Кіріспе

Шотланд футболшысы және жаттықтырушысы (1855–1935)

Джордж Бэррелл Рамзи (4 наурыз 1855 – 7 қазан 1935) – шотланд футболшысы және жаттықтырушысы. Рамзи «Астон Вилла» футбол клубының «Алтын дәуірінде» хатшы және менеджер болды. Ойыншы ретінде ол «Астон Вилланың» алғашқы кубок жеңісіне жеткізген капитаны болды және клубты ойынның маңызды күші ретінде орнатуға үлкен үлес қосты. Ол өзінің туған Шотландиясында үйренген пас беру стилінің негізін қалаушы, оның басшылығымен «Астон Вилла» қысқа, жылдам комбинациялық пас берулерімен танымал болды. Оның жетістіктері – алты лига чемпионы және алты ФА кубогы, «Астон Вилланы» Англиядағы ең табысты клуб ретінде бекітті. Ол әлемдегі алғашқы жалақы алатын футбол жаттықтырушысы деп есептеледі. Бүгінгі күнге дейін Рамзи ағылшын футболы тарихындағы ең сәтті жаттықтырушылардың бірі болып саналады.

Ерте өмір

Рамзи Глазгоның Горбальс ауданындағы Эбботтсфорд Плейс мекенжайында, Пертширден шыққан темір сатушы Уильям Рамзи мен Вулвичте туған Мэри Энн Берреллдің екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесімен біраз жұмыс істегеннен кейін, бұл Глазголық 1876 жылы Бирмингемге жез қорыту зауытында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеу үшін келді.

Ойын мансабы

Астон Виллаға қосылғанға дейін Рамзи Глазгоның Оксфорд және Роверс клубтарында ойнады. 1877 жылы ол Уэльстің "Друидс" клубында қонақ ойыншы ретінде ойнады. Рамзи Бірмингемге келгеннен кейін көп ұзамай "Астон Виллаға" кездейсоқ қосылды. 1876 жылы бір күні 21 жасар Рамзи Астон Паркте серуендеп жүргенде, "Вилла" ойыншыларының жаттығу матчына тап болды және оған команданы толықтыруды сұрады. Олар оның шеберлігіне таңғалды, мұндай жақын допты бақылауды бұрын көрген емес. Ойын аяқталғаннан кейін "Вилланың" ойыншылары оны қоршап алып, клубқа шақырды, көп ұзамай ол олардың капитаны болды. Рамзи кейіннен жаңа құрылған клубтың ойынға деген көзқарасын "адамға шабуыл жасау және допты күшпен тепкілеу" деп сипаттады. Рамзидің қандай керемет ойыншы болғаны туралы хабар тарады, көрермендер "Скотти" деген лақап атымен танымал кішкентай ойыншыны көруге ағыла бастады. Ол сондай-ақ жаттығуларды өз қолына алды, нәтижелерде айқын жақсару байқалды, "пастың ойыны" деп аталатын жаңа тактиканы енгізді. Бұл стиль Шотландияда басты ойын стиліне айналды, ал Англияда көптеген командалар "допты жүргізу" деп аталатын тактикаға сүйенді. "Джордж Рамзи алғаш рет клубтың ойын стилін қалыптастырды, және "Астон Вилла" командасы Рамзидің басшылығымен қысқа, жылдам пас беру арқылы танымал болды, бұл беделді ешқашан жоғалтпады". Ойын стилін түбегейлі өзгертуден басқа, Рамзи Джон Линсеймен бірге 1876 жылы Перри Баррдағы Веллингтон Роуд алаңын ашты, бұл клубтың алғаш рет билет сатуға мүмкіндік берді. Ол сондай-ақ Вилланың аңызы Арчи Хантерді таңдауға жауапты болды, ол кейіннен 1890 жылы шыққан "Футбол алаңының жеңістері" атты мемуарларында осы оқиғаны баяндады. "Астон Вилла" клубы тез дамып, мені оның мүшесі болуға шақырды. Мен біраз уақыт ойландым, бірақ соңында досым маған "қауымдас шотландиялық", Мистер Джордж Рамзи, "Вилланың" капитаны екенін айтты, және осы шешімге келдім. Мистер Рамзи Глазголық еді және "Вилла" командасын жетекші деңгейге көтеру үшін көп күш жұмсады. Мистер Рамзи іс жүзінде "Астон Вилла" футбол клубының негізін қалаушы болды. Вилла оның басшылығымен біртіндеп жақсарды, "Рамзидің, содан кейін Хантердің ықпалы Виллаға күрделі пас беру ойынын дамытуға көмектесті, бұл 1870-ші жылдардың соңында ағылшын клубы үшін революциялық қадам болды. Бұл стиль сол кезде Шотландияда кең таралған және Глазголық "Куинс Парк" клубының бастамасымен пайда болған. Мұндай күрделі командалық жұмыс Англияда сирек қолданылды". "Вилла" Мидлендс аймағында ескерерлік күшке айналды, бұл 1880 жылы Рамзи капитан ретінде алғашқы "Бірмингем аға сенімділер кубогын" жеңіп алумен аяқталды. Клуб келесі 12 маусымда осы кубокты 9 рет көтеріп шықты. Уильям Макгрегор кейінірек былай деп есіне алды: "Мен сол кішкентай, әдемі, дене бітімі жақсы жігітті, қара-қызыл жолақты шапқысын, қызыл-көк түсті түстермен тоқылған футболкасын және сол түсті шұлықтарын, өз жартысының шетінде допты ұстап, қарсыластарын бірінен соң бірі айналып өтіп, соңында допты қақпаның ішіне түсіріп, жылдамдықпен қозғалып бара жатқандай көріп тұрдым". Рамзи 1882 жылы "Вилланың" Перри Бар алаңында "Ноттингем Форестке" қарсы өткен жарықтандырылған алғашқы тәжірибелік матчта алған жарақатынан кейін 27 жасында ойыннан кетуге мәжбүр болды. Ол капитандық міндетін шотландтық Арчи Хантерге тапсырды, бірақ клубтың комитетінде жұмыс істеуін жалғастырды.

Жеке өмір

1893 жылы ол Астон қаласынан шыққан Фанни Элизабет Уорвикке үйленді. Олардың екі ұлы мен бір қызы болды. Рамзи 1915 жылы әйелінің ізгіліксіздігіне байланысты ажырасты. Кейінгі өмірінде Рамзи "жасыл тостаған" ойынын (crown green bowls) ұнататын және бірнеше жарыста жеңіске жетті. Ол көбінесе зейнеткерлік шағын өткізген Уэльстің Лландринод Уэллс курортты қаласында ойнайтын.