Кіріспе
Американдық баскетболшы (туған 1969)
Стивен Делано Смит (31 наурыз 1969 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы, қазір Turner Sports телеканалында баскетбол аналитигі болып жұмыс істейді. Мичиган штаты университетіндегі мансабынан кейін, ол 14 маусымдық Ұлттық баскетбол лигасы карьерасында «Майами Хит», «Портленд Трейл Блейзерс» және «Сан-Антонио Спёрс» сияқты бірнеше командада ойнады. Бірақ ол көбінесе 1998 жылы «All Star» ойынына қатысқан «Атланта Хокс» командасымен бес жылдық еңбегімен танымал. 2003 жылы «Спёрс» командасымен чемпион атанды. Смит – тамаша үш ұпайлық лақтырушы ретінде кеңінен танылды және бір тоқсанда жеті үш ұпайлық допты соққан үш ойыншының бірі. 1994 жылы FIBA әлем чемпионатында АҚШ ерлер құрамасына қосылып, алтын медаль жеңіп алды. 1999 жылғы Америка турнирінде де алтын медальді ұтып алды, ал 2000 жылғы Жазғы Олимпиадада АҚШ ерлер құрамасымен бірге, тағы он бір NBA «All Star» ойыншысымен бірге Олимпиада алтын медалін жеңіп алды.
Колледж мансабы
Смит өзінің төрт жылдық мансабын Мичиган штаты тарихындағы барлық кездегі ең көп ұпай жинаған ойыншы ретінде аяқтады, ол 2263 ұпай жинады. Ол университеттың барлық кездегі нәтижелі пастар тізімінде төртінші (453 пастармен) және доптарды қайтарып алу бойынша бесінші орында (704 доппен) тұрады. Колледжтегі карьерасында Смит 122 ойында орта есеппен 18.5 ұпай, 6.1 допты қайтарып алу және 3.7 нәтижелі пас берді. Ол соңғы курста NABC All-American First Team құрамына енді. Смит 1990 жылы «Үлкен Ондық» чемпионатына және «Sweet Sixteen» турниріне «Спартан» командасын жетеледі, ал 1991 жылғы NCAA турнирінің бірінші турында «Висконсин – Грин-Бей» командасын жеңу үшін соңғы секундта үш ұпайлық доп соқты. 2001 жылы ол Мичиган мемлекеттік университетінің спорт ардагерлерінің мәртебелі залына енгізілді.
Майами Хит
Смит 1991 жылғы НБА драфтында Майами Хит командасының құрамына бесінші нөмірмен қосылды. Майами Хит – Глен Райс, Рони Сейкали және Брайан Шоу сияқты жас ойыншылардан тұратын, жаңа құрылған команда болатын. Смит жаңа маусымында 61 ойынға қатысып, 59 ойынды бастап, әр ойында орташа есеппен 12 ұпай және 4,6 нәтижелі пас берді. Жас команда плей-оффқа өтіп, бірінші раундта ең жоғары көрсеткішті қорғаудағы чемпион «Чикаго Буллс» командасымен кездесті, олар «Хитті» 3 ойында жеңіп шықты. Смит сериядағы ойындарда орташа есеппен 16 ұпай жинады. 1992–93 маусымында жарақаттар Смиттің 48 ойынға ғана қатысуына мүмкіндік берді, бірақ ол ойынға жинаған ұпайлардың орташа санын 16 ұпайға дейін арттырды. «Маями» сол жылы плей-оффқа қатыспады. 1993–94 маусымы Смит үшін Майамидегі ең табысты маусым болды, ол әр ойында орташа есеппен 17,3 ұпай жинады және 5,1 нәтижелі пас берді. «Хит» 42 ойын жеңіп, плей-оффтың бірінші раундында «Атланта Хоукс» командасымен кездесті. Серия 5 ойынға созылды, нәтижесінде «Маями» франшиза тарихында алғаш рет плей-оффта жеңіске жетті. Смит серияда команданың ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды – 19,2 ұпай, және үш ұпайлық сызықтан 40 пайыздық дәлдікпен тату етті. Смит 1994–95 маусымының басында бар болғаны екі ойын ойнағаннан кейін, Грант Лонгпен бірге Кевин Уиллис үшін «Атлантаға» сатылды. Бұл ауысу «Атланта» үшін бір жақты тонау деп есептелді.
Атланта Хокс
Смит Атланта сапында 78 ойынның 59-ында тұғырға шықты және тұрақты маусымда орта есеппен 16 ұпай, плей-оффта 19 ұпай жинады. «Хоукс» командасы алғашқы раундта «Индиана Пейсерс» клубынан жеңіліс тапты. 1995-96 маусымында ол 80 ойында орта есеппен 18,1 ұпай жинады, бұл Моки Блэйлокпен бірге құрған тиімді екі ойыншылық комбинациясы болды. Бас жаттықтырушы Ленни Уилкенс басқарған команда 46 ойын жеңіп, алғашқы раундта «Индиана Пейсерс» клубын 5 ойынның соңында жеңді. Келесі раундта «Орландо Мэджик» командасымен өткен ойында Смит 35 ұпай жинап, төртінші ойында жеңіске жетіп, барлық ойыншылардың арасында ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды. Бірақ «Атланта» серияны 4:1 есебімен ұтырып қалды. Смит сол плей-оффтың 10 ойынында орта есеппен 21,7 ұпай жинады. Келесі маусымда Смит тағы да мансабындағы ең жоғары көрсеткішін (20,1) көрсетті және «Хоукс» командасының шабуылдағы негізгі ойыншысы болды. 1997 жылдың 14 наурызында «Сиэтл Суперсоникс» клубына қарсы өткен ойында 36 ұпай жинап, мансабындағы ең көп – 9 үш ұпайлық лақтыру жасады. 9 сәуірде «Филадельфия 76ers» клубына қарсы жеңіс ойынында 5 рет доп ұрлады. «Атланта» құрамында Кристиан Лэттнер сияқты мықты алғашқы және Дикембе Мутомбо сияқты қорғаныс шебері де болды. Команда 56 ойын жеңіп, алғашқы раундта «Детройт Пистонс» клубын 5 ойынның соңында жеңді. Смит «Детройтқа» қарсы жақсы ойын көрсетті және «Чикаго Буллз» командасының қорғаушысы Майкл Джорданға қарсы да өз деңгейін көрсетті. «Буллз» командасы жартылай финалда «Хоукс» клубын 5:0 есебімен жеңді. Келесі маусымда Смит тағы да орта есеппен 20,1 ұпай жинады, бірақ бұл жолы 1998 жылғы NBA All-Star ойынында 16 минутта 14 ұпай жинап, NBA All-Star атанды. Бірақ «Хоукс» плей-оффта тағы да көңіл көншіліксіз қалды, бұл жолы конференция жартылай финалында «Шарлотта Хорнетс» клубына 3:1 есебімен жеңіліс тапты. Смит серияда орта есеппен 24,8 ұпай жинады. 1998-99 маусымы лигадағы лок-аут салдарынан 50 ойынмен шектелді. 36 ойында Смит орта есеппен 18,7 ұпай жинап, «Хоукс» командасын «Детройт» клубына қарсы алғашқы раундта тағы да 5:0 есебімен жеңіске жеткізді. Бірақ «Хоукс» командасы «Нью-Йорк Никс» клубына қарсы жауап бере алмады және жартылай финалда тағы да жеңіліс тапты. Смит 1999 жылғы плей-оффта орта есеппен 17,3 ұпай жинады. Маусым аяқталғаннан кейін «Хоукс» клубы Смитті 4 ойыншыны алмастыру арқылы «Портленд Трейл Блейзерс» клубына, Эд Греймен бірге, Джим Джексон мен Исайя Райдерге алмастырды.
Портленд Трейл Блейзерс
Портленд командасы 1999 жылғы плей-оффта Батыс конференциясының финалына жеткен, құрамында жұлдызды шабуылшы Рашид Уоллес және жаңадан келген Скоти Пиппен болды. Смит енді шабуылдың ауыртпалығын көтеруге міндетті болмады және 81 ойында орта есеппен 14,9 ұпай жинады, ал «Трейл Блейзерс» Батыс конференциясында екінші үздік көрсеткішті сақтап қалды. Смит плей-оффта ұпай жинау орташасын 17,1-ге дейін арттырды, «Портленд» бірінші раундта «Миннесота Тимбервулвз» командасын жеңіп, жартылай финалда «Юта Джаз» клубын ұтты. Алдағы қарсылас – лигадағы үздік «Лос-Анджелес Лейкерс» болды, олар «Портлендтен» 3:1 есебімен алға шықты, бірақ «Трейл Блейзерс» 5-ші ойынды сыртта және 6-шы ойынды өз алаңында жеңіп, Смит 26 ұпай жинап, 7-ші ойынға жол ашты. Төртінші ширек соңында екі таңбалы есеппен жетекке шықса да, «Лейкерс» ойынды жеңіп, НБА финалына өтіп, НБА титулын жеңді. Сол жазда Смит АҚШ құрамасының намысын қорғай отырып, 2000 жылғы Жазғы Олимпиадада АҚШ ерлер баскетбол құрамасымен алтын медальді жеңіп алды. Ол Олимпиададағы ойындарда орта есеппен 6 ұпайдан астам жинады, соның ішінде турнирдің топтық кезеңінде Қытайға қарсы өткен ойында 12 ұпай көрсетті. «Трейл Блейзерс» 2000-01 маусымға үлкен үмітпен кірісті, бірақ бұрынғы маусымдағы табысын қайталауға күш жеткізбеді, себебі жарақаттар көптеген қиындықтар тудырды, ал жаңа ойыншылар мен ауыстырулар команданың тіл табысуына кедергі келтірді. Смит 81 ойынның 36-сында ғана бастапқы құрамда ойнады, бірақ әлі де ойынға 13,6 ұпайдан орташа есеппен үлес қосты. «Портленд» плей-оффта «Лейкерске» тағы да есе жіберді, бұл жолы бірінші раундта үш ойынның барлығында жеңіліске ұшырады. Маусым аяқталғаннан кейін ол Дерек Андерсон мен Стив Керр айырбасында «Сан-Антонио Спёрс» клубына ауыстырылды.
Сан-Антонио Спёрс
"Спёрс" командасында Тим Дункан мен Дэвид Робинсон сияқты жұлдыздар ойнады және олар 1999 жылғыдай тағы бір чемпионатты жеңуге тырысты. Смит команданың негізгі қорғаушысы ретінде пайдаланылды, 76 ойынның басында орташа есеппен ойынға 11,6 ұпай қосты, сондай-ақ маусым ішінде үш ұпайдан 47 пайыздық дәлдікпен лига көшбасшысы атанды. Смит "Спёрс" командасының бірінші раундта "Сиэтл Суперсоникс" клубын жеңгенде екі таңбалы ұпай жинады, соның ішінде бірінші ойында 17 ұпай жинады, бірақ қорғаудағы чемпион "Л.А. Лейкерс" клубына қарсы күреске түсті, олар "Спёрс" командасын 5 ойында жеңді. Келесі 2002–03 маусымы Смит үшін Сан-Антониодағы соңғы жыл болды, ал екінші жылғы ойыншы Тони Паркер команданың екінші ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды. Осы жағдай Стивен Джексон үшін де осылай болды, ол команданың негізгі қорғаушысы болды, ал Смит жарақаттарға байланысты маусымда тек 18 ойынға қатысты, жалпы 58 ойынға ғана қатысты. Нәтижесінде Смит ойынға орташа есеппен 6,8 ұпай қосты және "Спёрс" командасының плей-офф кезеңінде аз пайдаланылды, онда команда "Феникс Санс", үш дүркін чемпион "Лейкерс" және "Даллас Маверикс" клубтарын жеңіп, "Нью-Джерси Нетс" клубын 6 ойында жеңіп, НБА титулын жеңді, Смит үшін бірінші және жалғыз чемпионат. 2003–2004 маусымы басталар алдында Смит бос агент ретінде "Нью-Орлеан Хорнетс" клубымен келісімшартқа отырды.
Нью-Орлеанс Хорнетс
Смит "Хорнетс" сапында 71 ойын өткізді, оған Барон Дэвис пен Джамаал Маглоир жетекшілік етті. Ол әр ойында орташа есеппен 5 ұпай жинап, үш ұпайлық сызықтан 40 пайыздық дәлдікпен тастады. "Хорнетс" плей-оффқа қатысты, бірақ Майамиға қарсы ауыр, тартысты серияда жеңілді. Майамиде өткен соңғы 7-ші ойында жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Смит бұрынғы командасына қарсы 25 ұпай, оның ішінде 5 үш ұпайлық доп енгізді. Келесі маусымда Смит "Шарлотта Бобкетс" командасымен келісімшарт жасасты.
Шарлотта Бобкатс және Маямиға қайта оралу
Смит жас «Бобкэтс» командасы үшін 37 ойын өткізді және әр ойынға орташа есеппен 7,9 ұпай жинады, соның ішінде франшизаның алғашқы үш ұпайлық лақтыруын жасады. Маусымның ортасында Малик Алленге айырбасталып, «Майами» командасына өтті. «Heat» командасында оны сирек пайдаланды, тіпті плей-офф кезеңінде де, ол конференция финалында үстемдік танытқан «Детройт Пистонс» командасына есе жіберді. Маусым аяқталған соң Смит зейнетке шығуын хабарлады.
НБА-дан кейінгі мансап
Смит Боб Ратбунмен бірге «Атланта Хокс» ойындарында комментатор болып, ал «Big Ten Network» телеарнасында студенттер баскетболына талдаушы ретінде жұмыс істеді. 2008 жылғы маусымда Смит «NBA TV» арнасына өтті, ал «Хокс» ойындарын хабарлауды Доминик Уилкинс жалғастырды. 2011 жылғы «NBA All Star Weekend» кезінде ол «Атланта» командасы құрамында «Shooting Stars» бәйгесінде жеңіске жетті.
Қайырымдылық жұмыстары
Смит қайырымдылық қызметімен кеңінен танымал, оның ішінде 1997 жылы түлек болған Мичиган мемлекеттік университетіне 2,5 миллион АҚШ доллары көмектесті. Бұл университетте ол бас бапкер Джад Хиткотттың командасындағы жұлдыз қорғаушысы болған. Смиттің сыйлығы оның анасының құрметіне аталған Клара Белл Смит студент-спортшылар академиялық орталығының құрылысын қаржыландыруға жәрдемдесті. Бұл – тарихында кәсіби спортшының бұрынғы оқу орнына жасаған ең ірі жекелеген қайырымдылық көмегі. Смит сондай-ақ Атлантадағы балаларға арналған денсаулық сақтау орталығымен жақын қарым-қатынаста болып, педиатриялық ауруханаға қаржы жинау шараларын ұйымдастырып өткізеді.
Жеке өмір
Смит әйелі Миллимен Детройттегі қайырымдылық тенис турнирінде танысты. 1996 жылы үйленуге дейін олар бір жылдан астам уақыт қашықтықтан қарым-қатынаста болды. Олардың Брейден және Дэвис есімді екі ұлы бар, Смит оларды футбол мен баскетболдан жиі жаттықтырады. Ол НБА-дағы ойыншы Кей Фельдердің үлкен туысы. Смит Атланта қаласында тұрады.