Кіріспе

UHF жиілік белдеуі

33 сантиметрлік немесе 900 МГц белдеуі – UHF радио спектрінің халықаралық деңгейде әуесқойлық радиоға екіншілік негізде бөлінген бөлігі. Бұл диапазон 902-ден 928 МГц-ге дейін және ITU 2-ші аймағына (Америка) тән. Мысалы, электр өрісінің "E" күші немесе әсерін В/м-де, ал қуат тығыздығын "S" Вт/м²-де көрсетуге болады. Бұл, мысалы, 850/900/1800/1900 МГц төрт жиілік жолағындағы барлық жиіліктердің қозғалыс операторлары қолдайтын және пайдаланатын ұялы радиожиіліктерінің жалпы шығынынан туындайды, соның салдарынан адамдар белгілі бір уақыт аралығында осы жиіліктерге ұшырайды. Толығырақ: Ұялы телефонның сәулеленуі және денсаулық бөлімі. ITU 3-ші аймағында Жаңа Зеландия 915-тен 928 МГц-ге дейінгі жиілікті әуесқойларға бөліп береді. 2009 жылы басталган LoRaWAN есептеу саласына бағытталған, газ, су және электр энергиясын есептеуге арналған сымсыз байланыс мүмкіндіктерін қосуды мақсат еткен. Олар үшін теңіз өнеркәсібіндегі сонарларда және авиациядағы радарларда кеңінен қолданылатын Чирп Спрейд Спектр (CSS) модуляциялық технологиясы қолданылды.

Сөйлеу радиосы

MotoTalk немесе Nextel-мен DirectTalk 900 МГц 15-бөлімді жиілік диапазонын пайдаланады. Ол FHSS технологиясын қолданады және 10 "арна" мен 15 "құпия кодты" пайдаланады. Бұл мүмкіндік кейбір радио телефондарында "желіден тыс" жай байланыс үшін қолжетімді. Motorola FHSS цифрлық құрылғылары болып табылатын радио байланыс құралдарының (DTR отбасы) желісін шығарады. Олар DirectTalk мүмкіндігі бар iDEN ұялы телефондарына өте ұқсас, тіпті кейбір аксессуарларды бөліседі, бірақ DirectTalk құрылғыларымен өзара үйлесімді емес. Trisquare 900 МГц жиілік диапазонында жұмыс істейтін лицензиясыз FHSS құрылғылары бар радио байланыс құралдарының (eXtreme Radio Service отбасы) желісін жасайды. Олар DirectTalk-қа ұқсас, бірақ үйлесімсіз.

Қазіргі әуесқойлар үшін

Бүгінде 33 сантиметрлік жолақ көптеген УКВ (Ультра қысқа толқынды) хоббишілердің арасында жылдам танымал болып келеді. Қазіргі уақытта оны әуесқойлар түрлі мақсаттар үшін қолданады.

Әуесқойлар теледидары

Әуесқойлар үшін 33 сантиметрлік жиілік диапазонында теледидар тарату кең таралған, сондай-ақ кейбір өндірушілер осы диапазонға арналған ATV жабдықтарын шығарды. Осы жиілік диапазонын алғаш пайдаланған ретранслятор – NU6X/R (Әуесқойлар теледидар желісі), 923,25 МГц жиілігінде, FCC әуесқойларға осы диапазонды пайдалануға рұқсат берген сәттен бастап іске қосылып, QST журналында жарияланды. Кейіннен ретранслятор 919,25 МГц жиілігіне көшірілді және шақыру таңбасы W6ATN-ге өзгертілді, себебі AVM 90-шы бөлімі 927 МГц жиілігінде осы диапазонның негізгі пайдаланушысы ретінде жұмыс істей бастады.

CW және бір жақты жолақ

Шектеуге қатысатын әуесқойлар CW және SSB режимінде жұмыс істеу үшін үйде жасалған немесе саудада қолжетімді түрлендіргіштерді (transverters) пайдаланады, олар жолақтың төменгі жиегінде, 903 МГц-ден сәл жоғары немесе 902 МГц-ден сәл жоғары жиілікте жұмыс істейді. SSB/CW байланыстары көбінесе көптеген байланыстар үшін көлденең поляризацияны қолданады. ARRL барлық радиолюбительдік жолақтарда жұмысты ынталандыру мақсатында жылына бірнеше рет VHF/UHF жарыстарын өткізеді. Байланыстар симплекс режимінде, яғни ретрансляторсыз жасалуы керек. Кез келген режимде (FM, SSB, CW) жұмыс істеуге болады. 33 см жолағындағы байланыстарға берілетін ұпай, 6 м мен 70 см аралығындағы төменгі жолақтарға қарағанда жоғары болады.

FM қайталағыш

Соңғы уақытқа дейін ешбір радиолюбитель жабдық өндіруші 33 сантиметрлік диапазонға арналған FM ретрансляторын жасаған емес. Бірақ, осыған қарамастан, радиолюбительдер басқа да жабдықтарды осы диапазон үшін бейімдеп келген. Ретранслятор құрастыруды және пайдалануды қалаған радиолюбительдер 800 МГц және 900 МГц диапазондарында пайдалануға арналған, өзгертілген коммерциялық жабдықтарды қолдануы керек. Өзгертілген коммерциялық жабдықтардың көп бөлігін Motorola және Kenwood компаниялары өндіреді. 2012 жылы Alinco компаниясы радиолюбительдер қызметі үшін арнайы жасалған алғашқы екі жолақты 900 МГц радиосын ұсынды. DJ G29T – 222 МГц және 900 МГц жолақтарында жұмыс істейтін, толық бағдарламаланатын екі жолақты портативті радио.

Қайталаушыларды пайдалану

33 сантиметрлік жолақта жергілікті ретрансляторларды пайдаланатын әуесқойлар коммерциялық қолға ұсталатын немесе ұялы 900 МГц радиостанцияларын қолданады. Жоғарыда көрсетілгендей, бұл радиостанциялар 896 мен 902 МГц аралығында хабар тарата алады және 935 пен 941 МГц аралығында қабылдай алады. Көптеген радиостанцияларды ретранслятордың кіріс жиілігінде (902 мен 903 МГц аралығында) беруге және ретранслятордың шығыс жиілігінде (927 мен 928 МГц аралығында) қабылдауға, радиостанцияның моделіне байланысты, өте аз немесе ешқандай схемалық өзгеріс қажет болмайды. Мысалы, Motorola GTX моделі (ұялы және қолға ұсталатын нұсқалары) ешқандай аппараттық өзгерістерді қажет етпейді. Дегенмен, осы коммерциялық радиостанцияларды пайдаланудың бір кемшілігі бар: икемділік. Көптеген басқа радиолюбительдік жолақтардан айырмашылығы, онда радиолюбитель жолағындағы кез келген жиілікке қосылуға болады, "арналған" коммерциялық радиостанцияларды өзгерту оларды арналы күйде сақтайды. Сондықтан, бір рет бағдарламаланғаннан кейін, олардың жұмыс істейтін жиіліктерін қайта бағдарламалаусыз өзгерту мүмкін емес. Алайда, 33 см жолақтағы радиолюбительдік жолақта қолданылатын FM радио жабдықтарының көпшілігі 33 см жолағының шегінен тыс жиіліктер үшін бұрыннан жасалған және ішкі бағдарламаланғандықтан, кез келген физикалық өзгерістерден кейін 902–928 МГц аралығында дұрыс жұмыс істеуі үшін оларды қайта бағдарламалау қажет. Бұл GTX-ті де қамтиды.

Байланыстыру

Көптеген әуесқойлар 33 сантиметрлік жиілік жолағын ретрансляторларды байланыстыруға өте ыңғайлы деп тапты. Америка Құрама Штаттарындағы ең ірі байланыстырылған ретранслятор жүйелерінің кейбіреулері 33 сантиметрлік жиілік жолағын байланыс негізі ретінде пайдаланады.

Көбею ерекшеліктері

33 сантиметрлік жиілік диапазонында сигнал таралуы, таратушы және қабылдаушы антенналардың тікелей көрінуіне өте байланысты. Осы себепті, көптеген кең аумақты қамту жүйелері, мысалы ретрансляторлар, үлкен төбелер мен таулардың үстіне орналастырылады, олар кең аумақты шарлайды. Бұл таратушы антеннаның ағаштар мен ғимараттар сияқты жердегі кедергілерден биік болуын қамтамасыз етеді. Егер таратушы антеннаның толқын ұзындығы, орташа жер бетінен биіктігі және тиімді сәулелену қуаты бірдей болса, онда 33 сантиметрлік жиілікте таратылған сигнал, әдетте, 70 сантиметрлік жиілікте таратылған сигналға қарағанда шамамен 3/4 қашықтыққа жетеді. Оқырманға ескертеміз, қабылдағыш алдыңғы бөлігінің шу көрсеткіші және антеннаның күшеюі – жергілікті аумақта тікелей көріну сигналының таралуын анықтайтын маңызды факторлар. 33 сантиметрлік жиілік диапазоны ғимараттарды тесіп өтуге өте қолайлы, себебі толқын ұзындығы салыстырмалы түрде кішкентай және төмен жиілікті сигналдарға қарағанда терезелерден оңай өтеді. Көптеген аймақтарда 33 сантиметрлік жиілік диапазонында төмен жиілікті диапазонға қарағанда шу деңгейі өте төмен болады.