Фабрис Белард: Француздық программист және инновациялар авторы

Кіріспе

Француз компьютерлік бағдарламашы Фабрис Беллард (fa. bʁis bɛ.laʁ; 1972 жылы туған) – FFmpeg, QEMU және Tiny C компиляторын жазған француз компьютерлік бағдарламашысы. Ол пи санының жеке цифрларын есептеуге арналған Беллард формуласын жасады. 2012 жылы Беллард Франк Спинеллимен бірлесіп Amarisoft телекоммуникациялық компаниясын құрды.

Өмір және мансап

Беллар 1972 жылы Францияның Гренобль қаласында дүниеге келді және Лицей Жофре (Монпелье) мектебінде оқыды, онда ол 17 жасында LZEXE атқарылатын компрессорды жасады. Эколь Политехникада оқығаннан кейін, ол 1996 жылы Télécom Paris-те маманданды. 1997 жылы ол пи саның он алтылық түрдегі бір таңбасын есептеудің жаңа, жылдам формуласын тапты, ол Беллард формуласы деп аталады. Бұл Бейли-Борвейн-Плуфф формуласының түрі. Беллардтың жұмыстары Халықаралық C-код байқауында үш рет жеңімпаз атанды. 2000 жылы ол "Ең нақты нәтиже" санатында модульдік жылдам Фурье түрлендірмесін іске асырған және оны сол кездегі ең үлкен белгілі жай санды есептеу үшін қолданған бағдарлама үшін жеңіп алды, ол 26972593−1 (осы санның ондық түрінің шығарылуы, өзі белгілі деп есептеледі). 2001 жылы ол "Ережелерді ең жақсы пайдалану" санатында i386 Linux үшін C тілінің қатаң кіші жиынтығының кішкентай компиляторы (көз кодының көлемі 3 кБ ғана) үшін жеңіп алды. Бағдарламаның өзі осы тілдің кіші жиынтығында жазылған, яғни ол өзін-өзі қамтамасыз етеді. 2018 жылы ол "Ең үлкен көлемді" санатында суреттерді ықшамдау бағдарламасы үшін жеңіп алды. 2002 жылы ол TinyGL, енгізілген орталарға арналған OpenGL-дің кіші жиынтығын жасады. 2003 жылы ол QEMU-ның алғашқы өзгерістерін енгізді, оны 2005 жылы v0.7.1 нұсқасына дейін жеке әзірледі. 2004 жылы ол TinyCC Boot Loader-ін жазды, ол Linux ядросын 15 секундтан кем уақытта құрастырып, жүктеуге мүмкіндік береді. 2005 жылы ол стандартты PC және VGA картасынан VHF сигналын тікелей шығару арқылы аналогты немесе DVB T Digital TV таратушысы ретінде жұмыс істейтін жүйені жобалады. 2011 жылы ол таза JavaScript-те жазылған минималды PC эмуляторын жасады. Эмуляцияланған жабдық 32 биттік x86 үйлесімді процессоры, 8259 бағдарламаланатын үзіліс контроллері, 8254 бағдарламаланатын үзіліс таймері және 16450 UART-тан тұрады. 2009 жылдың 31 желтоқсанында ол пи есептеу бойынша әлемдік рекордты жаңартты, 90 күн ішінде 2,7 триллион орынға дейін есептеді. Slashdot жазды: "Жақсарту шағын болғанымен, бұл керемет жетістік, өйткені бұрынғы рекордтардағы миллиондаған долларлық суперкомпьютердің орнына 3000 АҚШ долларынан арзан бір ғана үстел компьютері қолданылды". 2010 жылдың 2 тамызында Шигеру Кондо бұл рекордты 5 триллион цифрды есептеу арқылы жаңартты, бірақ бұл 96 ГБ жадпен жабдықталған екі Intel Xeon процессоры бар серверлік машинаны пайдалану арқылы жасалды. 2011 жылы ол O'Reilly Open Source сыйлығын жеңіп алды. 2014 жылы ол JPEG-тің орнына Better Portable Graphics (BPG) сурет форматын ұсынды. 2019 жылдың шілдесінде ол кішкентай және енгізілетін JavaScript қозғалтқышы QuickJS-ті шығарды. 2021 жылдың сәуір айында оның жасанды нейрондық желіге негізделген NNCP дерек компрессоры Үлкен мәтін компрессиясы сынағында жүздегендердің ішінде бірінші орынды иеленді. Компрессор Беллардтың жеке жасанды нейрондық желі кітапханасын, LibNC ("Тензорларды манипуляциялауға арналған C кітапханасы") пайдаланады, ол қоғамға ашық қолжетімді. 2023 жылдың тамызында Беллард үлкен тілдік модельдерді пайдаланатын жоғалтулы мәтін компрессоры ts zip-ті шығарды. Ол оны 2024 жылдың наурызында жаңартты, бұл алгоритмді едәуір жылдам және аппараттық тәуелсіз етті.

Bellard was born in 1972 in Grenoble, France and went to school in Lycée Joffre (Montpellier), where, at age 17, he created the executable compressor LZEXE. After studying at École Polytechnique, he went on to specialize at Télécom Paris in 1996. In 1997, he discovered a new, faster formula to calculate single digits of pi in hexadecimal representation, known as Bellard's formula. It is a variant of the Bailey–Borwein–Plouffe formula. Bellard's entries won the International Obfuscated C Code Contest three times. In 2000, he won in the category "Most Specific Output" for a program that implemented the modular fast Fourier transform and used it to compute the then biggest known prime number, 26972593−1 (in the sense that it prints the decimal representation of this number, which itself is assumed to be known). In 2001, he won in the category "Best Abuse of the Rules" for a tiny compiler (the source code being only 3 kB in size) of a strict subset of the C language for i386 Linux. The program itself is written in this language subset, i. e. it is self hosting. In 2018, he won in the category "Most inflationary" for an image decompression program. In 2002, he developed TinyGL, a subset of OpenGL suitable for embedded environments. In 2003, he pushed the first commits of QEMU, developing it solo through v0.7.1 in 2005. In 2004, he wrote the TinyCC Boot Loader, which can compile and boot a Linux kernel from source in less than 15 seconds. In 2005, he designed a system that could act as an Analog or DVB T Digital TV transmitter by directly generating a VHF signal from a standard PC and VGA card. In 2011, he created a minimal PC emulator written in pure JavaScript. The emulated hardware consists of a 32 bit x86 compatible CPU, a 8259 Programmable Interrupt Controller, a 8254 Programmable Interrupt Timer, and a 16450 UART. On 31 December 2009 he claimed the world record for calculations of pi, having calculated it to nearly 2.7 trillion places in 90 days. Slashdot wrote: "While the improvement may seem small, it is an outstanding achievement because only a single desktop PC, costing less than US$3,000, was used—instead of a multi million dollar supercomputer as in the previous records." On 2 August 2010 this record was eclipsed by Shigeru Kondo who computed 5 trillion digits, although this was done using a server class machine running dual Intel Xeon processors, equipped with 96 GB of RAM. In 2011 he won an O'Reilly Open Source Award. In 2014 he proposed the Better Portable Graphics (BPG) image format as a replacement for JPEG. In July 2019 he released QuickJS, a small and embeddable JavaScript engine. In April 2021, his artificial neural network–based data compressor, NNCP, took first place out of hundreds in the Large Text Compression Benchmark. The compressor uses Bellard's own artificial neural network library, LibNC ("C Library for Tensor Manipulation"), which is publicly available. In August 2023, Bellard released ts zip, a lossy text compressor using large language models. He updated it in March 2024, making the algorithm considerably faster as well as hardware independent.