Кіріспе

Хит Хилтон Стрик (16 наурыз 1974 ж. – 3 қыркүйек 2023 ж.) – зимбабвелік крикетші және крикет жаттықтырушысы, Зимбабве ұлттық крикет құрамасы сапында ойнаған және капитандық еткен. Ол тесттік крикетте 216 және бір күндік крикетте 239 қақпа алған Зимбабве үшін барлық уақыттағы ең көп қақпа алған ойыншы. Стрик 100-ден астам тесттік қақпа алған және бір күндік матчтарда 2000 рең және 200 қақпадан тұратын "қос жетістікке" қол жеткізген жалғыз зимбабвелік крикетші болып қала береді. Ол сондай-ақ Зимбабведен 100-ден астам бір күндік матчта 100 қақпа алған төрт ойыншының бірі болды. Ол тест матчтарында зимбабвеліктердің ең көп бес қақпа алған рекордын иеленеді, бұл жетістікті жеті рет қайталады. Стрик 1997 және 2002 жылдар аралығындағы Зимбабве крикетінің "алтын дәуірінің" бір бөлігі болды. Оның Зимбабве Крикетімен қарым-қатынасы халықаралық және жаттықтырушылық мансаптарында бірнеше рет ушығып кетті. 2018 жылдың қыркүйегінде Стрик өтелмеген қарыздармен байланысты Зимбабве Крикетін тарату туралы сотқа өтініш берді. 2021 жылдың сәуірінде Стрикке сыбайлас жемқорлық үшін ICC тарапынан сегіз жылдық жарықтан тыйым салынды.

Ерте өмір

Стрейк Родезияның (қазіргі Зимбабве) Булавайо қаласында дүниеге келді және Булавайода мал шаруашылығымен айналысқан отбасыдан шыққан. Ол білімін Родс Естейт дайындық мектебінде және Фалькон колледжінде аяқтады. Оның әкесі Денис Стрейк те бірінші класты крикетші болған. Кәсіби крикетші болғанға дейін ол кіші мергеншілік лицензиясын алған. Матабелеленд ақырында 1996 жылғы Логан кубогының чемпионы атанды. 2004 жылдың 8 шілдесінде Уорвикшир командасынан Гламорганға қарсы Т20 форматындағы ойында дебют жасады. Стрейк 2006 жылы екі жылдық келісімшартқа қол қойғаннан кейін Уорвикширдің капитаны болып тағайындалды. Бірақ 2007 жылдың 25 сәуірінде Стрейк 2007 жылғы округтік маусымда тек бір ойында ғана қатысқаннан кейін Уорвикшир капитаны лауазымынан қанағаттанды, өйткені командаға жетекшілік ету оның ойын өнеріне кері әсер ететінін білдірді. Оның орнына Даррен Мэдди капитан болды. 2007 жылғы маусымның соңында ол отбасылық жағдайға байланысты Уорвикширден кетіп қалды. 2007 жылдың соңында Стрейк даулы Үндістан крикет лигасының «Ахмадабад Рокетс» командасына қосылды, бұл оның халықаралық карьерасын аяқтады.

Ерте мансап

Стрейк 1993 жылғы 10 қарашада Оңтүстік Африкаға қарсы бір күндік ойында тұңғыш рет өнер көрсетті. Бір айдан соң, ол Зимбабвенің 1993/1994 жылғы Пакистанға сапарында (1993 жылғы 1 желтоқсанда) алғашқы тестілік ойынын өткізді. 1993 жылғы 9-14 желтоқсанда Равалпиндиде өткен екінші тестілік матчта 8 қақпа алғандығы арқасында халықаралық крикетте өзінің есімін танытты. Стрейк, допты лақтырудағы тамаша өнерімен 13.54 орташа есеппен 22 қақпа алғандығы үшін алғашқы тестілік сериясындағы үздік ойыншы атағын жеңіп алды. Бұл – бір тестілік серияда Зимбабве ойыншысы алған ең көп қақпа саны.

Сапқа көтерілу

Стрейк 1995 жылы Пакистан Зимбабвеге келген кезде өзінің ең жақсы боулинг көрсеткіштерін жақсартты, алғашқы тест матчында 6/90 викет алды, нәтижесінде Зимбабве иннингспен жеңіске жетті. 1996 жылғы 13 қаңтарда Гамильтонда өткен Жаңа Зеландияға қарсы тест матчында ол 11 матчта 50 тест викетін алған ең жылдам зимбабвийлік боулер атанды. 1998 жылы ол Пакистан жерінде Пакистанға қарсы алғашқы тест жеңісіне жеткен Зимбабве құрамасының құрамында болды. 2000/2001 жылдары ол екі рет «серияның үздік ойыншысы» наградасын жеңіп алды, біріншісі Зимбабве Англияға сапарда, екіншісі Бангладеш Зимбабвеге сапарда. 2000 жылы Лордста Англияға қарсы өткен тест матчында ол 6/87 викет алып, Лордста фифер алған алғашқы және жалғыз зимбабвийлік болды. Ол сондай-ақ Лордтың құрметті тақтасындағы жалғыз зимбабвийлік. Ойыншылық карьерасы барысында ол Зимбабвенің ең нашар және осал боулинг шабуылын дерлік жеке көтеріп жүрді. Ол сонымен қатар ең жұмсақ питчтерде де жақын тігіс қозғалысын жасау қабілетіне ие болды. Оның әлем чемпионатына алғашқы қатысуы 1996 жылғы Крикет әлем чемпионатында болды, ал 1999 жылғы Крикет әлем чемпионатында Зимбабве құрамасы алғаш рет супер-алтылық кезеңіне жетті. Ол 1998 жылғы Комонвелт ойындарында ерлер крикетінен 5-орын алған Зимбабве құрамасының құрамында болды және 1998 жылғы ICC Чемпиондар кубогының бірінші басылымында Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы матчта ойнаған Зимбабве құрамасының мүшесі болды. 1999 жылғы 11 маусымда ол 100 ODI викетін алған алғашқы және ең жылдам зимбабвийлік боулер атанды.

Капитандық

Стрейк The Observer журналындағы сұхбатында Зимбабве құрамасының капитаны болуда моральдық қиындықтарға тап болғанын айтты. Ол ақ түсті ойыншыларға олардың жеткіліксіз дағдылары туралы жалған мәлімдеме жасауды және оларды қара түсті ойыншылармен алмастыруды сұрағанын мәлімдеді. Стрейк 2000 жылы Зимбабве құрамасының капитаны болып тағайындалды, тест және ODI форматтарының екеуі үшін де. Капитандық қызметі кезеңінде ол жалақы және квота мәселелері бойынша крикет кеңесімен шиеленіске түсті, бұл оны 2001 жылы капитандықтан кетуге мәжбүр етті. Оның басшылығымен Зимбабве 2001 жылы өз алаңында өткен тест матчында Үндістанға қарсы сенсациялық жеңіске жетті, бұл Үндістанға қарсы алғашқы тест жеңісі болды. Ол сондай-ақ 2001 жылғы Австралия Три-сериясындағы Вест-Индияға қарсы ODI матчындағы 4/8 нәтижесімен көзге түскен қатал боулингімен де танымал болды, онда Зимбабве Вест-Индияны аз ұпайлы ойында 47 ұпаймен жеңді. 2001 жылдың 4 ақпанында Австралияға қарсы ODI матчында ол 150 ODI қақпасын алған алғашқы Зимбабве боулері болды. Энди Блигнаутпен бірге ол 2001 жылдың шілде айында Харареде Вест-Индияға қарсы тест матчында 154 ұпай жинап, Зимбабве үшін тест крикетіндегі ең жоғары жетінші қақпалық серіктестікті құрды. 2001 жылдың 7 қазанында ол Энди Флауэрмен бірге Англияға қарсы ODI матчында Зимбабве үшін ең жоғары жетінші қақпалық серіктестікті құрды, 130 ұпай жинады. Стрейк 2002 жылы қайтадан капитан болып тағайындалды және Зимбабведегі саяси дағдарысқа байланысты қайтадан назар аударды. Ол 2000 жылғы ICC KnockOut Trophy және 2002 жылғы ICC Чемпиондар Трофисінде Зимбабве құрамасының капитаны болды. Стрейк сонымен қатар 2003 жылғы Әлем Кубогында Зимбабве құрамасын басқарды, бұл турнир Зимбабведегі саяси шиеленістермен байланысты болды. 2003 жылғы Әлем Кубогында оның командаластары Энди Флауэр мен Генри Олонга Хараредегі Намибияға қарсы матчта "демократияның өліміне қайғыру" үшін қара лента тағып, халықаралық жаңалықтарда кеңінен жарияланды. Оның басшылығымен Зимбабве 2003 жылғы турнирде Супер Алты кезеңіне өтті. 2003 жылдың 23 маусымында Англияға қарсы ODI матчында ол 200 ODI қақпасын алған алғашқы Зимбабве боулері болды. 2004 жылы ол көтеріліске қатысқандықтан Зимбабве Крикет Одағынан командадан шеттетілді, тіпті ол сол кезде құраманың капитаны болды, және оның орнына 22 жастағы Татенда Тайбу капитан болып тағайындалды. Сол жылы ол 2004 жылғы ICC сыйлығындағы ICC ODI жыл ойыншысы номинациясына ие болды. Стрейк төрт жеңіспен Зимбабвенің ең табысты тест капитаны болды, сонымен қатар 18 жеңіспен Зимбабве үшін ең табысты екінші ODI капитаны болды.

Зейнеткерлік

Стрейк 2005 жылғы наурыз айында бір жылдық үзілістен кейін Зимбабве құрамасына қайта оралды. Ол сондай-ақ 2005 жылғы Африка-Азия кубогында Азия XI командасына қарсы 3 матчтық ODI сериясында Африка XI құрамасының құрамында болды. Стрейк 2005 жылғы қазан айында халықаралық крикеттен қанағат етіп, бұрын Хэмпшир графтығы үшін ойнағаннан кейін Уорвикшир графтығының крикет клубының капитаны болды. Ол сонымен қатар Англияда қайырымдылық ойындар өткізетін "Қызыл арыстандар" командасында Зимбабведен шеттетілген ойыншылардың капитаны болды.

Жаттықтырушылық мансап

2009 жылдың тамызында Стрейк Зимбабве ұлттық крикет құрамасының боулинг жаттықтырушысы болып тағайындалды. Оған Зимбабвенің жас, жылдам доп тастаушыларымен жұмыс істеу және франчайзингтік крикетке қатысты жауапкершілік жүктелді. Оның баптауымен дамыған және өркендеген Кайл Джарвис, Кристофер Мпофу, Брайан Витори және Шингирай Масакадза сияқты жылдам доп тастаушылар Зимбабве құрамасының тұрақты ойыншыларына айналды. 2010 жылы бұрынғы командаласы Грант Флауэрмен бірге Стрейк, бұрынғы ағылшын крикетшісі Алан Батчер басшылығымен Зимбабве құрамасының қосымша жаттықтырушысы болды. Флауэр мен Стрейк сәйкесінше соққы беру және боулинг жаттықтырушысы болды. 2013 жылы Стрейктің келісімшарты қаржылық себептермен жаңартылмады. Зимбабве Крикет Стрейкке кеңесші рөл ұсынды, бірақ ол оған жұмыс күндерінің нақты санына немесе белгілі бір жалақыға кепілдік бере алмады, бұл оны Бангладеш сериясына дайындыққа қатысудан шеттетуге мәжбүр етті. Булавайодағы «Матабелеленд Таскерс» франшизасында қаржылық жағдайға қарай, ол онда жаттықтырушы болып қалды. 2014 жылдың мамырында ол Бангладеш құрамасының боулинг жаттықтырушысы болып тағайындалды және екі жылдық келісімшарт бойынша 2016 жылға дейін қызмет етті. 2016 жылы ол Бангладеш Крикетімен келісімшартты жаңартпауды шешті, себебі Ұлттық Крикет Академиясының бас жаттықтырушысы болуға ниеттенді. 2016 жылдың шілдесінде ол Уттар-Прадеш Крикет қауымдастығы академиясының кеңесшісі болып тағайындалды. 2016 жылдың қазанында Стрейк Зимбабве ұлттық крикет құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, ол Дав Уотморды алмастырды. Оған Зимбабвенің 2019 жылғы Әлем Кубогына іліккенін қамтамасыз ету міндеті жүктелді. Алайда, Зимбабве 2018 жылғы ICC Әлем Кубогының іріктеу турниріндегі көңіл көншітпейтін ойын көрсетуі салдарынан Әлем Кубогына қатыса алмады, және Стрейк 2018 жылдың басында отставкаға кетті, ал барлық жаттықтырушылар ұжымы да басқарма тарапынан жұмыстан босатылды. Зимбабве Крикетінің төрағасы Тавенгва Мукухлани де Стрейктің нәсілшіл екенін айыптады және оның 2018 жылғы Әлем Кубогының іріктеу турниріндегі ойыншыларды таңдауына осы фактордың әсер еткенін мәлімдеді. Стрейк бұл айыптауларды жоққа шығарды және Зимбабве Крикетінің әдепсіз және сыбайлас екенін айыптады. 2018 жылы ол Ирландия мен Нидерланды да қатысқан T20I үш командадан тұратын турнирде Шотландия құрамасының кеңесшісі болып тағайындалды. Ол сондай-ақ 2019 жылы Сомерсетке қысқа мерзімге боулинг жаттықтырушысының кеңесшісі ретінде қосылды. Ол IPL-дегі «Колката Найт Райдерс» командасының боулинг жаттықтырушысы қызметін жалғастырды. Сондай-ақ, ол 2016 және 2017 жылғы IPL маусымдарында «Гуджарат Лайнс» франшизасының боулинг жаттықтырушысы болды. 2021 жылдың сәуірінде Стрейк ICC-нің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын бұзғаны үшін барлық крикет қызметінен сегіз жылға тоқтатылды. Стрейк «Мырза Х» деген атпен белгілі сыбайлас жемқордың ойыншылармен байланыс орнатуына көмектескені үшін кінәлі деп танылды. 2017 жылы Стрейк сыбайлас жемқордан екі биткоин (шамамен 35 000 АҚШ доллары) және iPhone алған. Стрейк ICC-нің бұл шешімін қабылдады, бірақ өзіне қарсы матчты реттеу туралы айыптауларды жоққа шығарды. Стрейк 2014 жылы «Хит Стрейк Академиясын» (сондай-ақ «Олл Мючуал Хит Стрейк Крикет Академиясы Трасты» деп белгілі) құрды, ол Зимбабведе крикеттің дамуы мен өсуі үшін құрылған еді. Ол 2021 жылы ICC тарапынан тоқтатылғаннан кейін «Хит Стрейк Академиясы» Трастін басқарудан бас тартты, ал академия кейіннен «Зимбабве Жастар Крикет Академиясы» деп өзгертілді.

Крикеттен тыс

2005 жылы ол ЖИТС-ке қарсы қайырымдылық шарасын өткізді, сонымен қатар крикетке қатысты естелік заттардың аукционы да ұйымдастырылды.

Ауру және өлім

2023 жылдың 11 мамырында Зимбабве сенаторы Дэвид Колтарт Стрейктің "өтте ауыр сырқатқа шалдыққан" екенін мәлімдеді. Бұқаралық ақпарат құралдары Стрейкке 4-ші сатыдағы ішек және бауыр қатерлі ісігі диагнозы қойылғанын, ол "өлім төсегінде" жатқанын хабарлады. 23 тамызда Стрейктің қатерлі ісіктен қайтыс болғаны туралы хабарлар тарағанда, бұрынғы командаласы Генри Олонга Стрейктің тірі екенін растады. 2023 жылдың 3 қыркүйегінде Стрейк 49 жасында Матабелелендтегі шаруа қожалығында қатерлі ісіктен қайтыс болды.