Кіріспе
Иса және христиандыққа қатысты мәтіндері бар рок музыкасы – христиандық сенім мәселелеріне, көбінесе Исаға баса назар аударатын, христиан дінін ұстанатын музыканттар орындайтын рок музыкасының бір түрі. Топтардың мәтіндерінің қаншалықты нақты христиандық болғаны әртүрлі. Христиандық рок музыкасын орындайтын көптеген топтар заманауи христиандық музыка лейблдарымен, медиа және фестивальдармен байланыста, ал кейбіреулері тәуелсіз болып табылады.
Christian rock is a form of rock music that features lyrics focusing on matters of Christian faith, often with an emphasis on Jesus, typically performed by Christian individuals. The extent to which their lyrics are explicitly Christian varies between bands. Many bands who perform Christian rock have ties to the contemporary Christian music labels, media outlets, and festivals, while other bands are independent.
Ертедегі рок музыкасына христиандық жауап (1950-1960 жылдар)
Көптеген дәстүрлі және фундаменталистік христиандар 1950 жылдары жастар арасында танымал болған кезде рок музыкасына жағымсыз қарады, тіпті кантри және евангелистік музыка ерте рок музыкасына көбінесе әсер еткенімен. 1952 жылы Гарвард университетінің профессоры Арчибальд Дэвисон дәстүрлі христиан музыкасының дыбысын және оның жақтастарының неге рок музыкасын ұнатпауы мүмкін екенін былай деп түйіндеді: "Күшті импульстардан аулақ болатын ырғақ; өзіне тән және тартымды болмайтын мелодия; бірден және драмалық әсерге емес, ұзақ деммен айтылатын сөзді дамытатын контрапункт; мөлшері шектеулі және эмоционализмнен уақ болатын хроматизм; және шіркеулік атмосфераны анық сезіндіретін модуляция". Арчибальд Дэвисонның сипаттамасы бұл екі музыка жанрының қаншалықты ерекше екенін көрсетуге жеңілдік береді. АҚШ-тағы христиандар балаларының әуесқой, құмар дауысты, қатты гитара рифтері мен масқаралық ырғақты музыкаға тап болуын қаламады. Рок-н-ролл қалыптыдан өзгеше болды, сондықтан олар оны қауіп деп қарады. Көбінесе музыканың жыныстық мазмұны ашық болды, мысалы, Элвис Пресли, оның эстрадалық қимылдары мен билері үшін даулы және өте танымал болды. Алайда, "Элвис" дінге сенетін адам еді және 1957 жылы "Peace in the Valley" атты евангелистік альбомын шығарды. Көптеген христиандар рок музыкасын тыңдаған немесе тіпті орындаған, бірақ консервативті шіркеулер, әсіресе Американың оңтүстігінде, оны анафема деп санады. Элвис Преслидің 1972 жылғы "He Touched Me" евангелистік музыка альбомы тек АҚШ-та 1 миллионнан астам дана сатылды және Преслиге үш Грэмми сыйлығының екіншісін әкелді. Жиынтықтарды есептемегенде, бұл оның евангелистік музыкаға толық арналған үшінші және соңғы альбомы болды. "He Touched Me" әнін 1963 жылы оңтүстік евангелиесі мен қазіргі заманғы христиан музыкасының американдық әншісі және ән жазушысы Билл Гейтер жазды. 1960 жылдары рок музыкасы көркемдік тұрғыдан дамыды, әлемдік танымаллыққа ие болды және радикалды контрмәдениетпен байланысты болды, көптеген христиандарды алаңдатты. 1966 жылы "Битлз", сол дәуірдегі ең танымал және ықпалды рок-топтарының бірі, Джон Леннон христиан дінінің өліп бара жатқанын және "Битлз" қазір Исадан да танымал екенін әзілде айтқанда, американдық жанкүйерлерінің көп бөлігімен қиындыққа тап болды. Топтың ерте мансабындағы романтикалық, мелодиялық рок әндері христиандар үшін салыстырмалы түрде зиянсыз деп есептелген, бірақ бұл мәлімдемеден кейін бүкіл ел бойынша шіркеулер "Битлз" жазбаларын өртеп, Леннон кешірім сұрауға мәжбүр болды. Кейіннен "Битлз" және көптеген рок музыканттары күрделі, психоделикалық стильдегі музыкамен тәжірибе жасады, олар көбінесе анти-қалыпты, есірткіге байланысты немесе жыныстық мәтіндерді қолданды, ал "Роллинг Стоунз" 1968 жылы "Sympathy for the Devil" әнін орындады, ол ашық түрде Шайтанның көзқарасынан жазылған. "Битлз" және басқалар да дау тудырған кері масқаралық жазу техникасының шайтандық ниеті туралы айыптауларға ұшырады. Бұл рок музыкасына қарсы христиандық қарсылықты күшейтті. Кейін, 1960 жылдары Вьетнам соғысының күшеюі, Азаматтық құқықтар қозғалысы, 1968 жылғы Париж студенттік тәртіпсіздіктері және басқа да оқиғалар жастар белсенділігі мен саяси шегіну немесе наразылық үшін катализатор болды, олар ашық саяси болсын, болмасын рок-топтармен байланысты болды. Сонымен қатар, көптеген адамдар музыканың "жыныстық қатынас, есірткі және рок-н-ролл" сияқты әдепсіз өмір салтын насихаттайтынын көрді, бұл көптеген рок жұлдыздарының мінез-құлқында да көрінді. Алайда, рок музыкасының әртүрлі музыкалық және идеологиялық әлеуетіне назар аудару артып келе жатты. 1960 жылдардың ортасынан соңына дейін көптеген жаңа топтар пайда болды, рок ескі, тегіс поп стильдерін ығыстырып, поп музыкасының басым түріне айналды, бұл позицияны 20 ғасырдың соңына дейін дерлік үнемі сақтап келді.
in 1957. Individual Christians may have listened to or even performed rock music in many cases, but conservative church establishments particularly in the American South regarded it as anathema. He Touched Me, a 1972 gospel music album by Elvis Presley, sold over 1 million copies in the US alone and earned Presley his second of three Grammy Awards. Not counting compilations, it was his third and final album devoted exclusively to gospel music. The song "He Touched Me" was written in 1963 by Bill Gaither, an American singer and songwriter of southern gospel and Contemporary Christian music. In the 1960s rock music developed artistically, attained worldwide popularity and became associated with the radical counterculture, firmly alienating many Christians. In 1966 The Beatles, one of the most popular and influential rock bands of their era, ran into trouble with many of their American fans when John Lennon jokingly offered his opinion that Christianity was dying and that the Beatles were "more popular than Jesus now". The romantic, melodic rock songs of the band's early career had formerly been viewed as relatively inoffensive by Christians, but after the remark, churches nationwide organized Beatles record burnings and Lennon was forced to apologize. Subsequently, the Beatles and most rock musicians experimented with a more complex, psychedelic style of music that frequently used anti establishment, drug related, or sexual lyrics, while The Rolling Stones sang "Sympathy for the Devil" (1968), a song openly written from the point of view of Satan. Allegations of Satanic intent also arose from the Beatles and others of the controversial backmasking recording technique. This further increased Christian opposition to rock music. Later, in the 1960s, the escalating Vietnam War, Civil Rights Movement, Paris student riots of 1968 and other events served as catalysts for youth activism and political withdrawal or protest, which became associated with rock bands, whether or not they were openly political. Moreover, many saw the music as promoting a lifestyle of promiscuous "sex, drugs and rock and roll", also reflected in the behavior of many rock stars. However, there was growing recognition of the diverse musical and ideological potential of rock. Countless new bands sprang up in the mid to late 1960s, as rock displaced older, smoother pop styles to become the dominant form of pop music, a position it would enjoy almost continuously until the end of the 20th century.
Даму (1960-шы жылдардың ортасы - 1980-ші жылдар)
Христиандық рок ойнаған алғашқы топтардың арасында Crusaders, Оңтүстік Калифорниялық гараж рок тобы болды. Олардың 1966 жылғы қарашадағы Tower Records альбомы Make a Joyful Noise with Drums and Guitars алғашқы евангельдік рок релиздерінің бірі саналады. Джон Джозеф Томпсон оны «христиандық рок музыкасының алғашқы альбомы» деп атайды. Брайан Коллинз Mind Garage-ді «өз түрінің алғашқы тобы» деп сипаттайды: олар 1967 жылы RCA-ның «Nashville Sound» студиясында Electric Liturgy-ді жазды. Бұл екі жазбадан бұрын 16 жасар Изабель Бейкер жазған және орындаған I Like God's Style рок-кабилли мадақтаушы LP шықты. Ол 1965 жылы Вичита, Канзас штатындағы жеке Romco лейблінде жарық көрді және 2000 жылдарға дейін жарияланбады. Ларри Норман, көбінесе «христиандық рок әкесі» деп сипатталады, ал кейінгі жылдары – «христиандық рок әкесі» деп аталды. Ол 1969 жылы Upon This Rock-ты жазып, шығарды, ол «алғашқы коммерциялық Иса рок альбомы» болды. Ол кейбір консервативті христиандардың (көбінесе фундаменталистердің) рок музыкасы христианға қарсы деген көзқарасын сынға алды. Оның бір әні «Неге шайтанның барлық жақсы музыкасы болуы керек?» деген сұраққа жауап берді және христиандық рок музыкасын жаңартпақ ниетін көрсетеді. Ларри Норманның «I Wish We'd All Been Ready» атты «Rapture» тақырыбындағы әні Евангелистік христиандық «Түнгі ұры» көркем фильмінде және Клифф Ричардтың «Неге шайтанның барлық жақсы музыкасы болуы керек?» әнімен бірге «Small Corners» атты христиандық альбомында пайда болды. 1966 жылы Югославияда Žeteoci (ауд. The Harvesters) тобы құрылды. Загребтегі католик теология факультетінің төрт студенті құрған Žeteoci діни мәтіндері бар би музыкасын орындады, Югославиядағы алғашқы христиандық рок тобы және, мүмкін, коммунистік елдегі алғашқы христиандық рок тобы болды. Олар Югославияның алғашқы рок-топтарының қатарына жатпаса да, Žeteoci, Югославияның басқа да 1960-шы жылдардағы рок-топтары сияқты, Югославия рок-сценасында ізашарлық рөл атқарды. Олардың алғашқы және жалғыз альбомы To nije tajna (Бұл құпия емес), 1969 жылы жарық көрді және Югославия рок музыкасы тарихындағы екінші толық альбом болды. Коммунистік мемлекетте ашық діни топ болғанмен, бейтарап Югославияның саяси және мәдени ортасының арқасында Žeteoci мансабының көп бөлігінде БАҚ назарына ілігіп, Югославия жастары арасында танымал болды. Олардың жалғыз альбомы Хорватиядағы Католик шіркеуінің ресми газеті Glas Koncila (Кеңес дауысы) мен мемлекеттік Jugoton лейблі арасында бірлесе шығарылды. Олар 1971 жылы қызметін тоқтатты, өйткені топ мүшелері теология оқуларын аяқтады және католик шіркеуінің діни қызметкерлері болды. Басқа бір христиандық рок пионері Рэнди Стоунхилл 1971 жылы өзінің алғашқы альбомын шығарды, оны Ларри Норман «Born Twice» деп атады. Альбомның ең көп таралған басылуында бірінші жағы толығымен тікелей эфирде орындалған нұсқадан тұрады. Тағы бір ерте христиандық рок альбомы – Майлон ЛеФеврдің (оңтүстік евангелистік тобының мүшесінің ұлы) Mylon (We Believe) альбомы. Ол альбомды Classics IV мүшелерімен бірге жазды және 1970 жылы Cotillion Records арқылы шығарды. 1970-жылдардың соңында христиандық рок көбірек негізгі рок және фолк-рок музыканттары арқылы танылды. Боб Дилан қайтадан христиан болып, 1979 және 1981 жылдар аралығында үш альбом шығарды. Бұл кезең «Gotta Serve Somebody» сингліне «Грэмми» жүлдесін әкелді және кейін «The Bootleg Series Vol. 13» ретінде жарық көрген үш сәтті концерттік турды тудырды. Диланның ықпалы фолк-жаңғырудың басқа мүшелеріне де сезілді. Мысалы, Арло Гатри 1979 жылы (өзінің отбасындағы басқалар сияқты Хантингтон ауруына шалдығуы мүмкін деген уайымдарынан) түрленді және өзінің христиандық фолк-рок альбомын шығарды – Outlasting the Blues. Outlasting the Blues Гатри мансабындағы ең үлкен рекордтық жарнаманы алды. Христиандық рок 1970 және 1980 жылдары пайда болған қазіргі заманғы христиан музыкасының (CCM) және қазіргі заманғы евангелистік индустрияның шеткі бөлігі ретінде қарастырылды, бірақ Брюс Кокберн сияқты христиандық халықтық рок әртістері мен Фил Кигги сияқты рок-фьюжн әртістерінің кейбір табыстары болды. Petra және Resurrection Band, CCM қауымдастығына қатты рок әкелген екі топ, олардың бастамасы 1970-жылдардың басында болды. Олар 1980-жылдардың соңында Stryper сияқты басқа да христиандық хард-рок топтарымен бірге танымалдықтың биіктігіне жетті. Соңғысының «Calling on You» және «To Hell with the Devil» сияқты бейнелері MTV-де ойнады, тіпті «Honestly» хитімен негізгі радиостанцияларында эфирде болды. Христиандық рок Ұлыбритания мен Еуропада сәл сәтті болды, бірақ Брин Ховорт сияқты өнерпаздар христиандық тақырыптармен блюз және негізгі рок музыкасын үйлестіріп, коммерциялық табысқа жетті. Майкл Кнотт «альтернативті христиандық рок» пионері болды деп есептеледі. Дегенмен, Кнотт христиандық рок бағытын өзгерткені үшін де мақталады, оның өмір бойы болған Blonde Vinyl компаниясы христиандық рок музыканттарының маңызды көзіне айналды. Black Coffee де осылай есептеледі. Бұл топтардың православиелік христиандық мәтіндері көбінесе Киевтік Русь туралы тарихи және патриоттық әндермен үйлеседі. Бұрын негізгі христиандық шіркеулер тарапынан қабылданбаған музыкалық жанр енді кейбір шіркеулердің ең маңызды жаңару құралы болып саналады. Терри Маклиннің «New Harmonies» кітабында айтылғандай, 1990-жылдардың соңындағы ескі шіркеулер (мысалы, Біріккен методист шіркеуі) мүшелер санының күрт төмендеуіне тап болды және келесі он жылда тарап кету қаупі төнді, бұл тенденция 1980-жылдардан бері жалғасуда. Маклин теологтардың, христиан апологеттерінің және профессорлардың көптеген цитаталарын келтіре отырып, қазіргі заманғы христиан музыкасын дәстүрлі шіркеулердің азаюына себеп деп қарастырады. «New Harmonies» кітабында берілген қазіргі заманғы христиан музыкасының анықтамасы дәстүрлі әншілерден көп айырмашылығы жоқ жанр болып табылады. Ол жай ғана қолжетімдірек. Шындығында, қазіргі заманғы шіркеулерде модернизацияланған әншілердің бір түрі бар және олар шіркеудің жаңаруы мен өсуіне әсер етеді, сонымен қатар осы шіркеулердің ішінде де, сыртында да тек Құдайға табыну элементі бар музыка (христиандық рок) бар. Осы табыну элементі ерте, секулярлық рок-н-роллдың мәтіндерінен алынып тасталған немесе жасырылған. Сантино христиандық мәтіндерді өзгертудің бір әдісін «Құдайға деген мистикалық махаббат туралы әндерді әйелге деген жер бетіндегі махаббатты жырлайтын мәтіндерге айналдыру» процесі ретінде сипаттайды. Ховард пен Стрек осыған мысал келтіреді, Рэй Чарльздың «This Little Girl of Mine» әнін «This Little Light of Mine» әнімен, ал «Talking About You» әнін «Talking About Jesus» әнімен салыстырады. Олардың пікірінше, осындай әрекеттердің нәтижесінде, ескі әншілерді либералды түрде өңдегеніне қарамастан, «евангелие рокқа қалай ән салу керектігін көрсетті». Ховард пен Стрек оңтүстік фундаменталистері бастаған музыка мен дін арасындағы қақтығыстың бастапқыда нәсілдік негізде болғанын, бірақ 1960-шы жылдары бұл рок музыканттарының қабылданатын өмір салтымен қақтығысқа айналғанын сипаттайды.
Анықтамалар
"Христиандық рок" тобының қандай критерийлерге сай екендігіне қатысты бірнеше анықтама бар. Өз нанымын ашық білдіретін және өлеңдерінде діни суреттерді қолданатын Servant, Third Day және Petra сияқты христиандық рок-топтары, қазіргі заманғы христиандық музыка (CCM) индустриясының бір бөлігі деп есептеледі. Басқа топтар өздерінің нанымының ықпалымен немесе христиандық суреттерді қамтитын музыка орындайды, бірақ өз тыңдаушыларын жалпы халық деп санайды. Мысалы, U2 тобының Боно өлеңдеріне руханият пен сенімнің көптеген элементтерін енгізеді, бірақ топ тікелей "христиандық рок" тобы деп аталынбайды. Мұндай топтар кейде CCM рок қауымдастығынан қабылданбайды және CCM белгісінен түбегейлі бас тарта алады. Тағы бірқатар топтар көбірек агрессивті музыкалық стильдермен тәжірибе жасауы мүмкін. 1990-2000 жылдардан бастап христиандық металл, христиандық индустриал және христиандық панк тіпті діни қаталдыққа ұшырағандардың арасында да кеңінен қабылдауға ие болды. Осы топтардың көпшілігі Tooth and Nail Records және Facedown Records сияқты христиандық лейблдарда шығады. Switchfoot сияқты рок-орындаушылар өздерін "христиандық топтар" деп жарияламайды, бірақ құрамында ашық түрде христиан екенін мойындайтындар немесе кейде музыкаларында христиандық ойлар, суреттер, киелі жазбалар немесе басқа да ықпалдар болуы мүмкін. Creed сияқты кейбір топтар музыкасының рухани мазмұнын күшейтіп, бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан "христиандық топ" деп кеңінен танылды. Кейбір топтар бұл белгіден бас тартады, себебі олар тек христиан жанкүйерлерін тартуды қаламайды немесе олардың музыкалық жанры басқаша, мысалы, хэви-метал немесе инди-рок болып табылады.
Евангелизм
Мәсіхшілік музыка жасау мақсаттары әртүрлі әртістер мен топтар арасында өзгеше. Көбінесе, мұндай музыка христиандық мадақтау мен құлшылық нысандарына шақырып, жақтарды уағыздауға бағытталған. Осындай музыкамен қатар, көшедегі уағыздау, жергілікті тойлар, шіркеу шаралары және ішкі, немесе (көңілді) сезімді білдірудің көптеген басқа да түрлері кездеседі. Мысалы, Third Day, Kutless, Thousand Foot Krutch және Disciple сияқты христиан әртістер ашық христиандық ойларды жеткізетін әндер орындайды. Underoath, Blessthefall және Haste the Day топтары христиандық ойларды және символизмді көбінесе жасырын түрде қолданады. Flyleaf сияқты топтар өздерін христиандық топтар деп атамайды, бірақ олардың христиандық сенімдерінің лирикаларына әсер ететінін айтады. Switchfoot сияқты топтар христиандар мен христиан емес адамдар үшін де музыка жазуға тырысатындарын мәлімдейді.
Фестивальдар
Фестивальдар бір күндік шаралардан бастап, кемпинг пен басқа да іс-шараларды ұсынатын көп күндік фестивальдарға дейін өзгереді. АҚШ-тағы алғашқылардың бірі 1972 жылдың маусымында Даллас қаласында өткен алты күндік Explo '72 фестивалі болды, оған шамамен 80 000 адам қатысты, ал соңғы концертте 100 000-150 000 адам болды. Фестивалде Ларри Норман, The Archers, Love Song, Рэнди Мэтьюс, Children of the Day, Джонни Кэш және Крис Кристоферсон сияқты артистер қатысты. АҚШ-тағы маңызды фестивальдер – Creation Festival, Ichthus Festival және Cornerstone Festival. Флорида штатының Орландо қаласында Universal Orlando Resort-та өтетін және Walt Disney World-тегі Night of Joy шарасымен бір уақытта келетін екі күндік Rock the Universe фестивалі де бар. Қазір Кентуккиде өткізіліп жатқан Ichthus фестивалі үш күндік шара болып, 65-тен астам топқа қатысу мүмкіндігін береді. Ұлыбританияда Greenbelt Festival, Soul Survivor, BigChurchDayOut, Alton Towers-тегі 'Ultimate Events', Эдинбургтегі Frenzy және Devon, Woolacombe-дегі Creation Fest (ол АҚШ-тағы Creationfest фестивалімен байланысты емес) сияқты көптеген фестивальдер бар. Нидерландыдағы Flevo Festival семинарлар, театр, стендап-комедия, спорт және кинодан бөлек, түрлі жанрдағы христиан музыкасын ұсынады және Еуропадағы ең ірі христиан фестивальдерінің бірі саналады. 2013 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты тоқтатылды. Бірақ бұрын Flevo Festival-де бірлесіп жұмыс істеген христиан ұйымдарының бастамасымен Flavor Festival деген жаңа атаумен қайта жандандырылды. Норвегияда жыл сайын өткізілетін Skjærgårdsfestivalen фестивалі христиан рок-топтарына басымдық береді. Австралияда Easterfest (Toowoomba), Encounterfest, Jam United, Black Stump және Big Exo Day сияқты көптеген шаралар ұйымдастырылады. Колумбияның Богота қаласында жазғы Gospel al Parque фестивалі өтеді. Христиан рок музыкасының ең "жер асты" фестивалі – 1970-ші жылдардағы Иса қозғалысы кезінде құрылған Jesus People USA қауымдастығының демеушілігімен өткен жылдық Cornerstone Festival. Бұл фестиваль 2012 жылы тоқтатылды.