Кіріспе
Британдық спринтер Абиодун Адесола "Аби" Оюпатан (30 желтоқсан 1979 жылы туған) – 100 және 200 метрге қашықтыққа жүгіруде маманданған британдық спринтер. Ол 2001 жылғы Жазғы Универсиадада 100 метрлік жүгіруде жеңіс одсын алды, ал 2002 жылғы Комонвелт ойындарында 4 × 100 метрлік эстафета командасымен бірге қола жүлдеге ие болды. Ол Ұлыбританияның ең үздік әйел спринтерлерінің біріне айналып, Кэти Куктан кейін спринттік жарыста Олимпиада финалына шыққан алғашқы британдық әйел спринтер атанды. Дегенмен, 2004 жылғы Афина Олимпиадасындағы өнемінен кейін ол жарақат алып, оның мансабы дерлік тоқтап қалды. 2010 жылы ол жеңіспен оралды, «Даймонд Лигасында» өнер көрсетіп, Делиде өткен Комонвелт ойындарында Англия құрамасы үшін 200 метрлік жүгіруде күміс медаль, ал 4 × 100 метрлік эстафета командасын жеңіске жеткізгені үшін алтын медаль жеңіп алды.
Abiodun Adesola "Abi" Oyepitan (born 30 December 1979) is a British sprint athlete, who specialises in the 100 and 200 metres. She won the 100 m at the 2001 Summer Universiade and at the 2002 Commonwealth Games she took a bronze medal with the 4 × 100 m team. She became one of Britain's best female sprinters, becoming the first British female to reach an Olympic final in a sprint event since Kathy Cook. However, following her performance in the 2004 Athens Olympics, she suffered an injury, which all but brought her career to a halt. She made a winning comeback in 2010, competing in the Diamond League and winning a silver medal for England at the Commonwealth Games in Delhi in the 200 m and a gold medal when she anchored the 4 × 100 m relay team to a win.
Ерте мансап
Аби Лондонның Вестминстер қаласында нигериялық ата-аналардан дүниеге келді. Оның аты "Адесола" йоруба тілінде "байлықпен безендірілген" деген мағынаны білдіреді. Ол Бентли Вуд орта мектебінде оқыды. Ол Шафтсбери Барнет Харриерс атлетика клубының мүшесі. Оның үлкен жарыстардағы алғашқы қатысуы 1998 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында болды, онда ол Ұлыбританияның 4x100 м эстафета командасы құрамында төртінші орынды иеленді. Ол жасөспірімдер деңгейінде жақсы өнер көрсетуді жалғастырды, бірақ 2000 жылы алған жарақаты оның жолын тоқтатты. Бірақ ол келесі жылы жақсарып, 23 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатында күміс жүлде жеңіп алды. 2001 жылғы әлем чемпионатында ол 4x100 м эстафета командасының құрамында болды. Команда жүлдесіз қалғанмен, британдық команданың екінші ең жылдам уақытын көрсетті. Сол жылы ол студенттер арасындағы әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. 2002 жылы Аби 100 м қашықтықтағы Достастық ойындарының финалына өтті және эстафетада австралиялық командадан кейін күміс жүлде иеленді. Ол сондай-ақ Еуропа жеңіл атлетика чемпионатының финалына шықты, онда Екатерина Тану алтын медальді жеңіп алды. Ол өзін жақсарта берді және 2003 жылы 200 м қашықтықтағы жеке рекордты жаңарып, тұңғыш рет ұлттық ересектер чемпионатында жеңіске жетті. 2004 жылы Аби әлемдегі ең үздіктермен теңдей қадам баса бастады. Мамыр айында Грекияның Каламата қаласында өткен жарыста ол 100 м қашықтықта жеңіске жетті, содан кейін 200 м қашықтықта Еуропа чемпионы Мюриэль Хуртисті жеңді.
2004 жылғы Афина Олимпиадасы
2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Аби өкінішке орай 100 метрлік финалға іліге алмады. Екі жартылай финалдың ең жылдам жолында жүгірген ол, 11.18 секундтық нәтижемен өз тобында бесінші орынды алды, бұл ЛаТаша Коландердің екінші жартылай финалда төртінші орынға ие болған уақытына тең келді. Финалға өте алмаса да, жақсы көрсеткіштері оған сүйікті 200 метрлік қашықтықта сенімділік сыйлады, онда ол бірінші кезеңде жеке рекорд орнатты, содан кейін екінші кезең мен жартылай финалдан оңай өтіп, екеуінде де Аллисон Феликске екінші орынды иеленді. Финалда ол жеңімпаз Вероника Кэмпбеллден ерте басылып қалды және соңында 7-орынды бөлісті, бірақ жалпы өнеркөрсеткішіне риза болды. Оның 200 метрлік финалдағы қатысуы – бұл 20 жыл бұрын Лос-Анджелестегі Олимпиадада Кэти Смолвуд Куктан бері әйелдер арасындағы Олимпиадалық спринт финалында (100 + 200 м) қатысқан алғашқы британдық спортшы. Ол сондай-ақ спринт финалына жеткен жалғыз британдық болды, ал ерлер жиырма сегіз жылдың ішінде алғаш рет финалға іліге алмады, кейіннен 4 × 100 метрлік эстафетада жеңіске жеткеніне қарамастан.
2004 жылдан кейін
Олимпиададан кейін, стресс-жарақат салдарынан ол 2005 жылғы жеңіл атлетика маусымын өткізе алмады. 2006 жылы ол қайтадан жолға шықты, бірақ жарақат оның нәтижелерін шектеуін жалғастырды. 2010 жылы Делиде өткен Ұлттар Достастығы ойындарында ол 200 метрлік жүгіруде күміс, ал 4x100 метрлік эстафетада алтын медаль жеңіп алды.
2012 жылғы Лондон Олимпиадасы
2012 жылы Аби Даймонд Лигасының әйелдер арасындағы 200 метрлік жүгірудің Осло кезеңінде 22.71 секундпен 2-орынды иеленді. Содан кейін ол 2012 жылғы Лондон Олимпиадасына ілікті, онда 100 метр және 200 метрлік қашықтықтарда өнер көрсетіп, екі жарыста да жартылай финалға өтті. 2014 жылы ол карьерасын аяқтады.
Халықаралық жарыстар
1998 жылғы Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты
Анси, Франция
4-орын
4 × 100 м эстафета
44.65
1999 жылғы 23 жасқа дейінгі Еуропа чемпионаты
Готенбург, Швеция
18-орын (іріктеу кезеңі)
100 м
25.00 (жел: 0.2 м/с)
2001 жылғы Дүниежүзілік студенттік ойындар
Бейжің, Қытай
1-орын
100 м
11.42
Еуропалық 23 жасқа дейінгі чемпионат
Амстердам, Нидерланды
2-орын
100 м
11.58 (жел: 1.2 м/с)
1-орын
4 × 100 м эстафета
44.31
2004 жылғы Олимпиада ойындары
Афина, Грекия
Жартылай финал
100 м
11.18
7-орын
200 м
22.87
2012 жылғы Олимпиада ойындары
Лондон, Англия
Жартылай финал
100 м
11.36
Жартылай финал
200 м
23.14
2002 жылғы Ұлттар Достастығы ойындары
Манчестер, Англия
3-орын
4 × 100 м эстафета
42.84
2010 жылғы Ұлттар Достастығы ойындары
Дели, Үндістан
2-орын
200 м
23.26
1-орын
4 × 100 м эстафета
44.19
Жеке рекордтар
Жарыстың ең жақсы көрсеткіші Орын Күні 60 метр 7.27 с Глазго, Шотландия 2004 жылғы 24 қаңтар 100 метр 11.17 с Бирмингем, Англия 2004 жылғы 23 шілде 200 метр 22.50 с Афина, Грекия 2004 жылғы 23 тамыз Барлық ақпарат IAAF профилінен алынған.
All information taken from IAAF profile.