Кіріспе
Реляциялық деректер қорын басқару жүйесі
Dataphor – ашық кодты, нағыз реляциялық деректер қорын басқару жүйесі (RDBMS) және оған қоса жүретін пайдаланушы интерфейсі технологиялары. Олар бірлесіп жоғары декларативті бағдарламалық қамтамасыз етуді жасауға арналған. Dataphor серверінің өзіндік сақтау қозғалтқышы бар, немесе ол виртуалды немесе федерацияланған ДБҚЖ (DBMS) бола алады, яғни сақтау үшін басқа деректер базасының қозғалтқыштарын пайдалана алады. Dataphor кез келген SQL өнімінен гөрі реляциялық принциптерге жақын болуы үшін мақталады. SQL-ге негізделген көптеген жүйелер Коддтың 9-қағидасын ("Логикалық деректердің тәуелсіздігі") орындауға тырысса да, Dataphor қолданбалары логикалық қабат өзгергенде автоматты түрде жаңарады. Мысалы, жүйеге жаңа баған қосылса, пайдаланушыларға оны көруге немесе өңдеуге арналған жаңа өріс ретінде пайдалану үшін қосымша дамыту қажет емес.
Dataphor туралы сарапшылардың пікірлері
Хью Дарвен "Аскью қабырғасы" деген тақырыптағы сөйлесуінде D4 жобасын ерекше атап көрсетті. Крис Дейт Dataphor-ды Үшінші манифесті іске асыруға ұмтылатын өнім деп сипаттайды. Фабиан Паскаль Dataphor-ды "шын қатынастық" және "SQL-ден артық" деп бағалайды.
Тарих
1999 жылы сату нүктесі жүйелерін әзірлейтін Softwise Inc компаниясы, бірде-бір кодты қайта-қайта жазып жатқанын байқады және деректер қорын автоматтандыруға арналған құрал іздеді. Олар қалағандай мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін бағдарлама таба алмады, сондықтан компанияның бөлімшесін құрып, оны Alphora деп атады және бірнеше әзірлеушісін мұндай құрал жасауға жіберді. Осы құрал Dataphor аталды. Ол IBM Business System 12-ден кейін пайда болған тұңғыш нағыз реляциялық ДБСЖ (Деректерді басқару жүйесі) деп есептеледі. Dataphor-дың жасалуы 2000 жылға дейін, ал 1.0 нұсқасы 2001 жылы жарық көрді. 2008 жылдың басында Alphora атауы мен Dataphor өнімін 2007 жылы Softwise компаниясынан кеткен Dataphor-дың алғашқы архитекторлары құрған Database Consulting Group сатып алды. Сатып алынғаннан кейін Dataphor BSD лицензиясы бойынша ашық кодты бағдарлама ретінде қайта лицензияланды.
Технология
Dataphor Microsoft NET Framework-ті пайдаланады және толығымен C# тілінде жазылған. Dataphor-дың түрлі технологиялық компоненттерінің шолуы төменде келтірілген:
Синтаксисі
D4 Паскаль сияқты синтаксиске ие. D4-тің мысал коды әдетте UpperCamelCase форматында жазылады, бұл формат Паскаль және Delphi жүйелерінде де кеңінен қолданылады. Көптеген сұраныс тілдері сияқты, D4-те де деректерді анықтау тілі (DDL) және деректерді манипуляциялау тілі (DML) бар. Сонымен қатар, D4 процедуралық код үшін императивті тілге ие.
Деректерді анықтау тілі
Dataphor үшін DDL басқа да СҚДЖ-ға (САҚДБ) көп ұқсастықтар бар, бірақ оның Паскальге ерекше ұқсас екені анық көрінеді. Рұқсат етілген DDL операцияларының көптегені, мысалы, шектеулер, қатынастық декларативтік мәлімдемелерді пайдалануға мүмкіндік береді, көптеген адамдардың пікірінше, бұл SQL-де қолданылатын процедуралық стильдегі операциялардан артық.
Деректерді өңдеу тілі
DML синтаксисі көз тастағанда SQL синтаксисіне ұқсас көрінеді, бірақ D4 реляциялық алгебраға жақын болғандықтан, синтаксис анығырақ және көптеген қолданушылар SQL-ден оны артық көреді.
Императивті тіл
D4-тегі императивті тіл көп жағынан Паскаль тіліне өте ұқсас. Басты ерекшелік – D4 сонымен қатар DDL және DML операторларын әдеттегі процедуралық код ішінде орындауға мүмкіндік береді.
Тарих
D4 тілді қолданатын Dataphor жүйесімен дыбыстас болғандықтан осылай аталды. Осы атаулар белгіленгеннен кейін біраз уақыт өткен соң оның жасаушылары Tutorial D оқулығын және оның осы атаумен сәйкес келуін кездейсоқ жайт ретінде анықтады. Tutorial D және Үшінші манифестті тапқаннан бері жасаушылар Dataphor мен D4 жасауда Үшінші манифесті басшылыққа алады. Осыдан кейін Хью Дарвен "Аскью қабырғасы" атты сөйлеген сөзінде D4 жобасын маңызды жоба ретінде атады. Dataphor Oracle, IBM Db2, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, MySQL және кез келген басқа да сақтау жүйесіне бірыңғай тіл арқылы қол жеткізе алады.
Frontend кітапханасы
Dataphor Frontend кітапханасы динамикалық түрде құрастырылған немесе алдын ала дайындалған статикалық формаларды ұсынуға мүмкіндік береді. Кітапхана D4 функцияларының стандартты жиынтығы ретінде (D4-те операторлар деп аталады) қолжеткілі, мысалы Form ('', '') және Derive ('', ''). Соның нәтижесінде алынған формалар Dataphor Form Document (DFD) деп аталатын XML диалектісінде сипатталады. Форманың сипаттамасы жоғары деңгейде, ол клиенттік платформаға тәуелсіз қолданылатын пайдаланушы интерфейсінің жалпы сипаттамасынан тұрады.
Windows клиенті
Dataphor Windows клиенті – бұл нақты бір қолданбаға алдын ала бағдарламаланбаған, яғни жұқа клиент. Windows клиенті Dataphor серверімен байланыс орнатады, және сол серверден (D4 арқылы) формалардың анықтамаларын сұрап, қолданба деректерін өңдеуді үйлестіреді. DFD құжаттары нақты Windows Forms элементтеріне айналдырылады, бірақ DFD-нің түсіндірілімдік DOM-ін сақтайды.
Веб- клиенті
Dataphor Web Client – бұл ASP ретінде көрініс тапқан Dataphor клиентінің қарапайым нұсқасы. NET веб-қосымшасы. Windows Client сияқты, Web Client Dataphor Server-ға қосылып, одан формалар мен деректерді сұрайды және Dataphor Server инстанциясымен байланысады. Бірақ Windows элементтерімен DFD синхрондаудың орнына, Web Client HTML-ді шығарып, ол браузерде көрсетіледі. Осылайша, Web “клиент” Dataphor Server-ға қатысты клиент, ал соңғы веб-браузерге қатысты сервер болып табылады.