Кіріспе

Жоғары топтағы қыздың жоғары қоғамға таныстырылуы

Дебютант, сондай-ақ дебютант деп те жазылады ('/d//ɛ//b//j//ʊ//t//ɑː//n//t/ DEByuutahnt; debytɑ̃t, ), немесе деб – аристократ немесе жоғары топқа жататын, есейген және ресми "дебютта" (UK /'/d//eɪ//b//juː/, /'/d//ɛ//b//juː/ DAYbew, DEByoo, /US//d//eɪ/'/b//juː/ dayBEW; deby) немесе мүмкін дебютант балында қоғамға ұсынылған жас әйел. Бастапқыда бұл термин әйелдің некеге тұруға жетілгенін білдірді, ал оның қоғамға шығуының мақсаты – оны таңдаулы айналымдағы үйленуге жарамды ер адамдар мен олардың отбасыларына көрсету болды.

Австрия

Вена, Австрия, Габсбург империясының қоғамдық және сарайлық өмірін құраған институттардың көптегенін әлі де сақтап тұрады. Солардың бірі – әлемдегі ең белсенді ресми бал маусымы. 1 қаңтардан 1 наурызға дейін Венада кемінде 28 ресми бал өтеді, олардың ұйымдастырушылары әртүрлі. Көптегендері белгілі бір ұлттарға арналған, мысалы, орыс балы немесе сербтің Святой Сава балы; әлеуметтік топтар сияқты – аңшылар балы немесе Verein Grünes Kreuz балы, немесе кәсіби топтар сияқты кофе пісірушілер немесе дәрігерлер балы. Кейбір балдарда дебютанттар да болады. Дебютанттар үшін ең танымал екі шара – офицерлер балы мен Вена операсының балы. Бұл Венадағы Императорлық сарай балының тікелей жалғасы саналады. Қазіргі нұсқасы 1919 жылы Терезия әскери академиясының түлектерінің бірлестігі – Альт-Нойштадт бірлестігімен құрылды. Олар 1926 жылдан бері балды ашық түрде ұйымдастырып келеді. Бал қаңтар айының үшінші жұмасында Венадағы Хофбург сарайының жиырма үш залында өтеді. Онда әлемнің әртүрлі музыка стильдерінен тоғыз топ, әскери құрамалар және би тобы өнер көрсетеді. Оны Республика Президенті демеушілік етеді және Қорғаныс штабының бастығы өткізеді. 80 дебютанттың кіруі мен таныстырылуы – ашылу шарасының басты бөлігі, содан кейін мемлекеттік министрлер, содан кейін Дипломатиялық корпустың таныстырылуы және дебютанттар "Көк Дунай" музыкасымен алғашқы ресми Вена вальсін бастайды. Әйелдер – ақсүйектер, жоғары әскери шенді офицерлердің қыздары немесе Австрия армиясының офицерлері. Олар Қорғаныс министріне ұсынылады. Киім талабы – кешкі киім: әйелдер үшін еденге дейін ұзын көйлектер, ал ерлер үшін ақ галстук және фрақ немесе әскери қызметкерлер үшін униформа. Соңғы рәсім – аң аулау мүйіздерін соғу, ол таңғы сағат 4-те өтеді. Вена операсының балы Вена мемлекеттік операсының залында өтеді, ол үлкен бал залына айналдырылады. Іс-шара алдында орындықтар алынып тасталады және сахнамен бір деңгейдегі жаңа еден салынады. Бал шамамен сағат 10-да басталады, ол кезде Австрия президенті және оның қонақтары императорлық балконға кіреді. Олардың келуін трубалар жариялайды. Австрияның ұлттық әнұраны, содан кейін Еуропалық әнұран орындалады. Мемлекеттік опера балетінің қойылымдары мен опера жұлдыздарының классикалық ариялары орындалады. Бұл әдетте итальяндық опера мен әйгілі австриялық шығармалардың шағын таңдауы. Ашылу салтанатының басты ерекшелігі – 180 дебютант жұпты таныстыру. Бұл – Елмайер би мектебі ұйымдастырған қатаң талаптарға сай бағдарламаны және классикалық би хореографиясын сәтті аяқтаған, мұқият таңдалған жас жігіттер мен қыздар. Дебютанттар опера театрына Карл Майкл Зихердің "Fächerpolonaise" әнімен кіргізіледі. Киім талабы – кешкі киім: ерлер үшін ақ галстук және фрақ; әйелдер үшін қатаң еденге дейін ұзын көйлектер. Вена операсының балындағы әйел дебютанттар үшін ақ опера қолғаптары міндетті.

Австралия

Австралия британ монархиясынан дебютанттарды таныстыру дәстүрін мұра етті, алғашқы онжылдықтарда отарлық губернаторлар мен Австралияның генерал-губернаторлары шараларды ұйымдастыруға жауапты болды. Әйелдерді жоғары мәртебелі отбасылардан шыққан бойдақ ерлермен тиімдірек жұптастыру үшін I Елизавета британ монархының алдына оларды шақыру дәстүрін орнатты. 1780 жылы III Георг король әйелінің туған күнін мерекелеу және жұбайлардың тым ықшамдылығына қатысты сынды сейілту мақсатымен Сент-Джеймс сарайында алғашқы Королева Шарлоттаның кешін ұйымдастырды. Осыдан бастап британдық әлеуметтік маусым патша сарайында дебютанттардың таныстырылуымен басталды. Дебютанттар шаштарына үш ақ қауырсынмен бекітілген вуаль, сондай-ақ, олар таныстырылатын кезге дейін қолында ұстайтын сүйреу киеді. Дебютанттар інжу киетін, бірақ көптегендері отбасылық зергерлік бұйымдарды да тағатын. Монархқа таныстырылғаннан кейін дебютанттар әлеуметтік маусымға қатысатын. Маусымға кешкі шай кештері, поло матчтары, Корольдік Аскоттағы жарыстар және балдар кіретін. Көптеген дебютанттар өздерінің «әлемге шығу тойларын» немесе балама ретінде әпкелерімен немесе басқа отбасы мүшелерімен бірлесе өткізетін. 1921 жылы көмір шахтерлерінің ереуіліне байланысты дебютанттардың таныстырылуы тоқтатылды, ал 1936 жылы VIII Эдуард корольдің асығушылығына байланысты қысқартылды, себебі британдық қоғам теңдікке ұмтылып жатқан. Көбірек «білімді» дебютанттар дебюттан кейін колледжге түсті, ал қатысушылар физикалық және қаржылық жағдайға шағымданатын. Дегенмен, патшалық демеушіліктің тоқтатылуы осы шаралардың маңыздылығын азайтып, оларды әлеуметтік маусымның басқа бөліктерінен ажырату қиын болды. II Елизавета тұсында Королева Шарлоттаның соңғы кеші 1976 жылы өтті. Қылмыстың құпиясынан басқа, оқырманға «Маусымның» түрлі кейіпкерлерге тигізетін әсері туралы көңілді көрініс ұсынылады. 1933 жылғы «Біздің жақсыларымыз» фильмі, Сомерсет Моэмнің 1917 жылғы осы аттас пьесасы негізінде түсірілген, онда американдық мұрагер ағылшын аристократына махаббатпен үйленеді. Үйлену күні ол күйеуінің өзінің ақшасы үшін үйленгенін білгенде, ол кек алуға кіріседі. Оның батыл әрекеттерінің бірі – кішкентай әпкесінің таныстырылуына қара көйлек киюі.

Америкалық дебютанттар балдары

АҚШ дебютанттық дәстүрін Ұлыбританиядан мұра етіп алды. Жаңа тәуелсіз елдің алғашқы президенті Джордж Вашингтон Филадельфия мен Вашингтон қалаларында дебютанттарды таныстырды. Бұл шаралар Вашингтон элитасы үшін 20 ғасырға дейін жалғасты. Бүгінде АҚШ-та котильон немесе дебютанттар балы – жас әйелдердің, дебютанттардың "әдепті қоғамға" ресми таныстырылуы, көбінесе қайырымдылық қоры немесе қоғам ұйымдастырады. Оларға 16-18 жас аралығында кіруге болады (Оңтүстік аймақтарда одан кіші жастағылар, ал Солтүстік аймақтарда үлкендер жиі кездеседі). Кейбір аймақтарда 15 және 16 жастағылар "кіші дебютанттар" деп аталады. Әлемдегі ең беделді, эксклюзивті және ең қымбат дебютанттар балы – Нью-Йорктегі Уолдорф Астория қонақүйінде жыл сайын шақыру арқылы өткізілетін Халықаралық дебютанттар балы. Халықаралық дебютанттар балы жоғары қоғамға ханшайымдар, графтар, баронессалар және көптеген еуропалық патшалар мен аристократтарды дебютанттар ретінде таныстырды, соның ішінде Югославияның ханшайымы Катарина, Ванесса фон Бисмарк (Отто фон Бисмарктің шөбересі), ханшайым Наталья Елизавета Давидовна Оболенская (Халықаралық дебютанттар балының төрағасы болған ханзада Иван Оболенскийдің немересі және өзі Уолдорф Астория қонақүйінің негізін қалаушы Иоанн Якоб Астор IV-нің немересі), ханшайым Иннес де Бурбон Парме, граф Магдалена Габсбург Лотаринген (Австрия императорлық отбасының Елизавета "Сиси" император қызының шөбересі) және Леди Генриетта Сеймур (Сомерсет герцогы мен герцогинясының қызы). Халықаралық дебютанттар балында миллиардер бизнесмендердің, жоғары дәрежелі саясаткерлердің – АҚШ президенттері, сенаторлары мен конгрессмендері, елшілердің қыздары мен немерелері де таныстырылды: Трисия Никсон, Джули Никсон, Дженни Эйзенхауэр, Эшли Уокер Буш (президент Джордж Буш-әкесінің немересі және президент Джордж Буш-ұлының қызы), Люсинда Робб (президент Линдон Б. Джонсонның немересі), Кристина Колби (ЦРУ директоры Уильям Колбидің қызы), Холлистер Ноултон, Шарлотта мен Кэтрин Форбс (Малькольм Форбстың немерелері) және Кристина Хаффингтон (Арианна Хаффингтонның қызы). Дебютанттар балына қатысу үшін дебютанттарды әдетте беделді комитет ұсынады немесе элиталық қоғамның белгілі мүшесі, көбінесе олардың аналары немесе басқа әйел туыстары қолдайды. Ақ көйлектер мен атлас немесе жылқы терісінен жасалған ұзын қолғаптар киіп, дебютанттар қабылдау кезегінде тұрады және көрермендерге жеке-жеке таныстырылады. Дебютант таныстырылғаннан кейін, оны сахнаға әкесі жетелеп жүреді. Жас жігіт оған қосылып, келесі дебютантқа жол ашады. Әр дебютант кем дегенде бір, кейде екі серікпен келеді. Дебютанттар балында серіктерді таңдау және дебютанттармен жұптастыру әлеуметтік байланыстарды жақсарту үшін жасалады. Котильондар әдетте әсем және ресми шаралар болып табылады, онда "дебютанттар" ғана емес, сонымен қатар кіші дебютанттар, серіктер, үй иелері, гүл қыздары мен парақтар қатысады. Әр дебютант қатысушыларға "Сент-Джеймс" немесе "толық сарайлық" деп те аталатын құрмет көрсетуді орындауы керек. Тек Нью-Йорктегі Уолдорф Астория қонақүйіндегі Халықаралық дебютанттар балында "Техас иілімі" орындайтын Техас дебютанттары ғана ерекшеленеді. Бұл қозғалыс жас қыз ресми түрде таныстырылған кезде жасалады. Дебютанттар балы АҚШ-тың барлық ірі қалаларында өтеді. Олар Американың Оңтүстігінде жиірек және ірі шаралар болып табылады. 1817 жылы алғаш рет өткізілген Саваннадағы (Джорджия штаты) Рождестволық котильон – АҚШ-тағы ең көне дебютанттар балы. Даллас және Атланта сияқты көптеген қалаларда бір маусымда бірнеше балы өтеді. Мысалы, Далласта дәстүрлі Idlewild ұйымы демеушілік ететін балы бар. Қазіргі заманғы ұйымдар демеушілік ететін кейбір балы, мысалы, Даллас симфониялық оркестрінің таныстыру балы және La Fiesta de las Seis Banderas, қайырымдылық ұйымдарына ақша жинайды. Мэри Стюарт Монтегю Прайс ұйымдастырған Вашингтонның Ұлттық котильон және алғыс айту биі әр қарашада 60 жылдан астам уақыт бойы жиналып, ақша Балалар ауруханасына жұмсалады. Дебютанттар балына үш жылға дейін ресми түрде қатыса алады, әрқашан әртүрлі түстер киіп, олардың жетілу деңгейін көрсетеді: дебютанттар ақ, дебютантан кейін қара, ал дебютантан кейін қызыл киінеді. Тағы бір "Ескі Оңтүстік" дебютанттар балы – жыл сайын Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында өткізілетін Сент-Сесилия қоғамының балы. Бұл балы Александра Риплидің "Скарлетт" романында, Маргарет Митчеллдің "Желмен кеткен" романының жалғасы ретінде сипатталған. Қоғам 1766 жылы жеке концерттік ұйым ретінде құрылған. Келесі 54 жыл бойы оның жылдық концерттік сериясы Солтүстік Америкадағы ең әдемі музыкалық құбылысқа айналды. Оның музыкалық демеушілігі 1820 жылы аяқталды. Бүгінде Сент-Сесилия қоғамы гүлденіп, Оңтүстік Каролинаның ең көне және эксклюзивті әлеуметтік институттарының бірі болып табылады. Бүгінде Сент-Сесилия қоғамы жылдық дебютанттар балын өткізеді. Қоғамға әкелері немесе ағалары мүше болып табылатын ер адамдарды ғана қабылдайды. Әйелдер осы отбасылардан болуы керек. Жаңа Орлеанда (Луизиана штаты) дебютанттарды әдетте Карнавал маусымында балы кезінде таныстырады. Басқа оңтүстік дебютанттар балына Солтүстік Каролина штатындағы Солтүстік Каролина дебютанттар балы және Вирджиния штатындағы Bal du Bois және Ричмонд Рождестволық биі кіреді. Нью-Йорк қаласында жоғарыда сипатталған халықаралық балы сияқты бірнеше дебютанттар балы бар. Қайырымдылық және әлеуметтік балына Infirmary (жергілікті ауруханаға көмек көрсетеді), Mayflower ұрпақтарының қоғамының балы және Нью-Йорк қаласының Saint Nicholas қоғамының балы (1835 жылы құрылған) кіреді. Балына альтернатива ретінде, көбінесе Солтүстікте жас әйелдің отбасы оған "қоғамға шығу кеші" өткізеді. Формалды балыдан айырмашылығы, олар әлеуметтік маусымда көктемде немесе жазда өтеді, жеке "қоғамға шығу кеші" жылдың кез келген уақытында өтуі мүмкін. Кейбіреулері дебютанттың туған күні сияқты немесе орта мектептен немесе университетті бітірген кезде өткізіледі. Теория бойынша, шақырыла алатын әйелдер ғана олардың дебют жасағандар болса, дебютанттар маусымында белгілі бір дәрежелік реттілік қамтамасыз етіледі. "Ескі ақша" отбасылары жиі балаларын би және әдеп сабақтарына, осы кештерге дайындалу үшін жібереді, олар балаларын қоғамға енгізеді және маңызды желілік шаралар болып табылады. Тіпті аса үлкен емес дебютанттар балында дебютанттар әлеуметтік би, мінез-құлық және құрмет көрсетуді орындау бойынша бірнеше сабаққа қатысуы керек. 20 ғасырдың басынан бері афроамерикалық қауымдастық өз әлеуметтік ұйымдарын құрды, олардың кейбіреулері ұқсас қайырымдылық шараларын және іс-шараларды ұйымдастырады. Олар өздерінің жоғарғы таптары үшін өздерінің котильондарын және дебютанттар балын өткізеді. Сәтті афроамерикалықтар осындай шараларда өздерінің мәртебесімен тең адамдармен кездесіп, байланыс жасай алады, сондай-ақ отбасыларындағы жас әйелдер мен ер адамдар үшін әлеуметтік, саяси және экономикалық байланыстар жасай алады. Бұл формалды котильондар мен дебютанттар балы афроамерикалық жоғарғы таптың ең дәстүрлі шаралары ретінде әлі де гүлденуде. АҚШ-тағы украин эмигранттарының әртүрлі ұйымдары, мысалы, Солтүстік Америка украин дәрігерлер қауымдастығы, Америка украин инженерлер қауымдастығы, Plast украин скауттық ұйымы және Америка украин жастар қауымдастығы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жыл сайын қара тілгір дебютанттар балын өткізеді. Олар қайырымдылық қорларын жинау және 16-18 жас аралығындағы жас украин қыздарын жергілікті украин қауымдастықтарымен таныстыру үшін қолданылады. Украин-американдық дебютанттар балы украин халқының көп шоғырланған американ қалаларында өтеді, мысалы, Чикаго...

АҚШ теледидары мен фильмдеріндегі дебют балдары

Бай отбасылардан шыққан жастарға арналған бірнеше телесериалдарда дебютанттар туралы оқиғалар кездеседі. "The Debut", "The O.C." (бай калифорниялықтар туралы драма) эпизодында американдық дебютанттар балының суреті көрсетілген. "Hi, Society" (1-маусым, 10-бөлім), "They Shoot Humphreys, Don't They?" (3-маусым, 9-бөлім), "Riding in Town Cars with Boys" (5-маусым, 10-бөлім) және "Monstrous Ball" (6-маусым, 5-бөлім) "Gossip Girl" сериалында, сондай-ақ "The O.C." сериалын жасаған Джош Шварцтың туындысы – Нью-Йоркте дебютанттар балы бейнеленген. "Лорелай Гилморды таныстыру" – "Gilmore Girls" эпизодында Рори Гилмор дебютант ретінде көрсетіледі. Ол Америка революциясының қыздары (DAR) ұйымдастырған дебютанттар балында дебют жасап, оны әжесі дайындауға көмектеседі. "The Critic" анимациялық сериалында Джей Шерманның кіші қарындасы Марго дебютант балына баруға көндіріледі. "BoJack Horseman" сериалында басты кейіпкердің анасы Беатрис жас кезінде дебютант балына қатысқан көріністер 4-маусымның "Time's Arrow" эпизодында флэшбэктер арқылы көрсетіледі. "The City" реалити-шоуының премьерасында Уитни Порттың әріптесі Оливия Палермо өзінің алғашқы "Manolo Blahnik" туфлилерін, оларды 18 жасында "Deb" деп аталатын шараға кигенін айтады. "The Summer I Turned Pretty" (телесериал) бірінші маусымы қаланың жыл сайынғы дебютанттар балына арналған, кітапта болмаған сюжет бойынша өрбиді. Қылмыстық драмалар дебютке байланысты қылмыстарды зерттейді. "Zoo York" – "CSI: NY" эпизодында CSI тобы дебютанттың қанына қанды қылмысқа қатысты тергеу жүргізеді. Сот-медициналық сарапшы Эван Зао өзінің дебютант балына қатысқанын айтады. "Debut" – "Cold Case" эпизоды дебютант балы кешінде өлтірілген жас қыздың тағдыры туралы әңгімелейді. "Заң және тәртіп: арнайы құрбандар бөлімі" сериалының "Streetwise" атты эпизодында детективтер дебютанттың зорлануы мен кісі өлтіруін тергеп-тексеріп шығады. Дебютанттар тақырыбына арналған фильмдер қатарында Уит Стиллменнің "Metropolitan" (1990) көркем фильмі, Манхэттендегі дебют маусымындағы әдеп-ғұрып комедиясы және Аманда Байнс түскен "What a Girl Wants" (2003) фильмі бар, онда ол британдық лордтың ұлынан бөлініп кеткен американдық қыздың рөлін ойнайды және кешкі кеште таныстырылады. Байнс "She's The Man" фильмінде де ойнайды, онда басты кейіпкер дебютанттарды дайындау бағдарламасына қатысып, соңында биге барады. "Something New" романтикалық комедиясында Батыс жағалаудағы котильонда жоғары сыныпты афроамерикандықтардың көрінісі бар. "The Debut" (2001) қазіргі заманғы филиппин-американдық өмір туралы фильм, бейресми дебютанттық шара арқылы әртүрлі мәдени тақырыптарды зерттейді. 1991 жылғы "The Addams Family" фильмі Гомес пен Фестер Адамстың татуласуына арналған. Олар жасөспірім кезінде дебютант балында ұрысып қалған. "Little Women" (1994) фильмінде "келу" кеші ұйымдастырылады. Марч әпке Мармимен Мегтің қоғамға қашан таныстырылатыны туралы әңгімелеседі. "Borat Subsequent Moviefilm" (2020) Джорджия штатының Макон қаласындағы Джонстон–Фелтон–Хей үйінде өткен дебютанттар балындағы көріністі қамтиды.

Латын Америкасы

Мексикада, Доминика Республикасында, Панамада, Пуэрто-Рикода және Парагвайда дебютанттар – бұл өздерінің он бесінші туған күндеріне арналған «Дебютанттар фестиваліне» немесе «Quince Años» мерекесіне қатысатын жас қыздар. Quinceañera тойлары сондай-ақ АҚШ-та осы елдерден келген латын Америкасының қауымдастықтары арасында өткізіледі. Бразилия мен Мексикада мұндай шаралар Baile de Debutante (испан және португал тілдерінде) немесе Festa de Debutante (тек португал тілінде) немесе Quince Años (испан тілінде) немесе Quinze Anos (португал тілінде) деп аталады. Панамада дебютанттар биін Дамас Гуадалупас ұйымдастырады. Бұл «Клуб Юнион» клубында өткізілетін қайырымдастық шара. Ол қыздар жоғары сыныпта (17-18 жас) оқып жатқанда өтеді. Бұл Quince Años мерекесінен кейін, олар 15 жасқа толғанда болады.