болсын, Селжұқтар крестшілерден қашып, кері шегінгендей көрінді, ал крестшілер олардың соңынан ерді. Селжұқтар алғашқы шайқастарда кері шегінуді салды, ал крестшілер оңтүстікке қарай қуғынды жалғастырды. Замандас шежіреші Эдессалық Матай екі күндік қуғынды, ал Каендік Ральф үш күндік қуғынды баяндады. Ибн әл-Атирдің мәліметінше, басты шайқас Харраннан он екі шақырым жерде болды. Көптеген тарихшылар Альберт Ахен мен Фулхер Шартрдың жазбаларын қабылдайды, олар шайқасты Ракка қаласына қарсы жазықта (planitie) деп көрсетеді, ал Ракка Харраннан екі күндік сапарда жатыр. Балдуин мен Жоселин Эдессалық сол қанатқа, ал Богемонд пен Танкред Антиохиялық оң қанатқа басшылық етті. Ральф Каенскийдің айтуынша, Селжұқтар шайқасқа кіріскенде крестшілер дайын болмаған, сондықтан Балдуин мен Богемонд қарусыз шайқасты. Шайқас барысында Балдуиннің әскері толық жеңіліске ұшырады, Балдуин мен Жоселин түркілерге тұтқынға түсті. Антиохиялық әскерлер Богемондпен бірге Эдессаға қашып үлкерді. Алайда, Джикирмиш көп олжа алған жоқ, сондықтан ол Болдуинды Сокманның лагерінен ұрлады. Сыйақы төленгеніне қарамастан, Жоселин мен Болдуин 1108 және 1109 жылдары ғана босатылды.
According to Ibn al Qalanisi, Tancred and Bohemund arrived at Edessa during the siege, but according to Chronicle of 1234 they arrived first at the gates of Harran. In any case, the Seljuks rode away from the crusaders, feigning a retreat and the crusaders followed. The Seljuks feigned retreat in the preliminary skirmishes while the Crusaders continued their pursuit south. The contemporary chronicler Matthew of Edessa reports a pursuit of two days while Ralph of Caen reports three days. According to Ibn al Athir, the main battle was fought twelve kilometres from Harran. Most historians accept the accounts of Albert of Aachen and Fulcher of Chartres, who located the battle on the plain (planitie) opposite the city of Raqqa, Raqqa being about two days away from Harran. Baldwin and Joscelin commanded the Edessan left wing while Bohemond and Tancred commanded the Antiochene right. Ralph of Caen says that the crusaders were caught unawares when the Seljuks turned to fight, so much so that Baldwin and Bohemond fought without armor. During the battle itself, Baldwin's troops were completely routed, with Baldwin and Joscelin captured by the Turks. The Antiochene troops along with Bohemond were able to escape to Edessa. However, Jikirmish had only taken a small amount of booty, so he purloined Baldwin from Sokman's camp. Although a ransom was paid, Joscelin and Baldwin were not released until sometime before 1108, and 1109 respectively.
Маңыздылығы
Бұл шайқас Антиохия княздығы үшін ауыр салдарға әкелген, крестшілердің алғашқы шешуші жеңілістерінің бірі болды. Византия империясы жеңіліс мүмкіндігін пайдаланып, Антиохияға өз талаптарын қойып, Латакия мен Киликияның бір бөлігін қайтарып алды. Антиохия билігіндегі көптеген қалалар көтеріліс шығарды және Алепподан келген мұсылман әскерлері оларды қайта басып алды. Армян жерлері де Византия немесе Армения жағына бұрылып көтеріліс жасады. Бұған қоса, осы оқиғалар Богемондты Италияға қайта оралып, қосымша әскер жинауға мәжбүр етті, ал Танкред Антиохияның регенті қызметін атқарды. Уильям Тирлік бұл шайқастан апаттырақ шайқас болған емес деп жазды. Антиохия келесі жылға қарай қалпына келсе де, Византия императоры I Алексий Комнен Богемондқа Деволь шартын таңды, егер Танкред оған келіссе, Антиохия империяның вассалына айналған болар еді. 1119 жылы Антиохия Агер Сангуинис шайқасында тағы да жеңіліске ұшырады. Едесса толыққанды қалпына келмеді және 1144 жылға дейін ғана сақталды, бірақ мұсылмандар арасындағы келіспеушіліктердің арқасында.
The battle was one of the first decisive Crusader defeats with severe consequences to the Principality of Antioch. The Byzantine Empire took advantage of the defeat to impose their claims on Antioch, and recaptured Latakia and parts of Cilicia. Many of the towns ruled by Antioch revolted and were re occupied by Muslim forces from Aleppo. Armenian territories also revolted in favour of the Byzantines or Armenia. Furthermore, these events caused Bohemund to return to Italy to recruit more troops, leaving Tancred as regent of Antioch. William of Tyre wrote that there was no battle more disastrous than this. Although Antioch recovered by the next year, the Byzantine emperor Alexius I Comnenus imposed the Treaty of Devol on Bohemond, which would have made Antioch a vassal of the empire had Tancred agreed to it. Antioch was again crushed at the Battle of Ager Sanguinis in 1119. Edessa never really recovered and survived until 1144 but only because of divisions among the Muslims.