Кіріспе

Пакистандық крикетші Рашид Латиф (14 қазан 1968 жылы туған) – пакистандық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы крикетші. 1992 жылдан 2003 жылға дейін тест матчтары мен бір күндік халықаралық матчтарда оң жақта ойнайтын қақпашы-соққы беруші ретінде Пәкістан ұлттық крикет құрамасы үшін өнер көрсетті. 2003 жылы Пәкістан құрамасының капитаны болды, 6 тесттік және 25 бір күндік матчта елді басқарды. 2014 жылдың ақпан айында Пәкістан ұлттық крикет құрамасының бас іріктеушісі тағайындалды.

Ерте өмір және үй шаруасы

Латиф Карачиде дүниеге келді, оның әкесі Абдул Латиф Құрайши 1950 жылдары Үндістанның Уттар-Прадеш штатынан Пәкістанға көшіп келген. Рашидтің жартылай бауыры Шахид Латиф Үндістанда қалды, ол Батыс Бенгалияның Калькутта қаласындағы газетте жұмыс істеді. Ол Саид Анвармен бірге NED Инженерлік-технологиялық университетінде компьютерлік жүйелер инженериясы бакалавры дәрежесін алды және APMSO-ға қосылды. 2006 жылдың сәуір айында Латиф бірінші сыныптық крикеттен зейнеткерлікке шықты, ол 2006 жылдың сәуір айында кәсіби карьерасын аяқтаған ойыншылардың арасындағы серияда Үндістанның тәжірибелі ойыншыларына қарсы ойнау үшін Пәкістанның тәжірибелі ойыншыларымен бірге саяхаттады. Латиф 2005 жылдан бері отандық бірінші сыныптық крикетке қатыспады. Оның соңғы матчы 2006 жылы Англияның «Лэшингс» крикет клубында өтті.

Халықаралық мансап

Латиф 1992 жылы 1992 жылғы Крикет әлем чемпионатынан кейін Пәкістан ұлттық құрамасы сапына қосылды. Алғашқы сынақ матчында 50 ұпай жинап, ұлттық құраманы іріктеушілерді әсерге түсірді, бірақ бұл оның ұлттық құрамадағы орнын нығайтпады, өйткені мансабы бойы басқа бір пакистандық қақпашы, Моин Ханмен бәсекелесуге мәжбүр болды. Сынақ матчтарындағы орташа ұпай саны шамалы ерекшесе де, Моиннің бір күндік матчтардағы орташа көрсеткіші Латифтен жоғары болды және ол халықаралық крикетте Латифтен көбірек ұпай жинады. Дегенмен, Моиннің бір сынақ матчында 2.14 рет, ал Латифтің 3.51 рет допты ұстап беру көрсеткіші жоғары болды. Сонымен қатар, Пәкістан құрамасының тарихында қақпашы ретінде Латиф таңдалады, сондықтан Моиннің 69 сынақ матчы Рашид Латифтің кезеңінде сұрақ тудырады. 1996 жылы Латиф кейбір ойыншылармен және команда басшылығымен туындаған келіспеушіліктерге байланысты зейнеткерлікке шықты. 1998 жылы ол Пәкістан құрамасына оралып, ұлттық құраманың капитаны атанды. Латиф 2001 жылға дейін ұлттық құрамадан тыс қалды, содан кейін нашар өнер көрсетуіне байланысты Пәкістан командасы Моин Ханды алмастырды. Құрамаға оралғаннан кейін, қақпаны сақтап, тұрақты жақсы ойын көрсетіп, орнын нығайтты. Оның мансабындағы ең жарқын сәт 2003 жылғы Крикет әлем чемпионатынан кейін, ол Пәкістан құрамасының капитаны болып тағайындалды. Оның басшылығымен Пәкістан бірнеше жаңа ойыншыларды сынап, жағымды нәтижелерге қол жеткізді. Ол сондай-ақ капитандық арқылы ойыншыларды біріктіруге үлкен үлес қосты, бұл крикет алаңында да, одан тыс жерде де көрінді. Алайда, 2003-2004 жылдары Латиф пен команда басшылығы арасындағы мәселелер қайтадан туындады, нәтижесінде ол капитандық қызметін бұрынғы пакистандық соққы беруші Инзамам ул Хаққа табыстады. Ол құрамадан шығарылды және 2003-2005 жылдары құрамаға қайта оралуға жасаған әрекеттеріне қарамастан, ешқашан шақырылмады.

Ұстап кеткен ұтыс таласы және Тест карьерасының аяқталуы

Рашид Латиф 2003 жылы Мултан қаласында Бангладеш құрамасының ойыншысы Алок Капалиге қарсы қабылдау жасады деп мәлімдеді. Алайда, қайта қарау көрсеткендей, допты ұстамаған, ал Рашид ұсталмаған допты ұстағандай болып әдейілеп мәлімдеме жасаған. Ол сол кезде өзінің кінәсіз екенін айтып, егер допты таза ұстамағанын білген болса, ойыншыны қайтаруға дайын екенін мәлімдеді. Матч төрешісі Майк Проктер Рашидтің кінәлі екенін анықтады және оны бес халықаралық матчтан шеттетуге үкім шығарды. Бұл ойын өте тартысты болды, Бангладеш бір ғана қақпаға есе жіберді. Кейін Рашид Латиф сол қабылдауды қасақана және бұрыс жасағанын мойындады. Бірақ ол бұл әрекетіне өкініш білдірмеді. "Доптың қолымнан шығып, жерге тигенін бірден түсіндім. Бұл туралы үлкендерге хабарладым. Ойыншыны қайтаруға ұсыныс жасадым, бірақ оны жіберуге келістік. Бірақ мен өкінуші емеспін", - деді Рашид Латиф. Осы оқиғадан кейін ол Пәкістан құрамасына қайта оралмады.

Ауғандық жаттықтырушы

2010 жылдың шілдесінде Латиф Ауғанстан ұлттық крикет құрамасының соққы беру бапкері болып тағайындалды. Латиф афғандық ойыншылардың одан үйренуге ниетті екенін айтты. Латиф команданы жаттықтыру және ауған крикетінің негізін дамытуда көмектесуге қуанғанын қосты. 2010 жылдың шілдесінде ол 2010 жылдың соңында Пакистан мен Ауғанстан арасында крикет сериясын өткізу туралы әңгімеледі, бұл Пакистанның халықаралық крикетке қайта оралуына көмектесер еді. Соққы беруші ретінде Латиф пакистандық қақпашы Камаран Акмалдың формасын бағалап, «Камаран қақпашы үшін салмақ жинады, осының салдарынан қақпашылық өте нашар болды және крикетші ретінде үлкен жүктеме болды. Мен барлық қақпашыларға күресіп жатқанда демалып, кейін күштірек оралуды ұсынамын, себебі нашар қақпашылық шайбашы ретінде сенімділігіңізді жояды» деді. 2010 жылдың тамызында Ауғанстан құрамасының бапкері Кабир Хан кеңестің үнемі араласуына байланысты лауазымынан кететінін мәлімдеді. Бұл Латифтің, сол кезде соққы беру бапкері болған, оның орнын басуына әкелді. Бірақ, көп ұзамай Латиф кеңестің үнемі араласуына байланысты өзі де отставкаға кететінін жариялады. Латифтің ауған бапкері ретіндегі жұмысы сәтті басталды, Ауғанстан ICC Intercontinental Cup турнирінде Кенияны 162 ұпаймен жеңді, бірақ бірінші ODI матчында 92 ұпаймен жеңіліске ұшырады; Кения 160 ұпайға тоқтатылды, ал Ауғанстанның соққы берушілері 88 ұпайға құлады. Екінші ODI матчында команда алты қақпамен жеңіске жетті, Кения 139 ұпайға жеңілді, ал Ауғанстан ашылушысы Нұр Алидің жарақат алып алаңнан шығуына және Карим Садықтің қақпадан қайтуына байланысты нашар бастады. Алайда, Асғар Станикзай екінші жартылай ғасырын соғып, 37 ұпай жинаған Мохаммад Шахзадпен бірге жеңіске жеткізді. Латифтің бапкерлік мансабындағы ең жарқын сәт 2010 жылғы Азия ойындарында болды, онда Ауғанстан жартылай финалда крикеттік супер держава Пакистанды ұтып, 22 ұпаймен жеңіске жетіп, Бангладешпен финалда кездесуге мүмкіндік алды. Ауғанстан финалда жеңіліске ұшырады, бірақ Азия ойындарында алғаш рет күміс медаль жеңіп алып, үлкен жетістікке қол жеткізді. Латифтің командасының келесі міндеті ICC Intercontinental Cup турнирі болды, онда Ауғанстан финалда Шотландиямен ойнады. Латиф Ауғанстанның агрессивті крикет ойнауды ұнататынын және ойыншылардың психикалық тұрақтылығы жоғары екенін, жеңіліске ұшырағанды ұнатпайтынын айтты. 2 желтоқсанда Шотландияға қарсы матч басталды және Хамид Хасанның арқасында Шотландия 212 ұпайға тоқтатылды. Шотландияның ұпайларының жартысынан астамын 104* ұпай жинаған Нил Маккалум енгізді. Ауғанстан жақсы бастады, бірақ 171 ұпайға құлап, Шотландияға 41 ұпайдық артықшылықты сыйлады. Осыған қарамастан, Хасан мен Самиулла Шенваридің тамаша боулингісінің арқасында Шотландия екінші иннингте бар болғаны 82 ұпайға тоқтатылды. Үшінші күні Ауғанстан Мохаммад Шахзадтың 56* ұпайының арқасында жеті қақпамен жеңіске жетті.

Дау

2010 жылы Латиф Пәкістан құрамасына қатысты матчтарды реттеу туралы айыптауларға жауап ретінде, ICC матчтарды реттеу және спот-фиксинг проблемасын түбінен жою үшін өзінің заңдарын мен ережелерін қайта қарауы керек деді. Латиф өзінің алаңдаушылықтарын білдіре отырып, 2003 жылы ICC-ге хат жазған болатын. "Ол хатта мен оларға бір күндік матчтардағы ережелерді және заңдарды өзгертуді ұсындым, себебі олар спот-фиксингке бейім келетін. Мен тіпті ICC-нің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес және қауіпсіздік бөліміне көмектесуге дайын едім, бірақ жауап келмеді", - деді ол. "Бастысы – ойыншылар мен букмекерлердің ойынды манипуляциялауына мүмкіндік бермейтіндей заңдар мен ережелерді жасау. Мен ICC-ге шектеулерді алып тастауды ұсындым, ал олар фиксацияны ынталандырған пауэрплейді енгізді". Осы мәлімдемеден кейін Латиф Пәкістан Ұлттық Крикет Академиясының қақпа ұстаушы жаттықтырушысы лауазымынан кетіп, кейін Ауғанстан Крикет Федерациясымен келісіп, команданың жаттықтырушысы болып қайта оралды. Латиф сондай-ақ, 30 секундтық кешіктірілген тікелей эфир фиксацияны азайтуға көмектесеріне сенім білдірді.

Пәкістан Супер лигасы

Қазіргі уақытта ол кеңесші кеңестің мүшесі әрі PSL франшизасы «Карачи Кінгс» директоры.