Кіріспе

Глен Эдвард "Бо" Шембеклер (ағылш. Glenn Edward "Bo" Schembechler, Jr.) – американдық колледж футболшысы, жаттықтырушы және спорт әкімшісі. Ол 1963–1968 жылдары Майами университетінде, ал 1969–1989 жылдары Мичиган университетінде бас футбол жаттықтырушысы болып қызмет етті, 234 жеңіс, 65 жеңіліс және 8 тең түс тіркелді. Тек Ник Сэбан, Джо Патерно және Том Осборн ғана маңызды колледж футболында жаттықтырушы ретінде аз ойында 200 жеңіске жеткен. Мичиган Вулверинс бас жаттықтырушысы болған 21 маусымда Шембеклер командасы 194–48–5 есебін көрсетті және 13 Үлкен Он Конференциясының титулын жеңіп алды немесе бөлісті. Оның Мичиган командалары ешқашан ұлттық чемпионатты жеңіп алмағанымен, бір маусымды қоспағанда, барлық маусымда рейтингте болды және 16 рет екі ірі сауалнаманың соңғы ондығына енді. Шембеклер Майами университетінде такл ретінде колледж футболы ойнады, онда 1949 және 1950 жылдары оны Вуди Хейс жаттықтырды, ол 1952 жылы Огайо мемлекеттік университетінде және 1958 жылдан 1962 жылға дейін көмекші жаттықтырушы болып қызмет етті. Мичиган штатындағы алғашқы он жылда Шембеклер командалары Хейстің "Баккейз" командаларына қарсы қызу бәсекеге түсті. Мичиган мен Огайо штатының футбол айқасындағы "Он жылдық соғыс" деп аталған осы кезеңде Хейс пен Шембеклер командалары әр маусымда Үлкен Он Конференциясының тәжін жеңіп алды немесе бөлісті және көбінесе ұлттық рейтингте орналасты. 1988 жылы Шембеклер Мичиганның спорт директоры қызметін атқарып, 1969 жылы оны футбол жаттықтырушысы ретінде жұмысқа алған Дон Канхамды алмастырды. Шембеклер 1989 жылғы маусымнан кейін бас футбол жаттықтырушысы қызметінен кетті. Оның ұзақ жылдар бойы көмекшілері болған Гари Моеллер мен Ллойд Карр команданы келесі 18 жыл бойы басқарды. 1990 жылы Мичиган университетінен кеткен Шембеклер 1992 жылға дейін Бейсбол лигасының "Детройт Тайгерс" клубының президенті болып жұмыс істеді. 1993 жылы колледж футболының Даңқ залына жаттықтырушы ретінде енгізілді. Өмірінің соңғы жылдары Шембеклер Мичиганның оңтүстік-шығысында тұрып, спорттық радио бағдарламасын жүргізді. Ол 2006 жылы 77 жасында Мичиган мен Огайо штатының футбол ойыны қарсаңында қайтыс болды – тарихи 1-ге қарсы 2 қарсыласу. Футболдан тыс өмірінде Шембеклер 2018 жылдан кейін көпшілікке белгілі болды, ол Мичиган университетінің бірнеше жоғары лауазымды қызметкерлерінің бірі екені анықталды, олар команданың дәрігері Роберт Андерсонға қатысты сексуалдық шабуыл туралы айыптауларды жасырған. Андерсон Мичиган университетінің 600-дан астам спортшысына және басқа да мекемелердегі жүздеген адамдарға сексуалдық шабуыл жасаған.

Ерте өмір

Шембеклер Огайо штатының Барбертон қаласында, Акрон қаласының маңында туып өскен. Оның «Бо» деген лақап аты бала кезінде әпкесінің «бауырым» деп айтуға тырысуынан пайда болды. Шембеклердің әкесі өрт сөндіруші болған. Шембеклердің өміріндегі маңызды оқиғалардың бірі – әкесі мемлекеттік қызмет емтиханының ұрланған нұсқасын қабылдаудан бас тартқандығы. Екінші үміткер де ұрланған нұсқа алған деген хабар болған. Шембеклердің әкесі жауаптарын білмей емтихан тапсырды, екінші үміткерге қарағанда бір сұрақтан кем жауап берді және армандаған лауазымды алмады. Шембеклер бұл оқиғаны жиі айтатын, осы тәжірибе оған кез келген лекциядан гөрі адалдық туралы көбірек үйреткенін айтатын. Шембеклер Огайо штатының Оксфорд қаласындағы Майами университетінде оқыды, онда ол Сигма Альфа Эпсилон студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Ол екі легендарлы және мүлдем ерекше жаттықтырушының басшылығымен футбол ойнады. Майамидегі алғашқы жаттықтырушысы Сид Гиллман – инновациялық шабуылшы және қазіргі заманғы пас беру ойынының негізін қалаушылардың бірі болды. Оның идеялары футболдың Батыс жағалауы ойынының негізін құрады. Алайда, 1948 жылдың басында Гиллман Армиядағы көмекші жаттықтырушы болу үшін кетіп, оның орнына Джордж Блэкберн келді. Шембеклердің соңғы маусымынан бұрын Блэкберн Гиллманның Цинциннатидегі жаттықтырушылар тобына қосылды, ал оның орнына Вуди Хейс келді. Ашулы Хейс жүгіруге баса назар берді, пас беруден бас тартты және өзінің қорғаушыларынан қатал, физикалық ойын талап етті. Жаңашылдықтан гөрі, Хейс қайталауды қадағалады – ол ойыншыларының әрбір қимылын мінсіз орындауын қалады. Келесі қырық жылда Хейстің жас шәкіртіне тигізген әсері айқын байқалды. Шембеклер 1951 жылы Майамиді бітіріп, 1952 жылы Огайо мемлекеттік университетінде магистратураны аяқтады, сонымен қатар Хейстің басшылығымен аспирант-жаттықтырушы болып жұмыс істеді. АҚШ армиясындағы қызметтен кейін Шембеклер 1954 жылы Пресвитериан колледжінде ассистент болып жұмыс істеді, содан кейін Боулинг Гринде бірінші курс студенттерін жаттықтырды. Шембеклердің бұрынғы колледж әріптесі Ара Парсегиан, Хейстің Майами университетіндегі ізбасары, 1956 жылы Норт-Уэстерндегі бас жаттықтырушы болып тағайындалғанда, Шембеклер оған қосылып, келесі екі маусымды қорғаныс көмекшісі ретінде өткізді. 1958 жылы Хейс Шембеклерді Огайо штатындағы қызметіне қайта шақырды. Шембеклер Огайо штатында тағы бес жыл жұмыс істеді және Хейстің ең сенімді көмекшілерінің біріне айналды. Осы жылдары екеуінің өмір бойына сақталатын достығы нығайды. Шембеклер Хейстің өзін қанша рет «қызметтен босатқанын», бірақ кейін ашуы басылған соң оны қайтару үшін аспирантты жібергенін айтуды ұнатқан. Шембеклер, Хейс, Парсегиан және олардың «Жаттықтырушылар мектебінен» шыққан бірнеше достары жаттықтырушы Джон Понттың қызы Салли Понт жазған «Құрмет өрістері» кітабының тақырыбы болды.

Майами университеті

1963 жылы Шембеклер Майами университетіне, өзі бітірген оқу орнына бас жаттықтырушы болып оралды. Келесі алты маусымда Шембеклер «Редскинс» командасын 40–17–3 есебімен жеңіске жеткізді, екі рет Mid American Conference чемпионатында жеңіп, үш рет күміс жүлдегер атанды. Команданың ең табысты маусымы 1966 жыл болды, онда Майами жалпы есеп бойынша 9–1 көрсеткішін тіркеді. Сол жылдары Майами шабуылын квотербектер Эрни Келлерман мен Брюс Матте басқарды. 1967 жылы Шембеклер Висконсин штатының бас жаттықтырушысы лауазымына Милт Бруннің орнын басуға үміткер болды. 40 минуттық әңгімеден кейін, жұмысқа тағайындау комиссиясының өтінімін жеңілдеп қабылдамағанына ренжіп, ол спорт директоры Айви Уильямсонға хабарласып, өтінімін кері алып тастады. Бруннің орнын басуға басымдық берілген көмекші жаттықтырушы Джон Коатта тағайындалды. Шембеклер Майамиде тағы екі маусым жаттықтырушылық қызметін атқарды. Оның осыдан алған жағымсыз тәжірибесі 1968 жылы Боб Найтты Висконсин штатының баскетбол командасының бас жаттықтырушысы лауазымынан бас тартуға ықпал етті.

Мичиган университеті

1968 жылғы маусымнан кейін Шембеклер Мичиганның 15-ші бас бапкері болды, Бэмп Эллиотты алмастырды. Ол он бес минут ішінде жұмысқа тағайындалды. Спорт директоры Дон Канхам "жеңіске қадам басқан адамның құлшынысын, ынтасын сезінуге" осы уақытқа дейін мұқтаж болды. Маямидегі керемет көрсеткіштерінен өзге, ол "бес ойыншыдан тұратын бірегей қорғаныс жүйесін және оны бес жыл ішінде жұмыс істететініне кепілдік берді". Мичиган штатында Шембеклер колледж футболының ең ұлы бапкерлерінің біріне айналды. Ол мектеп рекордты 194 ойын жеңіп, бар болғаны 48-інде жеңіліп, 5 ойынды тең түйістіріп, 0.796-лық жеңіс көрсеткішіне қол жеткізді. Оның командалары ешқашан жеңіліспен аяқталған маусымды өткерген жоқ. Big Ten лигасы ойындарында ол 143–24–3 есебімен 0.850 жеңіс көрсеткішіне ие болды. Оның Мичиган командалары 13 Big Ten титулын жеңіп алды немесе бөлісті және 10 Rose Bowl ойынына қатысты. 1970-ші жылдардағы 83.5 көрсеткіші бірінші дивизиондағы кез келген бапкердің ең жақсы көрсеткіші болды. Шембеклер "Wolverines" командасын 17 боулл ойынына жетектеді, 21 жылда 5–12 есебімен, барлық боулл ойындары бойынша тоғызыншы орынға ие болды. 1969 жылы ол Америка Футбол Бапкерлер қауымдастығы және Америка Футбол Жазушылар қауымдастығы тарапынан жылдың ұлттық бапкері деп танылды. Шембеклердің ең маңызды жеңісі алғашқы маусымында болды, ол "Wolverines" командасын өзінің бұрынғы ұстазы Вуди Хейс жаттықтырған "Ohio State" командасын күтпеген жеңіспен жеңді. Хейстің "Buckeyes" командасы 1950-ші жылдардың соңында және 1960-шы жылдардың көп бөлігінде Мичиганның ерекше емес командаларын жеңіп, серияда үстемдік құрды. 1968 жылы, Шембеклер бас бапкер болғанға дейін бір жыл бұрын, Хейс Мичиганның дәстүрлі қарсыласынан қаншалықты қалып қойғанын көрсетті, "Wolverines" 50–14 есебімен жеңілді. Ойын соңында Хейс қосымша ұпай үшін қарапайым соққыдан гөрі екі ұпайға айналдыруға шешім қабылдады. "Неге екі ұпайға тырыстың?" деп сұрағанда, ол: "Себебі, олар маған үш ұпайға тырысуға рұқсат бермеді", - деп жауап берді. Бұл жеңіліс 1969 жылғы қайта кездесуге жол ашты. 1969 жылы "Buckeyes" ұлттық чемпион ретінде ойынға қатысты және 17 ұпайға ие болды, елдегі ең жоғары рейтингте және 22 ойындық жеңіс тізбегінде болды. Хейстің 1969 жылғы құрамында бес бірінші командадан Американдықтар болды. Бірақ Шембеклердің 7–2 есебімен "Wolverines" командасы Хейс кейінірек өзінің ең жақсы деп санайтын командасын жеңіп, "Ohio State" командасын 24–12 есебімен жеңді. Бір күн ішінде Шембеклер және оның командасы Мичиганның футбол дәстүрін қайта жаңғыртты және бағдарламаны колледж футболының элитасына қайтарды. 1987 жылы Хейс қайтыс болғанға дейін жеке достар болып қалған Шембеклер мен Хейс бұл Хейстің ең жақсы командасы және Шембеклердің ең үлкен жеңісі деп келісті. Мичиганның 1969 жылы "Ohio State" командасын жеңгені колледж футболы тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірі және Мичиган командасының ең маңызды жеңісі болып саналады. "Wolverines" және "Buckeyes" командалары "Он жылдық соғыс" деп аталатын қатал бәсекелестікке кірісті, бұл Мичиган мен "Ohio State" футбол арасындағы бәсекелестікті колледж футболының ең үлкен жылдық жекпе-жегінің біріне айналдырды. Он жыл бойы екеуі Big Ten лигасында үстемдік құрды, арасындағы он конференция титулын бөлісіп, сегіз рет екінші орынды иеленді. Олар соншалықты үстем болғандықтан, Big Ten сол дәуірде "Үлкен екі, кішкентай сегіз" деген лақап атпен танылды. Он жыл бойы алаңдағы стратегиялық ойындардан, жақтағы әзіл-қалжыңдардан және киім ауыстыратын бөлмедегі психологиялық амалдардан кейін Шембеклер 5–4–1 есебімен басымдық танытты. Шембеклердің Мичигандағы қызметі Мичиганның Нотр-Даммен бәсекелестігін жаңартуымен де ерекшеленді. Екі мектеп бір-бірінен 200 миль қашықтықта орналасқан және колледж футболындағы жалпы жеңістер мен жеңіс көрсеткіштері бойынша бірінші/екінші орында тұрса да, олар 1940 жылдан бері бір-бірімен ойнаған жоқ. Бәсекелестіктің қайта жандануына Шембеклердің сол кездегі Нотр-Дам бапкері Ара Парсегианмен тығыз достығы ықпал етті. Алайда Шембеклер өзінің бұрынғы ұстазына қарсы жаттықтырушы болуға мүмкіндік алмады, өйткені кестелік міндеттемелер Парсегиан Нотр-Дамнан кетіп, оның орнын Дэн Девайн басқарғаннан кейін 1978 жылға дейін серияның қайта басталуына жол бермеді. Шембеклер тұрақты маусымда сәттілікке қол жеткізгеніне қарамастан, боулл ойындарында сәл сәттілікке жете алмады. Оның жалпы есебі 5–12 болды, оның ішінде Rose Bowl ойындарында 2–8 есебі бар. Шембеклер басшылығымен алғашқы боулл ойынында "Wolverines" 1970 жылы Rose Bowl ойынында жеңіліске ұшырады, ал ол өткен күні жүрек соғысынан кейін ауруханаға жатқызылды. Мичиган Шембеклер басшылығымен келесі алты боулл ойынында жеңіліске ұшырады, бірақ соңғы он ойынының бесеуінде жеңіске жетті. Оның 21 Мичиган командасының төрт еуі боулл ойынына қатыспады, бірақ олардың көрсеткіші өте жақсы болды, үш ойында жеңіліске ұшырады және 39–3–1 есебімен аяқтады. Бір жеңіліс үш ұпаймен болды, ал екіншісі 33 ярдылық соққыдан кейін соңғы секундтарда жеңіліске ұшырады. 1980 жылғы маусымнан кейін Шембеклер өзінің екі Rose Bowl жеңісінің біріншісін "Washington Huskies" командасын жеңіп алды. 1980 жылғы Мичиган командасында үш рет консенсус бойынша Американдық Энтони Картер ойнады. 1980 жылы Мичиган маусымның басында қиындыққа тап болды, алғашқы үш ойынының екеуінде жеңіліске ұшырады. Осы екі жеңілістен кейін Мичиган колледж футболының ұлттық чемпионатындағы қарастырылмай қалды және маусым соңындағы дауыс беруде 4-орынды иеленді. Бірақ Шембеклер өзінің алғашқы Rose Bowl чемпиондары маусым соңында елдегі ең жақсы команда болғанын мәлімдеді. Олар соңғы бес ойындарында бірде-бір сенімді гол жібермеді, барлығында 9 ұпай ғана жіберді. Картердің сәттілігіне ынталандырылған Шембеклердің командалары 1980-ші жылдарда көбірек пас беруге көшті, бірақ Шембеклер өзінің "алдымен жүгіру" бапкері ретіндегі беделін толығымен жоймады. (Шембеклердің сүйікті сөзі: "Пас бергенде үш нәрсе болуы мүмкін, ал олардың екеуі жаман"). Сонымен қатар, оның командалары он жыл бойы тұрақты сәттілікке қол жеткізді. Болашақта NFL All Pro ойыншысы және Мичиган университетінің бұрынғы бас бапкері Джим Харбауг Шембеклердің 1985 жылғы командасын 10–1–1 есебімен, Fiesta Bowl ойынында "Nebraska" командасын 27–23 есебімен жеңіп, соңғы дауыс беруде 2-орынды иеленді, бұл Шембеклер командасының ең жоғары көрсеткіші болды. Шембеклердің соңғы екі командасы Rose Bowl ойынына қатысты және USC командасымен екі ойында жеңіске жетті. Шембеклер 1990 жылы Rose Bowl ойынынан кейін бапкерліктен кетті. Ол 60 жасында, жүрек ауруларының тарихына байланысты зейнетке шығуға шешім қабылдады және оның орнына Мичиганның шабуыл координаторы Гари Моллер тағайындалды, оны Шембеклер өзі таңдады. Шембеклер 1988 жылдан 1990 жылдың басына дейін Мичиганның спорт директоры болып та қызмет етті. 1989 жылғы NCAA баскетбол турнирі алдында, баскетбол командасының бас бапкері Билл Фридер Аризона штаты университетінің бас бапкері қызметіне өтетінін хабарлады, ол маусым соңында күшке енеді. Бағдарламадағылардың мектепке адал болуын талап ететін Шембеклер Фридерді дереу қызметтен босатып, көмекші баскетбол бапкері Стив Фишерді уақытша бас бапкер етіп тағайындады, сонымен қатар "Мичиган адамы Мичиган командасын жаттықтырады" деп мәлімдеді. Шембеклердің сөзінің нақты мағынасы - тек қана университет қызметкері ғана команданы жаттықтыра алады, Фридердің адалдығы Аризона штатына ауысқан жоқ. Айырықша жағдай, Фридер Мичиганның түлегі болса, Фишер болмады. Фишер Мичиганды турнирде алты тізбектей жеңіске жеткізіп, 1989 жылғы ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Шембеклер 60 жасқа толғаннан екі күн өткен соң (жартылай финалда Big Ten қарсыласы Иллинойспен ойын Шембеклердің туған күнінде өтті) "Seton Hall" командасына қарсы өткен 80–79 есебімен аяқталған шиеленісті ойынды тамашалады. Фишер Билл Фридердің чемпиондық жүзігін алу үшін атын ұсынды, бірақ Шембеклер әкімшілігінен біреу оның атын алып тастады. Шембеклер 1990 жылы Мичиганның Rose Bowl командасын жаттықтырды, сонымен қатар "Detroit Tigers" президенті қызметін құпия түрде қабылдады, ойыннан кейін бұл туралы ресми түрде хабарлады.

"Қалғандар жеңімпаз болады"

Шембеклер Мичиганның бас бапкері қызметін бастағанда ойыншыларына шақыру жасады: "Кім қалса, чемпион болады!" Бұл ұран Мичиган футболшыларының Шембеклер бастаған күрт мәдени өзгерістерден өтетін қиындықтарын болжады, ол қатаңдыққа баса мән берді және бұрынғыдан гөрі әлдеқайда қатал жаттығулар мен дайындық жүйесін енгізді. 1969 жылғы алғашқы жаттығу лагеріне 140-қа жуық ойыншы келді, бірақ оның ішінде тек 75-і ғана ауыр сынақтан өтіп, Шембеклердің жүйесін қабылдады. Шембеклердің кейінгі табыстары және Мичиган футбол бағдарламасын ұлттық деңгейде танымал етудегі мұрасы, Мичиганның бас бапкері лауазымына тағайындалғаннан кейін ойыншыларына берген уәдесін мәңгі есте қалдырды. Бо Шембеклер үшін ойнаған және Мичиганда төрт жыл қалған Мичиганның әрбір футболшысы кем дегенде бір Үлкен Ондық чемпиондық жүзікпен аяқтады. Сонымен қатар, Боның басшылығымен Мичиганның ешбір ойыншысы оның қызмет ету кезеңінде жеңіліс көрген маусымды бастан өткерген жоқ. Осылайша, "Кім қалса, чемпион болады" Мичиган Вулверин командасының сүйікті ұраны болып қала береді және Мичиган футболының дәстүрі мен мифологиясына енді.

Техас A&M компаниясының ұсынысы

1982 жылдың 15 қаңтарында Техас A&M Шембекхлерге 10 жылға шамамен 3 миллион доллар ұсынды – сол кездегі университет спорты тарихындағы ең жомарт келісімшарт – мектептің футбол жаттықтырушысы және спорт директоры лауазымдарына. Шембекхлер бұл ұсыныстан бас тартты. "Шын айтқанда, мен әлемде ақшадан да маңызды нәрселер бар деген қорытындыға келдім", - деді Шембекхлер. "Осы себепті, мен Мичиган университетінде қалуға шешім қабылдадым".

Мичиганнан кейін

1990 жылдан 1992 жылға дейін Шембеклер Мэйджо́р лигасының «Детройт Тайгерс» клубының президенті болды. 1991 жылы ол «Тайгерс» клубының көп жылдық хабаршысы Эрни Харвеллді жұмыстан босатуға қатысты; бұл қадам жанкүйерлер мен баспасөз тарапынан сыналып, қарсылық тудырды. Кейін «Тайгерс» клубының бас радиостанциясы WJR жауапкершілікті өз мойнына алды, бірақ Шембеклер мен клуб иесі Том Монаган бұл шешім үшін айыпталды. Шембеклер әйел спорт журналистерінің ерлер киім ауыстыратын бөлмеге кіруіне қарсы болды және 1990 жылы «Detroit Free Press» газетінің әйел журналисіне «Мен жалаңаш болғанда әйелдермен сөйлеспеймін, егер олар менің үстімде болмаса немесе мен олардың үстінде болмаса» деген сөздерін айтқан «Тайгерс» ойыншысы Джек Моррисді қорғады. Шембеклер «Менің отбасымның ешбір әйел мүшесі, қызметтік міндеттеріне қарамастан, ерлер киім ауыстыратын бөлмеге кірмейді» деді және «бұл сіздердің әңгіме жасау үшін жасаған алдауыңыз» деп мәлімдеді. Шембеклер 1992 жылдың тамызының басында «Тайгерс» клубынан факс арқылы босатылды. Шембеклер Мичиган университетінің футбол орталығында кеңсе ұстады, ол Шембеклер залы деп аталады. Оның бұрынғы ассистенттері Гэри Мюллер (1990–1994) және Ллойд Карр (1995–2007) бас жаттықтырушы болып оның орнына келді. Шембеклер көптеген жеке қайырымдылық қорына белсенді қатысты. Ол Детройт спорт медиа қауымдастығының өмір бойына мүшесі атанды. Сонымен қатар, ол спорт комментаторы Дон Шейнмен бірге «Детройт» қаласындағы ABC телеарнасы WXYZ TV арнасында «Big Ten Ticket» атты ойын алдындағы шоуды жүргізді. Бұл шоу «Вулверинс», «Мичиган штатының Спартан» және басқа да «Big Ten» конференциясының командаларын талдауға арналған еді. 2005 жылдың 30 сәуірінде Мичиган университетінің жылдық көктемгі бітіру салтанатында Шембеклерге құрметті заң ғылымдары докторы атағы берілді.

Денсаулыққа қатысты проблемалар

Шембеклер ұзақ жылдар бойы жүрек ауруымен ауыратын. 1969 жылдың 31 желтоқсанында, алғашқы Rose Bowl ойынына шығу қарсаңында, ол жүрек талмасына ұшырады. Ол екі рет төрттік айналма жол операциясын жасады, біріншісі 1976 жылы, екіншісі екінші жүрек талмасынан кейін. 2006 жылдың қазан айының соңында WXYZ телеарнасының "Big Ten Ticket" бағдарламасын түсіріп жатқанда Шембеклер құлап, ауруханаға жеткізілді. Осы оқиғадан кейін, оның жүрек соғуын реттеу үшін кеудесіне кардиостимулятор орнатылды. Өліміне бір апта қалғанда, оның дәрігерлері әлі де құрылғыны реттеп жатқанын, ол кеудесінің жартысын жауып тұрғанын айтқан.

Өлім

2006 жылдың 16 қарашасында, бейсенбі күні, өзін жақсы сезінбесе де, Шембехлер жақын досы және 1971 жылғы квотербек Том Слейдтің жерлеу рәсіміне қатысты. Сол күні Бо Огайо штатымен болатын ойын алдында дәстүрлі бейсенбілік сөйлеуін жасады. "Детройт Ньюс" газетінің мәліметінше: "Боның сөзі Огайо штаты, Үлкен Он лигасының чемпионаты немесе ұлттық чемпионат туралы емес еді. Оның бүкіл сөйлеуі Том Слейд туралы болды және егер ойыншылар тырысып жұмыс істесе, жаттықтырушыларын тыңдап, команда ретінде бірігіп тұрса, бір күні олар Слейдтей Мичиганның нағыз азаматы бола алады. Міне, Мичигандағы мақсат – ұлттық чемпионат емес". Шембехлер сөзін "команда, команда, команда!" деп еске сақтауға шақырды. Келесі күні, 2006 жылдың 17 қарашасында, Шембехлер WXYZ телеарнасының дәретханасында, сағат 9:15 шамасында Big Ten Ticket бағдарламасын түсіруге дайындалып тұрғанда құлдырап қалды. Ол Мичиган штатының Саутфилд қаласындағы Провиденс ауруханасына жеткізілді, онда қайтыс болды деп жарияланды. Ол 77 жаста еді. Өлімінен кейін бірнеше сағаттан соң өткен баспасөз мәслихатында Мичиган университетінің денсаулық сақтау жүйесінің дәрігері Ким Игл оның өлімінің себебі – жүрек ауруының соңғы сатысы екенін, жүрек бұлшық етінің жүрек стимуляторына жауап бермейтінін, бұл ауыр жүрек ауруымен ауырған адамдардың өлімінің жиі кездесетін себебі екенін мәлімдеді. Шембехлер Мичиган мен Огайо штаты арасындағы футбол дербиінің тарихындағы ең маңызды ойынның алдында қайтыс болды. Ол 18 қарашада Колумбуста өтетін ойынға баруды жоспарламаған. Керісінше, Бо мен оның әйелі Кэти машинаны жинап, Огайо штатының Дейтон қаласына сапар шегіп, бұрынғы Майами командаласы және досы Билл Ганлокпен бірге ойынды көруді жоспарлаған. Университет регенттері Шембехлер қайтыс болған күні Мичиган стадионын жаңарту және кеңейту жоспарын бекітті. 2006 жылдың 21 қарашасында Мичиган университеті Мичиган стадионында Шембехлерге арналған еске алу шарасын өткізді. Шараға шамамен 20 000 жанкүйер, бұрынғы ойыншылар мен жаттықтырушылар, соның ішінде Шембехлердің бұрынғы ойыншысы және көмекшісі, содан кейін ЛСУ футбол командасының бас жаттықтырушысы Лес Майлз, Огайо штатының бұрынғы бас жаттықтырушылары Эрл Брюс және Джон Купер, сондай-ақ Огайо штатының бас жаттықтырушысы Джим Трессель және оның командасы қатысты. Шембехлер Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы Форест-Хилл зиратына жерленді. Өлімінен бұрын Шембехлер Мичиган Вулверин командасының бұрынғы ойыншысы және Мичиган университетінің түлегі, президент Джеральд Фордтың мәйітін көтеруге құрметпен келіскен болатын. 1930 жылдары Мичиганда орталық қорғаушы болған Форд 2006 жылдың 26 желтоқсанында қайтыс болды. Вашингтон ұлттық соборындағы бір орындыққа Мичиган университетінің стадионынан алынған жамылғы жабылды, Шембехлердің естелігіне.

Жыныстық зорлық-зомбылық туралы даулы оқиғадағы рөлі

2018 жылдан бастап Мичиган университетінде ойнаған жүздеген бұрынғы студент-спортшылар университет дәрігері Роберт Андерсонның жөнсіз және қажетсіз медициналық көмек көрсетуіне қатысты айыптаулар жасады. Андерсон 1966 жылдан 2003 жылға дейін университетте жұмыс істеді және 2008 жылы қайтыс болды. Көптеген сот процестерінен кейін WilmerHale LLP тәуелсіз тергеу жүргізді. Олардың 240 беттік баяндамасында Мичиган университетінің 600-дан астам студент-спортшысы осындай зорлық-зомбылыққа ұшырағаны айтылды. Бір бұрынғы ойыншы Андерсон тексеру кезінде оның мүшесін қолмен ұстағанын хабарлағанда, Шембехлер оған "ерінбейтін болуды" айтқанын мәлімдеді. 2021 жылдың маусым айында Шембехлердің ұлы Мэтт Шембехлер 1960 жылдары Андерсонның кезектегі медициналық тексеруі кезінде он жасында оны зорлағанын және Мэтттің анасы бұл жайтты AD Дон Канхамға айтқаннан кейін Шембехлер Андерсонның жұмысын сақтап қалу үшін "бар күшін салғанын" айтты. Әкесіне осы оқиғаны айтқаннан кейін Мэтт: "Ол мені алғаш рет жұдырықтап ұрды. Мені ас үйдің бүкіл сыртына дейін лақтырып жіберді", - деді. Шембехлердің тағы бір ұлы (және Мэтттің кіші жартылай інісі) Гленн Шембехлер Мэтттің айтқанына сенгісі келмей, "Боға ешкім ештеңе айтпағанын нақты айта аламын", - деді, себебі оның пікірінше, "Бо әлдебір шара қабылдаған болар еді".

Жеке өмір

1968 жылы Шембехлер Милдредке (Милли) үйленген соң, оның үш ұлын – Дональдты (Чип), Джеффриді және Мэтьюді өрбітті. Кейін Шембехлер мен Милли Гленн ІІІ (Шеми) есімді ұлдары дүниеге келді. Милли Шембехлер 1992 жылдың 19 тамызында Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы университет ауруханасында сирек кездесетін қатерлі ісікпен сегіз ай бойы күрескеннен кейін қайтыс болды. Ол 63 жаста болған.