Юта штатындағы Гранд округінің тарихы мен географиясы
Grand County, Utah
Гранд округі, Юта: халқы 9669, орталығы – Моаб қаласы. Arches және Canyonlands ұлттық парктеріне қақпа, Utah State University кампусы орналасқан. Тарихы 10000 ж.б. дейін жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юта штатының графтығы, АҚШ. Юта штатындағы графтық округ.
County in Utah, United States
the county in Utah
Гранд графтығы – АҚШ Юта штатының шығыс-орталық бөлігінде орналасқан. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, халқы 9 669 адамды құрайды. Оның орталығы және ең ірі қаласы – Моаб. Гранд графтығы Юта мемлекеттік университетінің (Моаб қаласында орналасқан) штаттағы тоғыз аймақтық кампусының біріне мекендейді және Арка мен Каньонлендс ұлттық парктеріне қақпа ретінде қызмет етеді.
Grand County is a county on the east central edge of the U. S. state of Utah, United States. As of the 2020 United States Census, the population was 9,669. Its county seat and largest city is Moab. Grand County is home to one of the nine statewide regional campuses of Utah State University (located in the city of Moab) and serves as a gateway to both Arches and Canyonlands National Parks.
Тарих
Гранд округінде б.з.д. 10,000 жылға дейінгі жергілікті тұрғындардың қоныстанғандығына қатысты дәлелдер бұрын да табылды. Қазіргі Моаб қаласы 11-12 ғасырлардағы пуэбло шаруаларының қоғамдары орналасқан жер. Осы топтар алғашқы еуропалық саяхатшылар елге келген кезде бұл аймақтан мүлдем жоғалып кеткен, ал байланыс орнаған кезде көшпелі Ют тайпалары осы жерде тұрған. Аймаққа еуропалықтардың қоныстануы 1847 жылы мормон пионерлерінің келуімен басталды. 1855 жылы олар Иутаның шығыс бөлігіне миссионерлерді жіберді. Элк-Маунтин миссиясы құрылды, бірақ үнді шабуылдарының салдарынан бірнеше айдан кейін жабылды. Содан кейін бірнеше онжылдық бойы болашақ Моаб аймағы ("Испан аңғары" деп белгілі) тек аңшылар мен кен іздеушілердің қызығушылығын тудырды. Тұрақты қоныстану 1877 жылы басталды. Солтүстіктен келген алғашқы қоныс аударушылар Гранд өзенінің тік каньон қабырғаларымен бетпе-бет келді және тік каньон қабырғаларының үстінен немесе айналып өтуге арбаларын қолдана алмады. Олар жүктерін түсіріп, арбаларын бөлшектеді және арқанмен өзен аңғарына түсірді. Содан кейін олар өгіздерін каньон шетінен терең құмды төбелер арқылы айдап өтті. Арбаларын қайта жинап, жүктерін тиегеннен кейін, олар терең құм арқылы өзенге қарай жол тартты. Олар солтүстік Моабтағы қазіргі көпірдің астында өзенді кесіп өтуге болатын жер тапты. Кейіннен олар осы өткелге паром орнатты, ол 1921 жылы алғашқы көпір салынғанға дейін пайдаланылды. 1881 жылы бұл аймақ Гранд-Вэлли деп аталды, ал Моаб "батыс шекарасының" қаласы болды. 1991 жылы Моабқа келген саяхатшы бұл қаланың Ютадағы ең қиын қала екенін айтты, себебі аймақта және оны қоршаған жерде көптеген терең каньондар, өзендер, таулар және жабайы далалар бар, олар заңнан тыс адамдарға тығылған жер болды. Жергілікті экономика бастапқыда егіншілік пен мал шаруашылығына негізделген. 19 ғасырдың соңында кен өндіру саласы дамыды, сондай-ақ теміржол да пайда болды. Ауданның алғашқы мектебі 1881 жылы ашылды. Мормон қоныс аударушылары 1879 жылдан бастап жеміс ағаштарын отырғыза бастады, ал 1910 жылы Моаб маңызды жеміс өндіру орталығына айналды. Шығыс Эмери округінің қоныс аударушылары арақашықтықтардың ұзақтығына байланысты округ орталығында округтік мәселелерді шешу қиын болды. 1890 жылдың 13 наурызында олардың петициялары Юта территориясының заң шығару органына округтің шығыс бөлігін жекелендіріп, Гранд округі деп атауға, оның атын Гранд өзенінің атымен қоюға (оның аты 1921 жылы Колорадо өзені деп өзгертілді) себеп болды. Округ шекаралары 1892 және 2003 жылдары түзетілді. Мұнай кен орындарын іздеу жұмыстары 1920 жылдары басталды, және осы кезден бері бұл сала экономикаға үлкен үлес қосып келеді. Басқа маңызды салаларға уран өндіру және кино түсіру кіреді.
Evidence of indigenous occupation up to 10,000BCE has been previously discovered in Grand County. The present city of Moab is the site of pueblo farming communities of the 11th and 12th centuries. These groups had already vanished from the area when the first European explorers entered the country, with nomadic Ute tribes inhabiting the area at the time of contact. The European based settlement of the area began with the arrival of Mormon pioneers in 1847. By 1855 they had sent missionary settlers into eastern Utah Territory. An Elk Mountain Mission was established but closed after a few months due to Indian raids. For several decades after that, the future Moab area (known as "Spanish Valley") was visited only by trappers and prospectors. Permanent settlement began in 1877. These early settlers, coming in from the north, encountered the deep canyon walls of the Grand River and could not take wagons over or around the steep canyon walls. They unloaded their supplies, dismantled the wagons, and lowered them by rope to the river valley. They then drove their oxen over a canyon rim, down deep sand dunes. After the wagons were reassembled and supplies reloaded, they made their way through the deep sand to the river. They found a place to ford the river below the present bridge in north Moab. They later established a ferry at the crossing site, which remained in use until the first bridge was built in 1921. In 1881 the area was known as Grand Valley, and Moab was a "wild west" town. A 1991 visitor to Moab later said it was the toughest town in Utah because the area and surrounding country have many deep canyons, rivers, mountains, and wilderness areas, becoming a hideout for outlaws. The local economy was initially based on farming and livestock. Mining came in at the end of the 19th century, and the railroad arrived. The first school in the county was started in 1881. Mormon settlers began planting fruit trees by 1879, and by 1910 Moab was a significant fruit production center. Due to the distances involved, the settlers of eastern Emery County found it difficult to conduct county business in that county's seat. By March 13, 1890, their petitions caused the Utah Territory legislature to designate the eastern portion of the county as a separate entity, to be named Grand County, named for the Grand River (whose name was changed to Colorado River in 1921). The county boundaries were adjusted in 1892 and in 2003. Exploration for deep petroleum deposits began in the 1920s, and this industry has significantly contributed to the economy since that time. Other significant industries include uranium mining and filmmaking.
География
Гранд округі Юта штатының шығысында орналасқан. Оның шығыс шекарасы Колорадо штатының батыс шекарасымен тікелей шектеседі. Грин өзені Орталық Ютаның шығыс бөлігінен оңтүстікке қарай ағып өтеді және оның иректелген бағыты Гранд округінің батыс шекарасын анықтайды. Колорадо өзені Колорадодан Гранд округінің шығысына кіріп, Сан-Хуан округіндегі Грин өзенімен қосылатын жерге қарай оңтүстік-батысқа қарай ағады. Долорес өзені де Колорадодан Гранд округіне кіреді, батысқа қарай ағып, Дьюи маңында Колорадо өзенімен бірігеді. Гранд округінің жер бедері құрғақ, қиын және су мен желдің эрозиясымен керемет пішілген, қызыл тау жыныстарын ашып көрсетеді, бұл осы аймақтағы туризм индустриясының дамуына себеп болды. Суару мүмкіндігі болмаса, бұл жер егіншілікке көбінесе жарамсыз. Жер бедері төбелермен және дөңгелектермен толы, бірақ көбінесе оңтүстік және батысқа қарай еңіске түседі. Округтің ең биік нүктесі – округтің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Ваас тауы, теңіз деңгейінен 12 336 фут (3760 метр) биіктікте. Округтың жалпы ауданы 3684 шаршы миль (9542 км²), оның ішінде 3672 шаршы миль (9510 км²) құрлық және 12 шаршы миль (31 км²) (0,3%) су алабын құрайды. Далалар, жартастар мен үстірттер пейзажын құрайды, Колорадо өзенінің оазисі – Моаб қаласынан басқа, сирек қоныстану орындары бар. Аркалар ұлттық паркі округтің оңтүстік бөлігінде, Моабтың солтүстігінде орналасқан. Каньонлендс ұлттық паркінің солтүстік бөлігі округтің оңтүстік-батыс бұрышында жатыр.
Grand County lies on the east side of Utah. Its east border abuts the west border of the state of Colorado. The Green River flows southward through the eastern part of central Utah, and its meandering course defines the western border of Grand County. The Colorado River enters the east side of Grand County from Colorado, flowing southwestward toward its confluence with the Green in San Juan County, south of Grand. The Dolores River also enters Grand County from Colorado, flowing westward to its confluence with the Colorado River near Dewey. Grand County terrain is arid, rough, and spectacularly carved by water and wind erosion, exposing red rock formations that have created a solid tourist industry. The area is little used for agriculture unless irrigation is available. The terrain is filled with hills and protuberances, but generally slopes to the south and to the west. Its highest point is Mount Waas in the SE part of the county, at 12,336 feet (3760 m) ASL. The county has a total area of 3684 square miles (9,542 km2), of which 3672 square miles (9,510 km2) is land and 12 square miles (31 km2) (0.3%) is water. Deserts, cliffs and plateaus make up the scenery, with few settlements apart from the city of Moab, a Colorado River oasis. Arches National Park lies in the southern part of the county, just north of Moab. A northern portion of Canyonlands National Park lies in the southwest corner of the county.
Демография
2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 8485 адам, 3434 үй шаруашылығы және 2170 отбасы болды. Халық тығыздығы анықталмаған. 4062 тұрғын үй бірлігі болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 92,65% ақ нәсілді, 0,25% қара немесе афроамерикалық, 3,85% американдықтар (үндістер), 0,22% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,66% басқа нәсілдер және 1,32% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 5,55% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 3434 үй шаруашылығының ішінде 29,80% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 48,60% заңды некеде тұрған жұбайлар, 10,70% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,80% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,50% жеке адамдардан тұрады, ал 9,50% 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан құралған. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,06 адамды құрады. Округ халқының 26,90% 18 жасқа дейінгілер, 8,20% 18-24 жас аралығындағылар, 27,90% 25-44 жас аралығындағылар, 24,50% 45-64 жас аралығындағылар және 12,50% 65 жастан асқандарды құрады. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,30 еркек шақ болды. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 95,10 еркек шақ болды. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 32 387 доллар, ал отбасының орташа табысы 39 095 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 000 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 21 769 долларды құрады. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 356 долларға тең. Отбасылардың 10,90% және халықтың 14,80% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 21,20% және 65 жастан асқандардың 8,40% кіреді. Гранд округі – Юта штатындағы Иса Мəсіхтің Соңғы Күндер Шіркеуінің (LDS) мүшелерінің ең төмен пайызына ие округ. Юта халқының шамамен 62% мормон дінін ұстанады, ал Гранд округінде бұл көрсеткіш шамамен 26% құрайды.
As of the 2000 United States Census, there were 8,485 people, 3,434 households, and 2,170 families in the county. The population density was There were 4,062 housing units at an average density of The racial makeup of the county was 92.65% White, 0.25% Black or African American, 3.85% Native American, 0.22% Asian, 0.05% Pacific Islander, 1.66% from other races, and 1.32% from two or more races. 5.55% of the population were Hispanic or Latino of any race. There were 3,434 households, out of which 29.80% had children under the age of 18 living with them, 48.60% were married couples living together, 10.70% had a female householder with no husband present, and 36.80% were non families. 29.50% of all households were made up of individuals, and 9.50% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.44, and the average family size was 3.06. The county population contained 26.90% under the age of 18, 8.20% from 18 to 24, 27.90% from 25 to 44, 24.50% from 45 to 64, and 12.50% who were 65 years of age or older. The median age was 37 years. For every 100 females, there were 96.30 males. For every 100 females aged 18 and over, there were 95.10 males. The median income for a household in the county was $32,387, and the median income for a family was $39,095. Males had a median income of $31,000 versus $21,769 for females. The per capita income for the county was $17,356. About 10.90% of families and 14.80% of the population were below the poverty line, including 21.20% of those under age 18 and 8.40% of those aged 65 or over. Grand County is the Utah county with the lowest percentage of LDS Church members in the state. Utah's population is about 62% Mormon, while Grand County is about 26% Mormon.
Сагебраш көтерілісі
Гранд округі 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында болған Седжбруш көтерілісінің орталығы болды, онда жергілікті тұрғындар АҚШ-тың батыс аймақтарына Федералды үкіметтің тым көп араласуына қарсылық білдірді. Көтерілістің бастапқы оқиғасы 1980 жылдың 4 шілдесінде болды, сол күні Гранд округінің 300 тұрғыны Милл Крик каньонының Жерді басқару бюросының жабайы табиғатты зерттеу аймағына қосылуына наразылық ретінде тумен әшекейленген бульдозердің артында жиналды. Каньонда шамамен 200 метрге жуық жол салғандарына қарамастан, топ зерттеу аймағының шекарасына жетпеді.
Grand County was an epicenter of the Sagebrush Rebellion, which took place during the late 1970s and early 1980s when residents protested what they saw as overreaching Federal control of Western US land. An early event in the Rebellion was July 4, 1980, when 300 Grand County residents gathered behind a flag decorated bulldozer in protest of the inclusion of Mill Creek Canyon as part of a Bureau of Land Management wilderness study area. Despite plowing nearly 200 yards up the canyon, the group did not reach the study area's boundary.
Палеонтология
Денвердегі Табиғи тарих мұражайы Седар тау формациясының шағын карьерін ашты, ол тероподтар, сауроподтар және орнитоподтарды қоса алғанда, әртүрлі динозавр қазбаларын тапты. Ересек сауропод Venenosaurus туысының типтік үлгісі ретінде белгіленді.
The Denver Museum of Natural History opened a small Cedar Mountain Formation quarry that has produced diverse dinosaur fossils including theropod, sauropod and ornithopod. An adult sauropod was designated the type specimen of the genus Venenosaurus.