Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Газдың электрлік бұзылуы, нәтижесінде үздіксіз электр разряды пайда болады, электр тогының қалыпты емес жолмен өтуі.
Electrical breakdown of a gas that results in an ongoing electrical discharge
electricity following an unintended path
Электр дуал (немесе дуалдық разряд) – газдың электрлік бұзылуының нәтижесінде ұзаққа созылатын электр разрядын тудырады. Әдетте, ауа сияқты электр өткізбейтін орта арқылы ток өтетін кезде плазма пайда болады, ол көрінетін жарық шығаруы мүмкін. Дуалдық разряд термиондық эмиссия немесе өріс эмиссиясы арқылы басталады. Іске қосылғаннан кейін, дуалды ұстап тұратын электродтардан термиондық эмиссияға тәуелді болады. Дуалдық разрядтың ерекшелігі – оның кернеуінің жарқыраған разрядқа қарағанда төмендеуі. Ескіше аталымы – "вольтаикалық доғалы шам" тіркесінде қолданылатын вольтаикалық доға. Дуалдың пайда болуын немесе ұзақтығын азайту үшін дуалды басу техникаларын қолдануға болады. 19 ғасырдың соңында электр дуалдық жарықтандыру қоғамдық жарықтандыруда кеңінен қолданылды. Кейбір төмен қысымды электр дуалдары көптеген қолдануларда пайдаланылады. Мысалы, флуоресценттік шамдар, сынап, натрий және металл галогенді шамдар жарықтандыру үшін қолданылады; кинопроекторларда ксенон дуалдық шамдары қолданылды. Электр дуалдары өндіріс процестерінде, мысалы, электр дуалды дәнекерлеуде және болатты қайта өңдеуге арналған электр дуалды пештерде қолданылуы мүмкін.
An electric arc (or arc discharge) is an electrical breakdown of a gas that produces a prolonged electrical discharge. The current through a normally nonconductive medium such as air produces a plasma, which may produce visible light. An arc discharge is initiated either by thermionic emission or by field emission. After initiation, the arc relies on thermionic emission of electrons from the electrodes supporting the arc. An arc discharge is characterized by a lower voltage than a glow discharge. An archaic term is voltaic arc, as used in the phrase "voltaic arc lamp". Techniques for arc suppression can be used to reduce the duration or likelihood of arc formation. In the late 19th century, electric arc lighting was in wide use for public lighting. Some low pressure electric arcs are used in many applications. For example, fluorescent tubes, mercury, sodium, and metal halide lamps are used for lighting; xenon arc lamps have been used for movie projectors. Electric arcs can be utilized for manufacturing processes, such as electric arc welding, and electric arc furnaces for steel recycling.
Тарих
Сэр Хамфри Дэви 1800 жылы қысқа импульсті электр доғасын ашты. 1801 жылы ол бұл құбылысты Уильям Николсонның «Жаратылыстану философиясы, химия және өнер журналында» жарияланған мақаласында сипаттады. Қазіргі заманғы ғылым бойынша, Дэвидің сипаттауы – доға емес, ұшқын. Сол жылы Дэви Корольдік қоғам алдында электр тогын екі көміртек таяқша арқылы өткізе отырып, оларды аз қашықтықта бір-бірінен алыстатып, әсерін көрсетті. Көрініс кезінде көмір нүктелерінің арасында «әлсіз» доға пайда болды, оны тұрақты ұшқыннан оңай ажырату қиын болды. Қоғам 1000 тақтадан тұратын қуатты батареяны сатып алды, ал 1808 жылы ол үлкен көлемдегі доғаны көрсетті. Ол доғаға ат берген деп саналады. Ол доғаны доға деп атады, өйткені электродтар арасындағы қашықтық аз болғанда ол жоғары қарай иілген пішінге ие болады. Бұл ыстық газдың итеру күшіне байланысты. Бірінші үздіксіз доға 1802 жылы тәуелсіз түрде ашылып, 1803 жылы 4200 дискіден тұратын мыс-мырыш батареясын тәжірибеден өткізген орыс ғалымы Василий Петров «электрлік қасиеттері бар ерекше сұйықтық» ретінде сипаттады. XIX ғасырдың соңында электр доғалық жарықтандыру кеңінен қоғамдық жарықтандыру үшін қолданылды. Электр доғасының жыпылықтап, шуылдауы үлкен мәселе болды. 1895 жылы Герта Маркс Айртон «Электрик» журналына бірнеше мақала жазып, бұл құбылыстардың себебі оттегінің доғаны жасау үшін қолданылатын көміртек таяқшалармен жанасуы екенін түсіндірді. 1899 жылы ол Электр инженерлері институтының (IEE) алдында өз жұмысын оқыған алғашқы әйел болды. Оның еңбегі «Электр доғасының шуылдауы» деп аталды. Көп ұзамай Айртон IEE-нің алғашқы әйел мүшесі болып сайланды; IEE-ге келесі әйел 1958 жылы қабылданды. Ол Корольдік қоғам алдында баяндама жасауға өтініш берді, бірақ оған жынысына байланысты рұқсат берілмеді, ал «Электр доғасының механизмі» оның орнына Джон Перри оқыды.
Sir Humphry Davy discovered the short pulse electrical arc in 1800. In 1801, he described the phenomenon in a paper published in William Nicholson's Journal of Natural Philosophy, Chemistry and the Arts. According to modern science, Davy's description was a spark rather than an arc. In the same year Davy publicly demonstrated the effect, before the Royal Society, by transmitting an electric current through two carbon rods that touched, and then pulling them a short distance apart. The demonstration produced a "feeble" arc, not readily distinguished from a sustained spark, between charcoal points. The Society subscribed for a more powerful battery of 1,000 plates, and in 1808 he demonstrated the large scale arc. He is credited with naming the arc. He called it an arc because it assumes the shape of an upward bow when the distance between the electrodes is not small. This is due to the buoyant force on the hot gas. The first continuous arc was discovered independently in 1802 and described in 1803 as a "special fluid with electrical properties", by Vasily V. Petrov, a Russian scientist experimenting with a copper zinc battery consisting of 4200 discs. In the late nineteenth century, electric arc lighting was in wide use for public lighting. The tendency of electric arcs to flicker and hiss was a major problem. In 1895, Hertha Marks Ayrton wrote a series of articles for the Electrician, explaining that these phenomena were the result of oxygen coming into contact with the carbon rods used to create the arc. In 1899, she was the first woman ever to read her own paper before the Institution of Electrical Engineers (IEE). Her paper was entitled "The Hissing of the Electric Arc". Shortly thereafter, Ayrton was elected the first female member of the IEE; the next woman to be admitted to the IEE was in 1958. She petitioned to present a paper before the Royal Society, but she was not allowed because of her gender, and "The Mechanism of the Electric Arc" was read by John Perry in her stead in 1901.
Шолу
Электр дулығасы – ток тығыздығы ең жоғары электр разрядының түрі. Дулыға арқылы өтетін ең үлкен ток тек сыртқы тізбекпен ғана шектеледі, дулығаның өзімен емес. Екі электрод арасындағы дулығаны иондау және жарқырау разряды арқылы, электродтар арқылы өтетін токтың артуымен бастауға болады. Электродтар аралығының бұзылу кернеуі – қысымның, электродтар арасындағы қашықтықтың және электродтарды қоршап тұрған газдың түрінің бірлескен функциясы. Дулыға басталғанда, оның терминалды кернеуі жарқырау разрядынан әлдеқайда төмен болады, ал тогы жоғарылайды. Атмосфералық қысымға жақын газдардағы дулығаға көрінетін жарық шығару, жоғары ток тығыздығы және жоғары температура тән. Дулыға жарқырау разрядынан электрондар мен оң иондардың температурасының ұқсастығымен ерекшеленеді; жарқырау разрядында иондар электрондарға қарағанда әлдеқайда салқын болады. Тартылған дулығаны бастапқыда жанасқан, сосын бір-бірінен ажыратылған екі электрод арқылы бастауға болады; бұл жоғары кернеулі жарқырау разрядысыз дулығаны бастауға мүмкіндік береді. Дәнекерлеушінің біріктіруді дәнекерлеуге кіріскенде осылай етеді – дәнекерлеу электродын жұмыс дайындамасына бір сәтте тигізіп, содан кейін тұрақты дулыға пайда болғанға дейін қайта тартады. Басқа мысал – қосқыштардағы, релелердегі немесе тоқ үзу құрылғыларындағы электр контактілерін ажырату; жоғары энергиялы тізбектерде контактілерге зақым келтіруді болдырмау үшін дулықты басу қажет болуы мүмкін. Электр кедергісі үздіксіз электр дулығасы бойымен жылу тудырады, ол көбірек газ молекулаларын иондайды (иондану дәрежесі температурамен анықталады) және мына реттілік бойынша: қатты – сұйық – газ – плазма; газ біртіндеп жылу плазмасына айналады. Жылу плазмасы термиялық тепе-теңдікте болады; температура атомдардың, молекулалардың, иондардың және электрондардың барлығында салыстырмалы түрде біртекті болады. Электрондарға берілген энергия олардың жоғары жылдамдығы мен көп санына байланысты, серпімді соқтығысулар арқылы ауыр бөлшектерге жылдам таралады. Дулығадағы ток катодта термиондық эмиссия және өрістік эмиссия арқылы сақталады. Ток катодтағы өте кішкентай ыстық нүктеде шоғырлануы мүмкін; бір шаршы сантиметрге бір миллион амперге жететін ток тығыздықтары кездеседі. Жарқырау разрядынан айырмашылығы, дулығаның анық құрылымы байқалмайды, себебі оң бағана өте жарқырап, екі басындағы электродтарға дейін созылады. Катодтың және анодтың құлдырауы бірнеше вольтты құрайды және әр электродтың миллиметрлік бөлігінде жүзеге асады. Оң бағананың кернеу градиенті төмендеуі мүмкін және өте қысқа дулығаларда болмауы да мүмкін. (немесе электродтарды сәл-сәл тигізіп, сосын ажырату арқылы), токтың артуы дулыға ұштары арасындағы кернеудің төмендеуіне әкеледі. Бұл теріс кедергі әсері тұрақты дулығаны сақтау үшін тізбекке оң импедансты (электрлік баласт ретінде) қоюды талап етеді. Осы қасиет бақыланбайтын электр дулығаларының құрылғыларда соншалықты зиянды болуына себеп болады, өйткені бір рет басталғаннан кейін дулыға тұрақты кернеу көзінен тоқты көбірек тартады, құрылғы бүлінгенше.
An electric arc is the form of electric discharge with the highest current density. The maximum current through an arc is limited only by the external circuit, not by the arc itself. An arc between two electrodes can be initiated by ionization and glow discharge, when the current through the electrodes is increased. The breakdown voltage of the electrode gap is a combined function of the pressure, distance between electrodes and type of gas surrounding the electrodes. When an arc starts, its terminal voltage is much less than a glow discharge, and current is higher. An arc in gases near atmospheric pressure is characterized by visible light emission, high current density, and high temperature. An arc is distinguished from a glow discharge partly by the similar temperatures of the electrons and the positive ions; in a glow discharge, the ions are much colder than the electrons. A drawn arc can be initiated by two electrodes initially in contact and drawn apart; this can initiate an arc without the high voltage glow discharge. This is the way a welder starts to weld a joint, momentarily touching the welding electrode against the workpiece then withdrawing it until a stable arc is formed. Another example is separation of electrical contacts in switches, relays or circuit breakers; in high energy circuits arc suppression may be required to prevent damage to contacts. Electrical resistance along the continuous electric arc creates heat, which ionizes more gas molecules (where the degree of ionization is determined by temperature), and as per this sequence: solid liquid gas plasma; the gas is gradually turned into a thermal plasma. A thermal plasma is in thermal equilibrium; the temperature is relatively homogeneous throughout the atoms, molecules, ions, and electrons. The energy given to electrons is dispersed rapidly to the heavier particles by elastic collisions, due to their great mobility and large numbers. Current in the arc is sustained by thermionic emission and field emission of electrons at the cathode. The current may be concentrated in a very small hot spot on the cathode; current densities on the order of one million amperes per square centimeter can be found. Unlike a glow discharge, an arc has little discernible structure, since the positive column is quite bright and extends nearly to the electrodes on both ends. The cathode fall and anode fall of a few volts occur within a fraction of a millimeter of each electrode. The positive column has a lower voltage gradient and may be absent in very short arcs. or by momentarily touching the electrodes then separating them), increased current results in a lower voltage between the arc terminals. This negative resistance effect requires that some positive form of impedance (as an electrical ballast) be placed in the circuit to maintain a stable arc. This property is the reason uncontrolled electrical arcs in apparatus become so destructive, since once initiated an arc will draw more and more current from a fixed voltage supply until the apparatus is destroyed.
Қолданылуы
Өнеркәсіптік тұрғыдан электр дуалдары дәнекерлеу, плазмалық кесу, электр разрядты өңдеу, кинопроекторлардағы дуал шамдары ретінде және сахна жарығында жарықтандыру үшін қолданылады. Электр доғалы пештер болат және басқа да заттарды өндіруге пайдаланылады. Кальций карбиді осылай жасалады, себебі ол эндотермиялық реакцияны (2500 °C температурада) ілгерілету үшін көп мөлшерде энергия қажет етеді. Көміртекті доғалы шамдар – алғашқы электр шамдары болды. Олар 19 ғасырда көшелерді жарықтандыру үшін, ал Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін іздеу шамдары сияқты арнайы мақсаттарда қолданылды. Бүгінде электр дуалдары көптеген қолданыстарда пайдаланылады. Мысалы, флуоресценттік түтіктер, сынап, натрий және металл галогенді шамдар жарықтандыру үшін қолданылады; ксенон дуалды шамдар кинопроекторлар мен театрлардағы жарық көзі ретінде қолданылады. Шағын масштабты дуалдық жарқынға ұқсас қарқынды электр дуалдың пайда болуы, көпірлі сымды детонаторлардың жарылуының негізі болып табылады. Электр дуалдары ғарыш кемелерін электрмен қоздыру үшін зерттелген. Олар зертханада спектроскопия үшін, материалдың үлгісін қатты қыздыру арқылы спектрлік эмиссияны жасауға қолданылады.
Industrially, electric arcs are used for welding, plasma cutting, for electrical discharge machining, as an arc lamp in movie projectors, and spotlights in stage lighting. Electric arc furnaces are used to produce steel and other substances. Calcium carbide is made in this way as it requires a large amount of energy to promote an endothermic reaction (at temperatures of 2500 °C). Carbon arc lights were the first electric lights. They were used for street lights in the 19th century and for specialized applications such as searchlights until World War II. Today, electric arcs are used in many applications. For example, fluorescent tubes, mercury, sodium, and metal halide lamps are used for lighting; xenon arc lamps are used for movie projectors and theatrical spotlights. Formation of an intense electric arc, similar to a small scale arc flash, is the foundation of exploding bridgewire detonators. Electric arcs have been studied for electric propulsion of spacecraft. They are used in the laboratory for spectroscopy to create spectral emissions by intense heating of a sample of matter.
Электр жабдықтарын қорғау
Арк әлі де жоғары кернеулі коммутациялық жабдықтарда, өте жоғары кернеулі беру желілерін қорғау үшін қолданылады. Бір элементті (мысалы, беру желісіндегі сериялық конденсаторды) артық кернеуден қорғау үшін, доға тудыратын құрылғы, яғни ұшқындық разрядтағыш, сол элементке параллель қосылады. Кернеу ауаның иондану шегіне жеткенде, ұшқындық разрядтағышта доға пайда болып, элементтің қосқыштарын қысқа тұйықтап, осылайша оны артық кернеуден қорғайды. Элементті қайта қосу үшін доғаны сөндіру қажет, бұл әртүрлі тәсілдермен жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, ұшқындық разрядтағышқа доғалық мүйіздер орнатылуы мүмкін – екі сым, шамамен тік, бірақ жоғары қарай тар V пішінде біртіндеп алыстатылатын. Доға тұтанғаннан кейін, ол сымдар бойымен жоғары көтеріліп, сымдар арасындағы қашықтық тым үлкен болғанда сөнеді. Егер доға сөндірілсе және бастапқы тудырғыш жағдай жоқ болса (ақау жойылған немесе тікелей өткізгіш қосылған болса), доға қайта тұтанбайды. Доғаны қысылған ауа немесе басқа газ ағынымен де сөндіруге болады. Жоғары кернеулі коммутатор ашылғанда да қажетсіз доға пайда болуы мүмкін және ол да осыған ұқсас тәсілдермен сөндіріледі. Қазіргі заманғы құрылғылар жоғары қысымдағы күкірт гексафторидін, бөлек электродтар арасындағы қысымды ыдыстағы мұсауша ағынында пайдаланады. Доға тогы айнымалы ток циклының ішінде, ток нөлге жеткен сәтте үзіледі және өте электронегативті SF6 иондары ыдырап бара жатқан плазмадан еркін электрондарды жылдам сіңіріп алады. SF6 технологиясы ауаға негізделген ұқсас технологияны ығыстырды, өйткені коммутатордың ішіндегі доғаның қайта тұтануын болдырмау үшін сериялы түрде көптеген шулы ауа жарылыс құрылғылары қажет болды.
Arc is still being used in high voltage switchgear for protection of extra high voltage transmission networks. To protect a unit (e. g., a series capacitor in a transmission line) against overvoltage, an arc inducing device, so called spark gap, is connected in parallel to the unit. Once the voltage reaches the air breakdown threshold, an arc ignites across the spark plug and short circuits the terminals of the unit, thus protecting the latter from the overvoltage. For the reinsertion of a unit, the arc needs to be extinguished, this can be achieved in multiple ways. For example, a spark gap can be fitted with arcing horns − two wires, approximately vertical but gradually diverging from each other towards the top in a narrow V shape. Once ignited, the arc will move upwards along the wires and will break down when the distance between the wires will become too large. If the arc is extinguished and the original trigger condition no longer exists (a fault has been resolved or a bypass switch engaged), the arc will not reignite. The arc can be also broken by a blast of compressed air or another gas. An undesirable arc can also occur when a high voltage switch is opened and is extinguished in similar ways. Modern devices use sulphur hexafluoride at high pressure in a nozzle flow between separated electrodes within a pressurized vessel. The arc current is interrupted at the moment within an AC cycle when the current goes to zero and the highly electronegative SF6 ions quickly absorb free electrons from the decaying plasma. The SF6 technology mostly displaced the similar air based one because many noisy air blast units in series were required to prevent the arc inside the switch from re igniting.
Көрнекі ойын-сауық
Якобтың сатысы (немесе, формальдырақ айтқанда, жоғары кернеулі қозғалатын доға) – жоғары қарай көтерілетін электр доғаларының үздіксіз тізбегін жасауға арналған құрылғы. Атауы, Жақыптың көкке апаратын сатысына сілтеме жасайды, оны Библияда сипаттағандай. Доғалық мүйіздерге ұқсас, ұшқындық аралық екі сымның жоғары жағында айырылуымен қалыптасады. Сымдарға жоғары кернеу қолданғанда, сымдардың ең жақын орналасқан бөлігінде ұшқын пайда болады, ол тез арада электр доғасына айналады. Ауаның ыдырауы шамамен 30 кВ/см-де жүзеге асырылады, бұл ылғалдылыққа, температураға және басқа да факторларға байланысты. Анод және катод кернеуінің төмендеуінен басқа, доға дерлік қысқа тұйықталу сияқты әрекет етеді, электр қуаты көзі жеткізе алатын токтың барлық мөлшерін тартады, ал ауыр жүктеме доға арасындағы кернеуді күрт төмендетеді. Қызған иондалған ауа көтеріліп, ток ағынын өзімен бірге алып жүреді. Иондану іздері ұзарған сайын, олардың тұрақсыздығы артады, соңында бұзылады. Электродтар арасындағы кернеу артып, құрылғының төменгі бөлігінде жаңа ұшқын пайда болады. Бұл цикл электрлік ақ, сары, көк немесе күлгін доғалардың ерекше көрінісіне әкеледі, оны көбінесе қорқынышты фильмдерде және ақылсыз ғалымдар туралы фильмдерде көруге болады. Бұл құрылғы 1950-1960 жылдардағы мектептер мен ғылыми жәрмеңкелерде кеңінен қолданылды, әдетте Т үлгісіндегі ұшқын катушкасынан немесе 10 000–30 000 вольт диапазонындағы жоғары кернеудің басқа да көздерінен, мысалы, неон таңбасының трансформаторынан (5–15 кВ) немесе теледидарлық сурет түтігінің тізбегінен (10–28 кВ) және V пішінде жасалған екі пальто ілгішінен немесе таяқшадан құралған. Үлкен сатылар үшін сериялы қосылған микротолқынды пеш трансформаторлары, кернеу көбейтушілері және кері (көтеру) режимде жұмыс істейтін электр полюстерінің трансформаторлары (полюс шошқалары) жиі қолданылады.
A Jacob's ladder (more formally, a high voltage traveling arc) is a device for producing a continuous train of electric arcs that rise upwards. Named for the Jacob's Ladder leading to heaven as described in the Bible. Similarly to the arcing horns, the spark gap is formed by two wires diverging at the top. When high voltage is applied to the gap, a spark forms across the bottom of the wires where they are nearest each other, rapidly changing to an electric arc. Air breaks down at about 30 kV/cm, depending on humidity, temperature, etc. Apart from the anode and cathode voltage drops, the arc behaves almost as a short circuit, drawing as much current as the electrical power supply can deliver, and the heavy load dramatically reduces the voltage across the gap. The heated ionized air rises, carrying the current path with it. As the trail of ionization gets longer, it becomes more and more unstable, finally breaking. The voltage across the electrodes then rises and the spark re forms at the bottom of the device. This cycle leads to an exotic looking display of electric white, yellow, blue or purple arcs, which is often seen in horror films and films about mad scientists. The device was a staple in schools and science fairs of the 1950s and 1960s, typically constructed out of a Model T spark coil or any other source of high voltage in the 10,000–30,000 volt range, such as a neon sign transformer (5–15 kV) or a television picture tube circuit (flyback transformer) (10–28 kV), and two coat hangers or rods built into a V shape. For larger ladders, microwave oven transformers connected in series, voltage multipliers and utility pole transformers (pole pigs) run in reverse (step up) are commonly used.
Арканы басқару
Ғалымдар екі электрод арасындағы газға лазер сәулелерін бағыттап, электродтар арасындағы доғаның жолын басқару әдісін тапты. Газ плазмаға айналып, доғаны бағыттайды. Әртүрлі лазер сәулелерімен электродтар арасындағы плазма жолын құру арқылы доғаны қисық және S тәрізді жолдарға келтіруге болады. Доға сондай-ақ кедергіге соғылып, кедергінің екінші жағында қайта қалыптасуы мүмкін. Лазермен басқарылатын доға технологиясы электр ұшқынын дәлме-дәл белгілі бір жерге жеткізуге қажетті қолданыстарда пайдалы болуы мүмкін.
Scientists have discovered a method to control the path of an arc between two electrodes by firing laser beams at the gas between the electrodes. The gas becomes a plasma and guides the arc. By constructing the plasma path between the electrodes with different laser beams, the arc can be formed into curved and S shaped paths. The arc could also hit an obstacle and reform on the other side of the obstacle. The laser guided arc technology could be useful in applications to deliver a spark of electricity to a precise spot.
Арканы басу
Арк күйдіруді басу – электрлік доғаны азайту немесе жоюға бағытталған әдіс. Доғаны басу әдістерін қолданудың бірнеше саласы бар, олардың ішінде металл қабықшаларын жату және шашырату, доғаның шарықтануынан қорғау, электрлік доғалар қажет емес электростатикалық процестер (мысалы, ұнтақ бояу, ауа тазарту, PVDF пленкасын поляризациялау) және контактілік ток доғасын басу. Өнеркәсіптік, әскери және тұтыну электронды құрылымдарында соңғы әдіс көбінесе электромеханикалық қуатты қосқыштар, релелер және контакторлар сияқты құрылғыларға қолданылады. Бұл контексте доғаны басу контактіні қорғауды пайдаланады. Электрлік доғаның энергиясының бір бөлігі доғаның айналасындағы ауадан жаңа химиялық қосылыстарды жасайды: олар азот оксидтері мен озонды қамтиды, соңғысының ерекше өткір иісімен анықтауға болады. Бұл химиялық заттар релелер мен мотор коммутаторларындағы жоғары қуатты контактілер арқылы пайда болуы мүмкін және жақын жердегі металл беттерін коррозияға ұшыратады. Доға пайда болуы контактілердің бетін тоздырып, оларды тозуға және жабық күйде жоғары контактілік кедергіге әкеледі.
Arc suppression is a method of attempting to reduce or eliminate an electrical arc. There are several possible areas of use of arc suppression methods, among them metal film deposition and sputtering, arc flash protection, electrostatic processes where electrical arcs are not desired (such as powder painting, air purification, PVDF film poling) and contact current arc suppression. In industrial, military and consumer electronic design, the latter method generally applies to devices such as electromechanical power switches, relays and contactors. In this context, arc suppression uses contact protection. Part of the energy of an electrical arc forms new chemical compounds from the air surrounding the arc: these include oxides of nitrogen and ozone, the second of which can be detected by its distinctive sharp smell. These chemicals can be produced by high power contacts in relays and motor commutators, and they are corrosive to nearby metal surfaces. Arcing also erodes the surfaces of the contacts, wearing them down and creating high contact resistance when closed.
Денсаулыққа қауіп төндіретін факторлар
Жарық шығаратын құрылғыға ұшырау денсаулыққа қауіп келтіруі мүмкін. Ауада пайда болатын доға оттегі мен азотты иондайды, содан кейін озон және азот оксиді сияқты реактивті молекулалар қайтадан пайда болады. Бұл заттар шырышты қабықшаларға зиян келтіруі мүмкін. Өсімдіктер де озонның зиянына осал. Бұл қауіптер доға үздірілмей жатқанда және бөлме сияқты жабық кеңістікте ең жоғары болады. Ашық ауада пайда болатын доға қауіптілігі азырақ, себебі қыздырылған иондалған газдар көтеріліп, атмосфераға таралады. Тек үзіліс-үзіліс шығаратын қысқа жарқылдар да аз қауіпті, өйткені пайда болатын иондардың мөлшері өте шағын. Доғалар көрінетін жарықтан бастап, көрінбейтін ультракүлгін және инфрақызыл спектрді қамтитын кең толқын ұзындығы спектрін де шығарады. Доғалық дәнекерлеу сияқты әдістермен туындаған өте күшті доғалар, бақылаушының мүйіз қабығына зиян келтіретін ультракүлгін сәулеленудің көп мөлшерін шығарады. Мұндай доғаларды тек доғаның қарқындылығын азайтатын және бақылаушының көзін ультракүлгін сәулелерден қорғайтын арнайы қара сүзгілер арқылы қарау керек.
Exposure to an arc producing device can pose health hazards. An arc formed in air will ionize oxygen and nitrogen, which then can re form into reactive molecules such as ozone and nitric oxide. These products can be damaging to the mucous membranes. Plants are also susceptible to ozone poisoning. These hazards are greatest when the arc is continuous and in an enclosed space such as a room. An arc that occurs outside is less of a hazard because the heated ionized gases will rise up into the air and dissipate into the atmosphere. Spark gaps which only intermittently produce short spark bursts are also minimally hazardous because the volume of ions generated is very small. Arcs can also produce a broad spectrum of wavelengths spanning the visible light and the invisible ultraviolet and infrared spectrum. Very intense arcs generated by means such as arc welding can produce significant amounts of ultraviolet radiation which is damaging to the cornea of the observer. These arcs should only be observed through special dark filters which reduce the arc intensity and shield the observer's eyes from the ultraviolet rays.