Кіріспе

Арнайы бояу схемалары – жарыс машинасының әдеттегі сыртқы түріне бір реттік немесе шектеулі уақытқа арналған өзгерістер. Олардың қолданылуы тарихи түрде NASCAR автокөлік жарыстарымен шектелген, себебі олардағы автомобильдердің беті үлкен және маусым ұзақ. Бірақ, олар шектеулі түрде IndyCar жарыстарына да енді. NASCAR-дың бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен көрсетілуі жанкүйерлер мен демеушілер арасында олардың танымалдығын арттырды. Дегенмен, кейбір демеушілер мен модельдер жасаушылар осы әдісті басқа мотоспорт түрлеріне де көшірді. Мысалы, Red Bull Racing командасы Формула-1 жарысында «Сифтің қайырымы» және «Суперменнің қайта оралуы» фильмдерін насихаттау үшін тиісті бояу схемаларын қолданды. Indy Racing League-тегі Panther Racing командасы 2005 жылы IRL жарыстарының кейбірінде әдеттегі сары түс орнына Pennzoil Platinum бояу схемасын пайдаланды.

1991 жылғы "Дейтона 500": Уинстон әскерлерді құттықтады

NASCAR-дағы арнайы бояу схемалары 1991 жылғы Daytona 500-ге дейін жетеді. Р.Ж. Рейнольдс акциясының аясында бес спонсорсыз жүргізушінің көліктеріне АҚШ Қарулы Күштерінің «Шөл даулы» операциясында қызмет ететін әртүрлі түрлеріне құрмет білдіретін бояу схемалары жабылған:

No. 7: Алан Кульвики – Армия
No. 18: Грег Сакс – Әскери-теңіз күштері
No. 24: Микки Гиббс – Әуе күштері
No. 71: Дейв Марсис – Жағалау күзеті
No. 88: Бадди Бейкер – Теңіз жаяу әскері

Дейл Эрнхардтың "Тез күміс"

1995 жылы Дейл Эрнхардт The Winston жарысына дәстүрлі қара түсті көлігінің орнына күміс түсті машинамен келгенде, балама бояу схемалары шынымен танымал болды (бұл Уинстонның күміс жылдығына арналған құрметтің белгісі болды). Көлік "Жылдам күміс" немесе "Күміс таңдау" деп аталды. Бір жыл өткен соң, Эрнхардт 1996 жылғы The Winston жарысында 1996 жылғы Атланта Олимпиадасының тақырыбындағы машинамен бұл үрдісті жалғастырды. Жарыс жанкүйерлерінің реакциясы осы бояу схемаларын жақсы қабылдады, сондықтан онжылдықтың соңына қарай, әр жарыста кем дегенде бір немесе бірнеше жүргізуші ерекше бояу схемаларымен көзге түсе бастады. Көбінесе мұндай схемалар бір апталық арнайы демеушілік келісімдермен байланысты болды, ал кейде қолданыстағы демеушілер компания ішінде басқа өнімдерді насихаттауды жөн көрді. Бір апталық келісімдерге мысал ретінде, сол жарыс күндерімен сәйкес келетін жаңа фильмдерді және басқа да бір мезгілде өтетін іс-шараларды (мысалы, Олимпиаданы) жарнамалау кіретін еді. Көбінесе бірнеше жүргізуші бір уақытта ұқсас бояу схемаларын қолданды.

Фильмнің тақырыптары

Фильмдерге арналған көліктерді пайдалану, фильмнің прокаттағы қысқа мерзімділігіне байланысты, арнайы бояу схемаларын пайдалану арқылы жарнамалауға өте ыңғайлы деп есептеледі. Көбінесе, фильмнің демеушісі болады, және фильмді жарнамалау үшін олар фильм өндірушілермен келісіп, өз көліктерін фильмнің мазмұнын көрсететіндей етіп бояйды. Кейде фильм студиясы жүргізушімен бірлесіп фильмнің тақырыбын дамытады.

Көркем машиналар

Неміс өндірушісі BMW 1975 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысынан бастау алған өнер көліктерімен бәсекелесу дәстүрін сақтайды. Дэвид Хокни, Рой Лихтенштейн, Роберт Раушенберг, Фрэнк Стелла және Энди Уорхол сияқты суретшілер осы жобаға үлес қосты. 2013 жылғы Ле-Манның 24 сағатындағы Aston Martin Racing және OAK Racing сияқты басқа командалар да ұқсас безендірулер жасады.