Кіріспе

32 битті CISC микропроцессорлар сериясы – микропроцессорлар отбасы.

Motorola 68000 сериясы (сондай-ақ 680x0, m68000, m68k немесе 68k деп те аталады) – 32 битті күрделі нұсқаулар жиынтығы (CISC) микропроцессорлар отбасы. 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында олар жеке компьютерлер мен жұмыс станцияларында кеңінен танымал болды және Intel x86 микропроцессорларының басты бәсекелестері еді. Олар ең алдымен ертедегі Apple Macintosh, Sharp X68000, Commodore Amiga, Sinclair QL, Atari ST және Falcon, Atari Jaguar, Sega Genesis (Mega Drive) және Sega CD, Philips CD i, Capcom System I (Arcade), AT&T UNIX PC, Tandy Model 16/16B/6000, Sun Microsystems Sun 1, Sun 2 және Sun 3, NeXT Computer, NeXTcube, NeXTstation және NeXTcube Turbo, алғашқы Silicon Graphics IRIS жұмыс станциялары, Aesthedes, MASSCOMP компьютерлері, Texas Instruments TI 89/TI 92 калькуляторлары, Palm Pilot (Palm OS 4.x немесе одан ертерек нұсқасы бар барлық модельдері), Control Data Corporation CDCNET құрылғы интерфейсі, VTech Precomputer Unlimited және Space Shuttle-да қолданылды. Қазіргі заманғы десктоптық компьютерлер 680x0 сериясының процессорларына негізделмесе де, олардан туындаған процессорлар енді де кіріктірілген жүйелерде жиі қолданылады. Motorola 1994 жылы 680x0 сериясы архитектурасын дамытуды тоқтатты, оның орнына IBM және Apple Computer компанияларымен бірлесіп AIM альянсы аясында әзірленген PowerPC RISC архитектурасын енгізді.

Үстел

1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында 68000 процессоры үстелдік компьютерлерде кеңінен қолданылған кезде, ол негізінен IBM PC-ге үйлесімді компьютерлерде пайдаланылған Intel-дің x86 архитектурасымен бәсекелесті. Бірінші буын 68000 процессорлары негізінен 16 биттік 8086, 8088 және 80286 процессорларымен бәсекелесті. Екінші буын 80386 (алғашқы 32 биттік x86 процессоры) және үшінші буын 80486 процессорларымен бәсекелесті. Төртінші буын P5 Pentium процессорлармен бәсекелесті, бірақ ол бұрынғыларындай кеңінен қолданылмады, себебі 68000 нарығының көп бөлігі тоқтатылды немесе тоқтауға жақын болды (Atari және NeXT сияқты), немесе жаңа архитектураларға көшті (Macintosh және Amiga үшін PowerPC, Sun үшін SPARC және Silicon Graphics (SGI) үшін MIPS).

Тіркелген

Енді қабаттасқан жүйелерде табысқа жеткен ондаған процессор архитектурасы бар. Бірқатары 68000-ға қарағанда әлдеқайда қарапайым, кішкентай және арзан микроконтроллерлер, ал екіншілері салыстырмалы түрде күрделі және күрделі бағдарламалық қамтамасыз етуді іске асыра алады. 68000-ның қабаттасқан нұсқалары PowerPC, ARM, MIPS, SuperH және басқалар негізіндегі процессор архитектураларымен жиі бәсекелеседі.