Кіріспе
1969 жылғы әлем сериясы – 1969 жылғы Бейсболдың Бас лигасының (MLB) чемпионаты. Дүниежүзілік серияның 66-шы нұсқасы, бұл Америка лигасының (AL) чемпионы Балтимор Ориолс және Ұлттық лигасының (NL) чемпионы Нью-Йорк Метс арасындағы жеті ойындық плей-оффтың бірінші жеңісі үшін күрес болды. Метс серияны төрт ойынға үш ойын есебімен жеңіп, серия тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірін жасады, өйткені сол Ориолс командасы ең мықтылардың бірі саналды. Әлем сериясындағы жеңісі командаға "The Miracle Mets" деген лақап атты сыйлады. Бұл MLB-ның дивизиондық кезеңдегі алғашқы әлем сериясы болды. Метс дивизиондық титул, жеңіс туы және Әлем сериясын жеңген алғашқы жаңа команда болды, өмір бойының сегізінші жылында жеңіске жетіп, сол кезге дейін Әлем сериясын жеңген ең жылдам жаңа команда атанды. Кейіннен Флорида Марлинс 1997 жылғы Әлем сериясында өмір бойының бесінші жылында (сондай-ақ Әлем сериясын жеңген алғашқы «жоқтар» командасы) және Аризона Даймондбэкс 2001 жылғы Әлем сериясында өмір бойының төртінші жылында бұл көрсеткішті арттырды. 1969 жылғы Әлем сериясы Нью-Йоркте өткен алғашқы Әлем сериясы болды, онда Нью-Йорк Янкис қатыспады. Бұл сонымен қатар Нью-Йорк Гиантс немесе Бруклин Доджерс (екі команда да 1958 жылы Калифорнияға көшіп кеткендіктен) Ұлттық лигасынан Нью-Йорктің өкілі болмаған алғашқы Әлем сериясы болды; содан бері Нью-Йорк аймағының Ұлттық лигасы командасы қатысқан барлық Әлем серияларында Метс қатысты, олар сол кезден бері Нью-Йорк қаласында орналасқан жалғыз Ұлттық лигасының бейсбол командасы болып табылады.
The 1969 World Series was the championship series of Major League Baseball's (MLB) 1969 season. The 66th edition of the World Series, it was a best of seven playoff between the American League (AL) champion Baltimore Orioles and the National League (NL) champion New York Mets. The Mets won the series, four games to one, to accomplish one of the greatest upsets in Series history, as that particular Orioles team was considered to be one of the finest ever. The World Series win earned the team the sobriquet "The Miracle Mets". This was the first World Series of MLB's divisional era. The Mets became the first expansion team to win a division title, a pennant, and the World Series, winning in their eighth year of existence, becoming the fastest expansion team to win a World Series up to that point. Two teams eventually surpassed the latter record, as the Florida Marlins won the 1997 World Series in their fifth year (also becoming the first wild card team to win a World Series) and the Arizona Diamondbacks won the 2001 World Series in their fourth year of play. The 1969 World Series was the first World Series since to have games played in New York that did not involve the New York Yankees. It was also the first World Series in which neither the New York Giants nor Brooklyn Dodgers (as both teams had moved to California in 1958) represented New York from the NL; all subsequent World Series with a New York area NL team participating have involved the Mets, who have been the only NL baseball team located in New York City since that era.
Нью-Йорк Метс
1962 жылы Ұлттық лигаға қосылғаннан бері, Нью-Йорк Метс командасы бір маусымда тоғызыншы орыннан жоғары көтерілмеген (соңғыдан екінші орын) және 73-тен астам ойын жеңбеген. 1969 жылғы маусым басталар алдында оларға үміт аз болды. Шындығында, олар үшін жақсы жаңалық – сол жылы Ұлттық лига екі дивизионға бөлінгендіктен (Американ лигасы да солай болды), Метс командасы кемінде алтыншы орынды қамтамасыз етті. Маусымның басында Монреаль Экспос командасынан 11:10 есебімен жеңілу, осы күдікті растағандай болды. Маусым аяқталуға үш апта қалғанда, андердог атанған Метс командасы, маусымның көп бөлігінде Шығыс дивизионында көш бастаған Чикаго Кубс командасын еңсерді. Олар соңғы 49 ойынның 38-ін жеңіп, барлығы 100 жеңіске жетіп, Ұлттық лиганың Шығыс дивизионының тұңғыш чемпионы атанды. Үшінші курс студенті Том Сивер өзінің алғашқы Сай Янг сыйлығына ие болу жолында 25 ойын жеңіп, лигадағы ең үздік питчер атанды. Басқа екі үздік Метс питчері – Джерри Кусман мен жаңадан келген Гэри Джентри бірлесіп тағы 30 ойын жеңді. Аутфилдер Клеон Джонс (клубтық рекорд) .340 көрсеткішпен ойнап, Ұлттық лигадағы үздік соққышылар жарысында үшінші орынға ие болды. Ал оның өмір бойғы досы және аутфилд серігі Томми Эйджи 26 хоум-ран соғып, 76 ұпай жинап, команданы жетекке шығарды. Олар командадағы 400-ден астам соққы жасаған жалғыз ойыншылар болды. Менеджер Гил Ходжес, Кэйси Стенгел дәуіріндегі Янкилер сияқты, взводтық жүйені қолданды. Рон Свобода мен Арт Шамски оң жақтағы ойыншылар болып, 23 хоум-ран соғып, 100 ұпай жинады. Эд Кранпул мен Донн Кленденон бірінші базалық ойыншылар болып, тағы 23 хоум-ран соғып, 95 ұпай қосты. Бірінші Лига Чемпионатында, әдетте жеңіл соққы беретін Метс командасы, қарсыластарынан жақсы тұрақты маусым көрсеткеніне қарамастан, тағы да андердог саналды. Олар үш ойында фаворит саналған Атланта Брейвс командасын 27 ұпаймен ұтып, өте күшті ойын көрсетті.
Балтимор Ориольс
Балтимор Ориольс командасы, керісінше, дерлік қатесіз болды және әр позицияда жұлдыздар ойнады. Олар 1969 жылғы маусымды жеңіл-жеңіл өтті, 109 ойын жеңіп (1961 жылғы Янкилерден бері жеңілген ең көп ойын) және 19 ойынмен Американ Лигасының Шығыс дивизионының алғашқы чемпионы атанды. Содан кейін АЛК-да Миннесота Твинзді үш ойынға еселеп жеңіп, төрт жылдың ішінде екінші титулын жеңіп алды. Ориолз командасына жұлдызды ойыншылар Фрэнк Робинсон және Буг Пауэлл жетекшілік етті, олардың әрқайсысы 30-дан астам хоум-ран соғып, 100-ден астам ұпай әкелді; үшінші базадағы Брукс Робинсон, бейсбол тарихындағы ең жақсы қорғаныс ойыншысы болды; ал Майк Куэллар, Дейв МакНалли және Джим Палмер үш бірге 63 жеңіске қол жеткізді.
1-ойын
Бұл жеңіспен "Ориолс" барлық болжамдардың дұрыс екенін көрсетті, себебі бұл үстемдік танытқан ойын болды. Дон Бьюфорд Том Сивердің ойынның екінші добын гоумранға шығарды, ол Рон Свободаның секіріп ұстау әрекетінен сәл қашып кетті. "О'с" төртінші иннингте тағы үш ұпай қосты, екі ауттан кейін Эльрод Хендрикс сингл соқты, ал Дейви Джонсон базаға шықты. Марк Белангер бір ұпай әкелді, содан кейін питчер Майк Куэллар RBI сингл соқты. Бьюфорд Белангерді екінші базаға шығару арқылы иннингті аяқтады. "Метс" жетінші иннингте Ал Вайстің құрбандық флайымен бір ұпай алды. "Ориолс" басталғыш питчері Майк Куэллар жеңіске жетті, толық ойын көрсетіп, тек сондай-ақ бір ұпайға ғана жол берді. Бірінші ойында жеңіліске ұшырағанына қарамастан, "Метс" командасының ешкімі көңілі төмендемеді. Ойынның жеңілген питчері Том Сивер жылдардан кейін: "Шын айтам, біз клубқа одан да сенімді күйде келдік. Біреу – менің ойымша Кленденон – "Біз оларды жеңе аламыз!" деп айғайлады. Біз оған сендік. Команда өте қиын ойын өткізгенін немесе жеңілгенін біледі. Ал біз олай болмағанын сезіндік. Біз жеңіліске ұшырағанымызды емес, керісінше, бізге жеңіске жақын болғанымызды сезіндік! Бізге бір-екі соққы ғана жетіп, жағдайды өзгерте алған едік. Бұл жағдай бізге қатты соққы болды" деді.
2-ойын
Метс командасының питчері Джерри Кусман алты иннинг бойы гол соқпады, Дон Ларсеннің Әлем сериясындағы гол соқпау жетістігін қайталауға тырысты. Донн Кленденон төртінші иннингте хоум-ран соғып, оған шамалы артықшылық берді. Алайда, Кусман жетінші иннингте Пол Блэрдың сингл соғуынан, екінші базаны ұрлағаннан және Брукс Робинсонның синглінен кейін гол соқпау мүмкіндігінен де, артықшылығынан да айрылды. Бірақ "Ориолс" командасының шабуылы осымен аяқталды. "Метс" тоғызыншы иннингте Эд Чарльз, Джерри Гроут және Аль Вайстің қатарынан соққан үш синглі арқасында бір ұпай алды, соңғысы Чарльзді голмен жеңіске жеткізді. Бұл шешуші ұпай болды, ал "Ориолс" командасының бастауыш ойыншысы Дэйв МакНелли жеңіліске ұшырады. Кусман ойынды аяқтауда қиындыққа тап болды, өйткені тоғызыншы иннингте Франк Робинсон мен Буг Пауэллге екі аут берді. Рон Тейлор соңғы аут үшін Брукс Робинсонды алаңнан шығарып, құтқару мүмкіндігін жеңіп алды.
3-ойын
Аги Джим Палмерден соққы алып, ойынды хоум-ранмен бастады, содан кейін қорғанысымен кем дегенде бес ұпайды сақтап қалды. Төртінші иннингте, екі аут кезінде және "Ориольс" командасының жүгірушілері бірінші және үшінші базада тұрғанда, Аги сол-орталыққа 396 фут (121 м) қашықтыққа жүгіріп, Эльрод Хендрикс соққан допты артқа қарай жүгіріп ұстады. Жетінші иннингте "Ориольс" екі аутпен базаны толтырды, бірақ Аги оң-орталықта Пол Блэрдің сызықтық соққысын секіріп ұстады. Эд Кранпул хоум-ран соқты, ал Джерри Гроте "Метс" үшін RBI дабл қосты. Гэри Джентри 6 2/3 иннинг бойы гол соқпады және екінші иннингте екі ұпайлық даблмен өзіне көмектесті. Нолан Райан, 27 жылдық карьерасындағы жалғыз әлем чемпионатына қатысып, соңғы 2 1/3 иннингті тастады (Агидің екінші ұстауынан пайдаланып) және құтқаруды жеңіп алды.
4-ойын
4-ойын да дау-дамайға толы болды. Том Сивердің суреті ойынға дейін Ши стадионының сыртында таратылған соғысқа қарсы Мораторий күнінің материалдарында қолданылды, бірақ ол өз суретінің оның білімі мен келісімінен тыс қолданылғанын мәлімдеді. Сол күні тағы бір дау-дамай Ши стадионында АҚШ туының көтерілуіне байланысты болды. Нью-Йорк қаласының мэрі Джон Линдсей Вьетнамда қаза тапқандарды еске алу үшін Мораторий күнінде туды жартылай түсірілген күйде көтеруге бұйрық берді. Көптеген адамдар, оның ішінде 225 жараланған әскери қызметші, ойынға келді, және Бейсбол комиссары Боуи Кун 4-ойынға дейін АҚШ туы Ши стадионында толық биіктікте көтерілетінін жариялады. Том Сивер 1-ойындағы нәтижесіз ойынын 8 иннинг бойы Ориолсты құрғақ қалдыру арқылы өтеді. Донн Кленденон 1-ойынның жеңімпазы Майк Куэлларға қарсы 2-иннингте соққан хоум-ранымен есебін ашты, ол 7 иннинг бойы тек сондай ғана голды жіберді. 3-иннингте, бағана төрешісі Шаг Кроуфордпен тым қатты дауласқаннан кейін, Ориолздың бас жаттықтырушысы Эрл Уивер 1935 жылдан бері әлем сериясы ойынынан қуылған алғашқы бас жаттықтырушы болды. 9-иннингте Сивер қиындыққа тап болды. Фрэнк Робинсон мен Буг Пауэлл екі бірдей соққымен бірінші және үшінші базаға жетті. Брукс Робинсон оң жаққа құлайтын сызықты соқты, ал Mets командасының оң жақтағы ойыншысы Рон Свабода оған сүңгіп, допты жерден бірнеше сантиметр биіктікте ұстады. Фрэнк Робинсон базаны басып, гол соқты, бірақ Свабоданың батырлығы Ориолсты алға шығудан сақтап қалды. Содан кейін Эльрод Хендрикс Свабодаға ұшып, иннингті аяқтады. 10-иннингте Джерри Гроут сол жаққа қысқа соққымен бастады. Ал Уайс күшпен ойнау үшін және саптамадағы питчерге жету үшін қасақана жүріп кетті. Mets командасының бас жаттықтырушысы Гил Ходжес Сивердің орнына Джей Си Мартинді шақырды. Мартин құрбандық соққысын жасады, бірақ Ориолздың резерв питчері Пит Рихерт Мартиннің білегісіне бірінші базаға лақтырғанда тиді, ал доп оң жақ алаңға кетті. Гроуттың орнына жүгірген Род Гаспар жеңіс голын соқты. Қайта көрсетілімдер Мартиннің бірінші базаның сызығынан тыс жүргенін көрсетті, бұл Рихерттің дұрыс лақтыруына кедергі келтірді және Ориолздың екінші базасының ойыншысы Дейви Джонсонның оны ұстауына мүмкіндік бермеді. Кейінгі даулар MLB ережесі 6.05 (k) -ға бағытталды, онда "үй базасынан бірінші базаға дейінгі аралықтың соңғы жартысын жүгірген кезде, доп бірінші базаға лақтырылып жатқанда, ол үш футтік сызықтың сыртына (оң жағына) немесе қате сызықтың ішіне (сол жағына) шығып, төрешінің пікірінше, бірінші базада допты ұстауға тырысатын ойыншының жұмысына кедергі келтірсе" ойыншы шығарылады. Төрешілер Мартиннің кедергі келтірмегенін шешті.
5-ойын
Дейв МакНэлли бес иннинг бойы «Метс» командасын голсыз ұстады және үшінші иннингте екі голдық хоум-ранмен өзіне көмектесті. Фрэнк Робинсон да сол иннингте хоум-ран соқты, ал «Ориолс» 3–0 есебімен көшбасқа ие болды. Алайда, «Метс» төрешілердің екі күмәнді шешімінен пайда тапты. Алтыншы иннингте «Метс» тақырыпты ойыншысы Джерри Кусман Фрэнк Робинсонды доппен соқты деп көрінді, бірақ тақта төрешісі Лу ДиМуро доптың оны соққыдан бұрын соққысына тигенін мәлімдеді және оған бірінші базаны бермеді. Бірақ қайта қараулар Робинсонның алдымен допқа тигенін көрсетті – доп оның жамбасына тиіп, содан кейін соққысына шағылысты. Алтыншы иннингтің төменгі жағында МакНэлли допты лақтырды, ол «Метс» сол жақ қорғаушысы Клеон Джонстың аяғына тиген сияқты болды, содан кейін «Метс» дугатына құлады. МакНэлли мен «Ориолс» доптың Джонсқа емес, топыраққа тигенін мәлімдеді, бірақ «Метс» бас жаттықтырушысы Гил Ходжес допты ДиМуроға көрсетті, ол допта аяқ киімнің жылтыратылған іздерін тапты және Джонсқа бірінші базаны берді. Содан кейін МакНэлли серияның ең бағалы ойыншысы Донн Кленденонның сериядағы үшінші хоум-ранын (2008 жылғы классикада «Филлис» ойыншысы Райан Ховард және 2018 жылғы серияда «Бостон» ойыншысы Стив Пирс бұрынғы бес ойындық әлем чемпионатының рекордын қайталады) 3–2 есебімен қысқартуға мүмкіндік берді. Алайда, «аяқ киім жылтыратылған» оқиғасы осылай ғана қарапайым болмауы мүмкін. 2009 жылдың 22 тамызында «Метс» командасының 1969 жылғы чемпиондығының 40 жылдығын мерекелеу кезінде, олардың жаңа стадионында, «Сити Филдте» Джерри Кусман бірнеше БАҚ өкілдеріне сұхбат беріп, Ходжес оған допты өзінің аяқ киіміне сүртуді бұйырғанын, ол солай жасағанын және содан кейін Ходжес допты төрешіге көрсеткенін айтты. Кусманның бұл мәлімдемесі доп Джонстың аяғына тимегенін білдірмейді, тіпті төреші көрген жылтыратылған іздерді Кусман салғанын да білдірмейді – допта бұрыннан жылтыратылған іздер болған болуы мүмкін, ол Кусманның асығыс жасаған алаяқтық іздерінен қашып кеткен болуы мүмкін. Қалай болғанда да, Кусманның бұл мәлімдемесі бұрыннан аңызға айналған оқиғаға белгісіздік пен мүмкін алдау-артық элементін қосады. Кусман өзінің юмористик сезімімен және белсенді ойыншы кезінде әзілдерге құмарлығымен танымал болды. Сондықтан, оның допты өзінің аяқ киіміне сүргені туралы мәлімдемесі жалған болуы мүмкін. Сонымен қатар, сол күні «Метс» дугатында болған басқа ойыншылар да оқиға туралы басқа әңгімелер айтты. Олардың бірі Рон Свобода айтқан, ол «Метс» командасының 1986 жылғы 25 жылдығына арналған бейнебаянда сұхбат беру кезінде, доп «Метс» дугатына кіргенде, ол орындықтың астындағы ашық доп қапшығына тиіп, бірнеше жаттығу доптары дугат еденіне төгілді деді. Свободаның айтуынша, нақты ойын добын төгілген доптардан ажырату мүмкін емес еді. Ходжес тез төмен қарап, қара жолақты допты ұстап алып, үй төрешісіне көрсетті, содан кейін Джонсқа бірінші база берілді. Қалай болғанда да, бұл оқиға бейсболға тағы бір қызықты аңыз сыйлады, оның шындығы ешқашан толыққанды білінуі мүмкін емес. «Метс» жетінші иннингте Ал Вайстың күтпеген хоум-ранымен есепті теңестірді. Вайс өзінің мансабында барлығы жеті хоум-ран соқты; бұл «Шиа» стадионында соққан жалғыз хоум-раны болды және шын мәнінде, ол үй командасы ретінде кез келген бас лигалық стадионда соққан жалғыз хоум-раны болды. Вайс сериядағы барлық соққыларды .455 орташа көрсеткішпен жүргізді. Жеңіске жеткен голдар сегізінші иннингте соғылды, ал 4-ші ойынның қорғаныс батыры Рон Свобода Джонстың қос соққысымен жеңіске жеткізді. Содан кейін Свобода Джерри Гроуттің жер соққысынан кейін бірінші базадағы Буг Пауэллдің қателігінен пайдаланып, гол соқты, ал питчер Эдди Уатттың бірінші базаға салған соққысы да қателікке ұшырады. Джерри Кусман жеңіске жетті, бұл оның сериядағы екінші жеңісі болды. Тоғызыншы иннингте екі ауттан кейін Кусман «Ориолс» екінші базасының ойыншысы Дейви Джонсонмен кездесті (кейіннен ол 1986 жылы «Метс» командасын екінші әлем чемпионатына жеткізді). Екі доп пен бір соққыдан кейін Джонсон сол жақ алаңға ұшып кеткен допты соқты, оны Клеон Джонс ұстады. Үшінші иннингтегі қиындықтардан кейін Кусман қарсыласынан 21 ойыншының 19-ын тоқтатып, бір соққы мен бір жаяу жүріске жол берді. «Шиа» стадионындағы «белгілі адам» деп аталған «Метс» жанкүйері Карл Эрхардт соңғы ауттан кейін «Сөз жоқ» деген жазуы бар плакатты көтерді. Плакат серияның басты фильміне кірді. Жеңіспен аяқталғаннан кейін мыңдаған жанкүйерлер алаңға ағылып кірді, ал «Метс» командасы киім ауыстыратын бөлмеге қашуға мәжбүр болды. Осыған ұқсас жағдай 1979 жылдың 12 шілдесінде Чикагоның «Уайт Сокс» және Детройттың «Тайгерс» командалары арасындағы қос ойынның екінші ойыны басталуға тиіс болғанда, Комискей паркінде де орын алды.
Эфирлік қамту
NBC телеарнасы серияны көрсетті, Курт Гоуди «Ориолс» командасының комментаторы Билл О'Доннеллмен (Балтимордағы ойындар үшін) және «Метс» командасының комментаторы Линдси Нельсонмен (Нью-Йорктегі ойындар үшін) бірге ойынды түсіндірді. Тони Кубек стадиондағы тілші және көрермендермен сұхбаттасушы болып жұмыс істеді. Джим Симпсон Сэнди Куфакс және Микки Мантлмен бірге ойынға дейінгі бағдарламаны жүргізді. NBC радиосы да ойындарды тікелей эфирде берді, Симпсон «Метс» командасының комментаторы Ральф Кинермен (Балтимордағы ойындар үшін) және О'Доннеллмен (Нью-Йорктегі ойындар үшін) бірге ойынды комментарийледі. NBC-нің 1-ші және 2-ші ойындардың теледидары CBC арнасының кинескопында сақталған. Ал 3-тен 5-ке дейінгі ойындар түсті бейнежазба түрінде, «жүк көліктерінен» алынған түпнұсқа сапасында сақталған, оның ішінде Симпсон, Куфакс және Мантлмен ойынға дейінгі бағдарлама да бар.
Дәйексөздер
Сол жаққа ортаға қарай күшпен соққы жасалды, Аги қарқынмен шабады. Қандай ұстау! Том Эйджи! Курт Гоуди Томми Эйджидің 3-ші ойынның 4-ші иннингінде Элрод Хендрикстен соққан добын ұстағанын хабарлайды.