Кіріспе

2001 жылы Вонди Кертис Холлдың түсірген «Білгіш» фильмі — 2001 жылы түсірілген американдық романтикалық музыкалық драма. Фильмде Мария Кэри Билли Фрэнк рөлін ойнайды, ол достары Луиза (рэпер Да Брат) және Роксан (Тиа Тексада) екеуімен бірге клубта билейді. Тимоти Уокер (Терренс Ховард) оларға тағы бір әншінің қосалқы әншісі/бишісі ретінде жұмыс істеуге шарт ұсынады. Олар жазған әннің тұсаукесерінде Билли Джулиан "Дайс" Блэкпен (Макс Бисли) танысады, ол түнгі клубтың ди-джейі және оның жеке мансабына көмектеседі. Осы оқиға барысында Билли мен Дайс бір-біріне ғашық болады. Мария Кэри 1997 жылдан бастап «All That Glitters» атты фильм және саундтрек жобасымен айналыса бастады. Бірақ сол кезде оның «Columbia Records» лейблі 1998 жылдың қараша айында мереке қарсаңында жинақ альбом шығаруға талап етеді. Соның салдарынан Кэри «All That Glitters» жобасын тоқтатады. Кейін ол 2001 жылдың жазында фильм мен альбом жобасын аяқтауды көздейді. Түсірілімдер 2000 жылдың қыркүйек айының соңында Торонто және Нью-Йорк қалаларында басталды. Кэри осы уақытты фильмнің саундтрегін жасауға, сондай-ақ фильмде ойнаған Эрик Бенет пен Да Братқа жұмыс істеуге пайдаланды. Премьераға дейін Кэри күртен ауруханаға түсіп, «шексіз шаршау» және «физикалық және эмоционалдық құлдырау» сезіміне шалдығады. Осыған байланысты фильмнің түсірілімі мен саундтрек шығару мерзімі үш аптаға ықшамдалады. Фильм 2001 жылдың 21 қыркүйегінде, ал саундтрек 2001 жылдың 11 қыркүйегінде шықты. «Білгіш» фильмі сыншылар мен көрермендер тарапынан қатты сынға ұшырап, кассада сәтсіздікке ұшырады. Сыншылар фильмге көңілі толмады, ал Мария Кэридің актрисалық өнері кеңінен сынға алынып, «Алтын Распарри» сыйлығының «Ең нашар актриса» номинациясын жеңіп алды. Бұл фильмге әлеуметтік желілерде де теріс пікірлер айтылды, тіпті кейіннен Кэри өзі фильмде ойнағанына өкіндігін мойындады. Кейбіреулер оны жасалған ең нашар фильмдердің бірі деп атады. «Білгіш» 1996 американдық кинотеатрында көрсетіліп, алғашқы аптада 2,5 миллион доллар, ал әлем бойынша 5,3 миллион доллар табалдырысын өтті. Фильмнің саундтрегі орташа коммерциялық сәттілікке қол жеткізіп, әлем бойынша екі миллионнан астам дана сатылды, бұл Кэридің бұрынғы шығарылымдарынан әлдеқайда аз.

Сюжет

1970 жылдары Лилиан Франк түнгі клубта өнер көрсетеді. Лилиан өзінің "Lillie's Blues" әнімен көрермендерді қызықтыруға тырысады, ал оған қызы Билли ән айтуда көмектеседі. Бірақ жоба сәтсіз аяқталып, Лилиан жұмыстан босатылады. Көңілі құлаған Лилиан темекі жағып, кейін ұйықтап қалады, соның салдарынан өрт шығып, ғимарат эвакуацияланады. Анасының іс-әрекетінен кейін Биллиге балалар үйіне тәрбиеленуге беріледі. Көп жылдар өткен соң, 1983 жылы ересек Билли Луиза және Роксанна деген тәрбиеленуші достарымен бірге клубта билейді. Олар рекорд продюсері Тимоти Уокермен танысады, ол оларға танымал әнші Силкке қосалқы әншілер мен бишілер ретінде келісімшарт ұсынады. Кейін Джулиан "Дайс" Блэк ұйымдастырған түнгі клубта Силк "All My Life" әнін орындайды. Дайс Биллидің әннің нағыз орындаушысы екенін біледі, бұл Силктің нашар ән айтуын жасыру үшін жасалған амал. Ол таңғалып, оны өндіруге ниеттенсе, Билли Тимотимен жасаған келісімшарты туралы алаңдайды, соңында Дайс оған 100 000 доллар төлейтін шартқа келіседі. Билли мен Дайс әндермен жұмыс істей бастайды, содан кейін ірі жазба компаниясының өкілі Гай Ричардсонмен келісімшартқа отырады. Сәттіліктеріне қуанып, олар кешкі асқа шығып, оның пәтерінде құмарлыққа беріледі. Биллидің алғашқы танымал синглы "Loverboy" сәттілікке жетеді, ол марапаттау салтанатында өнер көрсетеді, онда әнші Рафаэльмен танысады. Билли Тимотидің Дайс төлемеген қарызы үшін қорқытуына ұшырайды. Дайс келісімшарт туралы жалған айтқанына ашуланған Билли оны тастап, Рафаэль сияқты бірнеше авторлармен бірлесіп, "Want You" атты тағы бір хит синглын жазады, ал оның тұңғыш альбомы үлкен жетістікке жетеді. Билли эмоционалдық ауыртпалығынан туған сезімдермен ән жаза бастайды. Дайс та Биллиді сағынып, өзі де ән жаза бастайды. Билли Дайске барып, онымен татуласуға тырысады, бірақ ол үйде болмайды. Ол оның жазған музыкасын тауып, олардың "Never Too Far" әнін бірге жазғанын түсінеді және оның нотасына сүйісқандықпен иесін қалдырады. Дайс оның нотадағы ерін іздерін көрген соң, татуласуды жоспарлайды, бірақ Тимоти оны атып өлтіреді. Мэдисон Сквер Гарденде өнер көрсетуге дайындалып тұрған Билли Дайс өлімі туралы хабарды естиді, сахнада ән орындауды тоқтатып, көрермендерге жақындарына баға беруді ескертеді, содан кейін Дайсқа арнап "Never Too Far" әнін орындайды. Соңынан Билли Дайс қалдырған хатты оқып, ол оны жақсы көретінін және Лилианды тапқанын біледі. Билли лимузинімен шалғайдағы ауылдық үйге барады, онда анасымен қуанышпен қайта қосылады.

Өндіріс

1997 жылдың соңында Кэри All That Glitters деген атпен жобаны бастады, бірақ 1998 жылғы мерекелік маусымнан табыс табу үшін Columbia Records жинақ альбом шығаруды сұрағандықтан жоба тоқтап қалды. #1's альбомы 1998 жылдың қараша айында жарық көрді. Осыдан кейін, 2001 жылдың сәуір айында Кэри Virgin Records (EMI Records) компаниясымен 100 миллион АҚШ долларына келісімшарт жасасты. Лейбл Кэриге жобаның тұжырымдық және шығармашылық бақылауын толығымен берді. Кэри фильмнің идеясын клубта билейтін, кейін сәтті әншіге айналатын қыз туралы дамытты және Кейт Ланьермен бірге сценарий жазды, ол Кэридің бастапқы идеясын кеңейтті. Кэри өз кейіпкері туралы былай деді: "Фильмнің басында кішкентай Билли мен оның анасы ән айтып тұрғанын көреміз, сонда олардың арасындағы дұрыс емес жағдайды және анасының тұрақсыз екенін түсінеміз. Оны анасынан айырып, балалар үйіне жібереді. Содан кейін оның екі досы – Луиза мен Роксаннамен танысамыз, оларды Да Брат пен Тиа Тексада сомдайды. Олар оның жақын туыстары. Бұл – Биллидің анасының неге оны тастағанын түсіну жолы. Осы себепті ол ән айтуға құштар болады. Ол бір диджеймен жақындасады. Оның аты Дис. Ол анасы сияқты, жартылай дұрыс емес. Бастапқы сценарий дайын болғанмен, түсірілім барысында бірнеше рет қайта жазылды және көбінесе импровизацияға басымдық беріліп, толығымен ұмытылды."

Шығару және жылжыту

Glitter басталғаннан кейін және саундтректің "Loverboy" атты жетекші синглының шығуынан кейін Кэри ән мен оның альбомының жарнамалық науқанына кірісті. Бірақ науқан барысында Кэридің "бейсыз мінез-құлқы" байқалды. 2001 жылдың 17 шілдесінде Кэри BET арнасының 106 & Park бағдарламасында сұхбат берді. Сұхбат кезінде Кэри жамбасын үлкен жастықтардың артына жасырып, өмірінің "бір-бірінен үздіксіз жалғасқан күн" екенін айтты. Екі күннен кейін, 19 шілдеде Кэри MTV арнасының TRL бағдарламасына күтпеген жерден келді. Ол түсірілім алаңына үлкен көйлек киіп, мұзқаймақ арбасын итеріп кірді. Көңілі толқып, алаңдаған Кэри бағдарламадағы жанкүйерлер мен қонақтарға мұзқаймақты бөліп берді, Таймс-сквердегі көрермендерге қол салады, сосын терапия туралы ұзақ сөздерге бой алды. Содан кейін Кэри Карсон Дейлидің платформасына барып, ақталды, сары және жасыл түсті киімдерін көрсету үшін көйлегін шешіп тастады, осыдан кейін Дейли "Мария Кэри ақылдан безген!" деп айғайлады. Келесі күні, 20 шілдеде Кэри Лонг-Айлендтегі Рузвельт-Филд сауда орталығында жанкүйерлер мен БАҚ өкілдерінің алдында саундтректің "Loverboy" атты жетекші синглына қол қою рәсімін өткізді. Камера тобы оқиғаны түсіріп жатқанда, ол радио жүргізушісі Говард Стерн туралы әңгімелеуге кіріспей тұрып, бірнеше тақырыпқа тоқталды, оның бағдарламасындағы әзілдер оны қатты мазалады. Сол сәтте Кэридің баспасөз хатшысы Синди Бергер оның қолынан микрофонды алып, жаңалықтар тобынан түсіруді тоқтатуды сұрады. Бірнеше күннен кейін Кэри өзінің сайтында дереу жойылған беймәлім дауыстық хабарламаларды жариялады. 26 шілдеде ол "қатты шаршау" және "физикалық және эмоционалдық құлдырау" себептерімен ауруханаға жатты. Коннектикут штатындағы белгісіз ауруханаға түскеннен кейін Кэри екі апта бойы дәрігерлердің бақылауында болды, содан кейін көп уақыт бойы жұртшылықтан жасырылды. Ауруханада Кэриге екіполярлық бұзылыс диагнозы қойылды. Кэридің бұзылуы мен ауруханаға түскеннен кейін Virgin Records және 20th Century Fox Glitter фильмінің және оның саундтрегінің шығарылуын кейінге шегерді. 2001 жылдың 9 тамызында саундтрек пен фильмнің шығарылуы тиісінше 21 тамыздан 11 қыркүйекке және 31 тамыздан 21 қыркүйекке үш аптаға ықшамдалатыны туралы хабарланды. Кешігу себептерін сұрағанда, Virgin Music Group Worldwide компаниясының вице-президенті Нэнси Берри Кэридің жеке және физикалық жағдайына қатысты: "Мария альбом мен фильм жобаларына қатысуға асығып тұр және біз осы жаңа саундтрек шығарылым күні оған мүмкіндік береді деп үміттенеміз. Ол жақсы жазылып жатыр және күн сайын күшейе түсуде. Virgin Music Worldwide компаниясы Марайяға барлық деңгейде толық қолдау көрсетуде." Фильмдегі киім-кешектерді костюм дизайнері Джозеф Г. Аулиси көрсетті. Су Луэн Том, Луис Секейра, Ричард Сенц, Рене Фонтана және Майкл Уорброк жасаған киімдер көрсетілді. 2001 жылдың 21 қарашасында фильм Филиппинде Гарри Поттер және Философ тасымен бірдей күні көрсетілді. Германияда фильм "Жұлдыздың сәулесі" деген атпен шықты.

Үй медиасы

Фильм 2002 жылдың 15 қаңтарында Columbia TriStar Home Entertainment компаниясы арқылы VHS және DVD форматында шықты. 2017 жылдың 3 қаңтарында Mill Creek Entertainment компаниясы Sony мен Fox лицензиясымен фильмнің Blu-ray нұсқасын жарыққа шығарды.

Кассалық жинақ

Glitter 2001 жылы 21 қыркүйекте АҚШ-та көрсетілді. Премьера күні фильм 1202 кинотеатрда 786 436 долларлық кассалық түсім жинады. Шығарылған күнінің алғашқы демалысында «Жылытқыш» фильмі ең көп табыс тапқан он бірінші фильм болды, ол шамамен 2 414 596 доллар құрады. «Glitter» коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, 22 миллион долларлық бюджетке қарсы АҚШ-та барлығы 4 274 407 доллар жинады. Ол былай деді: «Көп адамдар білмейтін нәрсе – бұл фильм 2001 жылдың 11 қыркүйегінде шықты. Осы фильм үшін одан жаман күн болуы мүмкін бе? Мен тіпті фильмді қанша адам көргенін білмеймін». Metacritic сайтында фильм 23 сынға негізделіп 100 балдық шкала бойынша 14 бал алды, бұл «көпшілікке ұнамайтындығын» көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ мен F шкаласы бойынша «B» деген орташа баға берді. Сыншылар Кэридің актерлік шеберлігіне және сценарийдегі стереотиптерге назар аударды. Фильм шыққаннан кейін көпшілік оны жасалған ең нашар фильмдердің бірі деп санады. Village Voice газеті: «Кэридің ең басты ойы – тісіне брекет салған бала сияқты аузын тығыз жабу, ал ол эмоцияға тырысқанда, кілттерін жоғалтқандай көрінеді» деп жазды. Питер Брэдшоу әзілдеп: «Ол Манхэттендегі әсем пәтеріндегі вишня ағашынан жасалған ас үй үстелінен жақсы ойнайды» деді. Роджер Эберт Кэридің жеке өнерін салыстырмалы түрде жақсы бағалап, «ықыласпен флирттен бастап, терең шыншылдыққа дейін» дей келіп жазды. Бірақ ол: «Ең бастысы, фильмде қуаныш жоқ. Билли Фрэнк болу ешқашан көңілді болған сияқты емес» деп сөздерін аяқтады. Film Journal International журналының мақала авторы Брюс Фельд фильм Кэридің ең жақсы қабілеттерін қалай күшейткенін бағалады: «Оның сұлулығы мен керемет дауысы әрқашан артықшылыққа ие, ал қазіргі музыкада Кэридің биік нотаға көтеріліп, құлаудан бас тартқан трапеция шебері сияқты тіреліп тұруын естуден гөрі қызықтырақ ештеңе жоқ». Марая Кэриді киножұлдыз ретінде таныстыру мақсатымен жасалған бұл фильм бір жыл бойы қызық оқиғаға айналды. Кэридің бес октавалық дауысы бар, бірақ әнші ретіндегі орындауы бір ғана нотамен шектелді және оған ең нашар актриса үшін «Razzie» сыйлығы берілді. Музыка индустриясы туралы барлық ескі стереотиптерді қолданып, «Glitter» музыкалық тақырыбындағы ең нашар фильмдердің бірі ғана емес, жалпы ең нашар фильмдердің бірі болып табылады. «Fade In» киножурналы «Glitter» туралы «Барлық уақыттағы ең нашар 30 бос жоба» тізімінде айтты. «Нью-Йорк Таймс» газетінің жазушысы Лоренс Ван Гелдер: «Glitter» көбінесе қоқыс, уақыт сынағынан өткен кино стереотиптерінің күлкілі жинағы, бұл үмітпен еліктеу мен сәтті көшіру арасындағы айырмашылықты көрсетеді» деді. Total Film журналы фильмді өте жағымсыз бағалап, бір ғана жұлдыз берді және «Бұл тіпті кемпи қорқыныштың биіктігіне де жете алмайды. Бұл жаман емес, жақсы, жаман емес, бұл әрекетке жарамды. Бастауынан қатты шаршатып, қызығы азаятын, жарамсыз жұлдызды көлік. Егер Люмьер ағайындылары киноға бармай, бармақханаға кеткендері дұрыс еді» деді. Фильм «Алтын малина» сыйлығының негізін қалаушы Джон Уилсонның «Расмий Рази кино нұсқауы» кітабында 100 ең жағымды жаман фильмнің бірі ретінде тізілген.

Саундтрек

"Glitter" саундтрегі Мэрайя Керидің чарттардағы ең төмен көрсеткіші болды. Бірінші сингл "Loverboy" АҚШ Billboard Hot 100 чартында екінші орынға көтерілді, бірақ Virgin Records сингл бағасын 99 центке дейін төмендетіп, сатылымын күшейткеннен кейін ғана. Альбомның екінші синглы "Never Too Far" 2001 жылдың 23 қазанында жарық көрді. Ол негізгі Billboard чартына тигізген әсері болмады және халықаралық чарттарда нашар көрсеткіштерді көрсетті. Кери күйзелістен толыққанды айықпағандықтан, осы синглға музыкалық видео түсіре алмады. Оның орнына фильмнен тікелей алынған кадрлар негізінде видео жасалды, онда Билли Фрэнк (Кери сомдаған) өзінің тұңғыш толық сатылған концертінде Мэдисон Сквер Гарденде ән орындайды. Фрэнктың фильмдегі орындауында әннің екінші куплеті толығымен жойылған, ал әннің дамуы фильмдегі махаббат оқиғасымен параллель жүреді. Альбомның үшінші синглы "Don't Stop (Funkin' 4 Jamaica)" 2001 жылдың 10 желтоқсанында шықты, ол "Never Too Far" сияқты нашар нәтижелер көрсетті, бірақ музыкалық видеосының арқасында MTV-де жиі көрсетілді. Санаа Хамри режиссерлік еткен видеода оңтүстік батқалықтары мен сол аймақтың өмір салты бейнеленген, Кери мен Мистикал "оңтүстік стильіндегі" киімдер мен шаштармен ұсынылған. Кейбір кадрларда бір уақытта микрофонға ән салатын Керидің үш бейнесі көрсетілген. "Glitter" альбомынан соңғы шыққан сингл "Reflections (Care Enough)" болды, ол 2001 жылдың 15 желтоқсанында Жапонияда шектеулі таралымда жарық көрді. Virgin Records компаниясының шектеулі жарнамалық қолдауы мен музыкалық видеоның болмауынан кейін, ән үлкен әсер қалдыра алмады. Альбомның нашар сатылуына байланысты Virgin Records Керимен жасасқан 100 миллион долларлық келісімшартты 20 миллион долларға сатып алып, оны лейблдан шығарды.

2018 жылы қайта жану

2018 жылы, «Glitter» саундтрегі жарық көргенге екі онжылдыққа жуық уақыт өткен соң, #JusticeForGlitter атты әлеуметтік желідегі кампания саундтрек-альбомның бірнеше елдегі iTunes тізімінде бірінші орынға көтерілуіне ықпал етті. Альбом Billboard Soundtracks тізіміне 14-орында қайта оралды және R&B/Hip Hop Catalog Albums тізімінде көшбасшы болды. Кэри кейіннен 2019 жылы өткен Caution World Tour барысында альбомнан әндерді попури түрінде орындады.