Кіріспе

Екі тілді белдеу (французша: la ceinture bilingue) – Франция және ағылшын тілдерінің тұрақты қолданылатын Канаданың аймағы. Бұл термин 1967 жылы Ричард Джойдың "Тілдер қақтығысында" атты кітабында пайда болды, онда ол: «Канададағы тілдік шекаралар қатаңдап, нәтижесінде барлық жердегі азшылықтар, салыстырмалы түрде тар екі тілді белдеуден басқа, жойылуда» деп жазды. Джойдың 1961 жылғы халық санағын талдауы оны мына қорытындыға жеткізді:

Екі тілді белдеудегі өңірлер

Қатаң айтқанда, екі тілді белдеу ешқашан біртұтас аймақ болған емес. Оның орнына, Онтарио мен Квебектің батысындағы екі тілді белдеудің бөліктері бір географиялық бірлік құрайды, ал Солтүстік Нью-Брансуиктегі бөлігі жеке географиялық бірлік болып қалыптасады. Джой сонымен қатар екі тілді белдеудің өзінде демографиялық айырмашылықтардың көп екенін атап өтті, бұл "Ішкі Квебектің" бір тілді француз тілінде сөйлейтін орталық аймағына жақындығы және екі тілді белдеудің кез келген бөлігінде француз тілінде сөйлейтіндердің, ағылшын тілінде сөйлейтіндерге қатынасы сияқты факторларға байланысты. Ол осы аймақтық бөліністерді былайша қорытындылады:

Нью-Брансуикте провинцияның солтүстігі мен солтүстік-шығысындағы жеті округте халықтың 59% француз тілін ана тілі ретінде меңгерген. Джой бұл аймақта екі тілділіктің франкофондар арасында жоғары деңгейде екенін, бірақ осы екі тілді белдеудің бұл бөлігіндегі ағылшын тілділердің француз тілін "практикалық түрде ешқайсысы" сөйлемейтінін көрсетті. Квебекте Джой Шығыс қалаларынан бастап Монреаль арқылы Pontiac округіне дейін созылатын аумақты көрсетті. Бұл аймақта халықтың 70% француз тілін, ал қалған 30% ағылшын тілін ана тілі ретінде меңгерген. Екі тілділіктің деңгейі француз тілінде сөйлейтіндер арасында 40% құрады, ал ағылшын тілінде сөйлейтіндер арасында "үштен бір бөлігінен кем" болды. Онтариода Екі тілді белдеудің бұл бөлігі "Квебек шекарасы бойында, Сент-Лоуренс өзенінен Жоғарғы көлдерге дейін созылатын бір белдеуді құрайтын он бір округтен" тұрады. Джой бұл аймақта француз тілінде сөйлейтіндердің халықтың 30% құрайтынын және француз тегі бар адамдардың төрттен бірінен азы ассимиляцияланғанын хабарлады.