Кіріспе

Чиптік RAM — Commodore Amiga компьютерлерінің желісінде қолданылатын интеграцияланған RAM-ды атау үшін жиі қолданылатын термин. Чип RAM орталық процессор (CPU) және Amiga-ның арнайы чипсеті арасында ортақ пайдаланылады (сондықтан осылай аталды). Бұл RAM кейде, шатастыратын түрде, "графикалық RAM" деп те аталатын.

Тікелей жадқа қол жеткізу

Amiga архитектурасында тікелей жадқа қол жеткізу (DMA) контроллері Agnus (AGA модельдерінде Alice) чипіне енгізілген. CPU және чипсеттің басқа да элементтері Agnus арқылы ортақ RAM-ге қол жеткізу үшін келісімдесуі керек. Бұл арнайы чиптерге процессордан тәуелсіз бейне, аудио немесе басқа DMA операцияларын орындауға мүмкіндік береді. Ерте Amiga жүйелерінде қолданылған 68000 процессоры әдетте әр екінші жад циклында ғана жадқа қол жеткізеді, сондықтан Agnus уақытқа қатысты арнайы чиптерге қол жеткізу үшін "тақ" сағат циклын, ал CPU үшін "жұп" циклын бөлетін жүйемен жұмыс істейді: осылайша, орташа DMA талабы болғанда CPU әдетте жадқа қол жеткізуден тоқтатылмайды және үзіліссіз жұмыс істей алады. Дегенмен, кейбір чипсет DMA, мысалы, үлкен түс палитрасы бар жоғары ажыратымдылықтағы графика, Copper немесе blitter операциялары, бос циклдардың кез келгенін пайдалана алады, бұл процессордан циклдарды тиімді түрде тоқтатады. Мұндай жағдайларда CPU циклдары тек ортақ RAM-ге қол жеткізген кезде ғана тоқтатылады, бірақ жылдам (тек CPU) RAM-ға (болған жағдайда) немесе ROM-ға қол жеткізген кезде тоқтатылмайды. Алайда, бағдарламалық эмулятор UAE 8 МБ дейін Chip RAM-ның жобалық лимитімен Amiga жүйесін эмуляциялай алады.

Жедел оперативті жады

Amiga жүйелерін Fast RAM арқылы да кеңейтуге болады, ол тек процессорға ғана қолжетімді. Бұл орындалу жылдамдығын жақсартады, себебі CPU циклдары тіпті арнайы чипсет бір мезгілде Chip RAM-ға қол жеткізген кезде де тоқтап қалмайды. 32 биттік процессорлары бар жүйелерге Fast RAM қосу нұсқаулардың жылдамдығын шамамен екі есеге арттырады, өйткені 68020, '030 және '040 процессорлары бұрынғы 68000 процессорына қарағанда көбірек жад циклдарын пайдалана алады. Сандарлы қызықты, жүйеде бірнеше түрлі Fast RAM түрлері мен жылдамдықтары болуы мүмкін. Мысалы, Amiga 3000 жүйесінде 16 биттік Zorro II кеңейту RAM, 32 биттік Zorro III кеңейту RAM, 32 биттік аналық плата RAM және 32 биттік CPU картасы RAM бір уақытта (жылдамдық бойынша өсу ретімен) орналасуы мүмкін. Жүйе автоматты түрде конфигурацияланған RAM-ды басымдыққа қояды, сондықтан ең жылдам жад алдымен қолданылады. Amiga 2000B-нің алғашқы нұсқалары және Amiga 500-дің ең көп таралған "жасырын кеңейтім" конфигурациясы 512 КиБ псевдо жылдам RAM ("баяу RAM") құрамында болады, оны Agnus басқарады, бірақ Chip RAM сияқты шектеулері бар, алайда тіркелімдердің шектеулеріне байланысты оны қолдануға болмайды. 500 үшін көптеген арзан жасырын кеңейтімдер осы "басқарусыз" тұжырымдаманы 1.8 МБ-қа дейін баяу RAM-ға дейін кеңейтті (адрестеу үшін Gary адаптері қажет).