Кіріспе
Оңтүстік Корея бизнес-жүргізушісі және жазба продюсері (1952 жылы туған)
Ли Су Ман (hangul=이수만, 18 маусым 1952 жылы туған) – Оңтүстік Корея бизнес-жүргізушісі және жазба продюсері, ол Сеулде орналасқан көпұлтты Оңтүстік Корея ойын-сауық компаниясы SM Entertainment-тің негізін қалаушы ретінде ең жақсы танылады. Ол сондай-ақ Корея толқынының алғашқыларын жасаушылардың бірі ретінде "мәдениет президенті" деп аталды. Ли 1971 жылы Сеул ұлттық университетінде оқып жүрген кезінде әнші ретінде өнер сахнасына шықты. 1989 жылы SM Entertainment компаниясын құрды, ол осы уақыттан бері елдегі ең ірі ойын-сауық компанияларының біріне айналды.
1952-1980: алғашқы жылдары және әншілік мансабы
Ли 1952 жылы 18 маусымда Оңтүстік Кореяның Чонжу қаласында дүниеге келді. 1971 және 1979 жылдар аралығында Сеул ұлттық университетінде оқыды. Ли 1972 жылы "Апрель және мамыр" (사월과 오월, немесе 4월과 5월) тобының мүшесі ретінде дебют жасады (ол 1971 жылы топқа қосылған), бірақ кейін денсаулығына байланысты топтан шығып кетті. Ол 1975 жылы корейлік эстрада жұлдыздары арасында болған есірткі дауына қатыспаған аз адамдардың бірі болғаны және Сеул ұлттық университетіндегі жоғары білімімен "жақсы жігіт" имиджіне қол жеткізді. Ол 1978 жылы жарық көрген "행복 (Бақыт)" және 1976 жылы шыққан "한송이 꿈 (Бір гүлдей арман)" сияқты хит әндерімен танылды. 1977 жылы ол корейлік инди-топтың құрамында болды. Музыкалық мансабымен қатар, университетте оқып жүрген кезінде радио диджейі және тележүргізуші болып жұмыс істеді. 1980 жылы "이수만과 365일" (Ли Су Ман және 365 күн) тобын құрды. Дегенмен, Чун Ду Хван үкіметінің бұқаралық ақпарат құралдарына цензуралық саясаты оны корей музыка индустриясында мансап жасаудан алды.
1980-1985 жылдар: АҚШ-тағы зерттеулер
1980 жылдардың басында Ли ойын-сауық әлемін тастап, компьютерлік инженерия саласында мансап құруға шешім қабылдады. Ол Калифорнияның Нортридж мемлекеттік университетінде магистратурада оқу үшін шетелге кетті, онда Майкл Джексон сияқты "MTV буынының супержұлдыздарының" қалыптасуына куә болды. 1995 жылы компания SM Entertainment деп қайта аталды. 1997 жылы ол Like Planning музыкалық өндіріс компаниясын құрды. 2010 жылдың ақпан айында Ли SM директорлар кеңесінің құрамынан кетті, бірақ компанияның "басқару және артистерді дамыту" бөлімдеріндегі рөлін сақтап қалды. Ол өзінің Like Planning өндіріс компаниясы арқылы SM-ге әсерін жалғастырды, музыка өндірісіне қатысқаны үшін олардың кірісінің 6 пайызын консультациялық төлем ретінде алды, сонымен қатар компанияның басқару құқығын бақылады. 2015 жылдың мамырында Culture Technology Group Asia музыкалық баспа компаниясын және 2019 жылдың ақпанында LeePollux дрондар компаниясын құрды. 2019 жылы SM-нің үшінші ірі акционері KB Asset Management компанияға Like Planning компаниясы SM-нің операциялық табысының 46 пайызын алып отырғанына шағымданып ашық хат жолдады. Олар Like Planning пен SM-нің бірігуін талап етті, бірақ компания одан бас тартты. Ол Оңтүстік Кореялық Loona қыздар тобының 2020 жылғы EP [#] альбомында жұмыс істеді, бұл оның SM Entertainment компаниясынан тыс жасаған алғашқы жобасы болды.
2022 қазіргі уақыт: SM Entertainment-тен кету
2022 жылдың қазанында SM компаниясы жыл соңына дейін Lee’s Like Planning компаниясымен өндірістік келісімшартты тоқтатуды жариялады. 2023 жылдың 3 ақпанында SM компаниясы Лидің көмегінсіз компанияны қайта құрылымдайтынын, оның бас продюсерінің орнын басу үшін көп өндіріс орталығы жүйесін енгізетінін мәлімдеді. Kakao Entertainment SM компаниясының 9,05% үлесін сатып алып, екінші ірі акционер атанды және өз жоспарларын қаржыландыру үшін SM компаниясымен бизнес келісімге қол қойды. Ли бұған наразылық білдіріп, жаңа акциялар мен айырбасталатын облигациялар шығаруға қарсы сотқа шағымданып, сот шешімімен қолдау тапты. Ол SM компаниясындағы үлесін Hybe Corporation компаниясына сатты, осылайша оларды ең ірі акционерге айналдырды. Hybe компаниясы Лидің қолдауымен компанияны сатып алу ниетін жариялады. Бұл SM компаниясының басқару құқықтары үшін күреске алып келді, онда Ли мен Hybe компаниясы SM басшылары мен Kakao компаниясына қарсы шықты. SM компаниясының бас директоры және Лидің немере інісі Ли Сун Су YouTube-қа видео жүктеді, онда Лиге қатысты бірқатар айыптаулар таратты. Видеода Лидің 2019 жылы Гонконгта CT Planning Limited компаниясын құрып, салықтан қашу мақсатында, осы компания арқылы әртістердің шетелдегі қызметінен түскен табыстың 6% көлемін алып отырғаны айтылды. Компания SM компаниясының активтерін пайдалана отырып құрылған, бірақ толығымен Лиге тиесілі болды және Like Planning компаниясының шетелдегі баламасы еді. Сондай-ақ, Лидің әртістерді компаниядағы маңыздылығын жариялауға мәжбүрлеуге тырысқаны және өзінің бизнес мүдделерін ілгерілету үшін әндерге экологиялық тақырыптарды енгізуге ұмтылғаны хабарланды. Ұлттық салық қызметі салықтан қашу туралы мәлімдемелерді тергеуді жоспарлап отыр. Hybe компаниясы қаржылық мүмкіндіктері шектеулі болғандықтан, сатып алу шайқасынан бас тартты, бұл Kakao компаниясына ең ірі акционер болуға және басқару құқығын алуға мүмкіндік берді. Ли «болашаққа қадам басып жатырмын» деген мәлімдеме жасады. SM компаниясынан кеткеннен кейін Ли «мәдениет пен технологияның үйлесіміне» бағытталған Blooming Grace атты компания құрды. Ол Қытайдың EHang автономды әуе көлігі компаниясының бір бөлігін сатып алды. Ли – танымал SM тобы Girls’ Generation мүшесі Саннидің әкесінің ағасы.
Қайырымдылық
2014 жылы Ли Севоль қайығының апат құрбандарына көмек көрсету үшін Корея Қызыл Крестіне миллион доллар сыйлады. Ол Global Citizen қайырымдылық концерті Global Goal Live: The Possible Dream-нің Азиядағы өнер көрсетуін ұйымдастырды. 2022 жылдың 8 наурызында ол Ұлжин, Гёнбук облысында басталған және Самчек, Канвонға тараған ауқымды өрттен зардап шеккендерге көмектесу үшін «Үміт көпірі» апаттан зардап шеккендерге көмек қорына миллион доллар сыйлады.
Құқық бұзушылық туралы іс және айыптау
2002 жылы Корея Республикасының Жоғарғы прокуратурасы 1999 жылдың тамызында Лидің ондаған миллиард теңгелік заңсыз нарықтық табысқа ие болғанына дәлелдер тапты. Ол KOSDAQ биржасында SM Entertainment акцияларын тіркеу кезінде капиталды ұлғайту арқылы 1,1 миллиард теңгелік акциялар сатып алды. Корея Республикасының Жоғарғы прокуратурасы сонымен қатар Лиге телеарналардағы продюсерлерге лобби жасағаны және жеке кеңсесінде, сейфтерінде үлкен сомада ақша сақтағаны туралы жағдайлық айғақтар бойынша тергеу жүргізді. Ли 2002 жылдың маусымынан бастап шетелде болып, қудалаудан қашуға тырысты және сол жылдың 2 тамызында Лос-Анджелестегі гольф алаңында табылған. Лидің паспорты жойылды және ол Интерполмен іздеуге алынды. Ли 2003 жылдың 22 мамырында тергеу үшін Кореяға қайтып келді. 7 қазанда қамауға алуға санкция берілді, ал Ли 8 қазанда қамауға алынды. 14 қазанда 30 миллион вон төлегеннен кейін Лиге кепілдік берілді. 19 қазанда Лиге қамаусыз қылмыстық іс қозғалды. 2004 жылдың қыркүйегінде Корея Жоғарғы соты Лиді екі жылға бас бостандығынан айырып, үш жылға шартты түрде босату жазасын берді. Ли 2007 жылы Ро Му Хённың президенттік қызметінің төртінші жылдығына орай арнайы кешіріммен босатылды.
Құл келісім-шарты
2009 жылы TVXQ тобының үш мүшесі Лиге тиесілі SM Entertainment басқарушы агенттігін сотқа берді, агенттіктің 13 жылдық шарты (көбінесе "құлдық шарт" деп аталады) тым ұзақ, тым шектеулі екенін және олардың жетістігінен түскен пайданың денінен айырғанын мәлімдеді. Келесі жылы, 2010 жылы Оңтүстік Кореяның Әділ Сауда Комиссиясы (KFTC) ойын-сауық шарттарын жеті жылмен шектейтін қағида енгізді.
Басқа да даулар
2015 жылы Ли Су Ман шетелдік валюта ережелерін бұзды деген күдік туды, себебі ол шетелдік валюта туралы заңға сәйкес Лос-Анджелесте сатып алған жылжымайтын мүлік туралы хабарламаған. Оның компаниясы бұл олардың американдық еншілес компаниясы жасаған "қателік" екенін мәлімдеді. 2021 жылы ол "Панама құжаттарында" аталған тұлғалардың тізіміне енді. Ол 280 құжаттың ішінде 399 рет есімдері кездесті, Гонконгтағы сегіз фирмамен байланысты болды, олардың бесеуі қаражат көзін жасыру үшін номиналдық қызметтерді пайдаланды. SM Entertainment бұл айыптауларды жоққа шығарып, фирмалар оның әкесінің қаржысымен құрылғанын айтты. Ли және SM компаниясы Ұлттық салық қызметімен қаржылық ақпаратты жасырды және корпоративтік операцияларда компания ақшасын заңсыз шығарды деген күдікпен тергелді. Нәтижесінде SM компаниясына 20,2 миллиард вон төлеуге міндеттелді.
Марапаттар
Сыйлық беру рәсімінің атауы, ұсынылған жылы, сыйлық санаты, сыйлыққа үміткер(лер) және сыйлық беру рәсімінің нәтижесі Сыйлық беру жылы Санаты Үміткер / жұмыс Нәтижесі Сілтеме (Reference(s)) Академиялық конференция Бизнес тарапынан жарияланған қоғам Шағын, бірақ күшті бизнес кәсіпкері Ли Су Ман Gaon Chart Music Awards 2012 K-Pop үлесі үшін сыйлық 2021 K-Pop үлесі үшін сыйлық Golden Disc Awards 2008 Жылдың жазба продюсері Korea China Management Awards 2018 CEO сыйлығы Korea Creative Content Agency 2005 Көңіл көтеру және өнерді дамыту сыйлығы Korea Economic Daily 2020 Dasan Business сыйлығы Korea Music Copyright Awards 2011 Жылдың үздік жазба продюсері Kotler Awards 2017 Жылдың үздік маркетологы MBC Drama Awards 1987 Радио үздік сыйлығы MBC Music Festival 1976 Жылдың 10 үздік жаңа жігіті 1977 Жылдың 10 үздік әртісі SBS Gayo Daejeon 1997 Жылдың үздік жоспарлаушысы 1998 Жылдың үздік жоспарлаушысы 2004 Жылдың продюсері Seoul Cultural Arts Awards 2011 Жылдың үздік поп музыка продюсері Seoul Music Awards 1977 Жылдың үздік жазба продюсері 1997 Жылдың үздік жоспарлаушысы сыйлығы South East Music Chart Awards 2005 Шетелдегі үздік продюсер сыйлығы Top Chinese Music The Annual Festival 2016 Азияның үздік продюсері сыйлығы
Мемлекеттік және мәдени марапаттар
+Елдің немесе ұйымның атауы, берілген жыл және құрмет атағы Елдің немесе ұйымның атауы Жыл Құрмет атауы Сілтеме (Reference(s))Asia Society2016Asia Game Changer AwardChâteau Mouton Rothschild2009Commanderie de BontempsХалықаралық бизнес қоғамы2007Global Frontier Award2007Global CEO Award Жеңімпаз компанияның жағдайды ұсынуы және марапаттауларыКорея қоғамы Мерейтойлық гала2007Dinner Culture AwardProud Korean Awards2011National Prestige AwardSeoul International Forum2016Yeongsan Diplomat AwardОңтүстік Корея2000Жақсылық жасаған өнер адамы – Премьер-Министрдің мақтау қағазы2002Музыка саласындағы корей мәдениетін экспорттау сыйлығы2003Музыка саласындағы корей мәдениетін экспорттау сыйлығы2011Еңван мәдени еңбек ордені (2-дәреже)АҚШ2005Лос-Анджелес қаласының құрметті елшісінің мақтау қағазы
Тізбелер
Баспаның атауы, тізімге енген жылы, тізімнің атауы және орналасуы Баспаның атауы Жыл Тізімнің атауы Орналасуы Сілтеме (Reference(s)) Billboard 2020 Impact List E Daily 2016 Жылдың мәдени көшбасшылары Herald Business 2011 Халық мәдениетінің ықпалды көшбасшысы Insight Korea 2018 Колледж студенттерінің пікірінше, ең жақсы бас директор Ұлттық экономикалық дамуға үлес қосып жүрген басшылар Ең жақсы басшылық қасиеттерін көрсеткен басшылар Money Today StarNews 2007 Көңіл көтеру бизнесіндегі мәдени индустрияның белсенді тұлғасы Sisa Journal 2005 Көңіл көтеру индустриясын дамытқан ең ықпалды тұлға Sound 2011 Корея поп-музыкасының 100 ықпалды тұлғасы Variety 2017 Variety500 2018 Халықаралық музыка көшбасшысы 2019 Variety500 2020