Кіріспе

1973 жылғы әлем сериясы – 1973 жылғы Бейсболдың Бас лигасының (MLB) чемпионаты. Әлем сериясының 70-ші нұсқасы, ол Америка лигасының (AL) чемпионы (және әлем сериясының қорғаушы чемпионы) «Окленд Атлетикc» және Ұлттық лигасының (NL) чемпионы «Нью-Йорк Метс» арасында өткен жеті ойындық плей-офф болды. «Атлетикc» серияны жеті ойында жеңіп, үш қатарынан әлем сериясындағы екінші титулын және жалпы жетінші чемпионатын жеңіп алды. «Метс» НЛ Шығыс дивизионында «Сент-Луис Кардиналс» командасынан 1 1/2 ойынмен озып шықты, содан кейін НЛ Чемпиондық сериясында «Цинциннати Редс» командасын 3:2 есебімен жеңді. «Атлетикc» АЛ Батыс дивизионында «Канзас Сити Роялс» командасынан алты ойынмен озып шықты, содан кейін АЛ Чемпиондық сериясында «Балтимор Ориолс» командасын 3:2 есебімен жеңді. Бұл барлық апта күндері кешкі уақытта басталатын әлем сериясының алғашқы чемпионаты болды. Бұл әр команда өз үйіндегі ойындарға арналған ойын бағдарламаларын өндіріп, сататын соңғы әлем сериясы болды. Реджи Джексон әлем сериясының ең құнды ойыншысы деп танылды. Джексон .310-дық орташа көрсеткішпен жеті соққы, алты RBI, бір хоум-ран соғып, үш ұпай енгізді.

Нью-Йорк Метс

1973 жылғы «Метс» командасының .509 маусымдық жеңіс көрсеткіші – бұл тарихындағы кез келген чемпион команданың ең төмен көрсеткіші. Команданы маусым бойы жарақаттар мазалады. Команда 4–0 есебімен сәтті бастап, сәуір айында 0,600 көрсеткішінге жетті. Бірақ көп ұзамай команда жарақаттарға байланысты күйреп, өткен маусымдағыдай турнир кестесінде төмендеді. Жазда соңғы орынға түсіп, қыркүйекте «Метс» командасы қайта жаңарып, қарқынды ойын көрсетті, нәтижесінде 82 жеңіспен дивизионды жеңіп алды, «Сент-Луис Кардиналс» командасынан 1 1/2 ойынмен озып кетті. Бұл 1970 мен 1980 жылдар аралығындағы «Филадельфия Филлис» және «Питтсбург Пайрэтс» командаларының бәсекелестері дивизионды жеңбеген жалғыз жағдай болды. 82–79 есебімен 1973 жылғы «Нью-Йорк Метс» командасы әлем сериясіне қатысқан командалардың арасындағы ең нашар көрсеткішке ие болды. Олар 24 командадан тұратын жоғары лигада тоғызыншы орынды иеленді, «Окленд Ас», «Цинциннати Редс» (ол команданы Ұлттық лига чемпионатының финалында жеңген), «Балтимор Ориолс» (ол команда «Оклендпен» Американ лигасы чемпионатының финалында жеңіліске ұшырады), «Лос-Анджелес Доджерс», «Сан-Франциско Джайентс», «Бостон Ред Сокс», «Детройт Тайгерс» және «Канзас-Сити Роялс» (олардың ешқайсысы постсезонға қатыспады) командаларынан қалып қойды. 1973 жылғы «Нью-Йорк Метс» командасы постсезонға қатысқан командалардың арасындағы ең төмен жеңіс көрсеткішіне ие болды (қазір екінші ең төмен көрсеткіш), ал 2005 жылы «Сан-Диего Падрес» командасы 82–80 есебімен аяқтады. 1969 жылғы Буд Харрелсон, Джерри Гроут, Уэйн Гарретт, Том Сивер, Джерри Кусман, Тэг Макгроу және Клеон Джонс командалары «Метс» клубының жасөспірімдер жүйесінің түлектері Джон Милнер мен Джон Маталакпен бірігіп, сондай-ақ ауыстыру арқылы алынған 42 жастағы Расти Стауб, Феликс Миллан және Вилли Мейс командаларымен күш біріктірді. Дон Ханн мен Мейс орталық алаңда кезекпен ойнады, екеуі де оң қолмен соққы берді. «Метс» командасының NLCS қарсыластары – реттелі маусымда 99 жеңіске жеткен «Цинциннати Редс» командасы, екінші жыл қатарынан серияға оралуға үміткер болды. («Редс» өткен жылғы серияда «Ас» командасына есе жіберді.) 1973 жылғы NLCS толық бес ойынға созылды және Пит Роуз бен «Метс» командасының шортстопы Буд Харрелсон арасындағы атақты төбелес орын алды. Нәтижесінде «Метс» командасы өзінің күтпеген өрлеуін жалғастырып, Роуз бен қалған «Редс» командасын плей-оффтан шығарып салды. Вилли Мейс 2-ші ойында мансабындағы соңғы соққысын берді. Төрт әлем сериясінде (1951, 1954, 1962 және 1973) Мейс бірде-бір хоум-ран соққан жоқ. Ол постсезонда 1971 жылғы NLCS кезінде ғана бір рет соқты. 2-ші ойында Мейс Дерон Джонсонның соққан добын қуалай келе сығақтап, құлап кетті, бұл оған екінші базаға жетуге мүмкіндік берді.

Оукленд Атлетикасы

Окленд Атлетикасы 1973 жылы АЛК-де Балтимор Ориолсын жеңіп, чемпиондық туды қорғады. Чемпионды қорғаған «Атлетика» әлі де күшті құрамға ие болды, оның басында Reggie Jackson (.293, 32 HR, 117 RBI, 22 ұрланған база) тұрды, ол 1973 жылы лиганың ең құнды ойыншысы атанды. Джексонға үшінші базадағы Сал Бандо, керемет қорғаныспен ойнайтын аутфилдер Джо Руди, жылдам шортстоп Берт Кампанерис және «Атлетиканың» қақпашысы, 1972 жылғы Әлемдік серияның батыры Джин Тенэйс қосылды. Питчинг құрамында үш 20 ойын жеңімпазы болды: Кен Холцман (21–13), Кэтфиш Хантер (21–5) және Вида Блю (20–9), ал Ролли Фингерс (22 сейв, 1.92) «Атлетиканың» бас құтқарушы питчері болды. 1973 жылы «Атлетика» алаңда да, одан тыс жерде де көңіл көтеруге мүмкіндік берді; олардың жарқын түсті формалары – мінез-құлқымен қайшы келетін команданың тамаша метафорасы болды. Жұлдыздар бір-бірімен де, команда иесі Чарльз О. Финлимен де үнемі жанжалдасып тұрды. 1973 жылы алғаш рет белгіленген соққышы ережесі қолданысқа енгендіктен, Америка лигасының питчерлері тұрақты маусымда сирек соққы берді. Дегенмен, олар осы серияның әр ойынында өз кезегін алуға тиіс болды. Осылайша, тұрақты маусымда шабуылдық рөл атқармаған ойыншы, Серия кезінде «Атлетикаға» маңызды соққы беруге көмектесті. Қосымша соққы жаттығуларынан кейін «Атлетиканың» питчері Кен Холцман 1-ші ойынды жеңуге көмектескен және шешуші жетінші ойынды жеңуге көмектескен екі соққы соқты. Бұл серияда Финлидің 2-ші ойындағы қателіктері үшін екінші база ойыншысы Майк Эндрюсті жұмыстан босатуға тырысқан оқиға да болды (төменде қараңыз). Комиссар Боуи Кун Эндрюсті қызметіне қайта орналастырып, Финлиге айыппұл салды. «Окленд» ойыншыларының команда иесіне деген керісінше көзқарасына қарамастан, «Атлетика» 1961–62 жылдардағы «Нью-Йорк Янкизден» кейін әлем чемпионы атағын қайтадан жеңіп алған алғашқы команда болды. «Окленд» бас жаттықтырушысы Дик Уильямс серия аяқталғаннан кейін, иесі Чарльз О. Финлидің араласуына шыдамы жетпей, отставкаға кетті. «Окленд» құтқарушысы Дарольд Ноулз жеті ойындық Әлемдік серияның барлық ойындарында ойнаған алғашқы питчер атанды.

1-ойын

Метс пен А командалары Оуклендте Джон Матлак пен Кен Холцманды 1-ші ойынның бастаушылары ретінде ашты (Матлак, 1973 жылғы маусымда 14–16 есебімен, тұрақты маусымда жеңіліс көрсеткеннен кейін Әлем сериясының 1-ші ойынын бастаған тарихы бар төрт питчердің бірі). Жарақат алған Расти Стаубтың орнына Вилли Мейс ойынға түсті және ол өзінің мансабындағы соңғы үлкен лига ойынында үшінші нөмірдегі шабуылшы болды. Үшінші иннингте Холцман дабл жасап, Берт Кампанерис шалқасынан соққан доп Мец командасының екінші базашысы Феликс Милланның аяқтары арасынан кереметтей секіріп өтіп, гол соқты. Содан кейін Кампанерис екінші базаны ұрлап, Джо Рудидің оңға соққан бір доптан гол соқты. Мец командасы төртінші иннингте Джон Милнердің RBI синглімен бір ұпай алды, нәтижесінде Клион Джонс гол соқты. Холцман, Ролли Фингерс және Дарольд Ноулз Мец командасының шабуылын тоқтатты; Ноулз сақтап қалды.

2-ойын

2-ойынды Mets 12-інші айналымда 10:7 есебімен жеңіп, төрт сағат 13 минутта Серия тарихындағы ең ұзақ ойынның жаңа рекордын орнатты. Көзді соқырлататын күн сәулесі "әр ұшқан допты қиындыққа толы әрекетке айналдырды" (әсіресе 42 жастағы Уилли Мейс үшін), ал Курт Гоуди 1973 жылғы ресми MLB Fall Classic фильміндегі бұл ойынды "Дүниежүзілік серия тарихындағы ең ұзақ және ең ерекше ойындардың" бірі деп сипаттады. Вида Блю Джерри Кусманға қарсы шықты, бірақ екеуі де жақсы ойнамады. Бірінші иннингте A's командасы Кусманнан екі ұпай алды. Бір ауттан кейін Джо Руди сол жаққа ұшқан допқа екінші базаға жетті, Клеон Джонс ескерту жолағына қарай жүгіргенде күн сәулесінде көрінбей қалды және доп оның алдына түсті. Руди келесі соққышы Сал Бандо оң жақтан ортаға соққанда, Дон Хан қателік жасады және Бандо үшінші базаға жетті. Джин Тенэйс екі ауттан кейін Хесус Алудың қос соққысымен ұпай алды. A's екінші иннингте Джо Рудидің соққысымен үш ұпайға жетті, ол кең таралған Берт Кампанериске ұпай әкелді, ол үш базалық соққы жасаған еді. Mets екінші және үшінші иннингтерде Келион Джонс пен Уэйн Гарретттен гол соқты. A's командасы 3:2 есебімен алға шықты, ал алтыншы иннингте жағдай одан да қиын болды. Бір аут, екі ойыншы базада тұрғанда, Хорасио Пиня Блюді ауыстырды және Жери Гротты бірінші соққысымен соқты, базаларды толтырды. Содан кейін Дон Хан Клеон Джонсты ішкі алаңға соққымен үйге жеткізді, ал Бад Харрельсон RBI синглымен Mets-ті 4:3 есебімен алға шығарды. Джим Бошамп содан кейін Гарри Паркерді ауыстырды және допты қайтадан қақпаға соқты. Пиняны ауыстырған Дарольд Ноулз допты алаңға алып шықты, бірақ үйге лақтыруға асығып, тепе-теңдігін жоғалтты және күшпен ойнауға тырысқанда Рей Фосстен өте қатты ұшты. Mets тағы екі ұпай жинап, 6:3 есебімен басымдыққа ие болды. Реджи Джексон жетінші иннингте екі рет RBI соққысын соқтырып, есепті 6:4-ке жеткізді. Тоғызыншы иннингте "Blue Moon Odom" командасының сапында тұрған Дерон Джонсон ортаға ұшқан допты соқты, оны Уилли Мейс күн сәулесінде жоғалтып алып, қуып бара жатқанда құлап қалды. Джонсон екінші базаға жетті. Аллан Льюис жарысқа қашып, Сал Бандоның бас сауғалап қайтқанынан кейін Джексонның соққысымен ұпай алды. Джин Тенэйс Бандоға бірден тиісіп қалды. Mets 10-інші иннингте Харрелсонның синглымен бастады. Тэг МакГроу құрбандыққа шалынып, Роли Фингерс екінші базаға лақтырды, бірақ Харрелсон соққымен жүгіріп, қауіпсіз болды. МакГроу бірінші базаға жеткенде, секіріп қалды. Гарретт Тенэйске жоғары жерден соққы беріп, Тенэйстің лақтыруынан кейін Фингерс қаптан түскенде, Харрелсон үшінші базаға шықты. Содан кейін Харрелсон Фэликс Милланның сол жаққа ұшқан допты ұтып алуға тырысты. Харрелсон Фосстің тегінен аулақ болғандай көрінді (және NBC хабарлауының қайталануы Фосстің оны жіберіп алғанын анық көрсетті), бірақ оны төреші Оги Донателли шақырды, бұл Харрелсонның, палубадағы Уилли Мейстің және менеджер Йоги Берраның ашуын тудырды. Ойын 12-інші иннингке дейін 6:6 есебімен жалғасты. Харрелсон қос соққымен бастады және МакГроу Сал Бандоның ұтып алған соққысынан кейін бірінші базаға жетті. Екі ауттан кейін Мейс Харрелсонға соққы берді, бұл оның мансабындағы соңғы соққы және RBI болды. Бұл Mets-ке 7:6 есебімен басымдық берді. Джонс базаларды толтыру үшін жүріп шыққаннан кейін, Джон Милнер екінші базалық Майк Эндрюске жерге тигізді, бірақ доп оның аяқтарынан өтті. МакГроу мен Мейс 9:6 есебімен басымдыққа ие болды. Келесі соққышы Гроут Эндрюске тағы бір жерді соқты, бірақ оның бірінші базаға лақтыруы Тенестің аяғын тордан шығарды (бірақ NBC қайталауы Тенестің аяғын торда ұстағанын көрсетті). Джонс 10:6 есебімен ұпай жинады. A's командасы ойынның соңында бір ұпай қосты, Джексон үшінші базаға жетті, Мейс тағы бір ұшқан допты күн астында жоғалтты, ал Алу оны үйге жіберді, бірақ Эндрюстің қателіктері өте көп болды. МакГроу, жалпы алты иннинг ойнаған, жеңіске жетті, ал Джордж Стоун құтқарып қалды және Mets серияны теңестірді. A's командасының иесі Чарли Финли Эндрюстің 12-інші иннингтегі қателіктеріне ашуланды; ол Эндрюсті жазалауға кірісті (және A's командасының менеджері Дик Уильямсты одан әрі алшақтатты) Эндрюсті жарақаттанғанын айтып, жалған ант қағазына қол қоюға мәжбүр етіп, оны Серияның қалған бөлігіне шығарып салды.

3-ойын

3-ойын Том Сивер мен Кэтфиш Хантердің қатысуымен өтті. Хантердің ойынның басында қиындықтары болды, себебі Уэйн Гарретт оң жаққа хоум-ран соқты, ал Феликс Миллан қате тастаудың нәтижесінде ұпай алды, бірақ ол кейін өз ырғағын тапты. Сивер 6-шы иннингге дейін "А" командасын ұпай алудан тоқтатты, сонда Сал Бандо мен Джин Тенэйс қатарынан екі рет соққы беріп, бір ұпай алды және "Метс" командасының есебін 2–1-ге дейін қысқартты. Джо Руди 8-ші иннингте маңызды соққы берді, ол Берт Кампанериске мүмкіндік берді, нәтижесінде ойын теңесті. 10-шы иннингте Уилли Мейс MLB ойынында соңғы рет пайда болды, ол Таг МакГроудың орнына шығып, сәтсіз соққы берді. Кампанерис 11-ші иннингте Гарри Паркерден Тед Кубиакқа ұпай әкелген соққы беріп, ойынды жеңіске жеткізді. Ролли Фингерс ойынды сақтап қалды. Бұл ойында менеджер Дик Уильямс және "А" командасының ойыншылары Майк Эндрюстің форма нөмірі болған 17 нөмірі жазылған спорттық таспаны киіп, бұрынғы ойында Эндрюге қатысты Чарли Финлидің әрекеттеріне наразылық білдірді.

4-ойын

Бұл ойынға дейін MLB комиссары Боуи Кун Чарли Финлиге Майк Эндрюсті 2-ші ойыннан кейін жасаған заңсыз әрекеттеріне сілтеме жасап, плей-оффтың активті тізіміне қайта қоюды бұйырды. "Ас" командасының басым ойыншысы Кен Холцман, Расти Стаубтың сол-орталыққа үш ұпайлық хоум-ранын соққаннан кейін бірінші иннингті аяқтауға үлкермеді. "Көк Ай" Одом алмастырып, "Метс" командасының төртінші иннингінде Стаубтан екі ұпайлық соққы жіберіп алды. Джон Матлак сегіз иннингте үш соққыға жеңіске жетті. Рей Садеки тоғызыншы иннингте тамаша ойын көрсетіп, ойынды сақтап қалды. Эндрюс сегізінші иннингте резервтік ойыншы ретінде алаңға шықты, бұл Финлиге наразылық білдіретін "Метс" командасының үйдегі жанкүйерлерінен құлшыныс алды. Эндрюс өзінің мансабындағы соңғы соққысын жасады.

5-ойын

5-ші ойын Вида Блю мен Джерри Кусманның қайта кездесуі болды. Бұл жолы екі питчер де жақсы тастады. Джон Милнер екінші иннингте RBI сингл соқты, ал Дон Ханның орталыққа соққан триплы Джерри Гротты 6-шы иннингте екінші Mets ұпанымен әкелді. Кусман жақсы тастап, жеңіске жетті, ал Тэг МакГроу сақтап қалды.

6-ойын

А'лар жеңіске жетті, бұл Catfish Hunter-дың (Том Сиверді басып өткен) және Реджи Джексонның тиімді соққыларының арқасында болды. Сивердің ойынға түсуіне Метс командасының иесі Джоан Пейсонның Йоги Берраны оны бастауға мәжбүрлеуі себеп болды. Джексон бірінші иннингте Джо Рудиді, үшінші иннингте Сал Бандоны екі базамен соққылап, Оклендке 2–0 есебімен көшбасшылық берді. Сегізінші иннингте Метс командасы Хантерді ойыннан шығарды, Кен Босвелл бір ұпай әкелді. Реливер Дарольд Ноулз екі ойыншы базада тұрғанда Расти Стаубты үш соққымен жеңіп, жағдайды бақылауға алды. Иннингтің төменгі жартысында Джексон бір соққымен ұпай алды, орталық ойыншы Дон Ханның қателігінен үшінші базаға жетті және Хесус Алудың құрбандық соққысымен қосымша ұпай енгізді. Роли Фингерс тоғызыншы иннингте жеңіске жетіп, жетінші ойынға жол ашты.

7-ойын

Кен Холцман 4-ші ойынның бастапқы құрамының қайталасу кездесуінде Джон Матлакты басым түсті. Үшінші иннинг шешуші болды, себебі Холцман Матлактан сол жаққа бір рет соққымен екі базадан өтті, бұл маусым бойы соққы жасаудан қалысқаннан кейін оның сериядағы екінші соққысы еді. Содан кейін Матлак Берт Кампанериске қарсы алаңға екі ұпайлық гол соқты (Оуклендтің сериядағы алғашқы голы), ал кейін сол иннингте Реджи Джексоннан тағы екі ұпайлық гол соқты, бұл «A's» командасына 4–0 есебімен басымдық берді және Холцманға қажетті барлық ұпайларды әкелді. «Mets» командасы Оуклендтің 5-інші иннингте 5–0 есебімен басымдығын арттырғаннан кейін екі ұпаймен қайта оралды, бірақ бұл жеткіліксіз болды. Кампанерис серияны аяқтау үшін Уэйн Гарретттің жоғары соққысын ұстады; ал Джексон Дүниежүзілік серияның ең құнды ойыншысы атанды. Үшінші иннингте Джин Тенэйс 11-ші рет жүріп, 1926 жылы «Янкилердің» Бэйб Рут орнатқан сериялық рекордты теңестірді. Жетінші иннингте Уэйн Гарретт 11-ші рет соққыдан кейін шығып, 1958 жылы «Милуоки Брейвздің» Эдди Мэтьюс орнатқан сериялық рекордты теңестірді (кейін 1980 жылы «Роялздың» Вилли Уилсон 12 рет соққыдан кейін бұл рекорд жаңартылды). Дарольд Ноулз ойынды сақтап қалды және 2017 жылғы Дүниежүзілік сериясында Брэндон Морроуға дейін жеті ойынның барлығында ойнаған жалғыз питчер атанды. Соңғы соққы Тынық мұхиты уақыты бойынша сағат 16:07-де тіркелді, бұл күндіз аяқталған соңғы Дүниежүзілік серия (2021 жылға дейін). Верн Хошэйт, 1973 жылы «A's» командасының жаттықтырушысы, кейін «Mets» командасының жаттықтырушысы ретінде Дүниежүзілік серияда жеңіске жетті.

Құрама жолдар

1973 жылғы әлем сериясы (4–3): Окленд А’с (А. Л.) Нью-Йорк Метс (Н. Л.) командасын жеңді.

Бұл әлем сериясының қатарынан үшінші жылы болды, онда серия толық жеті ойынға созылды және чемпиондар қарсыластарынан көбірек ұпай жинады; осы жағдай екі жылдан кейін 1975 жылы қайта орын алды.