Кіріспе

Tele Communications, Inc. (TCI) – Америка Құрама Штаттарында кабельдік теледидар қызметін ұсынған компания, оның тарихының көп бөлігін Боб Магнесс пен Джон Малоун басқарды. Компания 1958 жылы Монтана штатының Бозман қаласында Western Microwave, Inc. және Community Television, Inc. аттарымен, ортақ меншік иелері бар екі фирма ретінде құрылған. 1999 жылы AT&T компаниясы оны сатып алды, ал кейіннен таңдалған нарықтардағы кабельдік теледидар активтерін Charter Communications, Cox Communications, содан кейін Cablevision және Comcast Corporation компаниялары сатып алды.

Тарих

Оңтүстік-Батыс Оклахома мемлекеттік университетін бітіргеннен кейін Боб Магнесс мақта тұқымын сатушы және мал өсіруші болды. 1956 жылы ол жолда қалған екі адаммен кездесті. Олардың Тексас штатының Падука қаласында қоғамдық антенна жүйесін салуға ниеттенгендерін білген соң, ол Мемфис қаласында да осындай жүйе үшін қаражат жинауға бел буды. Ол малын сатып, үйін ипотекаға беріп, әкесінен 2500 доллар қарыз алды. Оның әйелі кеңсе жұмыстарын атқарды, ал Боб сымдарды өзі орнатты. Екі жылдан кейін Магнесс жүйені сатты және сатудан түскен қаражатты қалай инвестициялау керектігін ойлады. Тағы бір кабельдік пионер, Билл Дэниелс, оған Монтана штатының Бозман қаласындағы қоғамдық антенна жүйесі туралы айтты. «The Salt Lake Tribune» газетін шығаратын «The Kearns Tribune Corp.» компаниясы, Рино, Невадада кабельдік жүйеге ие болды және 1956 жылы Солтүстік Лейк-Ситиден ортақ тасымалдаушы микротолқын арқылы сигналдарды қайта таратуды бастады. 1958 жылы ол Монтана штатында кабельдік теледидар құру үшін Магнесспен серіктес болды. Джордж С. Хатч және Брайан Гласман «Community Television Inc.» және «Western Microwave Inc.» деп аталатын компанияларда серіктес болды. Магнесс отбасы Бозманға көшіп келді. Алты жүйе салынды, олар барлығы 12000 үйге қызмет көрсетті. Уақыт өте келе Магнесс көптеген жүйелерді сатып алды, бірақ Бозманда тұрды. 1965 жылы Дэниелс оған компаниялардың үлкен қалада орналасуы керек екенін айтты. 1982 жылы Малоун Питер Бартонды жұмысқа алды, ол Гарвард бизнес мектебінен жаңа келгендіктен, компанияда қажеттінің бәрін істейтіні үшін өзін «Джимми Олсен» деп атады. Бартон 1986 жылы TCI-дың «Cable Value Network» (кейін QVC) президенті болды, ал 1991 жылы TCI-дың еншілес компаниясы «Liberty Media» президенті болды. Бартонның ойын-сауыққа бейімділігі болды, тіпті оның «Liberty Media» кеңсесінде ойыншықтар мен Малоунға «екінші банан» екенін көрсететін горилла костюмі сақталған. Дегенмен, ол «ақылды және кейде қатал келіссөзші» ретінде танымал болды. 1995 жылы TCI «Viacom» компаниясының кабельдік теледидар активтерін сатып алды.

Бірінші бірігу

1991 жылдың мамырында United Artists компаниясы ең ірі акционері TCI (қазіргі Liberty Media) компаниясымен бірігу туралы келісім жасады, нәтижесінде АҚШ-тағы ең ірі кабельдік оператор құрылды. TCI-ге тиесілі емес 50 пайыздық үлестің құны 142,5 миллион долларды құрады. TCI және US West бірлескен кәсіпорын құрғанын хабарлады, ал 1992 жылы бұл кәсіпорын Telewest Communications болып қайта аталды. Маусым айында келісім бекітілді. Бір аптадан соң, 8 маусымда келісім аяқталды, TCI United Artists компаниясының қалған 46 пайыздық үлесін сатып алып, толық бақылауға ие болды.

Flextech

1993 жылдың күзінде Flextech (британдық телебағдарламалармен қамтамасыз етуші) компаниясымен де келіссөздер өтті. Келісімнің бастапқы шарттары бойынша, Flextech акциялардың орнына TCI-нің еуропалық бағдарламалау бизнесін иеленуі тиіс болған. Қаңтар айына қарай келісім аяқталды, нәтижесінде TCI Flextech-тің 60% үлесін алды, ал Flextech Bravo арнасының 100%, UK Gold арнасының 25%, UK Living арнасының 31% және Children's Channel арнасының 25% үлесін сатып алып, осы арнадағы өз үлесін арттырды.

Миль биіктігі кабельдік көрініс

1995 жылдың көктемінде TCI Денвер, Колорадо және Глендейл қалаларына кабельдік теледидар қызметін ұсынған Mile Hi Cablevision компаниясын сатып алды. Mile Hi Cablevision 1983 жылдан бері қызмет көрсетіп келді. Бірлесуге дейін TCI Денвер қаласы мен округінің шетіндегі елді мекендерге ғана қызмет ететін.

Liberty Media-мен бірігу

1993 жылдың көктемінде Bell Atlantic компаниясы кабельдік компанияларды қоса алғанда, бірігуге қатысушылар іздеуді бастады. TCI және Liberty Media 11,8 миллиард долларға акциямен және 9,8 миллиард долларға қарызды сатып алумен сатылады. Ал 5 миллиард долларлық Liberty мүлкі келісімге қосылуы мүмкін. Көптеген реттеуші мәселелер келісімді қиын етті; аймақтық телефон компаниялары алыс қашықтыққа қызмет көрсетуге немесе Discovery Channel сияқты спутниктік теледидар қызметтерін беруге құқығы болмады. Сонымен қатар, TCI компаниясы Bell Atlantic аумағындағы операцияларын сатуға мәжбүр болады. Монополияға қарсы күдіктерге қатысты Bell Atlantic компаниясы TCI-де кабельдік жүйелер бар жерде бәсекелестік телефон қызметтерін ұсынуға болады деп мәлімдеді, ал бейне қызметтер TCI-мен бәсекелесе алады. Вице-президент Ал Гор елдің инфрақұрылымын жақсарту идеясын қолдады, ал бизнес қауымдастығы оның мәлімдемесін бірігуді әкімшіліктің мақұлдауы деп қабылдады. Bell Atlantic акцияларының бір акциясының бағасы 54 долларға негізделген 33 миллиард долларлық келісім Америка телекоммуникация тарихындағы ең үлкен келісім болар еді, нәтижесінде компания төрт кабельді теледидар абонентінің біреуіне қызмет көрсетеді. Бірақ ол көптеген себептермен сәтсіз аяқталды, соның ішінде екі компанияның акцияларының құнының төмендеуімен. Малоун 1 миллиард доллардан астам табыс табатын, ал оның бағасы 54 доллардан төмен түсіп, Рей Смит жасамауға бас тартқан, өйткені ол қолданыстағы акциялардың құнын төмендететін Bell Atlantic акцияларын көбірек алғысы келді. Екі компанияның да корпоративтік мәдениеті әр түрлі болды. Bell Atlantic дивидендтер төледі және реттелуге дағдыланған, ал TCI дивидендтер төлемей, бизнеске инвестиция салуға бейім болды. Осылайша 20 миллиард долларға арналған ақпараттық магистральды кеңейту жобасы аяқталды, бірақ басқа бірігулер жобаны қайтадан жолға қоюға уәде берді, бүкіл елде жүйелерді жаңартуға тырысудың орнына жергілікті басымдықпен. Bell Atlantic келісім-шарты да жаңа федералдық ережелердің құрбаны болды, ол кабельдік шоттарды 16 пайызға дейін қысқартты, екі жыл ішінде TCI-ге 300 миллион доллар шығын болды. Жоғары шығындар мен төмен ақшалай түсімдер TCI-ді инвесторлар үшін тартымды емес етіп қойды, ал акциялар бағасы 17 долларға дейін төмендеді, бұл сарапшылардың пікірінше компанияның құнынан кем. TCI Liberty Media компаниясынан пайда табумен танымал Harris Associates компаниясының Bill Nygren компаниясы TCI қайта оралуы мүмкін екенін айтты, ал GT Capital компаниясының Michael Mahoney компаниясы кабель және телефон индустриясын реттеуді тоқтатуды кабель компаниясының табысын арттыруға ұсыныс жасады деп күтті. Екеуі де TCI пайда көреді деп күтті, әсіресе TCI Sprint және 10 кабельдік компанияны қамтитын бірлескен кәсіпорынның 30 пайызына ие болғандықтан, Америка үйлерінің 40 пайызына қызмет көрсету мүмкіндігімен. Кабель және телефон компаниялары бір-бірінің қызметтерін ұсынуға мүмкіндік алады, бұл өнімдерді жинақтау арқылы компаниялар мен тұтынушыларға да пайда әкеледі. TCI-де цифрлық кабельге көшу және көбірек арналар мен қызметтерді ұсыну жоспарланған. Спутниктік теледидар провайдерлері сандық қызметті ұсыну үшін бәсекелеседі, бірақ TCI Primestar үлесіне ие болды және 1995 жылдың соңына қарай спутниктік нарықта 28 пайыздық үлес алады деп болжады. 1995 жылдың күзінде Time Warner 8 миллиард долларды Turner Broadcasting System компаниясының 82 пайызына айырбастауға келісті. TCI Turner компаниясындағы 21 пайыздық үлесін Time Warner компаниясындағы үшінші үлкен үлесімен немесе 9 пайызбен алмастыратын. Нәтижесінде пайда болған компаниялар кабельді үй шаруашылықтарының 40 пайызын иеленетіндіктен, бұл монополияға қарсы алаңдаушылық тудыратын, TCI Time Warner-дің Джеральд Левинін TCI-ге өкілдік етуге келісті. Бұл федералды реттеушілерді қанағаттандырған жоқ. Малоун 20 жыл бойы жалғасатын Turner бағдарламасына 15 пайыздық жеңілдікті тоқтатты, ал Time Warner TCI-нің салықтарын жабу үшін 67 миллион доллар төлеуі керек болды. Магнесс 1996 жылдың қарашасында қайтыс болды, компанияның 26 пайызына ие болды. Бұл Малоунның TCI басшысы лауазымының аяқталуына ешкім сенбеді, тіпті Малоун Магнесті өзінің "ұстазы" және "әке фигурасы" деп атағанмен. Дегенмен, TCI-де 15 миллиард доллар қарыз бар және 1996 жылы 400 миллион долларлық теріс ақша ағыны болды. Малоун компанияны қайта құруға сенді. Бұл тұтынушылар мен бағдарламалаушылар үшін жоғары бағаны білдірді. Малоун тіпті Fox News Channel-ке өз компанияларына желі қосу үшін 200 миллион доллар төлеуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, шығындарды қысқарту қажет болды, ал көптеген кабельдік абоненттер ескі жабдықтары мен шектеулі ұсыныстары бар ауылдық жерлерде орналасқан. Интернет және телефон қызметтерін пайдалануға болатын талшықты-оптикалық желіге көшу қалалық аймақтарда ғана тиімді болар еді. Спутниктік теледидар әлі үлкен қауіп емес еді, бірақ болашақта мәселе тудыруы мүмкін. Жақсы жаңалық: спутниктік компаниялар жергілікті арналарды немесе телефон қызметін ұсына алмады, ал жеке тарелкалар тек бір теледидарға қызмет етеді. Жаңа технологиялар TCI үшін екі пайда әкелді. Біріншіден, тұтынушыларға General Instrument компаниясынан бұрыннан тапсырыс берілген топ-бокс қажет болады. Тағы бір артықшылық - Imedia деп аталатын жаңа компаниямен әзірленген технология, бұл технология талшықты-оптикалық желісі жоқ аймақтарда да қолданыстағы технологияны пайдаланып, еселік арналарды жеткізуге мүмкіндік береді. Екінші жағынан, цифрлық қызметтің кемшіліктері де болды. Тіпті қосымша топ-бокс қажет емес абоненттер де цифрлық арналарды қосу үшін арналарды жоғалтуға мәжбүр болар еді. General Instrument компаниясы TCI-нің шығындарын төмендету үшін бірнеше жеткізушілерге рұқсат беруге тек өте тартынды келісті. 1997 жылы TCI NJ және NY штаттарындағы он кабельдік жүйесін Cablevision компаниясына сатты. TCI өзінің жағдайын жақсартты, Leo Hindery-ді президент етіп тағайындады және Малоунды төраға және бас директор етіп тағайындады. Дегенмен, ол басқа компания тарапынан сатып алынуға бейім компания ретінде қарастырылды. TCI 1999 жылы AT&T компаниясымен сатып алынды, ал 2002 жылы Comcast TCI-нің кабельдік теледидар жүйелерінің қалған бөлігін сатып алды.

Бірігу

1997 жылы TCI Юта штатының ең ірі газетін – The Salt Lake Tribune баспасын шығаратын Kearns Tribune Corp. компаниясымен бірікті. Kearns Tribune Corp. компаниясы TCI акцияларының ірі иесі болды. 1998 жылдың 24 маусымында елдің ең ірі телефон қызметін ұсынатын AT&T компаниясы, 13 миллион абоненті бар кабельдік операторлар арасында екінші орында тұрған TCI-ді 32 миллиард долларлық акция және 16 миллиард долларлық қарызға сатып алу жоспарын жариялады. Бұл реттеуден кейінгі телефон және кабельдік телеарналардың алғашқы ірі бірігуі болды. Жаңа компания AT&T Consumer Services деп аталады, және компаниялар AT&T-тің қашықтықтан, сымсыз және интернет арқылы қосылатын қызметтерін TCI-нің кабельдік, жоғары жылдамдықты интернет және телекоммуникациялық қызметтерімен біріктіре отырып, цифрлық телефон, деректер және бейне қызметтерін ұсыну жөніндегі күш-жігерді "едәуір үдетуді" жоспарлады. AT&T алғаш рет жергілікті телефон қызметін ұсына алатын болады. Мұны істеу үшін компания SBC Communications сияқты "Baby Bell" компаниясын сатып алуға мүмкіндігі болған (ол 2005 жылы AT&T-ді сатып алып, AT&T атауын алды), бірақ бұл реттеу мәселелерін тудырар еді. Liberty Media акционерлері жеке талдау акцияларын алады. Федералды реттеуші органдар мен екі компанияның акционерлері 1999 жылдың 17 ақпанында бірігуге келісім берді. Сол кезде келісімнің акциялық бөлігінің құны 43,5 миллиард долларға дейін өсті. Федералды байланыс комиссиясы America Online және басқалардың өтініштеріне қарамастан, TCI-ден басқа компанияларға кабельдік желілеріне қол жеткізуді талап етпеді. TCI өзінің кабельдік желілерін интернетке қол жеткізуге қабілетті еткен, ал AT&T сол желілерді жергілікті телефон қызметін ұсыну үшін пайдаланғысы келді, бұл олар Time Warner-мен жасасқан келісімде де қарастырылған. AT&T 1999 жылдың 9 наурызында сатып алуды аяқтады, ал TCI компанияның ең ірі бөлімшесі – AT&T Broadband and Internet Services болып қайта құрылды, оның бас директоры Гиндери болды. Малоун Liberty Media компаниясына көшті, ол жеке акция ретінде сақталды және TCI Ventures тақырыбы астында жаңа TCI бизнес-жобаларын қамтыды.