Кіріспе

Тампа шығанағы аймағы – АҚШ-тың Флорида штатындағы Тампа шығанағының жағалауында орналасқан ірі қалалық аймақ. Оған Тампа, Санкт-Петербург және Клируотер қалалары кіреді. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, бұл АҚШ-тың 17-ші ірі қалалық аймағы, халқы 3 175 275 адамды құрайды. Метро аймағының нақты шекаралары әртүрлі контексттерде өзгеруі мүмкін. Ең шектеулі анықтамаға Хиллсбороу және Пинеллас округтері (Тампа, Санкт-Петербург, Клируотер қалалары және басқа да кішігірім елді мекендерді қоса алғанда) кіреді. Бұл аймақ Тампа шығанағының көп бөлігін қамтиды, тек Манати округіндегі оңтүстік бөлігінен басқа. АҚШ Басқару және бюджет бюросы (OMB) Тампа–Санкт-Петербург–Клируотер қалалық статистикалық аймағын (MSA) Хиллсбороу және Пинеллас округтерімен қатар, солтүстікке қарай орналасқан Эрнандо және Паско округтерін де қамтиды деп белгілейді; бұл елдегі ең көп халқы бар 18-ші MSA. Бұл MSA алғаш рет 1950 жылы Тампа Санкт-Петербург, Флорида стандартты қалалық аймағы ретінде анықталды және Хиллсбороу және Пинеллас округтерін қамтыды. Паско округі 1973 жылы MSA-ға қосылды. 1983 жылы Эрнандо округі MSA-ға қосылды және Клируотер MSA атауына енгізілді. OMB Тампа, Санкт-Петербург, Клируотер, Ларго және Пинеллас Парк қалаларын MSA-ның негізгі қалалары деп белгіледі. Көптеген ірі қалалық аймақтардан айырмашылығы, Тампа ешқандай біріктірілген статистикалық аймаққа жатпайды және біріктірілген аймаққа жатпайтын АҚШ-тағы ең ірі MSA болып табылады. Тампа шығанағы аймағының басқа анықтамалары:

* Тампа шығанағы аймақтық жоспарлау кеңесі қолданатын MSA-дағы төрт округ пен Цитрус және Манати округтері.
* Тампа шығанағы аймақтық көлік басқармасы қолданатын MSA-дағы төрт округ пен Цитрус, Манати және Сарасота округтері.
* Тампа шығанағы серіктестігі және Тампа шығанағы медиа нарығы қолданатын MSA-дағы төрт округ пен Цитрус, Манати, Сарасота және Полк округтері. Бұл кеңірек аймақ Орталық Флориданың бір бөлігі ретінде Батыс Орталық Флорида деп те аталуы мүмкін.

Тарих

Испандықтар Тампа шығанағына алғаш келгенде, олар Сафти Харбор мәдениетінің өкілдерімен кездесті. Тампа шығанағы төңірегінде храм төбелері бар шамамен 20 орны табылды, олардың бірнешеуі Пинеллас округінде орналасқан. Сафти Харбор халқының ең белгілісі – Токобага басшылығы, ол, мүмкін, солтүстік Пинеллас округіндегі Филипп паркіндегі Сафти Харбор орнында болған.

Тампа Санкт-Петербург Чирвотер метрополитендік статистикалық аймағы

2020 жылғы АҚШ санағы бойынша Тампа шығанағының МСА халқының саны 3,175,275 адамды құрайды. Басқару және бюджет басқармасы қазір МСА-ны Хиллсборо, Паско және Эрнандо округтерінен тұратын Тампа қалалық бөлімшесіне және Пинеллас округінен тұратын Санкт-Петербург-Клервотер-Ларго қалалық бөлімшесіне бөледі. Төменде 2010 жылғы АҚШ санағы негізінде Тампа-Сен-Петербург-Клервотер МСА-сында орналасқан маңызды қалалар мен елді мекендердің тізімі (халық санағымен белгіленген елді мекендерді қоса алғанда) келтірілген: Жыл бойы температура әдетте аралығында ауытқиды. Тампаның ресми рекордтық температурасы ешқашан —-ге жеткен емес, ал барлық уақыттың рекордтық жоғары температурасы Санкт-Петербургте —-ды құрайды. Пинеллас округі Тампа шығанағы мен Мексика шығанағы арасындағы жартыаралда орналасқан, ал Тампа қаласының көп бөлігі Тампа шығанағына қарай созылған кішірек жартыаралда жатыр. Ірі су көлеміне жақын болуы жергілікті температураны теңдестіреді және атмосфераға көп мөлшерде ылғал енгізеді. Жалпы алғанда, жағалаудан алшақ орналасқан елді мекендерде күндізгі және жылдық температура айырмасы зор болады.

Денсаулық сақтау

50-ден астам аурухана, ондаған емхана мен амбулаториялық орталықтары бар Тампа шығанағында балалар мен ересектерге арналған жоғары сапалы денсаулық сақтау мекемелерінің көптігі бар. Аймақта сондай-ақ жақсы дайындалған медициналық қызметкерлер жеткілікті – 53 000-ға жуық медбике және 9 200-ден астам дәрігер (дәрігерлердің көмекшілерін қоса алғанда) жыл сайын Тампа шығанағының тұрғындары мен келушілеріне көмек көрсетеді.

Ақпараттық технологиялар

Тампа шығанағы Флориданың жоғары технологиялық дәлізіне қақпа ретінде қызмет етеді, ол 23 округке созылады. Оңтүстік Флорида университеті, Орталық Флорида университеті және қазір Флорида университеті арасындағы серіктестік негізінде құрылған Флорида жоғары технологиялық дәлізі Орталық Флоридадағы жоғары технологиялық өнеркәсіптің дамуына көмектеседі.

Жоғары білім беру және ғылыми зерттеу

Академиялық зерттеулер жоғары технологиялардың дамуының маңызды бөлігі және күшті экономикалық драйвер болып табылады. Аймақтағы прогрессивті зерттеулердің болуы технологиялық трансфер үшін өте қажет, бұл академиялық ортада ашылған жаңа идеялардың нарықта коммерциялық өнімге айналуына мүмкіндік береді. Тампа шығанағында қуатты зерттеу орталықтары бар, олар фундаментальды ғылыми зерттеулермен және технологиялық трансферді белсенді түрде ілгерілетумен айналысады, соның арқасында адамдардың өмірін жақсартуға үлес қосады. Оңтүстік Флорида университетінің Наноматериалдар және наноөндіріс зерттеу орталығының (NNRC), Х. Ли Моффит қатерлі ісіктер орталығының және USF Теңіз ғылымдары колледжінің Мұхит технологиялары орталығының зерттеушілері нанотехнологияны көптеген мақсатты қолданулар үшін зерттеуде, оның ішінде дәрі-дәрмектерді жеткізу, механикалық микрохирургия, жекелендірілген лазерлік микрочиптер жасау, күн сәулесін электр энергиясына айналдыру жолдары, суды тазарту, нанотүтіктерде сутегі сақтау, микроэлектромеханикалық жүйелерді (МЭМЖ) қолдана отырып теңіз сенсорларын жобалау және әзірлеу, сондай-ақ қатерлі ісікті емдеу. Тампа университеті Флорида штатының Тампа қаласының орталығында, Хиллсборо өзенінің жағасында орналасқан және Тедди Рузвельтпен байланысы бар тарихи университет.

Тұрғын үй

2008 жылы аймақтағы құрылыс шары 2007–2010 жылдардағы қаржы дағдарысының салдарынан күрт тоқтады, ал 2009 жылы ол АҚШ-тағы ең нашар көрсеткіштерді көрсеткен тұрғын үй нарығының төртіншісі деп танылды. Аймақтағы үй бағаларының өзгеруі Case-Shiller индексі арқылы жүйелі түрде қадағаланады; бұл статистика Standard & Poor's компаниясымен жарияланады және АҚШ тұрғын үй нарығының құны бойынша S&P-нің 20 қалалық жиынтық индексінің бір бөлігі болып табылады.

Авиациялық, қорғаныс және теңіз электроникасы

Оңтүстік Флорида университетінің Мұхит Технологиялары Орталығы микроэлектромеханикалық жүйелерді зерттеу және дамыту саласында жетекші болып табылады және су сапасын бақылау үшін биологиялық және химиялық деректерді жинауға технологияны пайдаланады, 2004 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияда порттың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін су асты технологиясын ұсынды. USF-тың Роботтар Көмегімен Іздеу және Құтқару Орталығы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдан кейін «Ground Zero»-дағы құтқару топтарына көмектесу үшін өз шағын роботтарын қолданды. Тампа шығанағында үш ірі әскери нысан орналасқан: МакДилл Әуе Күштері Базасы, Жағалау Қызметінің Әуе станциясы Клируотер және Жағалау Қызметінің Санкт-Петербург станциясы. MacDill AFB Әуе Көлігі Командирінің (AMC) 6-шы Әуе Көлігі қанатының (6 AMW) және Әуе Күштері Резерв Командирінің (AFRC) 927-ші Әуе Май құю қанатының (927 ARW) орналасқан жері. Екі қанат та KC 135R Stratotanker ұшақтары паркінің ұшу операцияларын бөліседі, ал 6 AMW сонымен қатар C 37A Gulfstream V ұшақтары паркін басқарады. MacDill AFB бірнеше тұрақты ұйымдарды да қабылдайды, оның ішінде екі маңызды жауынгерлік команда: Ауғанстан, Ирак және Таяу Шығыстағы әскери операцияларды басқаратын АҚШ Орталық Командирі (USCENTCOM) және АҚШ Қарулы Күштеріндегі барлық арнайы операциялар күштеріне жауапты АҚШ Арнайы Операциялар Командирі (USSOCOM). CGAS Clearwater Санкт-Петербург – Клируотер Халықаралық Әуежайында орналасқан. Бұл АҚШ Жағалау Қызметіндегі ең ірі әуе станциясы, HC 130H Hercules ұшақтары мен MH 60T Jayhawk тікұшақтарын пайдаланады, негізгі міндеттері іздеу және құтқару, есірткіге қарсы күрес және отандық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған. HC 130 ұшақтары 2017 жылдан бастап жаңа HC 27J Spartan ұшақтарымен алмастырылады. Санкт-Петербург Жағалау Қызметі станциясы бұрынғы Альберт Уиттед Әуежайындағы Санкт-Петербург Жағалау Қызметі Әуе станциясының орнында орналасқан. Бұл Санкт-Петербург Жағалау Қызметі секторының орталығы және USCGC Resolute (WMEC 620), USCGC Venturous (WMEC 625) және көптеген кішкентай кескіштер мен патрульдік қайықтардың үй порты.

Білім

Бастауыш және орта білім беруді аймақты құрайтын жеке округтердің мектеп округтері қамтамасыз етеді. Аймақта бірнеше жоғары оқу орындары бар, оның ішінде Тампадағы Оңтүстік Флорида университетінің негізгі кампусы және Санкт-Петербург пен Сарасотадағы филиалдық кампустары. Санкт-Петербургтегі Экерд колледжі, Тампа университеті, Темпл Террастегі Флорида колледжі, Нью-Порт-Ричидегі Троица колледжі және Сарасотадағы Флориданың жаңа колледжі – бәрі де осы аймақта орналасқан төрт жылдық оқу орындары. Embry–Riddle Aeronautical University және Troy University MacDill AFB-де филиалдық білім беру орталықтарын ұстайды. Nova Southeastern University-нің Clearwater қаласында аймақтық кампусы бар. Аймақта екі заң мектебі бар: Стетсон университетінің заң колледжі және Томас М. Кули заң мектебі. Стетсон университетінің кампустары Галфпорт пен Тампада, ал Томас М. Кули заң мектебі Ривервьюде орналасқан. Хиллсборо қоғамдық колледжі, Санкт-Петербург колледжі, Полк мемлекеттік колледжі, Паско Эрнандо мемлекеттік колледжі және Флорида мемлекеттік колледжі – бұл аймаққа қызмет ететін қоғамдық колледждер.

Мәдениет

Тампа шығанағы аймағында бірнеше өнер мұражайлары орналасқан. Ұзақ жылдар бойы қалыптасқан қауымдастықтар, әсіресе шығанаққа жақын орналасқан Кубалық әсердегі Ибор Сити, Санкт-Петербургтегі Ескі Солтүстік-Шығыс және Тампадағы Пальма Сея мен Хайд Парк сияқты жерлерде тарихи архитектура кездеседі. Аймақтағы мейрамханалар мен шаруалар базарында таза теңіз өнімдері мен жергілікті өсірілген өнімдер қолжетімді. АҚШ-тағы ең ірі сыра өндіруші компаниясы Юэнглинг Тампада, ал қолөнер сыра өндіруші Cigar City Brewing де Тампада сыра қайнату зауыттарын иеленеді. Бұл аймақ сонымен қатар хэви-метал музыкасына, әсіресе дез-металға тигізген әсерімен де танымал. Флорида дез-метал музыкалық ортасында және жанрдың өзінде Тампа шығанағы "дез-металдың астанасы" деп аталды. PricewaterhouseCoopers жүргізген зерттеуге сәйкес, бір жыл ішінде Тампа шығанағы аймағындағы мәдени институттардың экономикалық әсері 521,3 миллион долларды құрады. 2004 жылы 5,6 миллион адам Тампа шығанағындағы спектакльдерге, музыкалық өнерлеулерге, музейлік көрмелерге және басқа да мәдени орындарға барып, 7800 жұмыс орнын құптады.

Демалыс

Тампа шығанағы аймағы жағажайларымен, жылы, көк шығанақтың суларымен және Солтүстік Пинелластан оңтүстікке қарай Венецияға дейін шамамен 70 мильге созылған кедергілі аралдармен әйгілі. Осы аймақтағы үш жағажай – Форт Де Сотоның Солтүстік жағажайы (2005), Каладези аралы (2008) және Сарасотаның Сиеста-Кей (2011) – Доктор Бич тарапынан Американың үздік жағажайлары деп танылды. 2014 жылдың сәуір айында Тампа шығанағы аймағында 15-ші IIFA марапаттау рәсімі өтеді. Төменде тізілген командалардан басқа, спорттық көрікті орындарға кәсіби деңгейдегі гольф алаңдары, теннис корттары және бассейндер кіреді. Тампадағы Ибор және Канал ауданы, Санкт-Петербург қаласының орталығы және жағалау бойындағы жағажайлар жанды түнгі өмірге толы.

Белгілі қоғамдық парктер мен демалыс аймақтары

Хиллсбороу Ривер штаттық паркі Флориданың алғашқы сегіз мемлекеттік паркінің бірі болып табылады, ал Ханимун Айленд штаттық паркі, Дунедин қаласының жанында, Флоридадағы ең көп келініші бар мемлекеттік парк. Пинеллас округі 37 мильдік Пинеллас жолының орны, ол Тарпон Спрингс пен Санкт-Петербургті байланыстырады. Skyway Fishing Pier штаттық паркі, бұрынғы Sunshine Skyway көпіріне жақын жердегі қалдықтар, Пинеллас және Манати округтеріндегі әлемдегі ең үлкен балық аулау порты болып табылады. Бұл аймақ шығанақ пен көлдің ағыс сулары мен мангр аралдарының арқасында каякпен жүзушілердің арасында танымал. Көлде балық аулау және су астында жүзуге арналған табиғи және жасанды коралл рифтері де бар. Жағалаудан алыс, Лейклендтегі (Полк округі) Circle B Bar қорығы Флорида Балық және жабайы табиғатты қорғау комиссиясының бағдарламасы бойынша Ұлы Флорида құс жолының бір бөлігі ретінде белгіленген.

Спорттық командалар

Тампа шығанағы аймағында үш ірі кәсіби спорт командасы бар: «Буканерс» (NFL), «Рэйс» (MLB) және «Лайтнинг» (NHL). Тампа шығанағы аймағында сонымен қатар бірнеше екінші лига және колледж командалары бар.

Команда | Лига | Спорт | Стадион | Орналасқан жері
---|---|---|---|---
Тампа Бей Буканерс | NFL | Американдық футбол | Реймонд Джеймс стадионы | Тампа
Тампа Бей Лайтнинг | NHL | Мұзды хоккей | Амали Арена | Тампа
Тампа Бей Рэйс | MLB | Бейсбол | Тропикана алаңы | Санкт-Петербург
Тампа Бей Роудиз | USL | Футбол | Ал Ланг стадионы | Санкт-Петербург
Оңтүстік Флорида Бульз | NCAA DI | Әртүрлі | Әртүрлі | Тампа
Тампа Спартанс | NCAA DII | Әртүрлі | Әртүрлі | Тампа

Баскетбол

Тампа шығанағы аймағында кәсіби баскетбол командасы жоқ. Орландо Мэджик – бұл аймаққа ең жақын НБА командасы, ол шығысқа қарай 85 миль қашықтықта орналасқан. 2020–2021 жылғы НБА маусымы алдында, COVID-19 пандемиясы кезінде, Канада мен АҚШ арасындағы саяхат шектеулеріне байланысты Торонто Рапторс командасы Тампаны уақытша үйі еткен. Олардың "үй" ойындары "Амали Аренада" өтті. Тампа шығанағы аймағында екінші деңгейдегі баскетбол лигаларында бірнеше команда болған. Тампа Бей Титанс 2019–2022 жылдары Басскетбол Лигасында (TBL) ойнады. Олардың үй ойындары Паско-Хернандо мемлекеттік колледжінде өткізілді. Сент-Пит Тайд және Тампа Ганнерс Флорида баскетбол қауымдастығында (FBA) өнер көрсетті. Тайд командасының үй ойындары Санкт-Петербург католик орта мектебінде, ал Ганнерс – саяхат командасы ретінде өткізілді.

Үлкен лига спорт түрлері

Тампада бес рет Супер Боул өтті: 1984 жылы XVIII Супер Боул, 1991 жылы XXV Супер Боул, 2001 жылы XXXV Супер Боул, 2009 жылы XLIII Супер Боул және 2021 жылы LV Супер Боул. XVIII және XXV Супер Боул ойындары Тампа стадионында, ал XXXV, XLIII және LV Супер Боул ойындары Реймонд Джеймс стадионында өтті. 1978 жылғы AFC–NFC Pro Bowl Тампа стадионында өткізілді. 2008 жылғы MLB World Series турнирінің 1 және 2 ойындары Санкт-Петербургтегі «Тропикана Филд» алаңында өтті. 1999 жылғы NHL All Star ойыны Тампадағы «Мұз сарайында» өтті. Ол 2018 жылы қайта өткізілді, ол кезде «Амали Арена» деп аталды. 2004 жылғы Стэнли кубогы финалының 1, 2, 5 және 7 ойындары Тампадағы «Сент-Пит Таймс Форумда», 2015 жылғы Стэнли кубогы финалының 1, 2 және 5 ойындары «Амали Аренада», ал 2021 жылғы Стэнли кубогы финалының 1, 2 және 5 ойындары «Амали Аренада» өтті.

Ауа

Тампа халықаралық әуежайы аймақтағы ең ірі әуежай болып табылады. Сонымен қатар, Сент-Пит-Клирвотер және Сарасота-Брэдэнтон халықаралық әуежайлары коммерциялық авиарейстерді және шағын чартерлік рейстерді қамтамасыз етеді. Аймақ бойынша жалпы авиацияға арналған әуежайлар да орналасқан.

Темір жол

Амтрак Тампадағы Юнион станциясынан жолаушылар пойызы арқылы қызмет көрсетеді. CSX аймақ үшін жүк пойызы қызметін ұсынады.

Су

Крос-Бей паром 2016 жылдан бері Тампаның Чаннелсайд ауданын Санкт-Петербург қаласының орталық бөлігімен байланыстырып келеді. 2016 жылдан бері қызмет ететін "Pirate Water Taxi" Тампа қаласының орталық ауданы мен Чаннелсайд ауданының су жолдарында бірнеше аялдама орналастырған.

Транзит жүйелері

Хиллсбороу округінде автобус қызметін Хиллсбороу аймақтық транзиті (HART), Пинеллас округінде Пинеллас Санкост транзиттік басқармасы (PSTA), Паско округінде Паско округінің қоғамдық көлігі, ал Эрнандо округінде THE Bus жүзеге асырады. HART және PSTA Тампа мен Пинеллас округі арасында экспресс қызметтер ұсынады, ал PSTA Паско округімен байланыс қызметтерін қамтамасыз етеді. HART сондай-ақ Тампа қаласының орталығы мен Ибор қаласы арасында TECO трамвайын пайдаланады. 2013 жылы HART Тампа қаласының орталығынан Оңтүстік Флорида университетіне дейін қатынайтын MetroRapid деп аталатын автобустық жылдам транзит жүйесін іске қосты. 2007 жылдың 1 шілдесінде жеті округты қамтитын Тампа шығанағы аймағына қызмет ету үшін интермодальды көлік басқармасы құрылды. Тампа шығанағының аймақтық көлік басқармасы (TBARTA) аймақ үшін автобус, жылдам транзит және басқа да көлік түрлерін дамыту мақсатында құрылды.