Кіріспе

Меллиг Бейсбол лигасының чемпионатының 74-ші турнирі 1977 жылғы әлем сериясы – Меллиг Бейсбол (MLB) лигасының 1977 жылғы маусым чемпионы. Әлем сериясының 74-ші нұсқасы, бұл Америка лигасының (AL) чемпионы «Нью-Йорк Янкис» және Ұлттық лигасының (NL) чемпионы «Лос-Анджелес Доджерс» командалары арасында өткен жеті ойындық плей-оффтың біріншісі болды. «Янкис» командасы «Доджерс» командасын 4:2 есебімен жеңіп, франшизаның 21-ші әлем сериясы чемпионы атанды, бұл 1962 жылдан бергі алғашқы және Джордж Штайнбрэннердің (1973 жылы клубтың иесі болған) басшылығымен алғашқы жеңіс болды. Серия 11 қазаннан 18 қазанға дейін өтті және ABC телеарнасынан көрсетілді. Осы серияда Реджи Джексон өзінің батырлығы үшін «Қазан айының мырзасы» деген лақап атын алды. Билли Мартин «Янкис» командасын екінші рет жеңіске жеткізгеннен кейін, басқарушы ретіндегі өзінің жалғыз әлем сериясы жеңісін тойлады.

Нью-Йорк янкилері

Нью-Йорк Янкисі өткен жылы Цинциннати Редс командасынан талқан жеңілгеннен кейін Әлем чемпионатына қайта оралды. Бос агенттер нарығында Янкилер оң жақтағы соққышы Реджи Джексонды бес жылға 2,96 миллион АҚШ долларына (қазіргі шақтағы доллармен) және Цинциннати Редс командасының жетекші питчері Дон Гуллетті алты жылға 2 миллион долларға (қазіргі шақтағы доллармен) сатып алды. Янкилер тағы екі маңызды ойыншыны ауыстыру арқылы қосып алды. Шортстоп Бэки Дент Чикаго Уайт Сокс клубынан аутфилдер Оскар Гэмбл, питчер ЛаМарр Хойт және 200 000 долларға алынды. Оукленд Атлетикстің құрамында бір жыл ғана ойнағаннан кейін питчер Майк Торрез, питчер Док Эллис және көп функциялы ойыншылар Марти Перес пен Ларри Мюррейге айырбасталды. Алғашқы жарты жылдамдықта жақсы ойнамаған Янкилер соңғы 51 ойынның 38-інде жеңіске жетіп, Бостон Ред Сокс және Балтимор Ориолс командаларынан 2 1/2 ойынмен озып кетті. Жұлдыздарға толы құрамда жаңадан көзге шығып келе жатқан супержұлдыз Рон Гидри де болды. Маусым басында Гидри резервтен бастапқы құрамға көшіріліп, 16-7 есебімен және 2.82 ERA көрсеткішімен ойынды аяқтады. Янкилер 1977 жылғы Америка лигасының Чемпионат сериясының (ALCS) шиыршықтан шыққан бесінші және шешуші ойынында Канзас-Сити Роялс командасын жеңіп, Әлем чемпионатына жолдама алды. Олар ойынды тоғызыншы иннингте бірнеше синглдер мен Джордж Бретттің қымбат қатесінің арқасында үш ұпаймен жеңіп шықты.

Лос-Анджелес Доджерс

Ұлттық лига чемпионы «Лос-Анджелес Доджерс» командасын Томи Ласорда басқарды, ол жаттықтырушылық қызметін толыққанды алғашқы маусымында атқарып тұрды. 1977 жылғы «Доджерс» командасы бір маусымда 30 немесе одан көп хоум-ран соққан төрт ойыншыға ие болған алғашқы команда атанды. Ұлттық лигадағы ең төменгі ERA көрсеткішімен (3.22) көзге түскен питчинг құрамын 20 ойын жеңімпазы Томми Джон және 22 сейв жасаған Чарли Хоу басқарды. «Доджерс» алғашқы 26 ойынының 22-сінде жеңіске жетіп, Батыс дивизионында «Цинциннати Редс» командасынан 10 ойынмен озып кетті, содан кейін 1977 жылғы Ұлттық лига чемпионатының (NLCS) жартылай финалында «Филадельфия Филлис» командасын төрт ойында жеңіп шықты.

1-ойын

Доджерс бірінші иннингтің басында екі рет ұпай алды, Дэйви Лопесқа қадам басқаннан кейін Билл Расселл Дон Гуллеттен үш базалық соққымен ұпай енгізді. Рон Сей құрбандық соққысымен есепті 2–0-ге жеткізді. Иннингтің төменгі жағында Янкилер Турман Мунсон, Реджи Джексон және Крис Чамблис екі рет тізбектеп соққы беріп, Мунсонды ұпаймен қамтыды. Стив Гарви тоғызыншы иннингте Спарки Лайлдан хоум-ран соқты. Бёрт Хутон бес соққымен толық ойын ойнады, төртінші иннингте Вилли Рэндольф пен Турман Мунсон тізбектеп соққы бергеннен кейін Реджи Джексонның жерге соққан қос ойынынан бір ғана ұпай жіберді. Хутон 1977 жылғы NLCS 3-ші ойынындағы сәтсіздігі үшін өзін түзетті. Бірінші ойынға шамамен бір сағат қалғанда, Янки стадионынан шығысқа қарай бірнеше блок қашықтықтағы тастап кетілген 3-ші мектепте өрт шықты. Ойын кезінде ABC вертолеттен Янки стадионы мен айналасындағы ауданның көрінісін көрсетіп, өртті де түсірді.

3-ойын

Янкилер Томи Джонға қарсы бірінші иннингте үш ұпай енгізді. Микки Риверс оңға жұмсақ соққымен екі базаға жетті (сериядағы алғашқы соққысы) және Торман Мунсонның оңға күшті соққысымен екі базаға жетіп ұпай алды. Реджи Джексон Мунсонды голмен қамтамасыз ету үшін сол жаққа соқты және Доджердің сол жақтағы ойыншысы Дасти Бейкер допты қабыздамай кеткеннен кейін екінші базаға өтті. Лу Пиниелла содан кейін Джексонды RBI соққысымен ортаға жеткізіп, есепті 3–0-ға жеткізді. Бейкер бірінші иннингтегі қатесін өтеді, "Янкилердің" бастауыш ойыншысы Майк Торрезден үш ұпайлық хоум-ран соқты. "Янкилер" төртінші және бесінші иннингтерде Риверстің RBI жерге соққысымен және үш соққы жасаған (оның ішінде екі есе соққы) Крис Чэмблистің RBI соққысымен қайтадан көшбасшылыққа шықты. Торрез содан кейін "Доджерс" командасын қалған уақытта ұпайсыз қалдырды. Торрез толық ойынды тоғыз страйк-аутпен жеңіп аяқтады. Ойыннан бұрын, әртіс және бұрынғы "Питтсбург Пайретс" командасының қосымша иесі Бинг Кросбидің құрметіне бір минуттық үнсіздік сақталды, ол сол күні қайтыс болды.

Ұлттық әнұран

Ойын басталар алдында Линда Ронштадт ұлттық әнұранды орталық алаңда жалғыз тұрып орындады, үстінде джинсы және «Доджерс» командасының жылыту жилеті болған. Кейін бұл киім көптеген БАҚ назарын өзіне тартты. «Вашингтон Экзаминер» газеті бұл орындалуды спорттық іс-шаралардағы екінші ең жақсы әнұран деп бағалады. Газеттің мәліметінше, «Бұл орындалу соншалықты сәтті болды, Ронштадт 1978 жылы шыққан «АҚШ-та өмір сүру» альбомының обложкасында осындай атлас жакет, қысқа шалбар, тізе сақшалары және роликті коньки киген».

4-ойын

Дон Саттонға тағы бір күн демалу қажет болғандықтан, «Доджерс» командасының бас жаттықтырушысы Томми Ласорда «Янкилердің» солқолды ойыншыларына қарсы тұру үшін солқолды Дуг Рауды бастады. Рау 1977 жылғы NLCS-тің бір ойынында ғана резервтік ойыншы ретінде ойнағандықтан, толықтай дайын болмады. Бірінші иннинг салыстырмалы түрде оңай болды, бірақ екінші иннингте Реджи Джексон жетекші екі базалық соққыны жасады. Лу Пиниелла Джексонды бірінші голмен үйге жеткізді, ал Крис Чамблисс оны үшінші базаға жеткізді. Ласорда содан кейін Рауды алмастырып, Рик Роденді қосты, бұл Ласорда мен Раудың арасында қызу дауға әкелді. Осы кезде Рау төрт соққы жіберді, оның үшеуі солқолды ойыншылардан келді. «Янкилер» сол иннингте Грейг Неттлстің голмен және Баки Денттің соққысымен тағы екі ұпай жинады. «Доджерс» үшінші иннингте екі гол соқты. Роден, жақсы соққы беретін питчер, сол жаққа екі базалық соққы берді, ал Дейви Лопес «Янкилердің» бастаушы питчері Рон Гидриден екі ұпайлық хоум-ран соқты. «Доджерс» Гидриден басқа гол соға алмады, өйткені ол толық ойынды төрт соққымен аяқтады. Төртінші иннингте «Доджерс» ойынды теңеуге жақын болды, бірақ Рон Сейдің сол жаққа жіберген күшті соққысын Лу Пиниелла секіріп ұстады. Джексон алтыншы иннингте Роденге қарсы соққымен ойынды аяқтады.

5-ойын

"Доджерс" командасы Нью-Йоркке серияны қайтару үшін жеңіске мұқтаж болды. Дейви Лопес бірінші таймада үш базадан соғып, бастама алды, ал Билл Расселл бір ұрумен оны үйге жеткізді. Төртінші таймада "Доджерс" Дасти Бейкердің RBI синглін және Стив Йегердің үш ұпайлық гомерін енгізді. Бейкер бесінші таймада тағы бір RBI соқты, Ли Лейси бір ұпай әкелді, ал Йегер құрбандық соққысымен тағы бір ұпай қосты. Реджи Смит алтыншы таймада екі ұпайлық гомермен есепті аяқтады. "Янкилер" жетінші және сегізінші таймаларда екі-екі ұпайдан енгізді; сегізінші таймадағы екі ұпай Турман Мунсон мен Реджи Джексонның қатарынан соққан гомерлерінен туды. Дегенмен, "Доджерс" командасының бастапқы питчері Дон Саттон жеңіске жетіп, толық ойын өткізді. Джексонның сегізінші таймадағы соққысы Саттонның алғашқы доптан соққан соққысынан кейін жасалды, бұл есте қаларлық финалға жол ашты.

6-ойын

6-ойын серияны Нью-Йоркқа қайтарды, онда 56 407 жанкүйер «Янки» стадионын толтырды. Элиас Соса тастаған допты Чамблис сол жаққа, Рассел мен Бейкердің арасына жоғары соқты, ол қосқа айналды, содан кейін Неттлстің екіншіге соққан добымен үшіншіге өтті. Пиниелла сол жаққа қарсылықсыз құрбандық соққысымен есепті 5-3-ке жеткізді. Дент допты ұстап, Торрезді шортстопқа шығарды, соның арқасында ойын аяқталды. Бесіншіде Лопес сол жаққа ұшып кетті, Рассел допты ұстады, ал Смит 6-4-3 есебімен қос ойын жасады. Микки Риверс төменгі жартыны ортаға бір доппен бастады. Вилли Рэндольф допты итеріп жіберді, бірақ Йегер оған шабуылдап, Риверсті екіншіге шығарды, бұл ойыншы таңдауы болды, ал Мэнсон ортаға төмен соқты, ол екінші аут болды. Рэндольфты жақын ұстап тұру үшін біріншіге лақтырғаннан кейін, Джексон Сосадан алғашқы допты соқты, ол оң жақ трибунасына төмен сызықпен ұшып кірді, есеп 7-3 болды. Бұл 1959 жылдан бергі алғашқы алты ойындық серия еді.

Құрама қораптық ұпай

1977 жылғы әлем сериясы (4–2): Нью-Йорк Янкиз (А. Л.) Лос-Анджелес Доджерстен (Н. Л.) басым түсті.

Бұл әлем сериясы ерекшелігі – жеңімпаз командадан көбірек ұпай жиналған алты ойындық серия болды. Мұндай жағдай бұрын 1918 және 1959 жылдары, сондай-ақ 1992, 1996 және 2003 жылдары да орын алған. Жеті ойындық серияда жеңімпаздар 1957, 1960, 1962, 1964, 1971, 1972, 1973, 1975, 1991, 1997 және 2002 жылдары қарсылас командадан көбірек ұпай жинады; (2016 және 2017 жылдары нәтиже теңесті). 2-6 ойындарда қатарынан толық ойындар ойналып, барлық жеңімпаз питчерлер үшін бұл 2019 жылға дейін питчер сақтап қалмайынша аяқталған соңғы әлем сериясы болды.

Хабар тарату

1977 жылғы Серия ABC телеарнасы 1949 жылдан бері көрсеткен алғашқы Әлемдік серия болды және 1947 жылы Серияны теледидардан көрсету басталғаннан бері, кем дегенде бір бөлігі бәсекелес NBC телеарнасында көрсетілмеген алғашқы серия еді. NBC 1950 жылдан 1976 жылға дейін Серияның эксклюзивті телеарнасы болды және сол жылы «Янкис» – «Роялс» және «Доджерс» – «Филлис» плей-офф серияларын көрсетті. Сол кездегідей, бәсекелес командалардың жергілікті бас станцияларына (Нью-Йорктегі WPIX және Лос-Анджелестегі KTTV) ABC ұлттық хабарларын бір уақытта көрсетуге рұқсат берілді. Бұл қатысушы командалардың жергілікті комментаторларының желілік теледидардағы ойын барысында көрсетілмеген алғашқы жағдайы болды, бірақ «Янкис» командасының Билл Уайты мен «Доджерс» командасының Росс Портері ойынға дейінгі телешоулар жасады, ал Уайт команда жеңіске жеткеннен кейін «Янкис» клуб үйіндегі жеңіс тойын жүргізді. Уайт пен Портер сондай-ақ CBS радиосындағы Серияның ойынды суреттеуін бөлісіп жасады.

Тиісті әсері және соңынан

Бұл әлем чемпионаты Джексонның постсезондық ойыншы ретіндегі беделін нығайтып, оған "Қазан айының мырзасы" деген лақап ат берді. Жиырма төрт жыл өткен соң, ұқсас лақап 2001 жылғы әлем чемпионатының төртінші ойынындағы жеңіс голынан кейін тағы бір "Янки" ойыншысы, қорғаушы Дерек Джетерге берілді. Джексон әлем чемпионатының ең бағалы ойыншысы және Бейб Рут жүлдесін жеңіп алды. Лайл Американдық лиганың "Cy Young" жүлдесін жеңіп алды. Неттлс және Гарви екеуі де "Алтын қолғап" жүлдесін жеңіп алды. "Янкилер" және "Доджерлер" 1978 және 1981 жылғы әлем чемпионаттарында қайтадан кездесті. Лос-Анджелес бір күнтізбенде әлем чемпионаты мен Суперкубокқа қабылдаған алғашқы мегаполис атанды. Суперкубок XI 1977 жылдың 9 қаңтарында Пасаденадағы "Роуз Боул" стадионында өтті. 1977 жылғы әлем чемпионатынан кейін "Sports Illustrated" журналының тілшісі Мелисса Людтке МЛБ комиссары Боуи Кунды серия кезінде "Янкилер" командасының клубтық бөлмесіне кіруге рұқсат бермегені үшін сотқа берді, ол өзінің 14-ші түзету құқығының бұзылғанын мәлімдеді. Людтке сот ісінде жеңіске жетті.

Танымал мәдениетте

1977 жылғы Нью-Йорк Янкилері, Спайк Ли режиссерлік еткен "Самның жазы" фильмінде Сэмнің ұлы және 1977 жылғы Нью-Йорк қаласындағы қараңғылықпен қатар, маңызды сюжеттік желілердің бірі болып табылады. 1977 жылғы Янкилер маусымы, соның ішінде Әлемдік сериясы, Джонатан Малердің 2005 жылғы деректі "Бронкс отқа өртеніп жатыр" кітабының тақырыбына айналды, кейіннен бұл кітап 2007 жылы ESPN арнасында "Бронкс отқа өртеніп жатыр" атты мини-сериал ретінде бейімделді.