Кіріспе

Голландиялық музыкант

Арьен Энтони Лукассен (3 сәуір 1960 жылы туған) – голландиялық әнші, ән жазушы, көп аспапты орындайтын музыкант және дискі жасаушы, ең көп танымал – ұзақ жылдар бойы дамыған прогрессивті металл/рок операсы «Айреон» жобасымен. Лукассен 1980 жылы голландиялық «Bodine» тобының гитарисі және қосымша вокалисі ретінде «Iron Anthony» есімімен мансабын бастады, ал 1984 жылы «Vengeance» тобына қосылды. Сегіз жылдан кейін ол топты тастап, прогрессивті бағытқа қадам басуды қалады және екі жыл өткен соң «Pools of Sorrow, Waves of Joy» атты сәтсіз жеке альбомын «Anthony» лақап атымен шығарды. 1995 жылы Лукассен авторлық құқығы ешкімге тиесілі емес «Ayreon: The Final Experiment» альбомын шығарды, онда ол ән айтты, барлық әнді өзі жазды және көптеген аспаптарды орындады. Бұл альбом «Айреон» жобасының құрылуына әкелді; бастапқыда көпшілікке беймәлім болғанына қарамастан, жоба үшінші альбомы «Into the Electric Castle» шыққаннан кейін елеулі назар мен мақтауға ие болды, Лукассенді рок-опералардың көрнекті композиторы ретінде таныстырды және оның шығармашылық қабілеттерін, жаңалықтарын жоғары бағалады. AllMusic шолушысы Космо Ли «01011001» альбомына берген пікірінде: «Осындай музыка сынға төтеп беруге шамасы келмейді. Оны шолу – әлемдегі ең биік ғимаратты шолумен бірдей. Ол ешқандай мән бермейді, тек жалғаса береді» деді.

Мансап

Лукасеннің музыкаға деген құмарлығы 60-шы жылдары, ол The Beatles-тің жанкүйері болғанда туды. Ричи Блэкмордың "Made in Japan" альбомында ойнағанын естіген соң, ол гитара үйренуге бел буды. Оның алғашқы тобының бірі Mover деп аталды, және ол шамамен 18 жасында оған қосылды.

Бодин (1980-1984)

1980 жылы Лукассен Bodine тобына барабаншы Gerrard Haitsma арқылы қосылды, ол сонымен қатар Mover тобының барабаншысының барабан сабағын оқытқан. Бұл коммерциялық сәтсіздікке ұшырады; Лукассеннің айтуынша, "адамдар мұны түсінбеді. Бұл хард-рок емес, прог-то емес. Адамдар: "Ол қазір не істеп жүр? Ол ақылдан безген болуы керек!" - деп ойлады". Лукассен соңғы нәтижеге қанағаттанбады, "Мен үшін бұл сәл суық. Тым электронды, компьютерлердің әсері тым көп. Мен Астридтің қалай ән айтатынын білмедім, өйткені мен оны танымадым, ол да мені танымады" деді. Ван дер Вен депрессия мен тәуелділікпен ұзақ күрес салдарынан 2012 жылы жаңа альбом шығарды, бірақ енді белсенді түрде өнер көрсетуді жоспарламаған сияқты. 2002 жылы Лукассен Star One атты тағы бір қосымша жоба құрды; ол бір студиялық альбомнан артық жазған жалғыз қосымша жоба. Star One төрт әншіге баса назар аударды: Дэн Свонө, Рассел Аллен, Флор Янсен және Дэмиан Уилсон; Лукассен гитара, клавишалар және Hammond орган орындады. Олардың алғашқы Space Metal альбомы 2002 жылы жарық көрді. Альбом Ambeon-нан сәл жақсы болғанымен, сәттілігі шектеулі болды. Лукассеннің мансабындағы алғашқы концерттік альбомы, сонымен қатар Ayreon әндерін қамтыған Live on Earth, бір жылдан кейін шығарылды.

Адамдық теңдеу және 01011001, құмарлықтың ағыны (20032008)

Universal Migrator-дан кейін төрт жыл өткен соң, Лукассен Айреонның алтыншы альбомын – «Адамдық теңдеу» шығарды. Альбом коммерциялық тұрғыдан сәтті болды, голландиялық альбомдық чарттарда 7-орынға ие болды, ал кейбір сыншылар оны Лукассеннің «Into the Electric Castle» альбомынан кейінгі ең жақсы туындысы деп санады. Альбом Айреонның сюжеттік желісін аяқтау мақсатымен жасалған еді, және оны шығарғаннан кейін Лукассен Айреон жобасын уақытша тоқтатуға шешім қабылдады, себебі ол оны жалғастыруға шабыттанбады. Сонымен қатар, көптеген сыншылар (альбом жақсы бағаланғанына қарамастан) «01011001» альбомында жаңа ештеңе ұсынылмағанын атап өтті; ол болашақта тағы да Айреон альбомдарын жасай алатынына сенді, бірақ олар бұрынғы сюжеттік желіні жалғастырмайды.

Айреонды тоқтату, басқа жобаларға назар аудару (2008-2012 жж.)

2009 жылдың ақпан айында Лукассен өзінің веб-сайтында жаңа қосымша жобасын жариялады: Guilt Machine. Бұл жобаның басқа Лукассеннің қосымша жобаларымен салыстырғанда өте шектеулі құрамы бар: көптеген аспаптар мен қосымша вокалды өзі орындаса, Jasper Steverlinck (Arid) жетекші вокалда, Chris Maitland (бұрынғы Porcupine Tree) барабанда, ал Lori Linstruth (бұрынғы Stream of Passion) жетекші гитарада тартысқан. Бұл альбомда Лукассен барлық жетекші вокалды өзі орындады, барлық мәтіндерді өзі жазды және көбінесе барлық аспаптарды өзі тартты. Сонымен қатар, ол голланд актері Рутгер Хауерден "Into The Electric Castle" альбомындағы сияқты, тректер арасында баяндама жасауды сұрады. Альбомның суретін Claudio Bergamin жасады.

Айреон қайта жаңғыру және Жұмсақ дауыл (2012 2017)

2012 жылдың 23 тамызында Лукассен өзінің YouTube арнасында "жаңа жоба" бастағанын жариялады. 2012 жылдың 9 қазанында ол оны YouTube арқылы 2013 жылға жоспарланған жаңа Ayreon альбомы деп мәлімдеді. Өзінің веб-сайтында жанкүйерлердің пікірлеріне жауап ретінде Лукассен 12 қазанда альбомның аяқталуына шамамен бір жыл кететінін айтты. Ол сондай-ақ альбомның бұрынғы Ayreon альбомдарынан тәуелсіз жаңа оқиғаның бастауы болатынын, және Эд Уорбидің қатысуын әдеттегідей растады. 2012 жылдың соңында Тобиас Саммет Арженнің өзінің жаңа Avantasia альбомы "Уақыттың құпиясы" ("The Mystery of Time") атты альбомында қонақ бас гитарашы ретінде қатысатынын хабарлады. Бұл екі музыканттың бірлескен жұмысы екінші рет болатын, алғашқысы Ayreon EP "Elected" болған, онда Тобиас атау әніне қонақ әнші ретінде қатысқан. Бұл альбом 25 қазанда жарық көрді және жағымды пікірлер алды. 2014 жылдың 22 сәуірінде Лукассен өзінің жаңа жобасының голланд әншісі Аннеке ван Гиерсбергенмен бірлескен жұмыс болатынын мәлімдеді, ол бұрын Ayreon альбомдары "Into the Electric Castle" және "01011001" жұмысына қатысқан. Ол оны "эпикалық қос концептілік альбом, 'классикалық металл' және 'акустикалық фолк' үйлесімі" деп сипаттады. Лукасеннің ең көп жұмыс істейтін серігі Эд Уорби тағы да барабаншы ретінде қатысты, және бұл оның аспаптар құрамында қос бас барабаны бар алғашқы альбомы болды. Ол өзінің бұрынғы тобы Stream of Passion тобының бас гитарашысы Йохан ван Стратумның альбомда ойнайтынын растады. Сонымен қатар, "күтпеген мәселелерге" байланысты Уорби бір күн ішінде барлық барабан бөлімдерін қайта жазуға мәжбүр болды. 2014 жылдың 2 қыркүйегінде Лукассен ван Гиерсбергенмен бірлескен жұмысының іс жүзінде The Gentle Storm деп аталатын жаңа топ екенін мәлімдеді. "The Gentle Storm Exclusive Tour CD" атты EP және олардың алғашқы альбомы "The Diary" екеуі де 2015 жылы шығарылды, ван Гиерсберген барлық мәтіндерді жазып, ол музыканы құрастырды. Топ 2015 жылы олсыз гастрольдік сапарға шықты; алайда ол Нидерландыдағы топтың бірнеше акустикалық концерттерінде қатысты. 2015 жылдың 18-20 қыркүйегі аралығында Лукасеннің бұрынғы менеджері Иветт Буртье режиссерлік еткен және түпнұсқалық альбомның әншілері мен музыканттарының көпшілігі қатысқан "The Human Equation" атты қойылымның тікелей нұсқасы төрт рет көрсетілді. Шығармашылық процеске қатыспағанына қарамастан, Лукассен әр қойылымның соңында пайда болды, сондай-ақ 17 маусымда шығарылған "The Theater Equation" атты DVD/тікелей альбомның продюсері және миксері болды. 2016 жылдың 6 қазанында Лукассеннің келесі жобасының жаңа Ayreon студиялық альбомы болатыны жарияланды. Кейінгі айларда актерлік құрамды бірінен соң бірі аштырғаннан кейін, ол оның обложкасын және атауын, "The Source" деп 2017 жылдың 19 қаңтарында жариялады. Альбом 2017 жылдың 28 сәуірінде жарық көрді және коммерциялық сәттілікке жетті, Нидерландыда альбомдар тізімінде бірінші орынға шықты.

Айреонның тікелей эфирлік қойылымдарына назар аударыңыз (2017 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2016 жылдың қарашасында Лукассен 2017 жылдың қыркүйегінде «Айреон Универс» атты алғашқы ресми Айреон концерттерін жариялады. Шоуда 16 әнші және 11 аспапшы болды, олардың барлығы бұрын Лукассенмен оның студиялық альбомдарында жұмыс істеген. «Театр теңдеуінен» айырмашылығы, бұл концертте Ayreon-нан байланыссыз әндер тізбектей орындалды, дәстүрлі концерттік форматта, сондай-ақ Star One-нан бірнеше ән де қосылды. Орындаулардың бірі 2018 жылдың 30 наурызында «Айреон Universe – The Best of Ayreon Live» атты концерттік альбом/DVD ретінде жарық көрді. 2017 жылдың 7 желтоқсанында Лукассен 2018 жылдың 22 маусымында Graspop Metal Meeting фестивалінде Ayreon-ның жаңа концерті өтетінін, онда олар Marquee сахнасында бас рольде ойнайтынын мәлімдеді. Концертте «Айреон Универс» шоуларының аспапшылары мен көптеген вокалистері қатысты, сонымен қатар бұрын Айреонмен тікелей эфирде орындалмаған Симон Симонс, Барри Хей және Том С. Энглунд, ал бұрын Лукассенмен жұмыс істемеген Марк Янсен де болды; Лукассеннің өзі де бірнеше ән орындады. 2019 жылдың 13 және 15 қыркүйегі аралығында «Into the Electric Castle» альбомы 2015 жылы «The Theater Equation» сияқты Тильбургте толығымен орындалды, бұл жолы ресми Айреон қойылымдары ретінде. Fish, Аннеке ван Гиерсберген, Дэмиан Уилсон, Эдвард Рикерс, Эдвин Балог және Джордж Оустхук бастапқы актерлік құрамнан қайтып оралды, сонымен қатар Эд Уорби және флейташы Тийс ван Лир де алғашқы альбомда орындаған. Epica-дан Симон Симонс және Марк Янсен, Praying Mantis әншісі Джон Джейси Куйперс, Марсела Бовио, Бовионың күйеуі және VUUR бассисі Йохан ван Стратум, Ex Libris мүшелері Дианна ван Гиерсберген және Боб Вицма да қатысты, ал актер Джон де Ланси баяндамашы рөлінде болды. Ол 27 наурызда 2020 жылы «Electric Castle Live and Other Tales» атты концерттік альбомы ретінде шығарылды. Айреон 2020 жылдың 18 шілдесінде Германиядағы Night of the Prog Festival фестивалінде «Into the Electric Castle» концертін тағы бір рет орындауға тиіс еді, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан іс-шара жойылды. 2020 жылдың 8 мамырында Лукассен өзінің YouTube арнасында келесі альбомының «Транзитус» деп аталатын Айреон альбомы болатынын және сол жылы жарық көретінін жариялады. Альбом 25 қыркүйекте комикс кітабымен бірге шығарылды. 2021 жылдың 9 ақпанынан бастап Facebook парақшасында Лукассен жаңа Star One альбомын жариялай бастады. 2021 жылдың 6 қазанында ол оның «Revel in Time» деп аталатынын мәлімдеді. Альбом 2022 жылдың 18 ақпанында әртүрлі форматта жарық көрді, содан кейін Star One (11 наурыз 2022) және Victims of the Modern Age (1 сәуір 2022) қайта шығарылды. 2023 жылдың 19 қаңтарында Лукассен Арьен Лукассеннің Supersonic Revolution деп аталатын жаңа тобын құрғаны туралы хабарланды. 2023 жылдың 19 мамырында олар 1970-ші жылдарға еліктеген «Golden Age of Music» альбомын шығарды.

Жеке өмір

Лукассен оған: "Музыка – бәрінің мәні. Тыңдау да, жасау да. Тіпті сәттілікке жете алмасам да, музыка жасай берер едім. Музыка мені таңдады, мен музыканы емес. Бұл мәселеде менің таңдауым жоқ!" Лукассеннің сөзінше, оның өзіндік ұраны – "өмірдің мәні – өмірге мән беру", осы сөздерді ол 01011001 жылы шыққан "The Sixth Extinction" атты Ayreon әніне қосты. Ол өзін "өте салауатты адам" деп есептейді, ғылымға сенеді. Лукассен қазір американдық гитарист және лирик Лори Линструтпен бірге, ол Швециядан онымен бірге тұру үшін кетті. Ол оның бұрынғы тобының мүшесі, Stream of Passion және Guilt Machine тобында ойнаған, сондай-ақ бірнеше Ayreon альбомдарында қатысқан. 2010 жылы сахнада өнер көрсетуді тоқтатса да, ол әлі де оның менеджері болып жұмыс істейді, бұл қызметті 2007 жылдан бері атқарып келеді. Ол оның альбомдарындағы көптеген жұмыстарға жауапты; әсіресе Ayreon-ның "The Theory of Everything" альбомының сюжеті мен әндерін бірлесіп жазған. Лукассеннің айтуынша, Линструт оның барлық туындыларын қадағалайды, әсіресе өлеңдерін, өйткені ағылшын тілі оның ана тілі, сонымен қатар ол ағылшын тілінің мұғалімі.

Денсаулық сақтау мәселелері

2003-2004 жылдар аралығында "Адамдық теңдеу" альбомын жазу кезінде Лукассен "белдің төменгі бөлігінде күшейе түсетін ауруларға" шалдықты. Дәрігерлер оған МРТ салдырып қарады, нәтижесінде дискідегі жарық (грыжа) анықталды; ол осы тексеру процесін видеоға түсірді, "себебі "Адамдық теңдеу" альбомындағы "Мен" кейіпкеріне де көлік апатынан кейін МРТ жасау қажет болатын". 2007 жылдан бері Лукассен мұрынның иіс сезу қабілетінің жоғалтуынан (аносмиядан) зардап шегуде. Сол жылы ол денсаулығының нашарлауы, соңғы жылдардағы үздіксіз жұмыс және Вердуйнмен ажырасу салдарынан депрессияға түсті, бұл оған медициналық көмек қажет етті және жалғыз өмір сүруге алып келді.