Кіріспе
Тамастсликт мәдени институты – мұражай және ғылыми-зерттеу институты, Орегон штатының шығысындағы Пендлтон қаласының жанындағы Уматилла үнді резервациясында орналасқан. Бұл Орегон жолындағы жалғыз американдық үнді мұражайы. Институт Cayuse, Umatilla және Walla Walla тайпаларының мәдениетіне арналған. Мұражайдың негізгі тұрақты көрмесі үш тайпаның мәдениетінің және резервацияның өзінің тарихын көрсетеді. Мұражайда сонымен қатар, тайпаларға байланысты американдық үнді өнерінің, қолөнердің, тарихтың және фольклордың түрлі уақытша көрмелері үшін арналған екінші зал бар.
Тарих
1993 жылы кеңінен тойланған Орегон жолының сексен жылдығы Уматилла үнді резервациясының Біріккен тайпалары үшін болашаққа қатысты көзқарастарын ұсыну және өткенді түсіндіру үшін платформа болды. Тамастсликт мәдени институтының бастапқы жобасында 13 миллион долларлық Орегон жолының түсіндіру орталығы егжей-тегжейлі сипатталған, ол Орегон жолының тарихын үндістердің көзқарасынан баяндайды және экономикалық және мәдени серпіліс болады деп күтілген. Тайпалар түсіндіру орталығы жергілікті инвестицияларды арттырып, 800-ден астам толық жұмыс орнын құрады деп есептеді. Бастапқы қаржыландыру стратегиясына федералдық қаражат, жергілікті қайырымдылық, гранттар, видеопокерден түскен табыс және түсіндіру орталығын салу үшін АҚШ Орман қызметінен ағаш беру міндеттемесі кірді. Шешім қабылданғаннан кейін Орегон заң шығарушы органы лотерея қорынан кемінде 666 000 доллар бөлді. 1993 жылдың 12 тамызында Орегон жолының сексен жылдығына арналған керуен Уматилла үнді резервациясының шығыс шекарасында атты үндістер тоқтатты. Минторнның символдық наразылығы Манифест тағдырының басқаша көзқарасын ұсыну үшін жалпыұлттық қолдауға шақыруды және Орегон жолы мен оның тайпалық өмір салтына тигізген әсері туралы бөлімді қосуды талап етті. 1994 жылдың мамыр айында өкіл Боб Смит түсіндіру орталығын қолдады және Ішкі істер жөніндегі палатаның Ассигнациялар кіші комитеті алдында Уматилла үнді резервациясындағы Орегон жолының түсіндіру орталығы үшін 2 миллион доллар сұранысын қолдады. Қоғамдық қолдау күшінде болды және 1994 жылдың 14 қыркүйегінде «Шығыс Орегондық» газеті Тамусталик мәдени институтының толық беттік сипаттамасын, эскиздер мен үлестесу туралы ақпаратты жариялады. Сол айда Үндістер істері бюросы 6,5 миллион долларлық несие кепілдігін берді, бұл тайпаларға құрылыс жұмыстарын бастау үшін қажетті қаржылық қолдауды қамтамасыз етті. 1995 жылдың 9 маусымында Тамусталик мәдени институтының негізі салынды, онда 300-ден астам адам қатысты. Біріккен Уматилла журналының хабарлауынша, салтанатты шараны тайпаның ақсақалдары мен тайпаның Head Start мектепке дейінгі бағдарламасының оқушылары өткізді. Ұлдарға арнайы барабандар жасалды, оларды Джей Минторн әнмен жетектеді. Қыздар осы оқиғаға арналған шағын тамыр қазу құралдарымен жерді қазды. Құрылыс алаңын кейіннен Орегон Ұлттық гвардиясы дайындады. Он жылдық жоспарлаудан кейін 24 шілдеде тайпалық қауым үшін арнайы ашылу салтанаты өтті, содан кейін 31 шілдеде есіктер жұртшылыққа ашылғанға дейін жаңа нысанды зерттеуге бір апта берілді. Ашылғаннан кейін алғашқы үш апта ішінде шамамен 4000 адам Тамастсликт мәдени институтын аралады. Тамасклик – бұл «ауысу» дегенді білдіретін етістік, мысалы, жыл мезгілдерінің немесе жылдардың ауысуы. Ағылшын тілінде «Tamástslik» деп жазылады, ал соңына «t» әрпі қосылса, сөз етістіктен есімге айналады. Тіл біліміндегі доктор Ноэль Руд атаудың орфографиялық түзетуін жасады. Соңғы нәтиже – Tamástslikt (Tuh must slickt) атауы, ол «өзіміздің тарихымызды түсіндіру» дегенді білдіреді.
Minthorn’s symbolic protest called for “nation wide support” in presenting “a different perspective of Manifest Destiny.” and include a section on the Oregon Trail “and its impacts on the tribal way of life.”
In May 1994, Representative Bob Smith endorsed the interpretive center, and testified before the House Appropriations Subcommittee on Interior “in support of a $2 million request for the Oregon Trail Interpretive Center on the Umatilla Indian Reservation.” Community support efforts continued, and on September 14, 1994, the East Oregonian printed a full page description of the Tamustalik Cultural Institute, which included sketches and contribution information. The same month, a “$6.5 million loan guarantee by the Bureau of Indian Affairs” provided the financial backing the Tribes needed to move forward on construction. On June 9, 1995, a ground breaking ceremony was held for the Tamustalik Cultural Institute, which was attended by over 300 people. As reported by the Confederated Umatilla Journal, the ceremony “was performed by Tribal elders and students from the Tribes’ Head Start Preschool Program. Special drums were made for the boys, who were led in a song by Jay Minthorn. The girls broke ground with miniature root diggers, made especially for the occasion.” The building site was later prepared by the Oregon National Guard. After ten years of planning, a “special opening ceremony was held July 24 for the tribal community, which then had a week to explore its new facility before the doors opened to the public July 31.” Within the first three weeks of opening, approximately 4,000 people visited the Tamástslikt Cultural Institute. Tamásclik, a verb, means to “turn over,” as in the turning of the seasons, or years. The English spelling is Tamástslik, and the addition of a ‘t’ to the end changes the word from a verb to a name. Linguist Dr. Noel Rude made an orthographic correction to the name. The final product was the name Tamástslikt (Tuh must slickt), which means “interpreting our own story.”
Мекемелер
Тамастсликт мәдени институты – 45 000 шаршы футтан тұратын, "жергілікті тас пен ағаштан" салынған ғимарат. Институттың 15 000 шаршы футы тұрақты және уақытша көрмелерге арналған алаңды құрайды. Ғимаратта мұрағат сақтау бөлмелері, зерттеу кітапханасы, мұражай дүкені, "Туыстық" кафесі және арнайы жиналыс алаңдары да бар. Койота театры "Спиляй, сиқырлы койот" гидінің жетекшілігімен қысқа галереялық таныстыруды көрсетеді. Селило вестибюлі.
Жинақтар
2003 жылы Тамастсликт мәдениет институтының "жинағында 2500-ден астам артефакт" болды, олар бірнеше сақтау орындарында және Ғылыми-зерттеу кітапханасында сақталады. 2011 жылы Тамастсликт мәдениет институты "жинаққа бес артефакт пен 220 кітап қосты" және "Орегон университетінің арнайы жинақтарынан доктор Теодор Стерннің мұрағаттық материалдарын ұзақ мерзімге қарызға алды". Жинақтарға тоқыма себеттер, тас құралдар, мерекелік киім-кешек, шыны тақталар, аудио және бейне жазбалар, жергілікті және тайпалық газеттер, тайпа мүшелерінің шежірелік және қайтыс туралы жазбалары, құжаттар, кітаптар, тарихи және қазіргі заманғы фотосуреттер, сондай-ақ қауымдастық мүшелерінің заманауи өнер туындылары мен әшекей бұйымдары кіреді.
Тұрақты экспонаттар
Тамастсликт мәдени институты үш өзара байланысты тұрақты көрме ұсынады: «Біз болдық», «Біз бармыз» және «Біз болашақпыз». Койота театрында таныстырылған жетекші, Спиляй, әр көрмеде кездеседі және тарихи оқиғаны дамытады. «Біз болдық» көрмесінде «Маусымдық айналым» ежелгі заманғы артефакттарды көрсетеді. Сонымен қатар, қысқы үй, дәстүрлі әшекейлер, өнер туындылары және тайпа тілінде 1855 жылғы Уалла-Уалла шарттық кеңесінің қайта жаңартылған үлгісі қойылған.
Арнайы іс-шаралар
Тамастсликт мәдени институты маусымдық түрде балалар күндізгі лагерьлерін, қолөнер сабақтарын, Қоғамдық академияны, балалар пау-аудары мен басқа да арнайы іс-шараларды ұйымдастырады. Тамастсликт сондай-ақ, мұражай саласынан бастап тұрақтылық және экономикаға дейінгі тақырыптарды қамтитын қонақ лекцияларды жиі өткізеді.
Қорғау және тұрақтылық
Тамастсликт мәдениет институты табиғатты қорғау жұмыстарына қатысады және тұрақтылыққа ұмтылады. 2011 жылдың басында "Kinship Café" стирофомды қолданудан бас тартып, биологиялық ыдыстарды пайдалануға міндеттенді. Тамастсликт мәдениет институты Джон Элкингтон ұсынған "адамдар, планета және пайда" қағидасына немесе үштік нәтижеге сәйкес жұмыс істейді. Сондай-ақ, институт Уматилла үнді резервациясының конфедеративтік тайпаларының жел саясатын қолдайды – бұл саясат жел электр станцияларына қарсы, бірақ жел энергиясын қолдайды. Уматилла үнді резервациясының конфедеративтік тайпаларының 2011 жылдың соңындағы тіркелген мүшелерінің саны 2,860 болды.
Ұлттық парк қызметі
Тамастсликт мәдени институты Уитмен миссиясы ұлттық тарихи орны, Нез Перс ұлттық тарихи паркі және Үлкен тесік ұлттық шайқас алаңы үшін жаңа фильмдер жобалары бойынша Ұлттық парктер қызметімен және олардың мердігерлерімен бірлесіп жұмыс істеді. Институт 2011 жылы 300 000 карта шығарды.
Өзара серіктестік
2005 жылы Тамастсликт мәдени институты Орегон тарихи қоғамымен және Вашингтон штатының тарихи қоғамымен өзара мүшелік туралы келісімдер жасады, бұл келісімдер тиісті ұйымдардың кез келген мүшесіне олардың музейлеріне тегін кіру мүмкіндігін береді. Бұл келісім Льюис пен Кларк саяхатының екі жүз жылдығы мен Уолла-Валла шарты кеңесінің бір жарым ғасырлық мерекесіне арналған. Музейлер бұрын 2001 жылы Дейл Чихули көрмесін дамыту үшін ынтымақтастық жасаған және артефакттарды алмасып алған.