Кіріспе

"Idioteque" – ағылшын рок-тобы Radiohead-тің 2000 жылы шыққан Kid A альбомындағы ән. Radiohead оны модульді синтезаторлармен тәжірибе жасаған кезде жасады. Әнде 1970-ші жылдарға жататын екі компьютерлік музыка туындысының үлгілері қолданылған. Pitchfork және Rolling Stone журналдары "Idioteque" әнін онжылдықтың үздік әндерінің бірі деп таныды. 2021 жылы Rolling Stone журналы оны "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 48-орынға қойды. Әннің концерттік нұсқасы 2001 жылы шыққан I Might Be Wrong: Live Recordings EP-де жарияланды. "Idioteque" Radiohead: The Best Of (2008) жинағына енді.

Жазу

Radiohead әншісі Том Йорк "Idioteque" әнін "клубта болғанда, дыбыс жүйесінің тым қатты болғанын сезініп, денсаулыққа зиян келтіретінін түсінуге жасалған тыраштандыру" деп сипаттады. Ән Джонни Гринвуд жасаған электрондық ырғақпен басталды. Йорк: "Оның бір бөлігі 'не?' сияқты естілді, бірақ ортасында шамамен 40 секундтық өте ұтымды бөлім болды, мен оны бөліп алдым" деді. Екінші коруста Йорктың вокалы 5/4 өлшемінде "балалардың біріншісі" деп айтылғандай етіп қайта құрастырылды, бұл бастапқы 4/4 корусқа қарама-қарсы диссонанстық үйлесімділік тудырады.

Үлгілер

Гринвуд төрт аккордты синтезатор фразасы қайдан келгенін есіне түсіре алмады және оны өзі орындаған деп ойлады. Кейін ол оның американдық композитор Пол Ланскидің компьютерлік музыка туындысы mild und leise-ден алынған үлгі екенін түсінді. Лански 1973 жылы Принстон университетінде FM синтезін қолдана отырып, IBM мейнфрейм компьютерінде mild und leise шығармасын жазды. Ол 1975 жылы First Recordings – Electronic Music Winners жинағында жарық көрді, оны Гринвуд Radiohead АҚШ-та гастрольде жүрген кезде қолданылған пластинкалар дүкенінен тапты. Лански Гринвудтың "Idioteque" үлгісімен бірге жазған хатынан кейін Radiohead-ке осы үлгіні пайдалануға рұқсат берді. Осы тәжірибе туралы эссесінде Лански Radiohead-тің үлгіні қолдануын "көркем және жаңашыл" деп бағалап, өзінің Тристан акордын пайдаланып, сол аккорд прогрессиясын "үлгіге алғанын" жазды.

Қабылдау

"Idioteque" әні Pitchfork журналы оны онжылдықтың ең жақсы сегізінші әні деп атады, ал Rolling Stone журналы – ең жақсы 56-шы ән деп бағалады. 2018 жылы Rolling Stone оны осы ғасырдың ең ұлы әндерінің 33-орынына қойды. 2021 және 2024 жылдары Rolling Stone "Idioteque" әнін "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 48-орынға орналастырып, оны "Kid A альбомының алдын ала сездіретін, құпиялы орталық бөлігі" деп сипаттады.

Кавер нұсқалары

2010 жылдың шілдесінде Аманда Палмер Radiohead әндерінен жасалған альбомынан "Idioteque" әнін бірінші сингл ретінде жариялады; оның орындауы 2011 жылдың 11 қаңтарында Ұлттық қоғамдық радионың «Күнінің әні» деп танылды. 2010 жылы Йоав циклдық педальды қолданып, көп қабатты акустикалық нұсқасын жасады.