Кіріспе

Британдық саясаткер (1708–1781) британдық саудагер, жер иесі және саясаткер.

Фрэнсис Дэшвуд, 11-ші барон ле Деспенсер, ПК, ФРС (1708 жылдың желтоқсаны – 1781 жылдың 11 желтоқсаны) – ағылшын саясаткері және әуесқой, Қаржы министрі (1762–1763) және Hellfire клубының негізін қалаушы.

Ерте өмір

Дашвуд 1708 жылдың желтоқсан айында Лондондағы Ұлы Марлбороу көшесінде дүниеге келді. Ол 1-ші барон сэр Фрэнсис Дэшвудтың және оның екінші әйелі Мэридің, 4-ші Уэстморленд графы Вере Фэйннің үлкен қызының жалғыз ұлы болды. Фрэнсис пен Мэридің екі баласы болды: Фрэнсис есімді ұл және Рейчел есімді қыз. Сэр Фрэнсистің бірінші некеден екі қызы болған, ал кейіннен үшінші некесінен екі қызы мен екі ұлы дүниеге келді. Дашвуд Итон колледжінде білім алды, онда Уильям Питт Ақсақалмен танысты. 1724 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, он бес жастағы Дашвуд әкесінің иелігіндегі жерлерді және Батыстық Уайкомбтың баронеттігін мұраға алды. 7-ші граф баласыз қайтыс болғаннан кейін, Уэстморленд графының титулы 1-ші графтың тікелей еркек ұрпағы Томас Фэйнге өтті. Барон ле Деспенсер титулы анасы Мэри арқылы Фрэнсис Дашвудқа жетті. Дашвудтың шетелдегі саяхаттары Еуропалық Гранд Турдың классикалық аспектілерін қамтыды. Ол 1726 жылы бірнеше ай бойы Франция мен Германияға саяхат жасады. 1729 жылдан 1731 жылға дейін ол тағы да шетелге шығып, осы кезеңде Италияны аралады. Кейін 1739-1741 жылдары Италияға оралып, Флоренция мен Римде тұрып, Ливорноға және Геркуланумдағы қазбаларды көрді. Италияда ол философ және теолог Антонио Николинимен дос болды. 1733 жылы Италияға жасаған сапары арасында Дашвуд Джордж, Лорд Форбсты Санкт-Петербургке сүйемелдеп, жол бойы Копенгагенде тоқтады.

Дилетанттар қоғамы мен Диван клубы

1732 жылы Дашвуд классикалық өнерді бағалайтын, саяхаттарынан оралған 40-қа жуық негізгі мүшесі бар «Дилетанттар қоғамы» деп аталатын тамақтану клубын құрды. Уильям Хогарт Дилетант виконт Бойнге арналған құлшынып дұға ететін Сэр Фрэнсис Дашвудтың суретін салды. “[Егер] Дилетанттар қоғамын құрушы және негізін қалаушы болмаса, ол 1736 жылы оның жетекші мүшесі болды”. Дашвуд Дилетанттар қоғамының жұмысына белсенді қатысты, ал 1742 жылы Джордж Кнаптон оның портретін қоғам үшін салған. 1746 жылдың 2 наурызында Джон Монтегю, 4-ші Сандвич графы «қоғамға қатысты дұрыс емес мінез-құлқы мен құрметсіздігі» үшін архимейстер лауазымынан шеттетілген кезде, оның орнына Дашвуд сайланды. Дашвуд Дилетанттар қоғамы тұрақты орналасқан жер іздеген кезде патша Георг II-ге қоғамның бірнеше өтінішхаттарын ұсынды. 1740 жылы Дашвуд Флоренцияда Хорас Уолпол, Грей және басқалармен бірге болды, содан кейін сэр Хорас Маннмен келіспеушіліктер туды. 1743 жылы Хорас Уолпол Дилетанттар қоғамын «Италияға барғандар клубы, ал нақты талабы – мас болу; екі басшысы – Лорд Миддлсекс және Сэр Фрэнсис Дашвуд, олар Италияда болғанда көбінесе ес білмейтін» деп сынға алды. Алайда, қоғамның маңызды жағы да болды, ал Дашвудтың еңбегі 1746 жылдың маусымында Корольдік қоғамның (FRS) мүшесі болып сайлануына, ал 1769 жылдың маусымында Лондонның Антиквариаттар қоғамының (FSA) мүшесі болып сайлануына әкелді. Ол сондай-ақ 1740 жылдардың ортасында Линкольн клубының және 1754 жылы өнерді, өндірісті және сауданы қолдау қоғамының мүшесі болды. Ол Сполдинг қоғамымен байланыста болды және Табылған балалар ауруханасының және Жалпы медициналық бейімдеу орталығының вице-президенті болды. 1744 жылы ол Джон Монтегюмен бірге Осман империясына сапарлағандардың тәжірибелерін бөлісу үшін құрылған, бірақ екі жылдан кейін таратылған «Диван клубын» құрды.

Саясат

Англияға қайтып келген соң Дашвуд Уэльс ханзадасы Фредерик Льюистің үйіндегі кіші лауазымды қызметке орналасты. Бұл байланыс, сондай-ақ оның ағасы, Вестморленд графының атты әскерлердің бірінші полкінің полковнигі лауазымынан алынуы, Дашвудты Роберт Уолполдың үкіметіне қарсы күшті оппозиционер етті. Ол Джордж Додингтон, 1-ші барон Мелкомбтың Дилетанти қауымдастығына қабылдануына қолдау көрсетті. 1741 жылғы жалпы сайлауда Дашвуд Уолполдың жақтастарына қарсы белсенді күресіп, 5 мамырда Нью-Ромни округінен парламентке өтті. Парламентте ол Сэмюэл Сэндис, 1-ші барон Сэндистің ізбасарларының бірі болды және сэр Роберт Уолполды қатаң сынап, оның шетелде беделсіз қаралатынын мәлімдеді. Уолполдың құлауы Дашвудтың жағдайына ешқандай өзгеріс енгізбеді, ал Фредерик Льюис сарайының адамы ретінде ол Джордж II-нің барлық үкіметтеріне қарсы болды. 1747 жылы ол жұмыссыздықпен күресу мақсатында қоғамдық жұмыстарды (кейіннен ол Батыс Уайкомб паркінде қаздырған тозақ үңгірлері сияқты) жүктеуді ұсынған кедейлерге жәрдемдесу туралы заң жобасын ұсынды. Заң жобасы қабылданбады. Дашвуд 1747 жылғы 26 маусымда Нью-Ромни округінен қайта сайланды, ал 1751 жылдың қаңтарында Якобитизммен байланысын жоққа шығарды, оған Уэльс принці Джорджтың үйінің қызметкерлері Эндрю Стоун және басқалары күдікпен қарады. Дашвуд Джордж Додингтонның беделін қолдады және 1751 жылғы 15 мамырдағы Регенттік заңына қарсы шықты. 1749 жылғы 13 сәуірде ол Оксфорд университетінің азаматтық құқық докторы дәрежесін алды, ал 1746 жылғы 19 маусымда Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.

" Тозақ оттары " клубы

Дашвуд 1719 жылы Филипп, Уортон герцогы құрған және 1721 жылы таратылған алғашқы Hellfire клубының мүшесі болуға тым жас еді, бірақ ол және Джон Монтегю 1730 жылдары Джордж мен Вulture қонақ үйінде жиналатын Hellfire клубының мүшелері болған деп есептеледі. 1746 жылы Дашвуд өзінің Hellfire клубының алғашқы нұсқасын құрды, оны "Сент-Фрэнсис рыцарлары" деп атады. Бұл оның өзінің және ортағасырлық итальяндық әулие Франциск Ассизскийдің есімін ойынға алып құрылған діни орденнің пародиісі болды. Дашвуд Францискан орденінің пародиін құру туралы ойды алғаш рет 1731 жылы жасаған, бірінен Grand Tour-дан оралғанда. Ол Еуропадағы әртүрлі монастырь қауымдарын аралап, "табиғат пен ақылға қарсы құрылған" деп ойлаған және "Сент-Фрэнсис атынан пародистік институт құру арқылы, ондағы қатаңдық пен шектеулердің орнына, қуаныш, көңіл көтеру және әлеуметтік бақытты алмастыруға болады" деп санады. 1752 жылы ол топтың штаб-пәтерін Батыс Уайкомбтағы отбасылық үйіне көшіріп, Уолпургис түнінде алғашқы жиналысын өткізді. Топ енді "Сент-Фрэнсис монахтарының ордені" деп аталды. Кейіннен топ жиналыстарын Батыс Уайкомбтан шамамен 6 миль қашықтықтағы Медменхэм аббаттығына көшірді, онда олар өздерін "Медменхэм монахтары" деп атады. Медменхэм аббаттығы цистерциандық орденмен салынған және Букингемширдегі Марлоу қаласының жанындағы Темза өзенінің жағасында орналасқан. Оның иесі Фрэнсис Даффилд болды, ол оны Дашвуд, оның жартылай бауыры сэр Джон Дашвуд Кинг, туысы сэр Томас Степлтон, сатирик Пол Уайтхед және Джон Уилкске жалға берді. Адамдар жаз айларында Медменхэм аббаттығына жиі баратын. Олар сәулетші Николас Реветтке ғимараттарды 18 ғасырдың готикалық жаңарту стилінде қайта жаңартуды тапсырды. Хогарт бұл ғимарат үшін қабырға суреттерін салған болуы мүмкін, бірақ олардың ешқайсысы сақталған жоқ. Мүшелеріне "Уэльс принці Фредерик, Квинсбери герцогы, Бют графы, Лорд Мелкомб, сэр Уильям Стэнхоуп, К. Б., сэр Джон Дашвуд Кинг, барт., сэр Фрэнсис Делавал, К. Б., сэр Джон Ванлутан, kt., Генри Ванситтарт, Бенджамин Франклин [ ] және Пол [Уайтхед] ақын" кірді. Жиналыстар айына екі рет өткізіліп, маусым немесе қыркүйек айларында бір апта немесе одан да көпке созылатын жылдық бас жиналыс өткізілді. Аббаттықты қонаққа шақырған Гораций Уолполдың айтуынша, мүшелерінің "әдеттері мүлдем жазықсыз болды: Вакх пен Венера олар көпшілік алдында құрбандық шалған құдайлар еді; ал осы жаңа шіркеудің мерекелеріне дайындалған нимфалар мен шарап ыдыстары [спирттік сусындар] осы оқшауланған монахтардың мінез-құлқы туралы аймаққа жеткілікті мәлімет берді". Аббаттың үлкен кіреберісінің үстіне, боялған шыныдан жасалған, Рабленің Телеме аббаттығындағы әйгілі жазуы орналастырылған: "Fay ce que voudras" [қалағаныңды істе]. Дашвудтың Батыс Уайкомбтағы бағында әртүрлі құдайларға арналған көптеген мүсіндер мен киіз үйлер болды: Дафна мен Флора, Приап, Венера және Дионис. Мүшелер бір-біріне "Бауырлар" деп, ал жетекшісіне, үнемі ауысып отыратын, "Аббат" деп атады. Жиналыстар кезінде мүшелер ритуалдық киім киетіндігі айтылды: ақ шалбар, пиджак және кепка, ал "Аббат" сол стильдегі қызыл киім киетін. Жаттығушылар "монахинялар" деп аталды. Клуб жиналыстарында масқара рәсімдер, порнографиялық заттар, көп ішу, "қыз іздеу" және той-томалақтар болды. "Монахтар" христиандық рәсімдерді әдепсіз пародиілермен, сондай-ақ Дашвудтың жалпыға ортақ тостағанды пайдаланып, жазық құдайларға құйылған мас және тәртіпсіздік оргияларын жасады деп айтылды. Бұл егжей-тегжейлі мәліметтер, мүмкін, әшекейленген, сол кездегі ағылшын-ирландтық сатирик Чарльз Джонстонның романында сипатталған. Медменхэм аббаттығының әдемілігіне қарамастан, Дашвуд көрші төбеде шіркеу салды. Чарльз Черчилль, бұрын Дашвудты Медменхэм аббаттығындағы әрекеттері үшін "еркектікке ұят" деп атаған, ал Джон Уилкс мұны сынға алып, оны жалғандық деп атады. Уилкс шіркеудің "төбеде, төмендегі қала тұрғындарының ыңғайы мен құлшыныуы үшін салынғанын" жазды.

Кейінгі саяси мансап

1754 жылы Дашвуд Нью-Ромни округінен парламентке қайта сайланды, ал 1757 жылы Жеті жылдық соғыс басталғанда Бэкингемшир жасағы құрылғанда, Дашвуд оның алғашқы полковнигі болды, ал Уилкс – подполковнигі. Сол жылы ол адмирал Джон Бингтің атылуына кедергі келтіруге тырысты. 1761 жылдың 28 наурызында ол Веймут және Мелкомб-Регис округінен парламентте жаңа орын алды; ол 1762 жылдың 9 маусымында премьер-министр Джон Стюарт, 3-ші Бьют графына тәуелділігінің арқасында Қаржы министрі тағайындалғанда қайта сайланды. Дашвудтың үкіметтегі қабілеті сынға түсті: «Ол қаржылық білімнің негіздерін де білмеді, ал оның білімсіздігі алдыңғы Леггенің зор қаржылық шеберлігіне қарағанда одан да көзге түсті. Оның бюджеттік сөйлемі соншалықты шатасқан және қабілетсіз болды, оны күлкімен қарсы алды. Ол өндірушілер төлейтін, сидр мен алхольға бір фунттан төрт шиллинг акциз салды, бұл сидр өндіретін аймақтарда Уолполдың акциз жоспарына қарсы болған қарсылықтан да күшті наразылық тудырды». Дашвуд пен премьер-министр 1763 жылдың 8 сәуірінде министрлік қызметінен кетті. Дашвуд Киім-кешек сақтаушысының қызметін иеленді. 1763 жылы Дашвуд парламентке 11-ші барон ле Деспенсер ретінде шақырылды. Ол барондық атақты өзінің інісі Джон Фейн, Вестморлендтің 7-ші графы және 10-шы барон ле Деспенсер қайтыс болғаннан кейін мұраға алды. 1763 жылы Дашвуд Англияның ең жоғары баронеті болды және ол Бэкингемширдің лорд-лейтенанттығына тағайындалды, милиция полковнигінің орнына Джон Уилкс келді. Лорд ле Деспенсер ретінде оның қоғамдық беделі бұрынғы даулы әрекеттерімен байланысты болмай қалды. Ол Джон Монтегюмен бірге Джон Уилкске «Әйел туралы эссе» атты порнографиялық өлең жазғаны үшін әдепсіздік айыптауларын қоюға қатысты. Лорд Норттың 1770-1781 жылдардағы басқару кезеңінде Дашвуд Бас пошта министрі болды. Дашвуд 1781 жылдың 11 желтоқсанында ұзақ аурудан кейін Уэст-Уайкомбта қайтыс болды. Ол 1769 жылдың 19 қаңтарында қайтыс болған әйелінің қасына, өзі салған мавзолейге жерленді.

Отбасы

1745 жылдың 19 желтоқсанында Дашвуд Букингемширдегі Айверде тұратын Джордж Гулдтың қызы Сараға үйленді. Гораций Уолпол оны "қапалы, жалғыз пресвитериандық әйел" деп сипаттады; бұл неке Дашвудтың рассаздануына ешқандай әсер етпеді; Враксалдың сөзіне сүйенсек, ол "Карл II заманынан бері көрінген ешбір адамнан тәртіпсіздігімен басып өтті". Дашвудтың заңды балалары болған жоқ, ал Ле Деспенсер бароны тағы да тоқтатылды. Оның заңсыз қызы атаққа құқығы бар екенін дәлелдеуге тырысты, бірақ сәтті болмады. Оның әпкесі Рейчел заңсыз түрде Ле Деспенсер баронессасы атағын иеленді, бірақ оның қайтысымен бұл атақ оның туысы Томас Стейплтонға қайта берілді. Дашвудтың қайтысынан кейін, оның баронеттік атағы жартылай інісі, сэр Джон Дашвуд Кингке өтті.