Кіріспе

АҚШ үкіметі криптографиялық стандарты

Federal Information Processing Standard Publication 140 2, (FIPS PUB 140 2) – АҚШ үкіметінің компьютерлік қауіпсіздік стандарты, криптографиялық модульдерді мақұлдау үшін қолданылады. Атауы – Криптографиялық модульдерге қойылатын қауіпсіздік талаптары. Алғаш рет 2001 жылдың 25 мамырында жарияланған, соңғы рет 2002 жылдың 3 желтоқсанында жаңартылған. Оның ізбасары FIPS 140 3 2019 жылдың 22 наурызында мақұлданып, 2019 жылдың 22 қыркүйегінде күшіне енді. FIPS 140 3 сынағы 2020 жылдың 22 қыркүйегінде басталды, ал алғашқы FIPS 140 3 растау сертификаттары 2022 жылдың желтоқсан айында шығарылды. FIPS 140 2 сынағы 2021 жылдың 21 қыркүйегіне дейін қолжетімді болды (кейіннен жолға қойылған өтініштер үшін 2022 жылдың 1 сәуіріне дейін өзгертілді), бұл бір жылдан астам ауысу кезеңін құрады. CMVP кезектерін қалған FIPS 140 2 сынақ есептері осы күннен кейін де расталады, бірақ барлық FIPS 140 2 растаулары олардың нақты соңғы растау күніне қарамастан 2026 жылдың 21 қыркүйегінде Тарихи тізімге көшіріледі.

Мақсаты

Ұлттық стандарттар және технология институты (NIST) аппараттық және бағдарламалық компоненттерді қамтитын криптографиялық модульдерге қатысты талаптар мен стандарттарды үйлестіру мақсатында FIPS 140 жарияланымдар сериясын шығарды. Қауіпсіздік жүйесіндегі криптографиялық модульді қорғау, модульмен қорғалатын ақпараттың құпиялылығы мен толықтығын сақтау үшін қажет. Бұл стандарт криптографиялық модульдің орындауы тиіс қауіпсіздік талаптарын белгілейді. Стандартта әртүрлі қолданыстар мен орталарға арналған, сапалық тұрғыдан төрт деңгейлі қауіпсіздік қарастырылған. Қауіпсіздік талаптары криптографиялық модульдің қауіпсіз жобалануы және іске асырылуымен байланысты салаларды қамтиды. Бұл салаларға криптографиялық модультің сипаттамасы; криптографиялық модульдің порттары мен интерфейстері; рөлдер, қызметтер және аутентификация; дискреттік күй моделі; физикалық қауіпсіздік; жұмыс ортасы; криптографиялық кілтті басқару; электромагниттік кедергілер/электромагниттік үйлесімділік (EMI/EMC); өзін-өзі тексеру; жобалаудың сенімділігі; және басқа шабуылдарды жеңілдету кіреді. Федералдық агенттіктер мен ведомстволар қолданыстағы модульдің FIPS 140 1 немесе FIPS 140 2 сертификатымен қамтылғанын тексеруге болады, онда модульдің нақты атауы, аппараттық, бағдарламалық қамтамасыз ету, микрокод және/немесе апплет нұсқалары көрсетіледі. Криптографиялық модульдер жеке сектор немесе ашық кодты қауымдастықтар тарапынан АҚШ үкіметі және басқа да реттелген салалар (мысалы, қаржы және денсаулық сақтау ұйымдары) үшін құпия емес (SBU) ақпаратты жинау, сақтау, беру, бөлісу және тарату мақсатында жасалады. Коммерциялық криптографиялық модульді әдетте аппараттық қауіпсіздік модулі (ХСМ) деп те атайды.

Қауіпсіздік деңгейлері

FIPS 140-2 қауіпсіздіктің төрт деңгейін анықтайды, жай ғана "1-деңгей" дей тұрғаннан "4-деңгей" дейін. Ол нақты қолданба үшін қандай деңгейдегі қауіпсіздік қажет екенін толыққанды көрсетпейді.

1-деңгей

Қауіпсіздік деңгейі 1 қауіпсіздіктің ең төменгі деңгейін ұсынады. Криптографиялық модуль үшін негізгі қауіпсіздік талаптары белгіленген (мысалы, кем дегенде бір мақұлданған алгоритм немесе мақұлданған қауіпсіздік функциясы қолданылуы керек). Қауіпсіздік деңгейі 1 криптографиялық модулінде өндіріс сапасындағы компоненттерге қойылатын негізгі талаптан басқа, арнайы физикалық қауіпсіздік шаралары қажет емес. Қауіпсіздік деңгейі 1 криптографиялық модулінің мысалы – жеке компьютердің (PC) шифрлау тақтасы.

2-деңгей

Қауіпсіздік деңгейі 2, қауіпсіздік деңгейі 1 криптографиялық модулінің физикалық қауіпсіздік механизмдерін күшейтеді, бұл үшін құрылғыға қол сұғылғанын анықтайтын мүмкіндіктер қажет, соның ішінде жабыншалар немесе модульдегі ашық кілттер мен маңызды қауіпсіздік параметрлеріне (CSP) физикалық қол жеткізу үшін бұзуға болатын пломбалар, немесе рұқсатсыз физикалық қол жеткізуден қорғау үшін қақпақтар мен есіктерге орнатылған құлыптарды таңдау талап етіледі.

3-деңгей

Қауіпсіздік деңгейі 2-де қажетті физикалық қауіпсіздік механизмдеріне қоса, қауіпсіздік деңгейі 3 криптографиялық модульде сақталған CSP-ға қол жеткізуге тырысқан шабуылшының алдын алуға бағытталған. 3-деңгейдегі физикалық қауіпсіздік тетіктері криптографиялық модульге физикалық түрде қол жеткізу, оны пайдалану немесе өзгерту әрекеттерін анықтау және оларға ден қою мүмкіндігінің жоғары болуын қамтамасыз етуге арналған. Физикалық қауіпсіздік механизмдеріне берік корпус пен, криптографиялық модульдің алынып тасталатын қақпақтары/есіктері ашылған жағдайда, барлық қарапайым мәтінді CSP-ларды нөлге теңейтін, бұзушылықты анықтау/қарсы әрекет жүргізу тізбектері кіруі мүмкін.

4-деңгей

4-ші қауіпсіздік деңгейі қауіпсіздіктің ең жоғары деңгейін қамтамасыз етеді. Осы деңгейде физикалық қауіпсіздік механизмдері криптографиялық модульді толық қоршап, оған рұқсатсыз физикалық қолжетімділікке жасалған барлық әрекеттерді анықтап, оларға ден қоюға бағытталған қорғауды ұсынады. Криптографиялық модульдің корпусына кез келген бағыттан ену әсерінің анықталу ықтималдығы өте жоғары, нәтижесінде барлық ашық мәтінді CSP дереу жойылады. 4-ші қауіпсіздік деңгейіне ие криптографиялық модульдер физикалық қорғаусыз ортада жұмыс істеуге қолайлы. 4-ші қауіпсіздік деңгейі модульді қоршаған ортаның жағдайларына немесе модульдің қалыпты жұмыс істеу диапазонынан тыс кернеу мен температураның ауытқуларына байланысты қауіпсіздік бұзылуынан да қорғайды. Шабуылшы криптографиялық модульдің қорғанысын жеңу үшін қасақана түрде қалыпты жұмыс істеу диапазонынан тыс әрекеттер жасауы мүмкін. Криптографиялық модуль ауытқуларды анықтап, CSP-лерді жоюға арналған арнайы қоршаған ортаны қорғау мүмкіндіктерін қамтуы керек немесе модульдің қауіпсіздігіне қауіп төндіретін қалыпты жұмыс істеу диапазонынан тыс ауытқулардың модульге әсер етпейтініне сенімділікті қамтамасыз ету үшін қатаң экологиялық сынақтан өтуі керек.

Операциялық платформа

2-ші және одан жоғары деңгейлер үшін, растауға қолданылатын операциялық платформа да көрсетіледі. Сатушылар әрқашан негізгі растауларын сақтап тұрмайды.

FIPS 140-2 осы бағдарламадағы сынақ

FIPS 140-2 стандарты – құпия емес сезімтал ақпаратты (SBU) жинап, сақтайтын, беруге жіберуге, бөлісетін және тарататын мемлекеттік органдарда және реттелген салаларда (мысалы, қаржы және денсаулық сақтау ұйымдарында) пайдалану үшін өнімдерін сертификаттауға тырысатын жеке сектордың сатушылары жасаған криптографиялық модульдерге қатысты ақпараттық технологиялар қауіпсіздігін мақұлдау бағдарламасы. Модульдерге қол сұғылмауын қамтамасыз ету және бұзу оқиғаларын анықтау үшін FIPS 140-2 қауіпсіздік таңбалары қолданылады.

Сынауларды жүргізетін зертханалар

CMVP аясындағы барлық сынақтарды Ұлттық ерікті зертханаларды аккредиттеу бағдарламасы (NVLAP) арқылы криптографиялық модульдерді сынау зертханалары ретінде аккредиттелген үшінші тарап зертханалары жүргізеді. Валидациялық сынақтарға қызығушылық танытқан сатушылар жиырма бір аккредиттелген зертхананың кез келгенін таңдай алады. NVLAP аккредиттелген криптографиялық модульдерді сынау зертханалары криптографиялық модульдердің валидациялық сынақтарын жүргізеді. Криптографиялық модульдер FIPS PUB 140–2, Криптографиялық модульдерге қойылатын қауіпсіздік талаптары құжатында келтірілген талаптарға сәйкес сыналады. Қауіпсіздік талаптары криптографиялық модульдің жобалануы және іске асырылуымен байланысты 11 саланы қамтиды. Көптеген салаларда криптографиялық модульге оның қандай талаптарды орындауына байланысты қауіпсіздік деңгейінің рейтингі (1–4, ең төменгіден ең жоғарыға дейін) беріледі. Басқа салаларда, мұндай деңгейлер қарастырылмаса, криптографиялық модульге осы саладағы барлық талаптар орындалғанын көрсететін рейтинг беріледі.

Қалыптылық

Жарамды криптографиялық модульді пайдаланудан басқа, FIPS 140-2 стандатына сәйкес болу үшін шифрлау шешімдері FIPS 140-2 стандартының А қосымшасында белгіленген мақұлданған алгоритмдерді немесе қауіпсіздік функцияларын қолданатын шифрлау жиынтықтарын пайдалануы тиіс.

Қабылдау

Стивен Маркиз FIPS 140 2 сертификаттаудың осалдықтар мен басқа да кемшіліктерді жасыруға түрткі болуы мүмкін деген сын айтты. CMVP осалдықтары анықталған бағдарламаны сертификаттаудан шығарады, бірақ кемшіліктер табылып, бағдарламаны қайта сертификаттауға бір жылға дейін уақыт кетсе, компаниялар сертификатталған өнімді шығара алмай қалуы мүмкін. Мысал ретінде, Стивен Маркиз OpenSSL-дің FIPS сертификатталған ашық кодты туындысында табылған, жарияланған және түзетілген осалдықты атап көрсетті, оның жариялануы OpenSSL туындысының сертификатталуын тоқтатуға әкелді. Бұл сертификаттан бас тарту OpenSSL туындысының FIPS сертификатына сенеген компанияларға зиян келтірді. Керісінше, OpenSSL-дің көшірмесін қайта атап, сертификаттаған компаниялар, тіпті олар негізінен бірдей болса да, сертификаттарын жойған жоқ және сол осалдықты түзетпеді. Стивен Маркиз, демек, FIPS процесі бағдарламалық құралдың бастауын жасыруға, оны түпнұсқада табылған кемшіліктерден ажыратуға ынталандырады, соның салдарынан сертификатталған көшірме осал қалуы мүмкін деп санайды. Соңғы жылдары CMVP Маркиз сипаттаған жағдайды болдырмау үшін шаралар қолданып, растамаларды модульдегі алгоритмдер мен функцияларға негізделген тарихи тізімге көшірді, бастау тегіне емес.