Кіріспе

Канадалық журналист, жазушы және комментатор, Биркенхед епископы Аллан Гордон Синклер, OC, FRGS (3 маусым 1900 – 17 мамыр 1984) – канадалық журналист, жазушы және комментатор.

Ерте өмір

Синклер Торонто қаласының Кэббагетаун ауданында, Онтарио провинциясында Джордж Александр мен Бесси Голди (қыз есімі Эсли) Синклерлердің ұлы болып дүниеге келді. 1916 жылы, бірінші сыныбын аяқтамай тұрып, ол Nova Scotia банкіне жұмысқа орналасты. Бірнеше айдан кейін жұмыстан босатылып, "Итон" компаниясының әкімшілік бөлімінде жұмыс істей бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Канаданың 48-ші жоғары тау әскерлері жасағының жартылай штаттық сарбазы болды. "Итоннан" жұмыстан шығарылғаннан кейін, 1920 жылдың сәуірінен бастап Гутта Перча және Резеңке өндіру компаниясында кіші бухгалтер болып жұмысқа кірді. Сол жерде ол әріптесі Глэдис Пруеттпен танысты. Кездейсоқ қарым-қатынастан кейін, олар 1926 жылдың 8 мамырында үйленді.

" The Star " газетінің халықаралық тілшісі

1922 жылдың басында Синклер Торонтодағы барлық төрт газетке репортерлік қызметке өтініш білдірді. Оған тек «Торонто Стар» газетінен ғана ұсыныс келіп түсті, ол 1922 жылдың ақпанында жұмысқа орналасты. Синклер «Жұлдыз» газетіндегі спорт бөлімінің редакторының ұлы Фостер Хьюиттпен бір күні жұмысқа қабылданды. Ол «Жұлдызда» жеті жыл бойы әдеттегі тапсырмаларды орындады, алғашқы авторлық мақаласы тек жеті жылдан кейін жарық көрді. Оның табысы – Синклер «Торонтоның қаңғыбас клубы» деп атаған үйсіз адамдардың арасында өмір сүргеннен кейін жазылған мақалалар сериясы болды. Осыдан кейін ол газеттің танымал тілшілерінің біріне айналып, келесі он жылдың көп бөлігін әлемді аралап, экзотикалық елдерден хабарлар жіберді. 1932 жылы Азия сапарында ол төрт ай Үндістанда болды, ал үйге оралғаннан кейін «Үндістанда бос жүріс» атты алғашқы кітабын жазды. Кітап 1932 жылдың қазан айында жарық көрді және Канадада бестселлерге айналды, алғашқы таралымы бір күнінде сатылып кетті. Жыл соңына дейін Синклер келесі сапары Оңтүстік-Шығыс Азияға болатынын хабарлады. 1933 жылдың 13 қаңтарында Масси-холлда қоштасу кеші өтті, «Жұлдыз» газетінің мәліметінше, тағы 6500 адам кіре алмады. Бұл сапардағы оқиғалары «Каннибалдық іздеу» атты екінші кітабында жинақталды, ол Канадада ең көп сатылған кітаптардың бірі болды және АҚШ-та 9-орынды иеленді. Содан кейін «Иблис аралынан» жазылған мақалалар сериясы «Иблистер арасында еркін жүру» атты кітапқа айналдырылып, 1935 жылы жарық көрді. Сол жылы Синклер Эфиопиядағы Екінші итало-абиссин соғысының басталуы туралы хабарды жариялай алмағаны үшін «Жұлдыздан» босатылды. Газет оның журналистиканы тастап, жарнама саласында жұмыс істейтінін хабарлады. «Жұлдыз» газеті оның газет үшін 73 елде 340 000 миль сапар шеккенін жазды. Ол кезде ол Ауғанстандағы саяхаттары туралы «Хайбер керуені» атты төртінші кітабын жазып жатқан еді. Оқырмандар Синклердің баяндаған оқиғаларын өзі бастан өткеніне күмән келтіріп отырды. Оның Хайбер туралы мақалаларына көптеген сұрақтар туғандықтан, «Жұлдыз» газеті тағы бір тілшіні оның мәлімдемелерін тексеруге жіберді. Бір жыл спорт саласында жұмыс істегеннен кейін Синклер жалпы тілшілікке қайта оралды және 1938 жылдың соңында тағы да Азияға сапарға шықты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол үйде қалды және соғыс тілшісі ретінде аккредиттелмеді.

CFRB және бірінші беттің сынағы

1942 жылы Диппедегі сәтсіз шабуылдан кейін Синклерден Торонто радиостанциясы CFRB-ның жаңалықтар хабаршысы Ред Фостер Диппедегі канадалықтар туралы хабарламаға түсіндіру беріп оқуын сұрады. Синклер оқиғаны өзі жазып, эфирде оқыды және станцияға қысқаша хабарламалар беруді жалғастырды. Ол радиода жұмыс істегеннен кейін бірнеше ай өткен соң, «Жұлдыз» газетіндегі басшыларының назарына ілікті, олардың саясаты журналистеріне басқа басылымдарға тұрақты түрде хабарламалар жазуға тыйым салды. Осылайша, Синклер тағы да жұмыстан босатылды. 1943 жылдың ақпан айында ол CFRB командасына ресми түрде қосылып, келесі жылы станцияның бір бөлігіне ие болды. Ол CFRB радиостанциясымен 40 жылдан астам уақыт бойы, өмірінің соңына дейін байланыста болды. 1949 жылы ол «Жұлдызға» қайта оралды, бұл жолы Берлин блокадасының аяқталуын қамтыған соңғы халықаралық саяхаты үшін еркін жұмыс істейтін тілші ретінде. 1962 жылдың желтоқсанына дейін ол радио және теледидар туралы бағаналар жазып, газетке үлес қосты. 1957 жылы Синклер теледидардағы мансабын да бастады, CBC телеарнасының «Front Page Challenge» бағдарламасының қатысушысы болды. Ол бұл лауазымда 27 жыл, өмірінің соңына дейін қызмет етті. Синклер судың фторлауына (1958 жылы оны «тышқан уы» деп атады), «God Save the Queen» әніне, медициналық сақтандыруға және салықтарға қарсы болды. Өмірінің соңында Синклердің 2 миллион доллардан астам ақшалық активтері болғаны хабарланды. Ол 1961 жылы Rolls-Royce сатып алып, оны 11 жыл бойы жүргізді. Синклердің «Нағыз Гордон Синклер, тұрыңызшы» атты автобиографиясы 1966 жылы жарық көрді, ал 1975 жылы «Гордон Синклер, отырыңызшы» атты жалғасы жарық көрді.

Америкалықтар

1973 жылғы 5 маусымда Американың Қызыл Кресі соңғы табиғи апаттарға көмек көрсету шараларының нәтижесінде ақшасы бітіп қалғаны туралы жаңалықтан кейін, Синклер өзінің ең танымал радио редакторылық мақаласын – «Американдықтар» деп аталатын туындысын жазды. Американың жетістіктерін, ептілігін және шетелдегі мұқтаж адамдарға көрсеткен жомарттығын жоғары бағалаған Синклер, Америка өзі қиын жағдайға тап болғанда, көбінесе осы қиындыққа жалғыз қалып отырғандай көрінетініне өкінді. Ол кезде Синклер бұл мақаланы әдеттегі жұмыстарының бірі деп санады. Бірақ «U.S. News & World Report» журналы толық мәтінін жариялағаннан кейін, журналға көптеген адамдар көшірмелерін сұрап хат тастады. Вашингтондағы WWDC AM радиостанциясы Синклердің мақаласын «Bridge Over Troubled Water» әнінің қосылуымен жаздырып алды. Синклер 1973 жылғы қарашада Star газетіне мақаласы туралы 8000 хат алғанын айтты. Редакциялық мақаланың қоздырған үлкен қызығушылығының арқасында Синклердің мақаласы жеке аудиожазба ретінде сатылып, түскен барлық табыс Американың Қызыл Кресіне берілді. «Америкалықтар (Канадтықтардың пікірі)» Billboard Hot 100 хит-парадында 24-орынға ие болды, бұл 73 жастағы Синклерді Billboard U.S. Top 40 хит-парадына енген екінші ең үлкен жастағы адам етті (75 жастағы Moms Mabley 1969 жылы «Abraham, Martin & John» әнімен Top 40 хит-парадына енген еді). Онтарионың Виндзор қаласындағы CKLW (AM) радиостанциясының жаңалықтар директоры Байрон Макгрегор мақаланың көшірмесін жазды және ол АҚШ-та одан да үлкен хитке айналды, Billboard Hot 100 хит-парадының 4-орынына көтерілді. Синклер Макгрегордың Синклердің ресми нұсқасынан бұрын шығарылған жазбасына наразы болды. Ол кезде CKLW Торонтоның медиа-магнаты Джон Бассеттке тиесілі болды. Канадада Синклердің нұсқасы 30-орынға жетті, Макгрегордың нұсқасынан жоғары болды, ол Top 40-қа іліге алмады және 42-орында тоқтап қалды. 1974 жылғы мамыр айында Синклер The Globe and Mail газетіне жазбаны «есітіп шаршағанын» және оның кейбір қателіктеріне ұялғанын, бірақ бұл редакциялық мақаланы қайтадан жазатынын айтты. 1981 жылы Рональд Рейган Канадаға алғашқы ресми сапары барысында Синклерді АҚШ-тың ең қиын сәттерінің бірінде керемет және шабыттандыратын құрмет көрсеткен тұлға ретінде мақтады. «Америкалықтар» 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдан кейін және 2005 жылы «Катрина» даулы заңының апатты салдарынан интернетте, радиода және газеттерде кеңінен қайта жаңғырды. Хабарламаның кейбір қайта жаңғыруларында оның соңғы дағдарыстарға тікелей жауап ретінде жаңадан жазылғандығы туралы қате ақпарат таралды; тек авторлық құқық мәселесінде ғана бұл мәселе қалалық аңыздың бір бөлігіне айналды.

Соңғы жылдары және өлімі

Синклер 1979 жылы Канада орденінің офицері атанды және 1984 жылы Этобикок даңқ залына енгізілді. Өмірінің соңына дейін ол CFRB радиостанциясында аптасына 14 хабар таратып, сонымен қатар "Front Page Challenge" бағдарламасында да қатысты. 1984 жылғы 15 мамырдағы соңғы сөзінде ол 80 жастан асқан жүргізушілерге міндетті түрде тапсырылатын жылдық жүргізуші куәлігін алу емтиханынан өту туралы айтты. Сол күні, 1970 жылдан бері бірнеше рет жүрек талмасына ұшыраған Синклер ауыр жүрек талмасына шалдығып, комаға түсті және миына қайтымсыз зақым келді. Ол екі күннен кейін, 83 жасында, өмірді сақтау жүйелерінен айырылған соң қайтыс болды. Ол Торонтодағы Парк-Лаун зиратына жерленді. Синклердің үлкен ұлы Горд Синклер (1928–2002) Монреалдағы белгілі және құрметті радиожурналист болды, сондай-ақ CFOX (AM) радиостанциясының көпшілік үлесіне ие болды.

Жарияланған еңбектер

Аяқпен Үндістанда: жаңалықтарды қуушының оқиғалары – Хайбердің қасіретті, өлімге толы шатқалынан Бенгалияның жолбарыс ормандарына, Бірманың қара кобра шайқас алаңына дейін. 1933 жыл. Оксфорд университетінің баспасы. Қанжезушілерді іздеу. 1935 жыл. Doubleday, Doran & Gundy. "Ақ адамның қабірі" аталған Батыс Африканың джунглилеріне Devil's Island аралынан жасалған саяхат. 1935 жыл. Doubleday, Doran & Gundy. Хайбер керуені: Кашмир, Вазиристан, Ауғанстан, Белучистан және Солтүстік Үндістан арқылы. 1936 жыл. Simon & Schuster (Канада). Оқиғаға апарар жолдар. 1945 жыл. McClelland & Stewart. Шын Гордон Синклер тұрса иесіз бе? 1966 жыл. McClelland & Stewart. Гордон Синклер, отырыңыз. 1975 жыл. McClelland & Stewart. Footloose: Гордон Синклердің кітаптарына шолу. Джон Роберт Коломбо. 2008 жыл. Colombo & Company. 2014 жыл. Kindle нұсқасы.