Кіріспе
Американдық баскетболшы Тамика Девонн Кэтчингс (21 шілде 1979 жылы туған) – американдық зейнеткер кәсіби баскетболшы. Ол өзінің 15 жылдық мансабын Әйелдер ұлттық баскетбол қауымдастығының (WNBA) «Индиана Фивер» командасы үшін өткізді. Кэтчингс WNBA чемпионатында жеңіс (2012), WNBA ең құнды ойыншы сыйлығы (2011), WNBA финалдарының ең құнды ойыншысы сыйлығы (2012), бес WNBA жылдың үздік қорғанысшысы сыйлығы (2005, 2006, 2009, 2010, 2012), төрт Олимпиада алтын медалі (2004, 2008, 2012, 2016), WNBA жылдың жаңашылы сыйлығы (2002) және Теннесси университетінің «Леди Волс» командасымен NCAA чемпионатында жеңіс (1998) жеңіп алды. Ол Олимпиада алтын медалін, NCAA чемпионатын, FIBA Әлем кубогының алтын медалін және WNBA чемпионатын жеңіп алған бар болғаны 11 әйелдің бірі. Ол сондай-ақ он WNBA All-Star командасына, 12 WNBA командасына, 12 All-Defensive командасына шақырылды және лигада сегіз рет доп ұрлау бойынша көшбасшы болды. 2011 жылы Кэтчингс жанкүйерлер дауысымен WNBA-ның барлық уақыттың үздік 15 ойыншысының бірі деп танылды, сондай-ақ 2016 жылы WNBA Top 20@20 және 2021 жылы W25 командаларына енді. Кэтчингс 2012 жылдан 2016 жылға дейін WNBA ойыншылар қауымдастығының президенті қызметін атқарды. 2020 жылы Әйелдер баскетболының Даңқ залына енгізілді.
Tamika Devonne Catchings (born July 21, 1979) is an American retired professional basketball player who played her entire 15 year career for the Indiana Fever of the Women's National Basketball Association (WNBA). Catchings has won a WNBA championship (2012), WNBA Most Valuable Player Award (2011), WNBA Finals MVP Award (2012), five WNBA Defensive Player of the Year Awards (2005, 2006, 2009, 2010, 2012), four Olympic gold medals (2004, 2008, 2012, 2016), the WNBA Rookie of the Year Award (2002), and an NCAA championship with the University of Tennessee Lady Vols (1998). She is one of only 11 women to receive an Olympic gold medal, an NCAA Championship, a FIBA World Cup gold and a WNBA Championship. She has also been selected to ten WNBA All Star teams, 12 All WNBA teams, 12 All Defensive teams and led the league in steals eight times. In 2011, Catchings was voted in by fans as one of the WNBA's Top 15 Players of All Time, and would be named to two more all time WNBA teams, the WNBA Top 20@20 in 2016 and The W25 in 2021. Catchings served as President of the WNBA Players Association from 2012 to 2016. She was inducted into the Women's Basketball Hall of Fame in 2020.
Ерте өмір және колледж мансабы
Качингс Нью-Джерси штатында дүниеге келген. Әкесі Харви Кэтчингс Segafredo Gorizia баскетбол клубы үшін кәсіби баскетбол ойнаған кезде ол Италияда бір жыл тұрды, сол кезде Коби Брайантпен дос болып қалды. Ол Адлай Э. Стивенсон және Дунканвилл орта мектептерінде ойнады, онда WBCA All American деп танылды.
WNBA мансабы
Качингс 2001 жылы «Индиана Фивер» командасының үшінші таңдауы болды. «Теннесси» университетіндегі соңғы курсында ACL жарақаты алғандықтан 2001 жылғы маусымда ойнай алмады, бірақ 2002 жылы тамаша ойын көрсетіп, WNBA жаңашыл ойыншысы атанды. Орташа есебі 18.6 ұпайды құрады және әлде қана әсер етті. Жаңа маусымында, «Миннесота Линкс» командасына қарсы өткен тұрақты маусымдық ойында, Кэтчингс сол кездегі WNBA рекордын – 9 ұрлықты қайталады (кейін Тиша Пеничейро бұл көрсеткішті жаңартты). Сол жылы «Фивер» плей-оффқа қатысты, бірінші турда 2:1 есебімен жеңілгеніне қарамастан, Кэтчингс өте табысты ойын көрсетіп, плей-оффтағы мансабында орташа есеппен 20.3 ұпай жинады. Качингстің ең жақсы маусымы 2003 жылы болды, ол орташа есеппен 19.7 ұпай жинады, бірақ «Фивер» сол жылы плей-оффқа ілікпеді. 2005 жылы Кэтчингс Әйелдер ұлттық баскетбол лигасынде 2000-шы ұпайына жетті. Осымен ол WNBA-да 2000 ұпайға ең жылдам жеткен төртінші ойыншы болды, бұл жетістікке тек төрт маусымда қол жеткізді. Ол сондай-ақ 1000 ребаундқа, 400 нәтижелі пасқа және 300 ұрлыққа ең жылдам жеткен ойыншы. 2005 жылы Кэтчингс WNBA-ның «Жылдың үздік қорғаныс ойыншысы» атанды. 2006 жылы ол «Жылдың үздік қорғаныс ойыншысы» атағын қайталады. 2009, 2010 және 2012 жылдары да «Жылдың үздік қорғаныс ойыншысы» атанды. 2006 жылы Кэтчингс 2006 жылғы WNBA All-Star ойынына қатысты және ең көп дауыс жинады, бірақ аяғының жарақаты салдарынан қатыса алмады. Бес жылдан кейін ол жанкүйерлердің дауысымен WNBA-ның 15 жылдық тарихындағы ең үздік 15 ойыншының бірі деп танылды. 2008 жылғы маусымға бірнеше ай қалғанда, «Фивер» командасы Кати Дугласпен (2013 жылға дейін командада ойнады) алмасып, Кэтчингспен бірге чемпиондыққа таласу үшін және құрамын күшейту үшін жұлдыздар жұбын құрды. Алайда, «Фивер» 2008 жылы чемпионатқа үміткер болмады, плей-оффтың бірінші турында «Детройт Шок» командасына жеңіліп қалды. 2009 жылы «Фивер» жақсы нәтижелерге қол жеткізді, Кэтчингс пен Дуглас арасындағы ынтымақтастық арқасында «Фивер» WNBA финалына жолдама алды, бұл Кэтчингстің алғашқы финалы болды. Осыған дейін Кэтчингс 2.9 ұрлықпен лигада көшбасшы болды және «Фивер» командасын 22:12 есебімен жеңіске жеткізіп, Шығыс конференциясының ең жоғары сатысына ие болды. Финалда олар «Феникс Меркури» командасымен кездесіп, 2:1 есебімен алға шықты, бірақ келесі екі ойында жеңіліп, финалда 3:2 есебімен жеңілді. 2011 жылы Кэтчингс WNBA-ның ең құнды ойыншысы атанды, орташа есебі 15.5 ұпай, 7.1 ребаунд, 3.5 нәтижелі пас және 2.0 ұрлық құрады, сонымен қатар «Фивер» командасын 21:13 есебімен жеңіске жеткізіп, Шығыс конференциясының тұрғызын бағындырды. Алайда, плей-оффта ол нашар ойын көрсетіп, плей-оффтағы мансабындағы ең төменгі көрсеткіш – 10.0 ұпай жинады. «Фивер» Шығыс конференциясының финалына жетті, онда «Атланта Дрим» командасына 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Серияның екінші ойынында Кэтчингс оң аяғына жарақат алды. Ол үшінші ойында ойнауға мүмкіндік алды, бірақ жарақаттан кейін нашар ойын көрсетті, тек 10 минут ойнап, 4 рет тамаша мүмкіндіктерді пайдалана алмады. 2012 жылы «Фивер» бастапқы құрамында өзгеріс жасады, Дуглас шағын шабуылшы, Кэтчингс күшті шабуылшы және Шавонте Зеллоус күзетші болып тұрақты маусымда ойнады. «Фивер» 22:12 есебімен Шығыс конференциясында екінші орынды иеленді. Олар сол жылы финалға қайта оралды, бұл жолы чемпионатты қорғаған «Миннесота Линкс» командасына қарсы, бірақ олар серияда «Миннесотаны» 3:1 есебімен жеңіп, WNBA титулын жеңген екінші Шығыс конференциясының командасы болды, Конференция финалында аяғына жарақат алған Кэти Дуглассыз ойнағанына қарамастан. Кэтчингс серияның соңғы ойынында 25 ұпай жинап, WNBA финалдарының ең үздік ойыншысы атанды. 2014 жылы Кэтчингс арқасы ауырғандықтан «Фивер» командасының алғашқы 17 ойынын өткізіп жіберді және 2014 жылғы WNBA All-Star ойынына дейін 6 ойынға оралды, онда ол ойнауға таңдалды. Бар жұлдыздар ойынында Кэтчингс Шығыс конференциясының бар жұлдыздар командасына ойын жеңімпазы болып, қосымша уақытқа 6 секунд қалғанда 125:124 есебімен ұтып алды. Кейінірек маусымда «Фивер» 16:18 есебімен шығыста екінші орынды иеленді. 2014 жылдың 23 тамызында Кэтчингс Шығыс конференциясының жартылай финалының үшінші ойынында «Вашингтон Мистикс» командасына қарсы үш ұпайлық далалық гол соғып, Лиза Леслидің 908 плей-офф ұпайларын басып өткеннен кейін, WNBA плей-оффтың барлық уақытындағы үздік ұпайшысы болды. Ол ойынды 22 ұпаймен, 10 ребаундпен және 7 ұрлықпен аяқтады, сонымен қатар Лиза Леслиден WNBA карьерасының плей-офф ребаундтарының көпшілігі (471) асып түсті. Кейін «Фивер» Конференция финалына дейін барады және 2014 жылғы WNBA финалына дейін бір жеңіске жетті, бірақ «Чикаго Скай» командасынан 2:1 есебімен жеңілді. 2014 жылдың қазан айында телеарнадағы сұхбатта Кэтчингс 2016 жылғы Жазғы Олимпиададан кейін қанағаттанатынын айтты. Ол былай деді:
«Мен 2016 жылы қанағаттанамын, Құдай қаласа, денеме күш жетсе. Ойыншы ретінде кетсем де, ойыннан толығымен бас тартпаймын, үміттенемін. Мен осы мүмкіндік үшін өте ризамын және ұзақ жылдар бойы жақсы көрген ойынымды ойнағаным үшін бақыттымын. Құдай маған керемет ойын мансабын сыйлады, енді баскетбол алаңының сыртында мен үшін не бар екенін бастау уақыты келді». 2015 жылғы маусымда Кэтчингс мансабында 10-шы рет WNBA All-Star ойыншысы болып таңдалды, орташа есебі 13.1 ұпай құрады, Тина Томпсоннан көптеген All-Star ойындарына қатысты. Жаңа All-Star серіктесі Марисса Коулманмен бірге алдыңғы қатарда ойнаған «Фивер» командасы Шығыс конференциясында үшінші орынды иеленді және үш жылдан кейін финалға қайта оралды, «Миннесота Линкс» командасымен қайта кездесті, бірақ бұл жолы «Миннесота» серияны 3:2 есебімен жеңді. 2016 жылғы маусымда Кэтчингс «Миннесота Линкс» командасына қарсы тұрақты маусымдық ойында жеңіліп, 3308-ші ребаундын жинады, WNBA-ның тұрақты маусымдық ребаундтары бойынша барлық уақыттағы көшбасшысы болды, сонымен қатар Лиза Леслиден асып түсті. WNBA-ның барлық уақыттағы ең көп ребаунд жасаған ойыншысы болғаннан бұрын, Кэтчингс мамыр айында WNBA тарихында 7000 ұпай және 3000 ребаунд жинаған екінші ойыншы болды. Кэтчингстің соңғы WNBA ойыны 2016 жылдың 21 қыркүйегінде «Феникс Меркури» командасына қарсы плей-оффтың бірінші турындағы ойында жеңіліспен аяқталды, WNBA-ның жаңа плей-офф форматының күшіне енгендіктен, бірінші және екінші раундтарда дәстүрлі үздік үш ойыннан тұратын серияның орнына тек бір ойыннан тұратын формат қолданылды. Сонымен қатар, командалардың орналасуы конференциялық емес, жалпы лигалық көрсеткіштерге негізделген, ал ең жақсы екі команда жартылай финалға (WNBA финалына дейінгі соңғы раунд) тікелей жолдама алды, ал үшінші және төртінші командалар екінші раундқа жолдама алды. Кэтчингс 30 минутта 13 ұпай жинап, 10 ребаунд жасады. Қанағаттану кезінде Кэтчингс барлық уақыттағы плей-офф ұпайлары бойынша бірінші орында, барлық уақыттағы плей-офф ребаундтары бойынша бірінші орында, барлық уақыттағы тұрақты маусымдық ребаундтары бойынша екінші орында, барлық уақыттағы тұрақты маусымдық ұпайлары бойынша екінші орында, барлық уақыттағы ұрлықтар бойынша бірінші орында және ойын басындағы ұрлықтардың орташа көрсеткіші бойынша бірінші орында тұрды. Ол сондай-ақ WNBA-дағы 12 қатарымен плей-оффқа қатысқан рекордты иеленді. Кэтчингс сондай-ақ 3 WNBA финалына қатысты. Ол сондай-ақ 2016 жылы WNBA-ның 20 жылдығына арналған «WNBA Top 20@20» тізіміне, лиганың ең үздік 20 ойыншысының тізіміне және 2021 жылы лиганың 25 жылдығына арналған «The W25» тізіміне енді.
АҚШ баскетбол
Качингс АҚШ-тың баскетболдан әйелдердің жасөспірімдер құрамасына (қазір U18 командасы деп аталады) шақырылды. Команда 1996 жылдың тамыз айының соңы мен қыркүйек айының басында Мексиканың Четумал қаласында өткен үшінші жасөспірімдер әлем чемпионатында бақ сынасты. АҚШ командасы алғашқы ойындарын оңай жеңіп алды, бірақ Бразилия командасына төрт ұпаймен есе жіберіп, турнирде күміс жүлдегер атанды. 2016 жылғы жазғы Олимпиадада Качингс АҚШ құрамасы сапында ойнап, Испанияны 101–72 есебімен ұтып, төртінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алды.
Шетелдегі мансабы
Кейчингс өзінің алғашқы жылын WNBA маусымы аяқталған соң 2003 жылы шетелде өткізді, ол Оңтүстік Кореяда Asan Woori Bank Wibee үшін ойнады. 2005-06 маусым аралығында Качингс Ресей лигасындағы "Спартак" клубында өнер көрсетті. Кейчинг 2006 және 2007 жылдары Оңтүстік Кореяда Chuncheon Woori Bank Hansae клубында тағы да ойнады. 2008-09 маусым аралығында Качингс Польшада "Lotos VBW Clima Gdynia" клубында ойнады және 2009-2011 жылдары "Галатасарай" клубында екі маусым қатарынан Түркия лигасында өнер көрсетті. Качингстің "Галатасарай" құрамындағы алғашқы маусымында ол "Индиана Фивер" командаласы Кэти Дугласпен бірге ойнады.
Көкбұлдан кейінгі өмір
2017 жылдың қаңтар айында Кэтчингс SEC Network арнасында әйелдер баскетбол ойындарының ойын сарапшысы болады деп хабарланды. 2017 жылдың ақпан айында Кэтчингс Индианаполистің солтүстік бөлігінде орналасқан, ол Индиана Фивер үшін ойнаған кезде жиі баратын "Tea's Me Cafe" шай дүкенін бұрынғы иелерінен сатып алды. 2023 жылға дейін дүкен үш филиалға дейін кеңейді және дүкен ішіндегі сатылымдар артты. 2017 жылдың сәуір айында Кэтчингс Pacers Sports & Entertainment компаниясында Ойыншылар бағдарламалары және франшиза дамуының директоры болып тағайындалды. Кэтчингс "Американдық ниндзя жауынгерінің" 11-ші маусымының Балтимор іріктеу кезеңіне қатысты. Эпизод 2019 жылдың 1 шілдесінде NBC телеарнасында көрсетілді. Бұрын Кэтчингс баскетбол операцияларының вице-президенті және Индиана Фивер командасының бас менеджері қызметін атқарған.
Қайырымдылық және белсенділік
2004 жылы Кэтчингс "Catch the Stars Foundation" қайырымдылық қорына негіз салды, ол баскетбол лагерьлерін, фитнес-клиникаларын, жетекшілік пен сауат ашу бағдарламаларын артықшылықтары шектеулі балаларға спорт пен оқуда сәтті болуларына көмектеседі. Кэтчингс "Black Lives Matter" қозғалысын қолдайды және полицияның қатыгездігі мен қару қолдану арқылы жасалатын зорлық-зомбылыққа қарсы тұрады. Рио-де-Жанейро Олимпиадасы алдында ол және NBA ойыншысы Кармело Энтони Лос-Анджелесте полиция қызметкерлері жасаған зорлық-зомбылық мәселесін талқылау үшін өткен қалалық кеңеске қатысты. Олар командаластарымен бірге адам құқықтарының бұзылуына наразылық ретінде ұлттық әнұран орындалғанда тізе бүкті. Тағы бір ойында ол және оның командаластары, екі басқа команданың ойыншыларымен бірге полицияның зорлық-зомбылығына қатысты "#BlackLivesMatter" және "#Dallas5" деп жазылған жеңіл киімдерін кигендері үшін әр ойыншыға 500 доллар, ал командаға 5000 доллар айыппұл салынды.
Жеке өмір
Кэтчингс – бұрынғы НБА ойыншысы Харви Кэтчингстің қызы. Оның әпкесі Таужа да Стивенсон және Иллинойс университетінде баскетбол ойнады, WNBA-ға дайындалды және қазір Швецияда ойнайды. Тамиканың туысы Бобби Иллинойс штатының шығыс университетінің баскетбол командасының бастапқы шабуылшысы. Тамика Теннесси университетінде Спорттық менеджмент мамандығын оқыған. Кэтчингс 1995 жылы екінші курста бас бапкер Фрэнк Маттуччи басшылығымен Стивенсон орта мектебінің Иллинойс штатының IHSA Div. AA штаттық чемпионатына жол ашуға көмектесті, содан кейін Техасқа көшті. Олар 2014 жылдың шілдесінде ортақ дос арқылы танысты. Тамика сонымен қатар христиан дінін ұстанады. Ол бір сұхбатта өзінің сенімі туралы былай деді: "Құдай әрі қарай менің құтқарушым. Ол менің өмірімдегі жақсы да, жаман күндерде де бірге жүретін, мақсатымды еске түсіріп, алға жылдамдатуға көмектесетін күш. Ол мені қорғайды, жақсы жағдаймен қамтамасыз етеді, дұрыс жолға салып, жетекшілік етеді". Ол 2023 жылы Delta Sigma Theta әйелдер қауымының құрметті мүшесі атанды.