Кіріспе

Позитивті бүтін сандармен дәрежелеу әдісі, көбейтулердің ең аз санымен қамтамасыз етеді. Математика мен компьютерлік ғылымда оптималды қосу тізбегі арқылы дәрежелеу – бұл оң санның оң бүтін дәрежесін дәрежелеу әдісі, ол көбейтулердің ең аз санын қажет етеді. Қосудың орнына көбейтуді пайдаланып, ең қысқа қосу тізбегінің форматында, негіздің қажетті дәрежесін (көптеудің орнына) есептейді. (Бұл сәйкес келеді.) Тізбектегі әрбір дәрежелеуді екі бұрынғы дәрежелеу нәтижесін көбейту арқылы есептеуге болады. Жалпы алғанда, қосу тізбегі арқылы дәрежелеу әртүрлі алгоритмдермен құрастырылған минималды емес қосу тізбектері арқылы дәрежелеуге сілтеме жасай алады (өйткені ең қысқа қосу тізбегін табу өте қиын). Ең қысқа қосу тізбегі алгоритмі екілік дәрежелеуден артық көбейтуді қажет етпейді және көбінесе одан аз. Оның жақсырақ жұмыс істейтін алғашқы мысалы – a15, онда екілік әдіс алты көбейтуді қажет етеді, ал ең қысқа қосу тізбегіне тек бесеуі ғана керек: (екілік, 6 көбейту) (ең қысқа қосу тізбегі, 5 көбейту). (сондай-ақ ең қысқа қосу тізбегі, 5 көбейту). Кесте дәрежелеуді қосу тізбектерін пайдаланып қалай жасауға болады, мысалы: Көбейтулер саны Нақты дәрежелеу Қосу тізбектерін пайдаланып дәрежелеуді жүзеге асырудың нақты мысалы 0 a1 a1 a2 a × a2 a3 a × a × a2 a4 (a × a→b) × b3 a5 (a × a→b) × b × a3 a6 (a × a→b) × b × b4 a7 (a × a→b) × b × b × a3 a8 ((a × a→b) × b→d) × d4 a9 (a × a × a→c) × c × c4 a10 ((a × a→b) × b→d) × d × b5 a11 ((a × a→b) × b→d) × d × b × a4 a12 ((a × a→b) × b→d) × d × d5 a13 ((a × a→b) × b→d) × d × d × a5 a14 ((a × a→b) × b→d) × d × d × b5 a15 ((a × a→b) × b × a→e) × e × e4 a16 (((a × a→b) × b→d) × d→h) × h. Екінші жағынан, ең қысқа қосу тізбегін анықтау қиын: кез келген дәреже үшін тиімді оптималды әдістер қазіргі уақытта белгілі емес, ал берілген дәрежелер жиыны үшін ең қысқа қосу тізбегін табуға қатысты мәселе NP-толық екені дәлелденген. Ең қысқа тізбек берілген жағдайда да, қосу тізбегі арқылы дәрежелеу екілік әдіске қарағанда көбірек жадты қажет етеді, өйткені ол тізбектің көптеген бұрынғы дәрежелерін сақтауы керек. Сондықтан практикада ең қысқа қосу тізбегі арқылы дәрежелеу көбінесе ең қысқа тізбегі алдын ала есептелетін және тым үлкен емес кішкентай тұрақты дәрежелер үшін қолданылады. Ең қысқа қосу тізбегін жуықтаудың бірнеше әдістері де бар, олар көбінесе екілік дәрежелеуге қарағанда аз көбейтуді қажет етеді; екілік дәрежелеудің өзі оңтайлы емес қосу тізбегі алгоритмі болып табылады. Оптималды алгоритмді таңдау контекстке байланысты (мысалы, көбейтудің салыстырмалы құны және берілген дәреже қайта қолданылатын саны). Ең қысқа қосу тізбегін табу мәселесін динамикалық бағдарламалау арқылы шешуге болмайды, өйткені ол оңтайлы субструктураның болжамын қанағаттандырмайды. Яғни, қуатты кіші қуаттарға бөлшектеу жеткіліксіз, олардың әрқайсысы минималды есептеледі, өйткені кіші қуаттар үшін қосу тізбектері байланысты болуы мүмкін (есептеулерді бөлісу үшін). Мысалы, жоғарыда a15 үшін ең қысқа қосу тізбегінде a6 үшін қосалқы мәселе (a3)2 ретінде есептелуі керек, өйткені a3 қайта пайдаланылады (мысалы, a6 = a2(a2)2-ге қарама-қарсы, ол да үш көбейтуді қажет етеді).

Қосу-сақтау тізбекті экспонентациялау

Егер көбейту мен бөлуге рұқсат берілсе, онда қосу-азайту тізбегін жалпы көбейтулер мен бөлулер санын тіпті азайту үшін қолдануға болады (мұнда азайту бөлуге сәйкес келеді). Дегенмен, көбейтуге қарағанда бөлудің баяу болуы бұл әдісті көбінесе тиімсіз етеді. Ал теріс бүтін дәрежеге қабаттау үшін, бір бөлу қажет болғандықтан, қосу-азайту тізбегі көбінесе тиімді болады. Мысалы, a⁻³¹ үшін, a³¹ үшін ең қысқа қосу тізбегі арқылы 1/a³¹ есептеуге 7 көбейту және 1 бөлу қажет, ал ең қысқа қосу-азайту тізбегіне 5 көбейту және 1 бөлу жеткілікті: (қосу-азайту тізбегі, 5 көбейту + 1 бөлу). Эллипстік қисықтардағы қабаттау үшін, (x, y) нүктесінің керісі қосымша есептеуді қажет етпейді, себебі ол жай ғана (x, −y) болып табылады, сондықтан қосу-азайту тізбектері оң бүтін дәрежелер үшін де осы жағдайда ең жақсы нұсқа болып табылады.