Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Айова штатындағы тарихи ескерткіш – ежелгі үйінділер, оларды Американың жергілікті халықтары салған.

Эффиги Моундс ұлттық ескерткіші Колумбқа дейінгі Моундс-құрылыс мәдениеттері салған 200-ден астам ежелгі үйіндіні сақтайды, олардың көп бөлігі біздің заманымыздың бірінші мыңжылдығында, Колумбқа дейінгі Солтүстік Американың Вудленд кезеңінің соңғы кезеңінде салынған. Көптеген үйінділер аюлар мен құстар сияқты жануарлар пішінінде жасалған. Ескерткіш негізінен Айова штатының Аламки округінде, ал кішкентай бөлігі Айова штатының Клейтон округінде, АҚШ-тың орталық-батыс аймағында орналасқан. Парктің келушілер орталығы Харперс-Ферри қаласында, Айова штатында, Маркет қаласының солтүстігінде орналасқан. 2017 жылы Эффиги Моундс «Американың әдемі монеталары» бағдарламасына енді.

Қиралар

Тарихи дәуірге дейінгі жер өңдеу жұмыстары Орта Батыста кең таралған. Дегенмен, сүтқоректілер, құстар немесе бауырымен жорғалаушылар пішіндес үйінділер, яғни бейнелі үйінділер негізінен қазіргі Висконсиннің оңтүстігінде, Айованың солтүстік-шығысында және Миннесота мен Иллинойс штаттарының шағын бөліктерінде салынған. Огайо штатының оңтүстік-батысындағы Ұлы Жылан үйіндісі – бұл ерекше жағдай. Бейнелі үйінділер ұлттық ескерткіші бейнелі аймақтың батыс шетін қамтиды. Солтүстік бөлімшесінде (67 үйінді) және Оңтүстік бөлімшесінде (29 үйінді) округтер Миссисипи өзені бойында кездесетін жерде орналасқан. Олар бірімен-бірі жалғасқан және оңай қолжетімді. Сни Магилл бөлімшесінде (112 үйінді) басқа бөлімшелерден оңтүстікке қарай шамамен 18 шақырым (11 миль) қашықтықта орналасқан және келушілерге арналған ешқандай жағдай жасалмаған. Ескерткіш аумағының шалғай жерлерінде тағы да үйінділер табылады. Ескерткіште барлығы 206 үйінді бар, оның 31-і бейнелі үйінділер. Ең ірісі – Ұлы Аю үйіндісі, оның ұзындығы бастан құйрыққа дейін 42 метрді құрайды және жер бетінен бір метрден астам биіктікте орналасқан. Айованың солтүстік-шығысында Бейнелі үйінділер аймағы – шығыстағы жапырақты ормандар мен орталық далалар арасындағы көшкін нүкте болды. Американың түпкілікті халқы мен алғашқы қоныс аударушылар ормандарда, батпақтарда және далаларда қол жетімді табиғи ресурстарды пайдалана алды. Бұл аймақтарда адамдар көп ғасырлар бойы қоныстанды. Бейнелі үйінділер Жоғарғы Миссисипи өзенінің ұлттық жануарлар мен балықтар қорығына, Дрифтсіз аймақтың ұлттық жануарлар қорығына, Сары өзен мемлекеттік орманға және оңтүстікке қарай жақын жерде Пайкс Пик мемлекеттік паркіне іргелес орналасқан. Сонымен қатар, Сни-Магилл ағысындағыдай, мемлекеттік меншіктегі жабайы табиғатты қорғау аймақтары да бар, онда Клейтон округі округтік паркті де ұстап тұрады.

Қоғамдық қолжетімділік

Парктің кіреберісінде орналасқан келушілер орталығында археологиялық және табиғи үлгілерді көрсететін мұражай экспонаттары, аудитория және кітап сату бөлімі бар. Паркте 22 километрлік (14 миль) жаяу серуендеу жолдары бар. Паркте жеке автомобильдерге арналған асфальтталған қоғамдық жолдар жоқ. Рейнджерлер маусымның ортасынан бастап Еңбек күні демалысына дейін жоспарланған және жарияланған экскурсиялар мен тарихқа дейінгі құралдардың демонстрацияларын ұсынады. Білуге ​​қатысты бағдарламалар алдын ала келісім бойынша орталықта және орталықтан тыс жерлерде ұсынылады. Ескерткіштегі табиғи ерекшеліктерге орман, биік шөпті далалар, батпақты жерлер және өзендер жатады. Паркте тұруға арналған жатақханалар мен кемпингтер жоқ. Жақын орналасқан Айова штатының Пикс Пик мемлекеттік паркі мен Сары өзен мемлекеттік орманында кемпинг жасауға болады; сондай-ақ Висконсин штатындағы Уайлузинг мемлекеттік паркі де бар. Аймақта түрлі қарапайым кемпингтер де бар. Ұлттық ескерткіш Айова штатының Маркет қаласына жақын орналасқан және Висконсин штатының Прайри-ду-Чиен қаласынан Миссисипи өзенінің арғы бетінде орналасқан, онда жетілдірілген мотельдер мен ойын-сауық кемелері бар. Эффиги Моундс 1949 жылдың 25 қазанында Ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Айова археологиялық зерттеу басқармасының басшысы Чарльз Р. Кейс және Айова археологиялық зерттеу басқармасының бас бақылаушысы Эллисон Орр аймақты зерттеу және картаға түсіру, сондай-ақ оны сақтау үшін маңызды екенін анықтау үшін жұмыс істеді.

Қорғау мәселелері

1999-2009 жылдар аралығында басқарушы Филис Юинг "құны 3 миллион доллардан астам болатын, қайта бағалауға келмейтін археологиялық ескерткіштерге зиян келтірген жағажайлар, жолдар және басқа да құрылыстардың заңсыз салынуын бақылады". Бұл қалдықтар парктегі обалардан табылған артефактілермен бірге қазылып алынған. Мунсон сол жылы Конгресс қабылдаған Американың жергілікті халықтарының қабірлерін және артефактілерін қорғау және қайтару туралы заңның (NAGPRA) ережелерінен қашып өтпек болған.