Кіріспе

1990 жылғы алғашқы есептен бері, ғылыми түсініктердің артуына байланысты, Еуропалық ортағасырлық жылы кезең мен Кіші мұз дәуірінің сипаттамасы IPCC есептерінде өзгерді. Еуропалық ортағасырлық жылы кезең (MWP) және Кіші мұз дәуірі (LIA) – соңғы мың жылдағы ең белгілі температуралық өзгерістер. Барлық келесі есептердегі «хоккей таяқшасы» графигін сынағандар, IPCC-тің үшінші бағалау есебінде МЖК және КМД туралы мәліметтер жасырылғанын айтты, бірақ бұл құбылыс туралы әрбір есепте талқыланды.

1990 жылғы есеп (FAR)

1980-ші жылдары жаһандық жылынуға қызығушылықтың артуымен бірге, бұрынғы температуралық жазбаларға және өткен кезде қазіргіге қарағанда ауа райы жылырақ немесе суық болған-дыр деген сұраққа қайта қызығушылық туды. Алайда, сол кезде қолда бар жазбалар өте аз болды. "Бақыланған климаттың өзгеруі мен ауытқулары" деген 7-тарауда, 199-беттегі "Executive Summary" палеоклиматтық деректер жер беті температурасының "5000-6000 жыл бұрынғы Голоцен Оптимумы, шамамен 1000 жылға жуық Ортағасырлық Жылы Кезең (бұл жаһандық болмауы мүмкін) және 19-шы ғасырдың ортасы мен соңында ғана аяқталған Кішкентай Мұз Дәуірі сияқты ауытқуларын көрсетті. Палеоклиматтық деректер көбінесе сирек кездесетін болғандықтан, егжей-тегжейлі мәліметтер көбінесе белгісіз болады". 1990 жылғы есепте "көрсетілген барлық ауытқулар шынымен жаһандық болды ма, жоқ па, бұл әлі анық емес. Дегенмен, гидрологиялық жағдайлардың үлкен аймақтық өзгерістері болды, әсіресе тропиктерде. 12 000-4 000 жыл бұрын Сахарадағы жағдайдың ылғалды болуы мәдени топтардың аң аулау және балық аулау арқылы күнкөріс табуына мүмкіндік берді" (202-бет). 7.1-сурет жаһандық температураға арналған. Джонс, Кит Бриффа және тағы басқалардың мақаласында 202-беттегі 7.1 (c) схемасының нақты көзі жоқ екені, бірақ оның Орталық Англия температурасының деректерін ұсынатын Хьюберт Лэмбтің жарияланымдарында кездесетіні айтылды; бұл жарияланымдарда құралдық деректермен нақты калибрлеу жоқ, [және олар] Лэмбтің тек сапалық бағасы және ол "дәлелдер" деп атаған нәрсені түсіндіруі болып табылады. 1990 жылғы есепте Кішкентай Мұз Дәуірі (LIA) жаһандық деңгейде, ал Ортағасырлық Жылы Кезең (MWP) емес деп есептелді. 1990 жылғы есепте соңғы 1000 жылдағы климат туралы өте қысқаша айтылған. Ортағасырлық Жылы Кезең (MWP) мүлдем есімдерін жоғалтқан, ал Кішкентай Мұз Дәуірі (LIA) "шамамен 1°C-тан аспайтын ауытқуларға ұшырады. Кейбір ауытқулар бірнеше ғасырлар бойы сақталды, соның ішінде [19-шы ғасырда] аяқталған және жаһандық сипатта болған Кішкентай Мұз Дәуірі де бар". Ортағасырлық Жылы Кезең (MWP) 7-тараудың қорытындысында "шамамен 1000 жылға жуық Ортағасырлық Жылы Кезең (бұл жаһандық болмауы мүмкін)" деп есімдерін жоғалтқан.

1992 жылғы қосымша

1992 жылғы есепте (C қосымшасы) құралдық өлшеулерге дейінгі температуралардың тек екі графигі қолданылды (Wang and Wang 1991). Олар 1350-1950 жылдар аралығында Шығыс және Солтүстік Қытайдағы ауа температурасын құжаттамалық деректер негізінде көрсетеді. Ауытқулар 0,5–0,75 °C шамасында және 20-шы ғасырға дейін қазіргі температурадан айнымалы түрде суық болғанын көрсетеді. График 1350 жылы тоқтатылып, Орта ғасырдың жылы кезеңін (MWP) көрсетпейді. MWP-ге қатысты жалғыз мәтіндік сілтеме осы аймақта деген сөзбен қалың әріппен белгіленген.

1995 жылғы есеп (SAR)

1995 жылға қарай, осы тақырыптағы зерттеулер алға жылжыды және температураның жарты шарлық реконструкциялары қол жетімді болды, бірақ олар тек жазғы маусым үшін ғана еді (өйткені ағаш сақиналары көбінесе жазғы температураға күштірек әсер етеді). 1995 жылғы IPCC есебінде 1400 жылдан 1979 жылға дейінгі Солтүстік жарты шардағы жазғы температураның реконструкциясы (3.20-сурет) пайдаланылды (Брэдли және Джонс, 1993). Бұл да MWP-ні көрсетпейді (ол тек 1400 жылға дейін жетеді) және 20 ғасырға дейін температураның шамамен 0,5°C-қа төмендеуі байқалды. 3.21-суретте 1200 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі 8 мұз түйіршігінің жазбалары көрсетілген, олар әртүрлі үлгілерді көрсетеді. МДП және ЛИА мәтінде «ерекше назар аударған екі кезең» ретінде ұсынылған. Олар кейде жаһандық жылыну мен салқындау кезеңдері ретінде түсіндірілді. Жақындағы зерттеулер 9-14 ғасырлар арасындағы ұзақ мерзімді жылы кезеңнің шамасын және географиялық аумағын бағалау үшін әдетте Ортағасырлық Жылы Кезең деп белгілі аралықты қайта қарастырды (Хьюз және Диаз, 1994). Қолда бар дәлелдер шектеулі (географиялық тұрғыдан) және нақты емес. Дәлелдерді талқылағаннан кейін, «көптеген және жақсы калибрленген проксилік жазбалар жасалғанда, нақтырақ картина пайда болуы мүмкін. Алайда, қазіргі уақытта, егер жарты шарлық масштабта 11-12 ғасырлардан 16-17 ғасырларға дейін температура төмендегенін айту мүмкін емес. Сондықтан, Ортағасырлық Жылы Кезеңдегі жаһандық температураны 20 ғасырдың соңындағы жылы онжылдықтармен салыстыру да мүмкін емес».

2001 жылғы есеп (TAR)

2001 жылғы есепте 1000 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі Солтүстік жарты шардың жылы мезгілі мен жылдық реконструкциялары қолданылды (Манн және басқалар, 1999), ал IPCC TAR Ортағасырлық жылы кезең туралы былай дейді: шамаланған Ортағасырлық жылы кезең, әдетте Еуропалық дәуір үшін анықталғаннан гөрі, жарты шарлық масштабта аз айқын, амплитудасы шамалы және уақыты жағынан сәл өзгеше болып көрінеді. (Манн және басқалар, 1999) көрсеткен Солтүстік жарты шардың орташа температуралық бағалаулары 11-ден 14-ғасырларға дейінгі температуралар 15-тен 19-ғасырларға қарағанда шамамен 0,2°C жоғары екенін көрсетсе де, 20-ғасырдың ортасындағы температурадан төмен. TAR «Кіші мұз дәуірі» және «Ортағасырлық жылы кезең» болды ма? деген сұрақ талқыланады және былай делінеді: қазіргі уақыттағы деректер осы кезеңде аномальды суық немесе жылудың жаһандық синхронды кезеңдерін қолдамайды, ал «Кіші мұз дәуірі» және «Ортағасырлық жылы кезең» терминдері өткен ғасырлардағы жарты шарлық немесе жаһандық орташа температураның өзгеру тенденцияларын сипаттауда шектеулі пайдалы болып көрінеді.

2013 жылғы есеп (АЖ5)

AR5 "Ортағасырлық жылы кезең" дегенге қарағанда "Ортағасырлық климаттық аномалия" (ОКА) терминін қалайды. 5-тараудың 5.3.5.1-бөлімінде AR4-тен кейінгі ОКА және Суық кезең жөніндегі жұмыстар талқыланды. Ол ОКА мен Суық кезеңнің уақыты мен кеңістіктік құрылымының күрделі екенін, әртүрлі аймақтар мен маусымдар үшін әртүрлі уақытта жылу мен суықты көрсететін әртүрлі реконструкциялар бар екенін атап өтеді. Солтүстік жарты шардағы температураны қалпына келтірулердің жиынтығы шамамен 950 жылдан 1250 жылға дейін көбінесе жылы жағдайларды, ал 1450 жылдан 1850 жылға дейін суық жағдайларды көрсетеді, бұл ОКА және Суық кезеңнің уақытын көрсетеді. Олар соңғы 30 немесе 50 жылдағы Солтүстік жарты шардың орташа температурасы соңғы 800 жылдағы 30 немесе 50 жылдық орташадан жоғары екеніне жоғары сенімділікпен сенім білдіреді, сондай-ақ соңғы 30 жылдың соңғы 1400 жылдағы ең жылы 30 жылдық кезең болуы мүмкін деген орташа сенімділікпен сенім білдіреді.