Кіріспе

Пенсильвания штатындағы округ, АҚШ. Армстронг округі – Пенсильвания штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 65 558 адамды құрайды. Округ орталығы – Киттанинг қаласы. Округ 1800 жылдың 12 наурызында Аллегейни, Вестморленд және Лайкоминг округтерінің бөліктерінен құрылған. Ол Континенттік Конгрессте Пенсильванияны өкілдік еткен және Азаттық соғысында генерал-майор болған Джон Армстронгтың құрметіне аталған. Округ штаттағы Үлкен Питтсбург аймағының бір бөлігі болып табылады.

Алдын ала есеп айырысу

Армстронг округі деп аталатын аймақтың Колумбияға дейінгі тарихы туралы көп мәлімет белгілі емес, бірақ көбінесе айтылатын бастапқы нүкте – «топырақ үй салушылар» деп белгілі өркениеттен басталады. 19-20 ғасырлардағы округтің бірнеше шаруалары осы кезеңге қатысты жебе ұштары сияқты артефакттарды тауып алды. Осы мәдениетке тән бірнеше маңызды топырақ құрылыстар ауыл шаруашылығы және жер қоныстану мақсатында жойылды. Бір маңызды үйінді қазіргі Киттанинг пен Форд-Сити арасында орналасқан және басқа тайпалардан қорғану үшін салынған топырақ бекінісі болған деп есептеледі. Басқа үйінділер Боггс, Оңтүстік Буффало және Вашингтон елді мекендерінде табылды. Жергілікті тұрғындарға 15-17 ғасырлар аралығында оларды қуып шыққан тайпалар «Аллегеви» деген ат берді. Тарихи мәліметтерде Аллегевилерді басып алған тайпалардың ішінде негізінен Ленапе немесе «Делавэр» тайпалары, сондай-ақ Мохок, Онида, Кайюга, Онондага және Сенека тайпалары бар екені айтылады. Ленапе тайпасы қазіргі Киттанинг және оның төңірегінде жартылай тұрақты және тұрақты қоныстар салған, ал аймақтың көп бөлігі олардың аң аулау және егіншілік жерлері ретінде пайдаланылған. Ленапелер салған блокхаустар, ертедегі еуропалық қоныс салушылардың үйлерінен көп айырмашылығы жоқ, Форд-Сити, Киттанинг, Оңтүстік Буффало, Брейди Бенд және Ред-Бэнк айналасында көптеп кездесетін. Ленапелер осы аймақтың негізгі тұрғындары болды және 18-ші ғасырдың басында осы аймақта еуропалық қоныс салушылармен байланыс орнатуда маңызды рөл атқарды.

18 ғасыр

Еуропалық қоныс салушылардың келуімен бірге француз және британ империялары арасындағы аумаққа қатысты бәсекелестік талаптары пайда болды, бұл Жеті жылдық соғыс деп аталды. Екі империя арасындағы жаһандық қақтығыс «Жаңа әлемге» кеңейгенде, екі тарап та көптеген үнді тайпаларын өз жағына тартуға тырысты. Аллегени өзені аңғарындағы Ленни Ленапе тайпасы сияқты бірнеше тайпалар осы кезеңде француздарға қолдау көрсетті, себебі олардың достығы британдық Ирокез тайпаларына қарсы аумақтық талаптары үшін тиімдірек көрінді. Француздар тері, Ленапе аумағында еркін қозғалу және британдық әскерлер мен қоныс салушыларға жасалған шабуылдар үшін қару-жарақ және басқа да еуропалық тауарлармен жабдықтады, сондай-ақ достық тайпаларға әскери қорғау ұсынды. Бұл келісім және басқа тайпалармен жасалған одақтар француздарға Аллегени өзені бойында, әсіресе қазіргі Питтсбургтегі Форт-Дюкенде бекінуге мүмкіндік берді. Кейіннен Батыс Пенсильванияға айналатын Огайо аймағында француз және үндістер соғысының бір бөлігі болған бірнеше әскери қақтығыстар болды. Француздар мен үндістер соғысы кезінде болған шайқастардың бірі қазіргі Армстронг округінің орталығы Киттанингте болды, Ленапе тайпасы оны «Басты өзен бойындағы елді мекен» деп атады. Киттанинг шайқасы француз және үнді тайпаларымен үлкен қақтығысқа қатысы болмаса да, Армстронг округі тарихының маңызды бөлігі болып табылады. Подполковник Джон Армстронг басқарған экспедиция колониялық Пенсильвания провинциясындағы колонистерге қарсы Ленапе (Делавэр) жауынгерлерінің шабуылдары үшін баспана ретінде қызмет еткен Киттанинг ауылын қиратты. Жау территориясына терең енген Киттанингке жасалған шабуыл Пенсильвания провинциялық әскерлерінің қатыгездікпен жүргізілген соғыстағы жалғыз ірі экспедициясы болды. Жергілікті тарихшылар оны Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы Дулиттл рейдінің бір түрі деп санайды. 1754 жылы Форт Нецесситиде Джордж Вашингтонның тапсырылуы және 1755 жылы Брэддоктың жеңілісінен кейін Пенсильвания шекарасындағы қоныс салушылар кәсіби әскери қорғаусыз қалды және қорғаныс ұйымдастыруға тырысты. Мононгахела өзенінде генерал Эдвард Брэддокты жеңген француздық одақтас үндістер негізінен солтүстікке қарайғы Ұлы көлдер аймағынан келген. Жергілікті үндістер, көбінесе Ленапе және Шоуни тайпалары, еуропалық отарлаушылар өздерінің жерлерін қоныстандырғаннан кейін осы аймаққа көшіп келді, кім жеңетінін күтіп, жеңілген тарапқа қолдау көрсеру қаупіне баруға дайын емес еді. Форт-Дюкенді қорғап алғаннан кейін, жеңімпаз француздар Ленапе және Шоуни тайпаларын өздерінің жерлерін тартып алғандарға қарсы «жау балтасын көтеруге» шақырды. 1755 жылдың қазан айынан бастап Ленапе және Шоуни тайпалары, көбінесе француздардың көмегімен, Пенсильваниядағы елді мекендерге шабуыл жасады. Еуропалық американдықтар да қатыгездікпен соғыс жүргізгенімен, олар үнді соғысын ерекше қатыгез және қорқынышты деп тапты. Үнді шабуылшыларының арасында Киттанингте тұратын Шингас және капитан Джейкобс есімдері ерекше аталып өтті. Пенсильвания және Вирджиния үкіметтері олардың бас терісі үшін сыйақы ұсынды. Капитан Джейкобс 1756 жылдың 2 тамызында таңертең Гранвилл фортына (қазіргі Льюистаунға жақын) шабуыл жасаған Луи Кулон де Вильерс басқарған экспедицияда болды. Шабуылдаушылар ұсталды, бірақ гарнизон командирі қаза тапты, ал оның орынбасары келесі күні таңертең гарнизонды, оның ішінде әйелдер мен балаларды да тапсырды. Командирдің ағасы, подполковник Джон Армстронг, жауап ретінде Киттанингке қарсы 300 адамнан тұратын экспедиция ұйымдастырды. 1756 жылдың 8 қыркүйегінде таңертең олар үнді ауылына күтпеген шабуыл жасады. Киттанинг тұрғындарының көп бөлігі қашып кетті, бірақ капитан Джейкобс әйелі мен отбасымен бірге үйінде қорғанысқа тұрды. Ол бас тартқанда, оның үйі мен басқа да үйлер өртенді, ішінде сақталған оқ-дәрі жарылды. Капитан Джейкобс өрттен қашып құтылуға тырысқанда үйінен секіріп, бас сүйегін жоғалтты. Соғыс бүкіл ауылды жалындағанда аяқталды. Киттанингтің қиратылуы Пенсильванияда жеңіс ретінде қарсы алынды, ал Армстронг кейіннен «Киттанинг батыры» деп аталды. Ол және оның әскерлері капитан Джейкобсқа белгіленген «басқара сыйлығын» жинады. Алайда, жеңістің шектеулі жақтары болды: шабуылдаушылар өздері салған зияннан гөрі көп шығынға ұшырады, ал ауыл тұрғындарының көп бөлігі қашып, ауылда ұсталған барлық тұтқындарды алып кетті. Экспедиция соғысты одан әрі қыздырды, ал күздегі келесі шабуылдар бұрынғыдан да қатыгез болды. Киттанинг шабуылы ауыл тұрғындарына олардың осалдығын көрсетті, соның салдарынан көптеген адамдар қауіпсіз аймақтарға көшті. Шингас інісі Тамакуа басқарған бейбітшілік фракциясы алға шықты. Тамакуа ақырында Пенсильваниямен Истон шартында бейбітшілікке келді, бұл генерал Джон Форбс басқарған британдық әскерлерге 1758 жылы Форт-Дюкеннен француздарды сүргіндей алуға мүмкіндік берді. Киттанинг шайқасын қайта жасау қазіргі Армстронг округының жергілікті тұрғындары үшін сүйікті ойын-сауыққа айналды. Джон Армстронг кейін Континенталдық армияда бригада генералы және Американдық революция кезінде Пенсильвания милициясында генерал-майор болып қызмет етті. Ол сондай-ақ Пенсильваниядан Континенталдық Конгресске делегат болды. 1800 жылдың 12 наурызында құрылған Армстронг округы, Аллегей, Уэстморленд және Ликоминг округтарының бөліктерінен құралды және генералдың құрметіне аталды.

19 ғасыр

1800 жылдардың басында Армстронг округының көп бөлігі шотланд-ирландиялық және ағылшын текті "ескі американдықтардан" тұрды, олардың ата-бабалары Америка революциясынан бұрын осы аймаққа қоныстанған. Америка Азамат соғысынан кейінгі онжылдықтарда, әсіресе 1890-1910 жылдар аралығында, Германия, Италия, Ирландия және Польшадан көптеген иммигранттар келді. Округ орталығы ретінде Киттанинг округтың үкіметтік, қаржылық және коммерциялық орталығына айналды. 1890 жылдары Киттанингтегі Уотер-стрит (кейде "Миллионерлер қатары" деп аталды) Пенсильвания штатындағы басқа кез келген жерден көбірек миллионер тұрғындарға ие болды. Көмір, табиғи газ, шыны табақ, кірпіш, керамика және темір сияқты округтегі дамыған өнеркәсіптер мықты жергілікті экономиканы құрады. 1970 және 1980 жылдары экономикалық төмендеулерге байланысты халықтың біртіндеп азаюы басталды. Округ бойынша әлі де көптеген көмір шахталары мен табиғи газ ұңғымалары жұмыс істеп тұрса да, қазба отын өнеркәсібінің құлдырауы Киттанинг экономикасын күрт шектеді. Жақында жаңғырту жұмыстары Киттанингтегі Базар көшесінің көркейтілуіне әкелді, жаңа бизнес пен адамдарды тарту мақсатында. Киттанингтен өзен бойымен үш шақырым қашықтықта Форд-Сити орналасқан. 1887 жылы құрылған Форд-Сити Джон Баптист Фордтың әйгілі шыны табақ өнеркәсібі үшін компаниялық қала болды, қазір ол Питтсбург Пластинкалы шыны PPG Industries, Fortune 500 компаниясы ретінде танымал. Сонымен қатар, Eljer Форд-Ситиде керамикалық унитаздар шығаратын өндіріс орнын басқарды. Екі компания Армстронг округы экономикасының өрбу кезеңінде шамамен 10 000 адамды жұмысқа алды. 1869 жылы Личбург металлургиялық мақсаттар үшін табиғи газды алғаш рет қолданған АҚШ-тағы алғашқы орын болды. Табиғи газ мұнайды іздеу кезінде табылды және ақырында Сібір темір зауытының қазандықтары мен пештеріне енгізілді. Фрипорт, Личбург және Аполло – Пенсильвания каналының бойында салынған қалалар, ол округтің оңтүстік шекарасындағы Аллегени және Кискиминетас өзендері арқылы өтті.

20 ғасыр

ХХ ғасырда Форд-Сити экономикалық қиындықтарға ұшырады, бірақ шығармашылық кәсіпорындар мен көңілді фестивальдер арқылы экономикасын және мәдени мұрасын сақтап қалды.

21 ғасыр

Форд-Сити – Батлер округі қоғамдық колледжінің (BC3) Армстронг кампусы орналасатын болашақ жер, ол Пенсильвания штатындағы үздік қоғамдық колледждердің қатарында тұрақты түрде саналады. Армстронг округінде Паркер қаласы орналасқан, ол үшінші класс қала ретінде тіркелген. 1873 жылы халық саны шамамен 20 000 адамды құраған мұнай өндірісінің қарқынды дамыған қаласы болған, бірақ қазір "Американың ең кішкентай қаласы" атанып, 800-ден аспайтын халқы бар. Паркер округтің солтүстік-батыс бөлігінде жатыр. Аймақтың Брейди Бенд аймағында Питтсбургтегі құю зауыты салынар алдында жиырма жыл бұрын темір өндірілген. Елдертон, атауы осы аймақтың танымал тұрғыны Сара Эльдерден шыққан, кішкентай қауымдастық және бұрынғы Эльдертон негізгі және жоғары мектебінің орны. Уортингтон округтың маңызды ауыл шаруашылығы орталығы болып табылады және Пенсильванияның 422-ші бағдарламалық жолы бойындағы Киттанингтен батысқа қарай орналасқан.

География

АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 664 шаршы миль (1720 км²), оның 653 шаршы милі (1691 км²) құрлық, ал 11 шаршы милі (28 км²) (1,6%) су құрайды.

Ағындықтар

Аллегхени және Кискиминетас өзендері; Буффало, Крук, Кованшаннок, Редбанк және Махонинг ағындары; сондай-ақ Карнахан Рун және тағы да басқалары округтің суайдындарының ішінде орналасқан. Мерфи, Николсон, Росс және Когли аралдары Армстронг округіндегі Аллегхени өзенінде жатыр.

Скрубграсс сағасы

Scrubgrass Creek Уэйн округінде бастау алып, Боггс округі арқылы ағып, Гохинвилл қаласынан өтеді де, Пайн округінде Махонинг стансасында Махонинг өзеніне құяды.

Шахыр ағысы

Sugar Creek Брэддис Бенд округі арқылы ағып өтеді, онда ол Аллегейни өзеніне құяды. Оның салалары – Коув-Ран, Харт-Ран, Холдер-Ран, Лонг-Ран, Пайн-Ран және Виски-Ран.

Климат

Армстронг ылғалды континенттік климатқа ие (Dfa/Dfb). Киттанингтегі орташа айлық температура қаңтар айында 27,3°F-тан шілде айында 72,6°F-қа дейін өзгереді.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша округте 72 392 адам, 29 005 үй шаруашылығы және 20 535 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 32 387 тұрғын үй бірлігін құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 98,32% ақ нәсілді, 0,82% қара немесе афроамерикалық, 0,09% жергілікті американдық, 0,12% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,13% басқа нәсілдерден және 0,50% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,43% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. 34,6% -ы неміс, 10,8% -ы итальян, 9,3% -ы ирланд, 8,7% -ы американдық, 7,4% -ы ағылшын және 5,7% -ы поляк тегінен. 29 005 үй шаруашылығының ішінде 29,50% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,90% -ы бірге тұратын жұбайлар, 9,00% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 29,20% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,90% жеке адамдардан тұрады, ал 13,70% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,46 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,95 адамды құрайды. Округ халқының жас құрамы: 18 жасқа дейінгілер 22,90% -ды, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 7,20% -ды, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 27,60% -ды, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 24,20% -ды және 65 жасқа толған немесе одан асқандар 18,00% -ды құрайды. Орташа жас 40 жас. Әр 100 әйелге 94,70 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 92,10 еркек келеді.

2020 жылғы халық санағы

Армстронг округінің нәсілдік құрамы

Сан. Пайыз.
Ақ (NH) 62 320 95%
Қара немесе африкалық американдық (NH) 438 0,67%
Түпкілікті американдық (NH) 57 0,1%
Азиялық (NH) 147 0,22%
Тынық мұхиты аралдарынан (NH) 14 0,02%
Басқа / Аралас (NH) 2 092 3,2%
Испан немесе латиноамерикандық 490 0,75%

Сайлаушыларды тіркеу

2023 жылы округте 40 716 тіркелген сайлаушы болды. Республикалық партия сайлаушылардың көп бөлігін құрайды. 25 058 тіркелген республикашыл, 11 131 тіркелген демократ, 2 968 партияға жатпайтын сайлаушы және 1 559 басқа партияларға тіркелген сайлаушы бар.

Сайлаушылардың тіркелуі және партияға қатысуы

Партия | Сайлаушылар саны | Пайыздық көрсеткіш
------- | -------- | --------
Республикалық | 25 058 | 61,54%
Демократиялық | 11 131 | 27,34%
Тәуелсіз | 2 968 | 7,29%
Басқа партиялар | 1 559 | 3,83%
Барлығы | 40 716 | 100%

Мемлекеттік сенаты

Джозеф А. Питтман, Пенсильвания штатының 41-ші сенаттық округінен сайланган республикашыл сенатор.

Қауымдастықтар

Пенсильвания штатының заңдарына сәйкес, енгізілген муниципалитеттердің төрт түрі бар: қалалар, борондықтар, округтар және, ең көп дегенде екі жағдайда, қалалар. Армстронг округінде келесі қалалар, борондықтар және округтар орналасқан:

Ғылым

Дэвид Альтер Фрипорт, Пенсильвания штатының дәрігері; ғалым; спектрлік талдауды ойлап тапқан, әрбір элементтің өзіндік шығарылу спектрі бар деген идеяны ұсынған адам: спектроскопиядағы маңызды жаңалық. Жарияланған мақаласы: «Призма арқылы сынған электр ұшқынында әртүрлі металдардың жануынан пайда болатын жарықтың белгілі бір физикалық қасиеттері туралы» – 1854 жылы жарияланды.