Кіріспе
Көлеңке патшасы (Amahl Farouk) – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін суперзұлым. Бұл кейіпкер X-Men комикстерімен тығыз байланысты. Оның басты қарсыласы – X-Men жетекшісі, профессор Х, ал ол X-Man Storm-ның өміріне де қатысты. Алғаш рет таныстырылғанда, Фарук – Мысырдан шыққан адам-мутант, ол өте қуатты телепатиялық қабілеттерін жамандыққа пайдаланып, Көлеңке патшасы деген атқа ие болды. Кейінірек жазушылар Фарукты адамзат тарихының басынан бері бар ежелгі зұлым күштің қазіргі түрі ретінде бейнеледі, ол Фарук есейген кезде оның бойын толыққанды иеленді. Көлеңке патшасы X-Men оқиғаларының әртүрлі бейімдеулерінде пайда болды. Бұл кейіпкер тікелей эфирде алғаш рет "Легион" телесериалындағы басты жау ретінде көрсетілді, оны Аубри Плаза мен Навид Негабан сомдады.
The Shadow King (Amahl Farouk) is a supervillain appearing in American comic books published by Marvel Comics. The character is particularly associated with the X Men family of comics. His nemesis is the X Men's leader, Professor X, while he also figures into the backstory of the X Man Storm. As originally introduced, Farouk was a human mutant from Egypt who used his vast telepathic abilities for evil, taking the alias Shadow King. Later writers established Farouk as only the modern incarnation of an ancient evil entity that has been around since the dawn of humanity, who became one with Farouk when he grew older. The Shadow King has appeared in various adaptations of X Men stories. The character made his live action debut as the primary antagonist in the television series Legion, portrayed by Aubrey Plaza and Navid Negahban.
Жариялану тарихы
Жазушы Крис Клермонт пен суретші/қосымша жазушы Джон Бёрн жасаған "Көк патша" кейіпкері алғаш рет Uncanny X-Men #117 (қаңтар 1979) нөмірінде телепатиялық мутант Амаль Фарук ретінде пайда болды. X-Treme X-Men және X-Men: True Friends "Көк патшаның" адамзат таңға басталысынан бері бар астральдық жазықтың бір құдіреті екенін көрсетеді, ол телепаттар мен психиктердің денелерін бағындырып, олардың қабілеттерін басқаларды құлдықта ұстау үшін пайдаланатын көрінеу демон. Оның ашкөздігі, құмарлығы және өзін-өзі бақылаудың жетіспеуі салдарынан "Көк патшаның" ұзақ мерзімді телепатиялық иелері көбінесе ауыр семіздікке шалдығады. Сондай-ақ, оған ұқсас, Аннигиляция, Қарсылас, Бірінші құлаған, Ле Бете Нойр және Гоблин күштерінің барлығы да ғарыштық пантеонның бір бөлігі екені, олар – жамандықтың бір жалғыз күшінің киетін әртүрлі бетперделері екені айтылды. Көп жылдар бойы "Көк патшаның" негізгі адамдық бейнесі Амаль Фарук болды. Оның күші дамып, ол айналасындағыларды психикалық тұрғыдан бақылай алды, содан кейін "Көк патшамен" бірікті. Фарук ретінде "Көк патша" алғаш рет профессор Х-пен кездесті, бұл оны Х-адамдарды құруға шабыттандырды.
Амал Фарук рөлімен 1930 жылдары
Көлеңке патшасы 1931 жылы Адольф Гитлердің екі арнайы адамы (Волфганг фон Струкер және Гайст) үшін жұмыс істейтін Амаль Фарук ретінде танымал болды. Фон Струкер мен Гайст Англия королі Эдуардты тақтан түсіріп, оның орнына Гитлерге жақын фашисттік үкімшіні орнатуды жоспарлады. Фарук мистикалық рәсім өткізген кезде, ол кездейсоқ Феникс күшінің иесі Рейчел Саммерс пен оның әріптесі Шадоукэтті (Китти Прайд деп те белгілі) қайтаруға себеп болды. Фон Струкер Фаруктың қабілеттерін күмәндана бастады. Көлеңке патшасы тез Рейчел Саммерсті басып алды, ал Шадоукэт қашқан кезде Аласхейр Кинросспен бірікті. Фарук тақтың мұрагері Лилибетті ұрлап, Эдинбургке қашты. Шадоукэт телепатиялық байланыс арқылы Саммерске жете алмады, себебі Фарук оны бақылап отырды. Прайд Фарукты "Көлеңке патшасы" деп атап, оны таң қалдырды, бұл оған қашуға мүмкіндік берді. Фарук Кинросты басып алып, екеуін де өлтіруге тырысты, бірақ Прайд өзінің фазалық қабілетін пайдаланып Кинростың жүйке жүйесін бұзып, оны есінен айырды. Фарук Кинросты ағылшын монархиясын жою үшін демонға құрбан етуді жоспарлаған, бірақ Китти оның жолын кесті, кристалл пышағы сынып қалды. Демондар Фаруктың денесіне еніп, оны басып алды. Ол энергияны таратып, барлық нацистік сарбаздарды өлтірді; фон Струкер оны сатқындықпен айыптап, атуға әрекеттенді. Фарук Көлеңке патшасына айналып, Прайд пен Кинросты күресуге мәжбүрлеуге тырысты, бірақ оларды жас Логан құтқарды. Феникс Фарукқа күшін жұмсады, бірақ ол басылып, оның құрбаны болды. Лилибет Холируд үйіне қашып құтылды. Фарук үйдің қызметшілерін басып алып, оларды және Фениксті оның қуып жете берді. Логан Фарук, фон Струкер және Гайстке шабуыл жасады, бірақ Фарук Саммерс пен қызметшілерді оған шабуылдауға мәжбүрледі. Фарук Прайд пен Лилибетті басып алды. Прайд болашақ пен Гитлердің құлауы туралы сөйледі; Лилибет Фарукқа шабуыл жасап, Прайдтің жүйке жүйесін бұзуға жеткілікті түрде әлсіретті (олардың екеуін де шатастырып, Саммерске өзін қайтадан бақылауға алуға уақыт берді). Фарук қалпына келді және тұтқындарды қайтаруға тырысты, бірақ Феникс астралдық жазықта шайқасты. Феникс оны өлтіруге дайын болғанда, Прайд оларды Сконс қылышымен ұрып, олардың денелеріне қайтаруға мәжбүрледі; Фаруктың денесі қылыштан шыққан энергиялық жарылыспен жойылған деп есептелді, бірақ кейін Рейчел Фарукты өлтірген-өлтірмегендерін сұрағанда, Прайд оларды тек уақытша әлсіреткенін мойындады.
Чарльз Ксавьемен бетпе-бет келу
1971 жылы Фарук қайтып келіп, V батальонның басшысы Джеймс Уоткинс-младшиймен кездесті. Уоткинс Фарукқа Еверлатинг туралы ақпарат әкелсе, V батальонның қолдауын ұсынды. Фарук Уоткинске Мардук есімді айтты. Фарук Мысырдағы қылмыскерлердің әміршісі болды, ол Каирдің Ұрылар ауданын (жас Чарльз Ксавьердің қалтасын бала Ороро Мунрое ұрлаған) бақылады. Ксавьер оны тоқтатып, әмиянын қайтарғаннан кейін, оған псионикалық энергияның соққысы тиді. Ол қайта келгенде шабуылдың көзі жақын маңдағы таверна екенін анықтады (онда ол Фарукпен кездесті). Олар бөлек үстелдерде отырып, телепатия арқылы сөйлесті. Фарук Ксавьерге жақын жерде тағы бір телепаттың бар екенін сезінгенін, ал шабуыл – бұл аймақтан алыс тұру туралы ескерту болғанын айтты. Ол Ксавьерді өзінің қылмыстық іс-әрекеттеріне қосылуға көндіруге тырысты, бірақ Ксавьер мұндай қабілеттерге ие адамдар оларды әлемді жақсарту үшін қолдану керек деп сенді. Олар астралдық формаға енді, және Ксавьер Фарукты астралдық жазықта өлімге әкелетін псионикалық шабуылмен жеңді. Фарук Ксавьердің зұлым мутантпен алғашқы кездесуі болды, бұл Х-мендердің құрылуына себеп болды. Оның санасы әлі де астралдық жазықта болды, Фарук Ксавьермен қайта күресу мүмкіндігін күтті (содан кейін ол одан қорқып қалды).
Жаңа мутанттар
Көлеңке патшасы жас мутант Карманы білді, ол басқа жандарды иелену қабілетіне ие Жаңа мутанттардың мүшесі еді. Команданың алғашқы миссияларының бірінде Карма Випердің жасырын орнында болған жарылыста қаза болғандай болды. Алайда, Көлеңке патшасы Карманың күштерін оған қарсы қолданып, оны иеленді. Карма кейпінде Көлеңке патшасы өзінің дүниежүзілік империясын қайта құрды және оның денесі арқылы шексіз ашкөздігін қанағаттандырды. Ол оны көшбасшысы Александр Флинннің голографиялық бейнесін пайдалану арқылы мутанттар тобы – Гладиаторларды бақылау үшін пайдаланды. Көлеңке патшасы Гладиаторларды Магма мен Санспотты ұрлау үшін пайдаланды, оларды команда мүшелері Канонбол, Шэдоукэт, Даззлер және Магик құтқаруға тырысқанға дейін бір-бірімен күресуге мәжбүр етті. Гладиаторлардан қашу үшін болған шайқаста Канонбол мен Шэдоукэт оның семіз қарсыласын Карма деп таныды (оның Көлеңке патшасының бақылауында екенін білмей). Команда Карманы Мадрипурге ертіп барды, онда олар Көлеңке патшасының күшімен күшейтілген Карманың саналық бақылауына түсті. Қалған Жаңа мутанттар мен Шторм Каирде өз командаластарымен шайқасты, онда Карма Шторм мен Миражды бақылауға алды. Магик Карманың Көлеңке патшасының иелігінде екенін түсінгеннен кейін, команда мүшелерін Карманың бақылауынан, ал Карманы Көлеңке патшасынан босатты. Қожайынынан айырылғаннан кейін, Көлеңке патшасы Сайферге көшті; Карма астралдық жазыққа кірді, оның астралдық нысаны жойылды.
Мьюр аралы туралы аңыз
Көлеңке патшасы Мьюр аралы сагасы кезінде көп жылдар өткен соң, қайтыс болған ФБР агенті Джейкоб Рейсстің денесінде қайта пайда болды. Фордж медитация арқылы астралдық жазыққа еніп, Стормның әлі де тірі екенін білді, бірақ оның кибернетикалық қолының құнын төледі. Көлеңке патшасы баланы бағындыруға тырысқанда, оның ниеттерін сұрады, сол кезде ол бір адамды өлтіріп, Стормды кінәлі етіп көрсетті. Мьюр аралында телепат Легион, Көлеңке патшасы оған шабуыл жасап, иеленген кезде Сторм мен басқа Х-адамдарды іздеу үшін Цереброны қолданды; ол сондай-ақ Мойра МакТэггерт пен Валери Куперді бақылауға алды, кейін Валери Куперді Мистикті өлтіруге жіберді. Көлеңке патшасы Стормды тұтқындау үшін қастандық жасады. Оның жас кезіндегі күшінің шектеулі болуына байланысты, ол оның санасын бағындыруға тырысқанда, оған еріксіз шарттық оқ жіберді, бірақ ол Гамбитпен бірге оны таба алды. Олар оған қарсы күресіп, Көлеңке патшасының құлдарынан қашып құтылды. Мистик Валери Куперді жеңіп, оның кейпін киіп, Мистиктің өлімі туралы хабарлау үшін теледидарға шықты. Кэрол Денверстің бір бөлігі Рогтан бөлініп, Мьюр аралына келді, онда ол X-адамдардың бұрынғы австралиялық тығынынан шыққаннан кейін Легионмен және Мойра МакТэггертпен күресуге мәжбүр болды. Оларды жеңгенімен, ол Көлеңке патшасының ықпалына түсті. Ол оны Роггты табу үшін Жабайы жерлерге жіберді, бірақ ол Магнетоға жеңілді. Көлеңке патшасы, өзінің жоспарларымен, басқа телепаттардың оны тануынан қорқып, астралдық және псионикалық жазықтар арасындағы байланыс нүктесіне мұқтаж болды, бұл басқа телепаттарға әсер ететін бұзылыстарды тудыратын еді. Поларис күштері Заладан өзгертілгендіктен, ол Поларисді байланыс нүктесі ретінде таңдады. Жан Грей Церебро арқылы астралдық жазыққа кіруге тырысты, бірақ Көлеңке патшасы Цереброның қорғанысын бұзып, Жанның телепатиялық қабілеттерін жоғалтқанын және әлсіз екенін байқады. Ол оны өзінің Көлеңке патшайымына айналдыруға тырысты, бірақ Псилок, оның кім екенін білмей, оны өзінің пси-жарғысымен қорқытты, бірақ оны Жанға қолданып, оны физикалық әлемге қайтарды; алайда, олар оқиғаның егжей-тегжейін есіне түсіре алмады және оның кім екені әлі де белгісіз болды. Оның Мьюр аралындағы билігі тек профессор Х, Колосс оны өлтіруге тырысқаннан кейін оның санасын тексергенде ғана ашылды. X-адамдар оның ықпалын жою үшін Шторм, Фордж, Гамбит, Банши, Вулверин және Джубилиден тұратын топты жіберді. Көлеңке патшасы құлдарын аралды қорғауға жіберді, олар басқыншыларды жеңді. Ксавье оның ісін жалғастыру үшін адам иесі мен байланыс нүктесіне мұқтаж екенін түсінді, сондықтан ол екеуін де жоюды жоспарлады. Мистик өзін ашты және Джейкоб Рейстің басына оқ атып, оның миын жойып, Көлеңке патшасының иесін өлтірді. Шок пен Көлеңке патшасының иесінен айырылу салдарынан Легион тұрақсыз болды. X-фактор оның байланыс нүктесі Поларис екенін анықтады, бірақ Көлеңке патшасы Легионды иеленді. Ол құлдарын жер астына жасырынуға бұйырды, өйткені ол Мьюр аралының бетін жою үшін Легионның күшін пайдалануға ниеттенді. Жан Грейдің телекинезі X-фактор мен X-адамдарды қорғады. Ксавье кейін Жанды астралдық жазықтағы Көлеңке патшасымен күресу үшін пси-теңіздік тіреу ретінде пайдаланды, бірақ ол жеңілді; Ксавьеге азап шеккізуге құмарланып, ол соншалықты күшті психикалық шабуылдар жасады, олар физикалық зақым ретінде көрінді, Ксавьедің аяқтарын сындырып, оны мүгедек қылды. Архангел, Колосс, Циклоп және Шторм Ксавьеге көмектесу үшін Жанмен бірге астралдық жазыққа қосылды, Легионның жақын маңдағы денесінен бейхабар. Олар Ксавьеге ерік-жігер мен энергия бергенімен, иеленген Легион Мьюр аралының үлкен бөлігін жойды; оянғаннан кейін Ксавье өзінің физикалық зақымдануы оны параличке түсіргенін мойындады. Фордж Псилоктың пси-жарғысын Полариске қолданып, Көлеңке патшасының байланыс нүктесімен байланысын үзіп, оның энергиясы таралып, X-адамдарды жеңді. Ксавье мен Жан басқаларын қорғап, қолдарынан келгенін істеуге тырысты. Ксавье Көлеңке патшасына өзін өсіруге мүмкіндік берді, бірақ ол босқа таңдады, ал Легион комада қалды.
Пси-соғыс
Шарль Ксавьердің күшінен айырылған шабуылдан кейін, Көлеңке патшасы физикалық әлемге қайта оралу мүмкіндігіне ие болды, себебі псиондық жазық өзінің қорғаушысынан айырылды. "Ананаси" кейпінде Көлеңке патшасы, Ауа-Тайға табынған африкалық тайпаны басып алды. Псилокидің туысының біріне шабуыл жасағаннан кейін, ол Ауа-Тайды "Ананаси"мен күресу үшін астралдық жазыққа алып барды, бірақ ауыл тұрғындарының саналары ерекше үлгіде орналасқанын анықтады. Олар себебін анықтамас бұрын, "Ананаси" Псилокиге шабуылдайды және оның өткен сәтсіздіктерін, оны әрқашан Жан Грейдің көшірмесі деп есептегенін еске салады. Айнет Ауа-Тайды тауып, оған шындықты айтады, бірақ "Ананаси" оның өлген достарының сүйектерімен Ауа-Тайды көмеді. Псилоки "Ананаси"дің тұзағына түсіп, кездейсоқ түрде пси-пышағымен ауыл тұрғынының біріне тиеді. Бұл Жердегі әрбір адамның ұжымдық санасының (псиондық жазықтың негізі) және физикалық әлемдегі барлық пси-сезімталдардың зардап шегуіне әкелетін тізбекті реакцияны тудырды. Адамдар дежа-вю, қорқынышты түстер, мигрень немесе мұрыннан қан кетуді бастан өткерді, ал псиондық, телепатиялық немесе интуитивті қабілеттері барлар мүгедек болды: Жан мен Нейт Грей, Кейбл, Эмма Фрост, Чембер және Бьянка ЛаНиеж қиын жағдайға түсті. "Мэдди" Прайор (Мэдлин Прайордың псиондық қалдықтарынан Нейт Грейдің жасаған псиондық құрылысы) жойылды, ал доктор Стрэндж пен Өрмекші адам да зардап шекті, ал Псилоки дүркіреп, шатасқан күйде қалды, себебі "Ананаси" өзін псиондық жазықта кез келген қарсылықтан азат болған Көлеңке патшасы деп жариялады. Әлемдегі телепаттардың қабілеттері шектелгеннен кейін, Көлеңке патшасы билікке көтеріліп, біртіндеп адамзатты бұрмалай бастады. Ол Псилокиге Мьюр аралында Шарль Ксавьермен жеңіліп, өлді деп ойлағанын, бірақ адамда бір қараңғы ой болғанша, ол тірі қала алатынын түсіндірді. Ол, жақсырақ айтқанда, қыстамаға түсті. Содан кейін ол оған мәңгілік қоштасты және телепортталып кетті, ал Псилоки тасқа айналып, содан кейін ыдырады. Бірақ Қызыл Таң Псилокиді тағы да құтқарып, қайта тірілтті, бұл жолы толығымен қара пси-формасымен және псиондық жазықтың көлеңкелерін басқару қабілетімен, бұл оған Көлеңке патшасынан жасырынуға мүмкіндік берді. Ол ақыры Көлеңке патшасымен кездесіп, оның Көлеңке патшайымы болу ұсынысына азғырылатындай көрінеді, осылайша оны алаңдатып, Ауа-Тай басқа Х-адамдарды босатуға мүмкіндік алды. Алайда Фарук бұл айла-шартты көріп өтті; Псилоки Х-адамдарды физикалық әлемге жіберіп, күресті тікелей Көлеңке патшасына жеткізді, ол Жердегі барлық сананы жұқтыру үшін өзінің күшін барынша кеңейтті. Псилоки күштен мас болды, бірақ назарын сақтап, Көлеңке патшасының байланысын, псиондық жазықтағы әрбір адамның жанын, оның денесі әрбір санаға жету үшін ашылып жатқанда, ашық қалдырғанын анықтады. Псилоки өзінің көлеңкелерін байланысты ұстап тұру үшін пайдаланды және Көлеңке патшасы тұтқындалды, бірақ Псилоки оған телепатиясын бағыттаған кезде ғана, яғни ол ешқашан өз күшін пайдалана алмайды, әйтпесе ол босатылады. Псилоки соңғы рет псиондық жазықтан шығып, Штормға не болғанын айтады. Кейінірек Көлеңке патшасы Псилокидің санасына жетеді, ол Логанның ең жақын достарының аздап итермелеуімен Өлім тұлғасын тазарту үшін Цереброны пайдалануға мәжбүр болады, бірақ Архангел өзінің Апокалипсистің қолөнерімен тығыз байланыста болғандықтан метаморфозаны бастан кешірді. Көлеңке патшасы ақырында Бетсиді Уорренге көмектесу үшін оны босатуға көндірді, бірақ ол оған жетуге асыққанда, Уоррен өзі құпия түрде оның ойына келіп, оны босатудан тоқтатып, Бетси өзін Церебродан ажыратып, Көлеңке патшасын түрмеге қайтарды.
Еркіндік
Көлеңке патшасы Псилок мутант аңшысы Варгаспен шайқаста қаза тапқаннан кейін түрмеден босатылды. Тағы да еркіндікке ие болған ол Риверлерді басып алып, Х-мендерге шабуыл жасауға тырысты. Бірақ Роуг өзі жинаған естеліктері мен Сейджтің компьютердей ойлау қабілетін пайдаланып, Көлеңке патшасына шабуыл жасап, оның ядросын Псилоктың бұрынғыдай байлады.
Жаңа Экскалибур
House of M оқиғасының салдарынан, Shadow King түрмесінен босатылып, Жер-6141 альтернативті әлеміне қашып кетті. Сол жерде ол олардың Профессор Х-ына ие болып, кейіннен алғашқы Х-адамдарды жеңіп алды (ол оларды Қара Х-адамдар деп атады). Ол олармен үнемі телепатиялық байланыста болып, оларды бақылап, өз әлеміндегі барлық қаһармандарды өлтіруге мәжбүр етті. Scarlet Witch-тің құрту толқыны Shadow King-ге өзін және оның командасын Жер-616-ға әкелуге мүмкіндік берді, осылайша өзіне зиян келтіргендерден кек алуға тырысты. Ол басқарылатын Жаңа Экскалибур арқылы Капитан Британияны өлтіруге тырысты, бірақ Псилок (оның інісі Джейми Брэддок оны қайта тірілткен) оны тағы да жеңді. Қара Х-адамдар Lionheart-тың көмегімен Ксавьерді түрмеден босатуға тырысты. Lionheart Қара Ксавьердің денесінде Shadow King-ді тоқтатып, Shadow X-ті оның бақылауынан босатты және Қара Ксавьерді өлтірді, соның салдарынан Shadow King Астралдық жазыққа қайта оралды.
X-Men: Алыс әлемдер
Көлеңке патшасы Вакандада қайта пайда болды, онда ол Вакандалық дін қызметкерін өлтіріп, бұрынғы Жаңа Х-мен мүшесі Джентті кінәлі етіп көрсетті. Содан кейін ол Black Panther-ді өзінің көп жылдық жауымен (және Т'Чалланың әйелі) Штормға қарсы тұруға бағыттап, басқарды. Көлеңке патшасы Штормды психологиялық тұрғыдан сындыруды көздеді, оны Х-мендер мен күйеуі арасында таңдау жасауға мәжбүрледі. Ол Циклопты Эмма Фрост пен Калифорниядағы қалған Х-мендерге шабуыл жасауға, ал Қара Пантераны Африкада қиратуға мәжбүр етті. Шторм Қара Пантераны және Х-мендерді құтқаруға асығып, үшінші мүмкіндікті байқады: оны таңдауға мәжбүрлеген жауаптыны жою. Шторм Қара Пантераны жеңіп, Джентльменмен бірге Сан-Францискоға ұшып, Джентльді және Көлеңке патшасының бақылауындағы белсенді Х-мендердің қалғанын жойды. Ол Циклопты (Көлеңке патшасының иесі) найзағаймен соғып, оның жүрегін тоқтатты және Көлеңке патшасын Штормды иеленуге мәжбүр етті. Бұл тұзақ еді; ол Штормның санасына енгенде, Көлеңке патшасы пантера құдайы Басты күтіп отырғанын көрді. Шторм Ваканда пантера құдайына өзінің санасында жасырынуға рұқсат бергенін, Т'Чалланың санасына тиіскен Көлеңке патшасынан кек алу үшін осылай істегенін айтты. Баст Көлеңке патшасының астралдық бейнесін толығымен және әдеби жұтып қойды. Фаруктың Штормды қарым-қатынастарынан оқшаулау жоспары оларды керісінше күшейтті.
Жаман мутанттар қауымы
Алайда, Көлеңке патшасының байланысы сақталды, және ол жазылғаннан кейін әскери базаның ядролық нысанын басып алып, зымырандарын Утопия мен Нью-Йоркке бағыттады. X Force, Deadpool-мен байланыс жоғалтқаннан кейін (ол Бетсидің сезінген психикалық сәулеленуін зерттеген болатын) әскери базаға барды, сонда Көлеңке патшасы базаны бақылап отырғанын білді. Ол Псилокке оның санасы оған ашық кітап сияқты екенін айтты және кек алу үшін Уорреннің естелігіндегі психикалық түрмеден Архангелді босатты; Архангел Көлеңке патшасының «басын» кесіп, Бетсидің естелігін жойып, оған Көлеңке патшасының ықпалындағы адамды өлтіруге мүмкіндік берді. Көлеңке патшасы журналистерге Уорреннің әскерилерді өлтіргенін көрсететін суреттерді ұсынды, бұл топты өз серіктерін ұстауға және Қара Хайуаннан көмек сұрауға мәжбүр етті. Фарук ретінде Көлеңке патшасы Дакеннің Зұлым Мутанттар Бауырластығының құрамында пайда болды (Сабельтіс, Мистик, Терісіз Адам, 295-ші Жерден келген Блоб және Омега кланынан тұрады) – X Force-қа шабуыл жасау мақсатымен. Ол Псилокты күтпегендей ұстау үшін Профессор мен Періштенің иллюзиясын жасады, оны қамауға алған жауынгерді жеңудің оңайлығына наразылық білдірді. Фарук, X Force-тың көрінетін өлімін бақылағанда, Бауырластықпен бірге болды. Ол, Крид және Дакен Эванға оның өмірі компьютерлік иллюзия екенін және ол Апокалипсистің клоны екенін көрсетті. Бауырластық Эванды Апокалипсистің қаруын кигізіп, Көлеңке патшасының оны бақылауына беру және Жан Грейдің мектебін жоюды жоспарлады. Псилок Көлеңке патшасын Омега Уайттың денесіне қамап, оны ағасына, Капитан Британияға тапсырды. Көрінетіндей, Брайан немесе оның бағыныштылары Көлеңке патшасының иесіз денесін Гоби шөліндегі мазарға жапқан, содан кейін ол қателікпен Омега Блэктің денесінде тұтқындалып, Қызыл Қарындаштар (Crimson Pirates) және олардың телепаты, Қанды Бесс (Bloody Bess) тарапынан еріксіз босатылды. Ол Бесс емес, Қарындаштарды бақылап алды, ал Бесс Түн Жыртқышынан (Nightcrawler) көмек сұрады. Түн Жыртқышы мен Бесс Көлеңке патшасының бақылауындағы Қарындаштармен және X-мендермен шайқасты. Ол жеңілді, Бесс пен Псилок оның санасын бақылаудан босатқанда, олар Псилоктың пси-жарғысымен қаруланған Түн Жыртқышын оған қарсы жіберді, бұл оны қайтадан Омега Блэктің денесіне жабуға жеткілікті уақыт берді.
Пси-соғыс II
Сол кезден бері Көлеңке патшасы Астральдық жазықта тұтқынға алынғаны белгілі болды, бірақ физикалық әлемге шығуға әрекет етуін тоқтатқан жоқ. Ол Астральдық жазықтан қашу үшін желі құру мақсатымен экстрасенстерді нысанаға алды, ал бірінші құрбаны Псилок болды. Ол оның жеміне ілігіп, Рог, Ескі адам Логан, Уоррен, Бишоп, Гамбит және Фантомекс араласпаса, оны босатып жібермек еді. Енді басқа экстрасенстердің де құрбан болуы мүмкін екенін білген Псилок, Көлеңке патшасын жеңу үшін әріптестерін Астральдық жазыққа жібереді. Бірақ ол енді жартылай адам, жартылай өрмекшіге айналғанын және оларды күтіп отырғанын білмейді. Сондай-ақ, ол профессор Ксавьердің астральдық бейнесін өзінің патшалығында тұтқынға алғанын айтады. Олар келген сәтте Көлеңке патшасының иллюзияларына түсіп қалады. Егер олар оны бұзбаса, олардың денелері мен жандары оның бақылауына өтеді. Ескі адам Логан кенеттен бәрін еске түсіріп, Көлеңке патшасы олардың естеліктеріне әсер ететінін түсінуге қалған X-адамдарына көмектеседі. Олар тұрған бөлме өзгеріп, алдарында үш есік пайда болады. Логан, Көлеңке патшасы бәрін басқарып отырғанда, олардың басында екі сана қатысқанын айтады, соның арқасында ол бұл қойылыстың жалған екенін түсінді. Шайқастың соңғы сәттерінде Көлеңке патшасы Лондонға психикалық инфекция таратты, бірақ X-адамдары оны жеңіп, Фантомекс өзінің денесін профессор X-тің астральдық бейнесіне сыйлады, ал оның санасы Астральдық жазықта қалды. Профессор Ксавьер енді X деген атпен психикалық инфекцияны бақылап отырды, бірақ көп ұзамай ол ішінде Proteus екенін анықтады, ол X-тің бейсаналық түрде қайта құраған нәрсесі еді. Содан кейін X Псилокты психикалық желі құруға және оның күшін Proteus-тің ықпалын кері қайтаруға көндірді. Алайда, Көлеңке патшасы Ксавьердің санасына өзінің бір бөлігін сіңіріп алып, осы стратегияны пайдаланып желіге кірді және X-тің денесі арқылы Астральдық жазықтан қашты. Көлеңке патшасы X-адамдарын жеңгеннен кейін, X қалпына келіп, Псилокпен бірлесіп оны біржола жеңу үшін тереңірек психикалық желі құрды. X оның қайта оралуына қатысқан барлық X-адамдарының естеліктерін өшірді, Псилоктан басқа, егер Көлеңке патшасы оның санасынан толығымен кетпесе, оны қадағалап отыру үшін.
X таңбасы
"Эмпир" сюжеті барысында Амаль Фарук – Геношаға психикалық шабуылдарға осал тұқымдық бомбамен күресуге шақырылған психикалық мутанттардың қатарында болды. Мысыр Эялетінде, XVI ғасырда саудагер отбасында дүниеге келген Амаль Фарук – жас кезінде-ақ психикалық қабілеттері оянған мутант. Амаль оларды базарды ұрылардан қорғау үшін пайдаланды, бірақ ақырында базарға оба ауруы түрінде қайғы келді. Жас Амаль өліп бара жатқан әкесінің жанында отырып, телепатиялық қабілеттерін қолданып, болмайтын нәрсені болдырмауға тырысты, бұл оның телепатиялық қабілеттерінің арқасында әкесінің өлімін өзінің өлімі ретінде сезінуі мүмкін екенін көрсетеді. Әкесі қайтыс болғаннан және базар жойылғаннан кейін, жас мутантты қаламен байланыстырып тұратын ештеңе қалмады, сонда Көлеңке патшасы оған жақындап, ешқашан жалғыз қалмайтынына уәде берді. Сол сәттен бастап Амаль Көлеңке патшасымен бірігіп, қараңғылыққа батып кетті. Амаль Фаруктың өзі Кракоада көрінгенмен, Көлеңке патшасының әлі де мутанттың өміріне қатысы бар-жоғы белгісіз болды, дейін жас мутанттардың бір тобы оқуларын аяқтап, нұсқаушыларынан алыс, Кракоадағы үңгірлерге бет алды. Сол жерде, Көлеңке патшасының ықпалында әлі де жүрген Амаль Фарук, жас Х-мендерді мұқият тыңдап, жас мутанттарға қарсы зұлымдық жоспарлап отырғаны сөзсіз. Уақыт өте келе, Көлеңке патшасы жоспарларын іске қосып, өзіне сенімсіз жас мутанттарды, соның ішінде Габриэль Кинни мен Ран Синклерді азғындығына салуға кіріседі. Алайда Габриэль Фаруктан күдіктене бастайды, содан кейін Рахне, оны Көлеңке патшасының бақылауына алғаннан кейін, оны өлтіреді. Габриэль қайта тірілтіліп, ересек Жаңа мутанттармен кездескенде, Фарук оларды және Габриэльдің тобын астральдық жазыққа тартады. Жас мутанттар Көлеңке патшасымен бетпе-бет келісіп, Фарукты онымен байланысын үзуге шақырады, оның адамдық санасы мен тұлғасын қалпына келтіреді. Көлеңке патшасымен байланысынан зардап шеккен Фарук, Жаңа мутанттардың қолдауымен, оңалтудан өту үшін Кракоадан кетеді.
Көлеңке патшасы
Бастапқыда профессор Х-тан кейін ғана телепатиялық мутант ретінде ұсынылған, Көлеңке патшасы – шын мәнінде көп ғаламдық, эфирлік бірлік. Ол әрбір шындыққа өзінің үлкен болмысының бір тармағы ретінде таралады. Ол алғашқы қорқыныштан туған және күшті экстрасенстердің денелерімен қоректенеді. Ол басқаларды құлдыққа салу үшін тұтқынға алынған экстрасенстерді пайдаланады, ал олардан теріс энергиямен қоректенеді. Ол тұтқындарды өзінің мәнімен бірте-бірте біріктіреді. Өзінің табиғи түрінде Көлеңке патшасы басқа жандарды басып алуға қабілетті. Оны психикалық күшпен немесе сиқырлы қарулармен зақымдауға болса да, оны толығымен өлтіру немесе мәңгілікке қуу мүмкін емес. Адамның санасында бір қараңғы ой болғанша ол өлімсіз. Ол көптеген адамдарға телепатиялық түрде әсер ете алады, бірақ көбінесе тек бір ғана жандарға ие болып, денесіз рухын сыйдырады. Бұл жас дене Көлеңке патшасының өзіне айналады. Көлеңке патшасы жас денедегі зақымдануды қалпына келтіре алады. Жанға ие болу оған физикалық жазықта күш бергенімен, оны әлсіз де етеді. Көлеңке патшасының жанын өлтіру оның астралдық мәнін таратып жібереді, ал оның астралдық түрін қайтадан пайда болуына айлар, тіпті жылдар да қажет болуы мүмкін.
Амал Фарук
Амал Фарук – ойларды оқып, өз ойларын басқалардың санасына сіңіре алатын күшті психикалық мутант. Ол шынайы телепатиялық иллюзиялар жасауға қабілетті. Ол адамдардың шындыққа деген қабылдауларын өзгерту арқылы, оларға ойдан туған оқиғаларды бастырып, сезіндіре алады. Көлеңке патшасының ыдысы болғаннан кейін оның психикалық күші күшейген болуы мүмкін.
Қабылдау
2017 жылы WhatCulture Shadow King-ті "X-Men-нің ең зұлым 10 жауласы" тізімінде 8-ші орынға қойды.
Басқа нұсқалар
Басқа бір әлемде, Қараңғы патша Аспан оттары клубын басып алды. Мутант Х өлшемінде ол профессор Ксавьермен бірігіп, жамандыққа толы жаратылысқа айналды.
Апокалипсис дәуірі
Апокалипсис дәуірінің сюжеті бойынша Көлеңке патшасының тарихы негізінен өзгермеген. Ол қылмыс әміршісі Амаль Фаруктың кейпіне кіріп, Чарльз Ксавьермен кездеседі; олар астральдық жазықтықта психикалық шайқас өткізеді, бұл Фаруктың денесін өлтіріп, оның санасын сол жерге көшіруге мәжбүр етеді. Ксавьер қайтыс болғаннан кейін, Көлеңке патшасы Апокалипсис агенті болып, оның киелі орнындағы бөтелкеде бұлтты бет түрінде пайда болды. Апокалипсис оны күшті псиондық қабілеттері бар мутанттарды іздеуге және келісім білдіргендерді баулуға пайдаланды. Аянның қызметкерлері Ангелдің көмекшісі Карманы тұтқындағанда, Көлеңке патшасы оны Магнетоның Х-адамдарының орнын ашуға психикалық түрде азаптады. Кейін ол Бишоптың санасын оқуға тырысты, бірақ Бишоптың түпнұсқалық әлем (Жер 616) туралы есте сақтауы Көлеңке патшасын оның санасынан қууға жеткілікті болды. Соңында, Көлеңке патшасы Қасқырдың Авалонға дейінгі жолымен, Өлі адам Уэйдтің санасына тығылып, кіріп кетті. Ол Авалонның көптеген мутанттары мен босқындарының санасын бақылап алып, зор құрбандықтарға әкелді. Nightcrawler, психикалық қабілеттері бар және Көлеңке патшасының бұрынғы шәкірті Дамаск, уақытты тоқтатуға қабілетті Switchback және Mystique көмегімен физикалық түрде астральдық жазыққа телепортталып, Көлеңке патшасын жеңді. Көлеңке патшасының шабуылынан туған зардаптар Тағдырды Апокалипсис бекінісіне Nightcrawler және Х-адамдарымен бірге миссияға шығуға көндірді. Авалондағы жеңілістен кейін, Көлеңке патшасы Апокалипсиске Доминоның Нейт Грейді ұстамағаны және Еуразия Жоғары Кеңесінің радиоактивті бомбаларымен Оңтүстік-Батыс Корольдігінің жойылғаны туралы есеп бергенін көрді. Weapon X Х-адамдарына опасыздық жасап, Апокалипсис мұрагері болғаннан кейін, Көлеңке патшасы оның агенті және бас телепаты болды, бірақ олардың арасында иерархиялық мәселелер болды.
Ең керемет
Ultimate X Men сериясында Ultimate Amahl Farouk, Storm-ның ғашығы және ол мен Lady Deathstrike-тің қарақшылар тобының басшысы ретінде көрінді. Storm өзінің күштерін ашқаннан кейін, оны кездейсоқ электр тоғымен соққаннан кейін комаға түсірді. Қазіргі заманға оралғаннан кейін, ол Storm-ның армандарына сылтаусыз әсер етіп, Оророның "Көлеңке патшасы" деп аталатын онлайн пьесасындағы көріп қалған елестерін жазып қалдырды. Біраз уақыттан кейін Фарук тікелей әрекетке көшіп, шаршатар шайқастан кейін Оророны астралдық жазыққа сүйреп алып, оның өткені туралы сұрақ қойды. Ол Көлеңке патшасына айналуының мән-жайларын ашқаннан кейін, Х-мендерге өзінің Brood әскерімен шабуыл жасады; алайда, Storm-ның өткенді жіберуге дайындығы оған Фарукқа тағы да шабуылдауға, бірақ саналы түрде мүмкіндік берді, және оның бейнесі жазықтан жоғалып кетті, бұл оның физикалық әлемде қайтыс болғанын білдірді. Фаруктың Х-мендерге Brood арқылы жасаған шабуылының, Оророны алдап, оны өлтіру үшін жасаған алдамшылық екені де анықталды.
Тірі іс-әрекет
Амаль Фарук / Көлеңке патшасы FX телесериалындағы «Легион» басты антагонисті ретінде көрінеді, бірінші маусымда (Ленни Бускер түрінде) Обри Плаза, ал екінші және үшінші маусымдарда Навид Негабан (оның түпкілік пішінінде) сомдайды. Кейіпкердің кім екені белгілі болғанға дейін, Дэвид Холлер оны «Сары көзді шайтан» деп атаған (Квинтон Бойсклэр бейнелеген). Көлеңке патшасы серия барысында өзінің нағыз пішінінен өзге де түрлерге ие болады, оның ішінде жоғарыда аталған «шайтан» – жіңішке, ұзын денелі семіз адам, Холлердің балалық шағындағы Король иті, «Ашулы бала» (Девин Далтон сомдаған) – «Дүниедегі ең ашулы бала» атты балалар кітабының басты кейіпкерінің көрінісі, Холлердің Сағат институтындағы досы (Ленни) Бускер және оның жастық шағындағы досы Бенни (Кирби Морроу сомдаған). Бастапқыда профессор Х-тің мутант жауы болған Көлеңке патшасының санасы өлімінен құтылып, Дэвидке бір түрлі психикалық паразит ретінде жабысып, Дэвидтің мутант қабілеттерін күштірек болу үшін пайдаланды. Оның болуы Дэвидтің психикалық тұрақсыздығына және оның шындықты қабылдау жолына әсер етіп, шизофренияға алып келді. Соңында Фарук өзінің түпкілікті денесін табуға тырысқанда нағыз келбетіне ие болады, ол комикстердегі әріптесі сияқты, Таяу Шығыс сырт келбетімен, үш бөліктен тұратын костюм және ерекше дөңгелек көзілдірік киеді.
Анимация
Көлеңкелі патша "X-Men: The Animated Series" (1992–97) анимациялық сериалының екі эпизодында пайда болады, оны Морис Дин Уинт дауыстаған. Флэшбектерде ол жас Чарльз Ксавьер кездескен алғашқы зұлым мутант, ол оның рухын астральдық жазыққа қуған. Фарук комикстердегі шашсыз, семіз бейнесінен өзгеше, спорттық денелі, сақалды орта жастағы ер адам ретінде көрсетілген. Көлеңкелі патша "Wolverine and the X-Men" сериалының "Overflow" эпизодында Кевин Майкл Ричардсон дауысымен көрінеді. Флэшбекте Фарук Ороро Мунроны өзіне ұрлық жасау үшін алады, бірақ профессор Х оны жеңген соң оның денесі жойылды. Қазіргі уақытта ол Штормға жол тауып, оны басып алады, Шторм Африканың өртеніп жатқанын көруге мәжбүр болады; Шторм өртті сөндіруге тырысады, бірақ осы әрекеттердің өзі қираудың себебі екенін білмейді. X-Men Көлеңкелі патшаға қарсы тұрып, оның иесі бола алатын барлық адамның қашуына мүмкіндік береді, бұл оны Емма Фросттың астральдық жазықта оған қарсы күресуіне және телепатиялық қылышпен жоюына жеткілікті әлсіретеді.
Бейне ойындар
Көлеңке патшасы – Дориан Харвуд дауыстаған, X-Men Legends бейне ойынындағы үш басты жаудың бірі. Ол бастапқыда Ильянаны Астралдық жазықтықта тұтқындап, Ксавьерді тұзаққа түсіруге әрекеттендіреді. Көлеңке патшасы Marvel Snap ойынында ойналатын кейіпкер ретінде де қолданылады.