Кіріспе

Жоспарлау аймағы және Сингапурдың Орталық аймағындағы HDB қаласы

Сингапурдағы аудан

Оңтүстік-Шығыс CDC
| бөлімше түрі3 = Қалалық кеңестер
| бөлімше атауы3 = * Джалан Бесар қалалық кеңесі
Марин Параде қалалық кеңесі
| бөлімше түрі4 = Сайлау округтері
| бөлімше атауы4 = * Джалан Бесар GRC
Макферсон SMC
Марин Параде GRC
Маунтбаттен SMC
Потонг Пасир SMC
| басшы лауазымы = Мэрлер
| басшы аты = Орталық Сингапур CDC
Денис Фуа
Оңтүстік-Шығыс CDC
Мохд Фахми Алиман

| басшы лауазымы1 = Парламент мүшелері
| басшы аты1 = Джалан Бесар GRC
Ван Ризал Ван Закария
Макферсон SMC
Тин Пей Линг
Марин Параде GRC
Маунтбаттен SMC
Лим Био Чуан
Потонг Пасир SMC
Ситон Йи Пин
| аудан ескертпелері =
| ауданның жалпы ауданы = 9.64 км²
| аудан бос ұясы1 атауы = Тұрғын үйлер
| аудан бос ұясы1 ауданы = 2.14 км²
| халық саны (мәліметтер) = 2019
| халық саны ескертпелері =
| халық саны = 110,200
| халық тығыздығы км² = автоматты түрде есептеледі
| демографиялық ескертпе1 = Рамазан айында бұл аудан танымал және әйгілі Рамазан шамдарымен және базарларымен мәшһүр.

Этимология

Гейланг сөзі Сингапур тарихының ерте кезеңдерінде, сондай-ақ 1819 жылы Раффлз келген кезде аймақты мекендеген Orang Laut (теңіз сиғандары) деп аталатын Orang biduanda kallang тұрған және Калланг өзенінің сағасы мен жанындағы батпақты жерлер мен кокос плантацияларын көрсететін ерте топографиялық карталарда кездеседі. Сондай-ақ, Калланг өзені осы тайпаның атымен аталған. Гейланг, Калланг сөзінің бұрмалануы болуы мүмкін. 1830 жылғы Сингапур картасында бұл жер Киланг деп жазылған, бірақ 1838 жылға қарай Келанг деп жазылып, дұрыс малай тілінде айтылғанда, құлақпен Гейлангтан ажырату қиын. Дегенмен, киланг сөзі малай тілінде пресс, диірмен немесе фабрика деген мағынаны білдіреді және бұл аймақта бұрын болған кокос плантацияларындағы престер мен диірмендерге сілтеме болуы мүмкін. Малай тілінің сөздік қорында тағы бір ықтимал этимологиялық байланыс – «гейланган» сөзі, ол «бұрау» немесе «жарып тастау» дегенді білдіреді, бұл жергілікті халықтың малай-қытай (перанакан) асханасында карриді қалыңдату үшін қолданатын кокостың еті мен сүтін алу процесіне сілтеме болуы мүмкін. Тағы бір мүмкін түсінік – Гейланг, малай сөзі «геланг»-тың бұрмалануы, ол – жеуге жарамды өсімдік (Portulaca oleracea). Бұл атаудың орынды түсіндірмесі болуы мүмкін, себебі малайлар әдетте жерлерді белгілі бір өсімдік түрлерінің көп болуына (мысалы, Мелака – сол аттас ағаш түрінің атымен) немесе геологиялық құрылымдарға (мысалы, Букит Гомбак – таудың қырқа тәрізді шыңына байланысты) байланысты атайды.

Орналасқан жері

Орталық аймаққа қарасты Гейланг жоспарлау аймағы солтүстікте Хуганг және Тоа Пайо, батыста Калланг, оңтүстікте Марин Парад және шығыста Бедокпен шектеседі. Солтүстіктен басталып, сағат тілі бойынша қозғалғанда, Гейланг шекарасын Макферсон жолы, Әуежай жолы, Эунос көпірі, Джалан Эунос, Стил жолы, Куон Сенг жолы, Дунман жолы, Гейланг өзені, Маунтбаттен жолы, Симс жолы және Пан аралдық тас жолы (PIE) құрайды. Тұрғын үй және даму кеңесі (HDB) анықтаған Гейланг жаңа қаласы Гейланг жоспарлау аймағының ішінде орналасқан.

Тарих

Гейлангтың дамуын қаланың батысына қарай созылатын басты магистральдық жол – Гейланг жолы арқылы ең жақсы байқауға болады. Малай, үнді және қытай кәсіпкерлері құрған шағын бизнестер велосипед немесе мотоцикл жөндеу шеберханаларында механиктер, қайық, үй, жиһаз жасауға арналған ағаш жеткізушілер, сондай-ақ темір, еден және шатыр плиткалары, резеңке және кейіннен теңіз, өнеркәсіп, фабрика және үйге қажетті барлық түрдегі пластик саудагерлері ретінде мүмкіндіктерді пайдаланды. Оның ішінде Гейлангтағы ғибадатханалар, мешіттер мен шіркеулердің алуан түстілігі де жергілікті тұрғындардың рухани ізденісіне қызмет еткен тамырларымен байланысты. Гейланг сәулетінің ерекше белгілерінің бірі – 1840-1940 жылдар аралығындағы көші-қон толқынында жаңа келгендерді жергілікті мәдениет пен әдет-ғұрыптарға енгізу мақсатында құрылған, туысқандық қауымдастықтар пайдаланатын дүкендер. Қазіргі уақытта Гейланг ауданы Сингапурдың демографиялық өзгерістерін (2011) дәл көрсетеді, онда әр төрт сингапурлықтың бірі – шетелдік (Гох, 2011 жылғы наурыздағы «ҚХР иммигранттары» қағазы, Сингапур Ұлттық университетінің әлеуметтік жұмыс бөлімі). Британдықтар үшін стратегиялық және әскери бекініс ретінде Малакка бұғазының теңіз жолдары пираттардан таза және кеме қатынасы үшін ашық болуы маңызды болды. Британдықтардың ықпалы мен күші артқан сайын, Сингапур Шығыс пен Батыс мүдделеріне табиғи терең порты ретінде қызмет етті, француз, португал, голланд және басқа да еуропалық флоттар мен олардың теңізшілерін қабылдады. Азияның басқа да порттары, Шанхай мен Калькутта сияқты, әйелдер мен қыздарды жезөкшелікке сатуда да рөл атқарды.

Гейланг Серай

1900 жылдарда Сингапурдың алғашқы трамвайының терминалы Гейланг Серайда салынды, ал онда тұратын фермерлер каучук пен кокос сияқты басқа да ақшалық дақылдарды өсіруге көшті. Сонымен қатар, урбанизацияның қарқынды дамуымен бірге, жер бағасы төмен Гейланг Серайдағы ауылдық қауымдастық қала маңына айналды. 1940 жылдарда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1942-1945 жж.) жапондықтардың оккупациясы Гейланг Серайға зор зиян келтірді, ал соңынан туындаған азық-түлік тапшылығы кокос пен каучук плантацияларын тапиокамен алмастыруға әкелді, осылайша Гейланг Серай Кампонг Уби (малай тілінде тапиока) деген атқа ие болды. Жоспар бойынша, көптеген HDB пәтерлері мен жаңа нысандар салынды, оның ішінде Taj кинотеатры, Concourse, жеңіл өнеркәсіптік объектілер, сауда орталықтары және Гейланг Серай базары болды. 1980 жылдары аймақтағы ескі ауылдар жойылды және Гейланг Серай заманауи тұрғын үй ауданына айналды. 2000 жылдары аймақтың урбанизациясымен қатар, үкімет малай мәдени мұрасын сақтаудың маңыздылығын мойындады. Қалалық даму басқармасының (URA) 2008 жылғы Бас жоспарына сәйкес, Гейланг Серай орналасқан Пая Лебар Орталығын ерекше мәдени сәйкестігі бар орталыққа айналдыру бекітілді. Бүгінгі күнге дейін Гейланг Серай базары Сингапурдың ең жұмысты және ең ірі ылғалды базарларының бірі болып табылады, онда көптеген үнді мұсылман және малай тағамдары, сондай-ақ дәстүрлі малай тағамдарын дайындау үшін қолданылатын дәмдеуіштер мен ингредиенттердің кең ассортименті ұсынылады, мысалы, корица мен мускат жаңғағы.

Инфрақұрылым

Гейлан аймағы шамамен үш шақырымға созылатын Гейлан жолымен бөлінген солтүстік және оңтүстік бөліктерден тұрады. Гейлан жолының бойында негізгі жолдан тік бұрышпен созылатын жолақтар (жергілікті малай тілінде "лоронгтар") орналасқан. Солтүстік жақтағы жолақтар тақ нөмірлермен аталады (мысалы, Лоронг 1, Лоронг 3, Лоронг 5 және т.б.), ал оңтүстік жақтағы жолақтар жұп нөмірлермен аталады (мысалы, Лоронг 2, Лоронг 4, Лоронг 6 және т.б.). Гейлан қалалық жобалар мен дамулардың ықпалына толыққанды түспеген және 1970 жылдан бері Сингапурдің сырт келбетін өзгерткен жаңару процесінен (gentrification) әзірге сақталған. Гейланның дүкендердің көрнектілігімен және қарбалас күндізгі және түнгі өмірімен, соның ішінде шетелдік жұмысшылардың тұрақты тұратын жерлерімен және караоке лаунждерімен үйлесімділігі, қазіргі Сингапурдың көп бөлігінде кездеспейтін элементтерге ерекше көзқарас ұсынады. Гейлан жолындағы дүкендер қайта құрылымдалудан қорғалған, және осы маңызды жол бойында көптеген мейрамханалар ашылды. Гейлан дуриан сататын дүкендерімен де әйгілі.