Кіріспе

Солтүстік Америкадағы католик мектептерінің формасы әдетте плиселенген және тартаннан жасалған юбкадан немесе сүмперден (қолсыз көйлек), Мэри Джейн немесе жылтыр аяқ киімнен, түймелі жейдеден және қыздарға арналған свитерден тұрады, ал ұлдардың формасы түймелі жейдеден, галстуктан және қара шалбардан тұрады. Нақты мектеп формасы орналасқан жеріне және әрбір жеке мектепке қарай өте әртүрлі болуы мүмкін. АҚШ-тағы көптеген мектептерден өзгеше, сол елдегі барлық католик мектептерінде киім талабы бар, ал олардың көпшілігі (әсіресе бастауыш сыныптарда оқитын оқушылары бар мектептер) міндетті түрде бірдей киім кию саясатын ұстанады. Көптеген Ұлттар Достастығы елдерінде, Жапонияда, Оңтүстік Кореяда, Тайваньда және Таиландта мектеп формасы (көбінесе АҚШ-тағы "католик мектеп формасы" түріне ұқсас) діни көзқарасына қарамастан, барлық типтегі мектептерде – діни немесе дінсіз мектептерде кең таралған. Латын Америкасы мен Филиппиннің көптеген мектептерінде мектеп формасы жиі кездеседі және олардың дизайны көбінесе АҚШ-тағы католик мектептерінің формасына өте ұқсас.

Мектеп формасының мақсаты

Мектеп формасының мақсаты, көбінесе мектеп формасы саясатында баяндалғандай, ата-аналардың киімге жұмсайтын қаржысын азайту, сондай-ақ, киімге жұмсау мүмкіндігі бар ата-аналардың балаларына қарағанда, мүмкіндігі жоқ балалардың арасындағы айырмашылықтарды болдырмау болып табылады. Сондай-ақ, мектеп формасы оқушылардың назарын аудармай, оларды анықтауға көмектеседі, бұл сырттан келген адамның форма киген оқушылардың арасында көрінетінін қамтамасыз етеді. Киім – католиктердің символикалық репертуарындағы маңызды элементтердің бірі. Ол діни рәсімдермен, мәртебемен және адамдардың материалдық дүниеге қатынасымен байланысты. Киім католик шіркеуінің діни өкілдерін немесе басшыларын анықтауға көмектеседі, сондай-ақ, адамдардың шіркеуге адалдығын көрсету үшін жеке ерекшеліктерін қалай басуға тырысқанын көрсетеді. Ол бірлестік, ынтымақ және адалдық сезімін білдіреді.

Солтүстік Америкада

1970-ші жылдардың басына дейін қыздардың формасы көбінесе юбка немесе алжапқыш көйлектен тұратын; бірақ қазір АҚШ-та қыздар оқушылары ауа райына қарай, форма ретінде қысқа шалбар немесе шалбар киюі жиі кездеседі. Бұл бастысы, 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдардың басында басталган қоғамдық нормалардың өзгеруінің нәтижесі, нәтижесінде әйелдер мен қыздардың көптеген әлеуметтік топтары күнделікті өмірде юбка мен көйлек орнына шалбар мен шорты киюге көшкен. Бүгінде көптеген мектептер қыздардан юбка киюді талап етеді, ал кейбіреулері қыздарға юбка, көйлек немесе бриджи және шалбарды таңдауға мүмкіндік береді, соның ішінде білезікке дейін немесе одан сәл жоғарырақ тоқтаған шалбарлар мен жүгіру шалбарларын да. Көбінесе кельттік студенттер көптеп оқитын мектептерде кильтті юбка киіледі. Канаданың кейбір аймақтарында юбканың астына кішігірім шорт тігілген, оны сыпайылықтың белгісі деп есептейді. Сыпайылықты сақтау және юбканың астына қарауды болдырмау үшін қыздардың юбкаларының немесе алжапқыш көйлектерінің астына велосипедтік шорт немесе леггинстер жиі киіледі. Леггинстер тізеге дейін немесе аяқ білегіне дейін болуы мүмкін, ал аяқ білегіне дейінгі леггинстердің үстінен экипаж немесе тізеге дейін жететін шұлық киіледі. Кейде, әсіресе жеке мектептерде, юбканың орнына бриджи немесе білезікке дейін немесе одан сәл жоғарырақ тоқтаған шалбарлар қолданылады; алайда, арнайы шараларда юбка кию әдеті сақталады. Юбкамен бірге тізеге дейін жететін шұлық немесе гетры да жиі киіледі. Мектепке дейінгі және кейде балабақшадағы оқушылардың қиын жағдайларға бейімделуі мүмкін. Сондықтан оларға мектептің дене шынықтыру формасын күнделікті форма ретінде кию ұсынылуы мүмкін. Кішкентай қыздар көбінесе блузканың үстінен тартан (Америкада "клеткалы" деп те атайды) алжапқыш көйлек киеді. Көптеген мектептерде төртінші, бесінші немесе алтыншы сыныпқа дейін алжапқыш көйлек кию талап етіледі, себебі кішкентай қыздардың өмір салты мен әдеттері блузканың юбкадан немесе бриджиден түсіп қалуына ықпал етуі мүмкін. Олар көбінесе гетры немесе тізеге дейін жететін шұлықпен, сондай-ақ пәтерлермен, Sperrys немесе кейде сәнді кроссовкалармен киіледі. Содан кейін, көбінесе велосипедтік шорт, капри немесе білезікке дейін жететін леггинстер, аяқ білегіне дейін жететін шұлықпен, гетрымен немесе бриджимен және блузкамен немесе поломен тартан юбка таңдалады, бұл ауа райы мен маусымға байланысты. Көбінесе юбка мен блузка немесе поло свитерімен (британдық және басқа да Ұлт Достастығы ағылшын тілінде "свитер" деген мағынаны білдіреді) немесе свитер жилетімен киілуі керек, немесе поло жейде жеке киіледі немесе ұзын жеңді футболкамен астына киіледі немесе свитердің немесе худидің астына киіледі, поло жағасы свитердің немесе худидің жағасынан көрінетіндей етіп бүктеледі. Әдетте, пәтерлер немесе Sperrys, кейде басқа да сәнді аяқ киім киіледі. Ұлдар әдетте жағасы бар жейде мен галстук немесе поло жейде киіп, қажетті түстердегі шалбар киеді. Жүгіру шалбары ұлдар үшін ыңғайлы, бірақ әлі де лайықты форма таңдауы болып табылады. Поло жейделер белгілі бір дәрежеде киім-кешектің орнын басады. Ыстық қыс айларында поло жейде астына ұзын жеңді футболка киіледі немесе полоның үстінен свитер немесе худи киіледі, поло жағасы свитердің немесе худидің жағасынан көрінетіндей етіп бүктеледі. Жылы ауа райында жиі қысқа шалбар киіледі, көбінесе экипаж немесе тізеге дейін жететін шұлықпен, кейбір мектептерде аяқ білегіне дейін жететін шұлыққа рұқсат беріледі. Әдетте Sperrys немесе кейде басқа да сәнді аяқ киім немесе көбінесе кроссовкалар киіледі. Екі жыныстың да ережелерге немесе ауа райына сәйкес қажет болған жағдайда свитері немесе блейзері (немесе екеуі де) немесе астына ұзын жеңді футболка киген поло киюі мүмкін. Кейбір мектептерде бір жынысты формалар бар - көбінесе ерекше жейде және кейде белгілі бір түсті шалбар. Олар сондай-ақ діни күндерде және басқа да арнайы жағдайларда арнайы белгіленген, ресми форма киюді талап етуі мүмкін. Форма жылдың кез келген мезгіліне байланысты өзгеруі мүмкін. Көптеген мектептерде оқушылар жоғарыда сипатталған формалды (және жылы) формаларды мектеп жылының ыстық айларында киюден босатылады, олардың орнына жеңіл формалы киім, мысалы, шорты, юбка немесе тізеге дейін жететін шұлықпен, экипаж шұлықтарымен, тоқсан шұлықтарымен немесе үш рет бүктелген шұлықтармен, немесе юбканың астына капри леггинстер киеді. Кейбір мектептерде капри шалбарларға да рұқсат беріледі. Алайда, кейбір мектептерде сыртқы түрі мен формалдылығы ыңғайлылықтан басымдыққа ие, сондықтан оқушылар жылы ауа райында толық формада киюге мәжбүр, оған ұзын жеңді көйлектер, галстуктар, жүн свитерлер, блейзерлер, жүн юбкалар, алжапқыш көйлектер, леггинстер және гетры кіруі мүмкін. Көптеген мектептерде қыздар үшін пәтерлер, ал ұлдар мен қыздар үшін Sperrys формамен үйлесімді танымал және қабылданған аяқ киім болып табылады. Жыныстық белгісі бар ленталар, басқа ленталар немесе басқа ленталар мектеп түсінде және үлгілерінде жиі киіледі.

Танымал мәдениетте

Ресейлік поп дуэт t.A.T.u. "Ya Soshla S Uma" (сонымен қатар "All the Things She Said" деген ағылшын тіліндегі атауымен де танымал) әніне түсірілген бейнеклипте католик мектебінің формасына ұқсас киім киді.