Анархизм мен капитализм: үйлесімділік және туындайтын мәселелер

Кіріспе

Анархизмнің капитализммен үйлесімділігі және туындауы мүмкін проблемалар

Капитализмнің мәні солшыл анархистер тарапынан сынға ұшырайды, олар иерархияны қабылдамай, иерархиялық емес, ерікті бірлестіктерге негізделген мемлекетсіз қоғамдарды жақтайды. Анархизм, әдетте, мемлекетті қалаусыз, қажетсіз және зиянды деп санайтын, сондай-ақ авторитаризмге, заңсыз билікке және адам қатынастарындағы иерархиялық ұйымға қарсы тұратын еркіндік философиясы ретінде анықталады. Ғалымдар капитализмді өндіріс құралдарының жеке меншігін, пайда немесе табыс табу үшін тауарлар мен қызметтерді жасауды, капиталды жинақтауды, бәсекелестік нарықтарды, ерікті айырбасты және жалақылы еңбекті қамтитын экономикалық жүйе деп қарастырады, оған анархистердің көпшілігі тарихи түрде қарсы болған. Капитализмді әртүрлі дереккөздер әртүрлі анықтағандықтан және ғалымдар арасында оның анықтамасы бойынша немесе тарихи санама ретінде қалай қолданылуы керек дегенде келісім болмағандықтан, бұл атау уақыт, география, саясат және мәдениет тұрғысынан әртүрлі тарихи жағдайларға қолданылады. Анархокапиталистер капитализм – мәжбүрлеудің болмауы және демек, анархизм философиясымен толық үйлесімді деп есептейді; олар «ерікті иерархия» деп санайтын нәрсені тоқтатуға тырысу анархистік ойдағы «еркіндік» философиялық дәстүріне қайшы келеді деп мәлімдейді. Кейбіреулер анархокапитализмді жекешіл анархизмнің бір түрі деп санайды, бірақ бұл пікір жекешіл-социалистік бағыттарды қоса алғанда, даулы немесе қабылданбаған. Сонымен қатар, капитализм анархизммен үйлесімді деп қарастырылып, Жаңа Оң либертариандық форма ретінде талқыланады. Солшыл анархист комментаторлар капитализмнің күштеуге ұқсас ерекшеліктеріне байланысты анархокапитализмді анархизмнің заңды түрі деп санамайды. Атап айтқанда, олар капиталистік мәмілелердің кейбіреуі ерікті емес екенін және капиталистік қоғамның таптық құрылымын сақтау үшін анархистік принциптерді бұза отырып, күштеу қажет екенін айтады.

Капитализмді және экономикалық мәселелерді анархистік сын

Питер Кропоткин және басқалар жариялаған анархокоммунистік экономикалық теориялар тарихшылар тарапынан назардан тыс қалған немесе әдейі шеттетуге ұшыраған. Анархистер, мысалы, Кропоткин экономиканы құндылықтан тыс ғылым ретінде бейнелеуге қарсы шығып, «Революциялық жалаңдарда» былай деп дәлелдеді: [А] саяси экономиканың барлық заңдары мен теориялары шын мәнінде мынадай мәлімдемелерден аспайды: «Егер бір елде ай сайын немесе тіпті екі апта бойы өмір сүруге жұмыс істемейінше, мемлекет жүктеген жағдайларды қабылдамайынша немесе мемлекет жер иесі, фабрикалар, теміржолдар деп таныған адамдар ұсынған жағдайларды қабылдамайынша тіршілік ете алмайтын көптеген адамдар болса, онда нәтижелер осылай болады». Бүгінгі күнге дейін орта таптың саяси экономикасы жоғарыда айтылған жағдайларда не болатынын тізіп көрсетумен ғана айналысып, өзінің шарттарын нақты айтпайды. Содан кейін, осы шарттарда қоғамда туындаған құбылыстарды сипаттап, оларды өзгермейтін, қажетті экономикалық заңдар ретінде көрсетеді. Анархистік еңбек мәселелерінің шеңберінде ақша жүйесі мәселесі де қарастырылады. Барлық анархистер қазіргі ақша жүйесіне қарсы болғанымен, ақша жүйесі болуы керек пе, жоқ па деген мәселеде пікір келіспеушіліктер бар. Александр Беркман ақша жүйесіне қарсы анархист болды. Ол «Анархизм не?» атты кітабында анархистік қоғамда ақшаның қажеті болмайды деп мәлімдеді. Анархияда кез келген кәсіп қоғамға бірдей пайдалы деп есептеледі. Құн туралы түсінік әркім үшін әртүрлі болғандықтан және оны анықтау мүмкін болмағандықтан, оны белгілеуге болмайды және адамның еңбегі арқылы қоғамға тигізген үлесі оны қоғамның бір бөлігі болуға құқылы етеді. Бұл жүйеде ақшасыз, тегін тауарлар таратылады. Ақшаның қазіргі түрі – иерархиялық жүйе, тек барлық адамдарға тең жалақы төленген жағдайда ғана ерекшеленеді. Бұл тұжырым ақшаның мақсатына қатысты сұрақ тудырады, егер адамдар тең жалақы алса, онда ақшаның қажеті қандай? Бұл пікірмен келісетіндер ақша жүйесі кейбіреулерге одан да көп ақша жинауға және сыныптық жүйе құруға мүмкіндік беретінін де атап өтеді. Нарықты жоюды жақтаған анархистердің кейбіреулері капитализмнің жақтастары, әсіресе австриялық мектептің өкілдері тепе-теңдік бағаларының жоқ екенін мойындағанымен, оларды рационалды негіз ретінде пайдалануға болатынын мәлімдейді, бірақ бұл дұрыс емес, сондықтан нарықтар тиімді емес. Рудольф Рокер сияқты анархистер мемлекет жеке меншікті сақтау үшін және капитализмнің жұмыс істеуі үшін қажет деп санайды. Альберт Мелтцер анархокапитализм анархизм бола алмайды деген пікірде болды, өйткені капитализм мен мемлекет тығыз байланысты және капитализм жұмыс беруші мен жұмыскер арасындағы иерархиялық қатынастар сияқты үстемдік құрылымдарды көрсетеді. Классикалық анархизмнің антикапиталистік дәстүрі кейінгі классикалық және қазіргі заманғы ағымдарда маңыздылығын сақтап келеді. Анархистер барлық түрдегі мәжбүрлеуші билікке қарсы тұрады, атап айтқанда «барлық орталықтандырылған және иерархиялық үкімет нысандарына (мысалы, монархия, өкілдік демократия, мемлекеттік социализм және т.б.), экономикалық сыныптық жүйелерге (мысалы, капитализм, большевизм, феодализм, құлдық және т.б.), авторитарлық діндерге (мысалы, фундаменталистік ислам, римдік католицизм және т.б.), патриархатқа, гетеросексуализмге, ақ нәсілдік үстемдікке және империализмге». Анархистік ойлау мектептері осы формаларға қарсы күресу әдістері бойынша келіспейді.

It has been pointed out that historically the anarcho communist economic theories published by Peter Kropotkin and others have been ignored or intentionally sidelined by historians. Anarchists such as Kropotkin object to the portrayal of economics as a value free science, arguing in Revolutionary Pamphlets:
[A]ll the so called laws and theories of political economy are in reality no more than statements of the following nature: "Granting that there are always in a country a considerable number of people who cannot subsist a month, or even a fortnight, without accepting the conditions of work imposed upon them by the State, or offered to them by those whom the State recognizes as owners of land, factories, railways, etc., then the results will be so and so." So far middle class political economy has been only an enumeration of what happens under the just mentioned conditions—without distinctly stating the conditions themselves. And then, having described the facts which arise in our society under these conditions, they represent to us these facts as rigid, inevitable economic laws. Within the realm of anarchist labor issues is the issue of the monetary system. While all anarchists are against the current monetary system, there is disagreement as to whether or not there should be a monetary system. Alexander Berkman was an anarchist against the monetary system. In his book What Is Anarchism?, Berkman argues that in an anarchist society money would become unnecessary. Within anarchy, all occupations are viewed as equally beneficial to society. Since the concept of value is different for everyone and cannot be determined, it is argued that it should not be set and one's contribution to society through their occupation entitled them to be a part of it. Within this system, there is a free distribution of goods without the need for money. Money in its current form is a hierarchical system, the exception being when all people are paid equal salaries. The argument goes further to question the purpose of money if people are paid equally. Those who agree with this would also note that a monetary system would open a vulnerability for some to acquire more of it and create a class system. Some market abolitionist anarchists argue that while supporters of capitalism and the Austrian School in particular recognize equilibrium prices do not exist, they nonetheless claim that these prices can be used as a rational basis whilst this is not the case, hence markets are not efficient. Anarchists such as Rudolf Rocker argued that a state is required to maintain private property and for capitalism to function. Similarly, Albert Meltzer argued that anarcho capitalism simply cannot be anarchism because capitalism and the state are inextricably interlinked and because capitalism exhibits domineering hierarchical structures such as that between an employer and an employee. The anti capitalist tradition of classical anarchism has remained prominent within post classical and contemporary currents. Anarchists are committed against coercive authority in all forms, namely "all centralized and hierarchical forms of government (e. g., monarchy, representative democracy, state socialism, etc. ), economic class systems (e. g., capitalism, Bolshevism, feudalism, slavery, etc. ), autocratic religions (e. g., fundamentalist Islam, Roman Catholicism, etc. ), patriarchy, heterosexism, white supremacy, and imperialism". Anarchist schools of thought disagree on the methods by which these forms should be opposed.

Жеке меншік

Жеке меншік және экономикалық ұйымдастыру мәселесі төңірегінде пікірталас болып тұрады, оның себебі негізінен жеке меншіктің мағынасында. Әлеуметтік анархистер жеке меншік (өндірістік меншік) болуы жалақылы еңбекке алып келеді деп санайды, ал кейбір антикапиталистік индивидуалистік анархистер мен мутуалистер жеке меншік (жеке иелік және мүлік) және жұмысшылар кооперативтері арқылы жұмысшылардың өзі басқаратын және иеленетін жалақыны қолдайды. Анархист және социалист Пьер Жозеф Прудон үшін "күшті жұмысшылар бірлестіктері жұмысшыларға сайлау арқылы кәсіпорынды күнделікті басқару және жұмыс істеу жолын анықтауға мүмкіндік береді". Анархизм мен анархокапитализм арасындағы маңызды дау-дамай, соның салдарынан анархокапитализм анархизмнің бір бөлігі ретінде танылмауына себеп болды – ол жеке меншік пен оның мағынасына байланысты. Прудонның 1840 жылы жарық көрген "Мүлік деген не?" атты кітабынан бері, анархистер "мүлік" терминін иелік ету (басқа социалистер, оның ішінде марксистер мен коммунистер жеке мүлік деп атайтын) деп түсіндірді, оны ол бостандық деп санады ("Мүлік – бостандық"), ал өндірістік мүлікті (жер және инфрақұрылым сияқты, немесе марксистер өндіріс және еңбек құралдары дейтін) ұрлық деп есептеді ("Мүлік – ұрлық"), осыдан "Мүлік мүмкін емес" деген тұжырымға келді. Алайда, Бенджамин Таккер сияқты кейбір индивидуалистік анархистер иелікті мүлік немесе жеке мүлік деп атауды бастады. Анархокапиталистер жеке мүлік пен жеке иелік арасында ешқандай айырма жасамайды, бірақ бұл анархистер мен басқа социалистер үшін өте маңызды, себебі капиталистік өндіріс тәсілінде жеке мүлік пен жеке иелік бірдей ұғымдар болып саналады. Олар мынадай айырмашылықтарды жасайды: Жеке иелік, яки мүлік, жеке пайдалануға арналған заттарды қамтиды (мысалы, тіс щеткасы, киім, үй, көлік және кейде ақша). Ол әлеуметтік тұрғыдан әділ жолмен алынуы керек, ал иесінің басқаларды мүліктен айыру құқығы бар. Анархистер көбінесе жеке мүлік – бұл меншік иесі мен мұқтаж адамдар арасындағы әлеуметтік қарым-қатынас (зат пен адам арасындағы емес), мысалы, өнер туындылары, зауыттар, шахталар, тоғандар, инфрақұрылым, табиғи өсімдіктер, таулар, шөлдер және теңіздер. Осы контексте жеке мүлік және меншік өндіріс құралдарына ие болуды білдіреді, жеке иелікті емес. Анархистер мен басқа социалистер үшін жеке мүлік – капитал немесе өндіріс құралдары, ал жеке иелік – тұтыну тауарлары мен капитал емес қызметтер.

There is some debate about the question of private property and economic organization which is mainly caused by the meaning of private property. Social anarchists claim that the existence of private property (productive property) results in wage slavery while certain anti capitalist individualist anarchists and mutualists argue for private property (personal property and possessions) and wages owned and controlled directly by workers themselves in the form of worker cooperatives such as labor owned cooperative firms and associations. For the anarchist and socialist Pierre Joseph Proudhon, "strong workers' associations would enable the workers to determine jointly by election how the enterprise was to be directed and operated on a day to day basis". One major point of contention between anarchism and anarcho capitalism, causing the latter as not being recognized as part of anarchism, remains that of private property and its meaning. By property, or private property, ever since Proudhon's book What is Property?, published in 1840, anarchists meant possession (what other socialists, including Marxists and communists, distingue as personal property) which he considered as liberty ("Property is liberty") versus productive property (such as land and infrastructure, or what Marxists terms the means of production and the means of labor) which he considered as theft ("Property is theft"), causing him to also say "Property is impossible". However, some individualist anarchists such as Benjamin Tucker started calling possession as property or private property. While anarcho capitalists make no distinction between private property and personal property, this is extremely important to anarchists and other socialists because in the capitalist mode of production private and personal property are considered to be exactly equivalent. They make the following distinctions:
Personal property, or possession, includes items intended for personal use (e. g. one's toothbrush, clothes, homes, vehicles and sometimes money). It must be gained in a socially fair manner and the owner has a distributive right to exclude others. Anarchists generally agree that private property is a social relationship between the owner and persons deprived (not a relationship between person and thing), e. g. artifacts, factories, mines, dams, infrastructure, natural vegetation, mountains, deserts and seas. In this context, private property and ownership means ownership of the means of production, not personal possessions. To anarchists and other socialists alike, private property is capital or the means of production while personal property is consumer and non capital goods and services.

Жалақыға жұмыс

Анархокапиталистер жалақылы еңбекті қолдайды және анархистер сияқты жұмыс орнындағы демократияны және жұмысшылардың өзін-өзі басқаруды ашық түрде қолдамайды, жалақылы еңбек әрқашан ерікті екенін мәлімдейді. Алайда, анархистер капиталистік белгілі бір мәмілелердің, соның ішінде жалақылы еңбектің ерікті емес екенін, ал капиталистік қоғамның сыныптық құрылымын сақтау үшін мәжбүрлеу қажет ететінін, бұл анархистік принциптерге де, анархокапитализмнің агрессиясыздық принципіне де қайшы келеді деп санайды. Бенджамин Таккер сияқты индивидуалистік анархистер, өзінің индивидуалистік анархизмін анархистік социализм деп атаған, капитализмге де, мәжбүрлі коммунизмге де қарсы. Олар жұмыс берушілер мен жұмысшылар бірдей жұмыс уақыты үшін тең жалақы алғанда және ешбір тараптың екіншісіне билігі болмағанда жалақылы еңбекті қолдайды. Бұл тәсіл Джозиа Уоррен ұйымдастырған «Утопия» сияқты американдық индивидуалистік анархистік колонияларда іске асырылды. Осы принципке сәйкес әрекет ету арқылы ешкім басқа адамның еңбегінен пайда көре алмайды. Таккер мұндай жұмыс беруші-жұмысшы қарым-қатынасында алынған жалақыны жеке жұмысшының толық өнімі деп сипаттады. Ол мұндай қоғамда әрбір жұмысшының өзін-өзі жұмыспен қамтығанын және жеке өндіріс құралдарына ие болып, еңбек шартынан еркін бас тарта алатынын көздейді. Таккер коммунизмді «жалған анархизм» деп атады, себебі ол жалақы мен меншікке қарсы тұрады, коллективтендіру жеке адамдарды топтық ойлауға бағындырып, жұмысшыларды еңбегінің толық өнімінен айырады деп қорқады. Анархо-синдикалистік «Әлемдік өндірістік жұмысшылар» еңбек одағының Конституциясының кіріспесінде нақты айтылған: «Әділ жұмыс күні үшін әділ жалақы» деген консервативті ұранның орнына, біз өз туымызға «Жалақы жүйесін жою» деген революциялық ұранды жазуымыз керек.

Анархо-капитализм

Анархокапитализм – ерікті түрде жасалатын кез келген нәрсені моральдық деп санайтын саяси философия, соның ішінде анархистер қабылдамайтын ерікті жұмысшы/жұмыс беруші иерархиясы. Анархокапиталистер орталықтандырылған мемлекеттің жойылуын, жеке меншік пен жеке тәуелсіздік, жеке меншік және еркін нарық пайдасына қолдайды. Анархокапитализм Американың радикалды мемлекетке қарсы либертариандығы мен индивидуалистік анархизмінен, австриялық экономика мектебі мен қоғамдық таңдау теориясынан пайда болды. Анархокапиталистер минимархистерден ерекшеленеді, олар жеке адамдар мен олардың мүліктерін сыртқы және ішкі агрессиядан қорғаумен шектелген шағын Джефферсондық «түнгі күзетші» мемлекетін қолдайды; сондай-ақ, жеке меншікті қолдайтын және капитализмге тән өндіріс құралдарының жеке меншігіне, пайызға, пайдаға, жалға және жалақы құлдығына қарсылық білдіретін анархистерден де ерекшеленеді. Анархокапиталистердің пікірінше, заңның болмауында қоғам келісімшарт арқылы өзін-өзі реттеуге және еркін нарықтың спонтанды және органикалық тәртібі арқылы өркениетке ұмтылады, оның жақтаушылары бұл ерікті қоғам деп атайды. Анархокапиталистік қоғамда құқық қорғау, соттар және барлық басқа қауіпсіздік қызметтерін тұтынушылар таңдаған жеке қаржыландырылатын бәсекелестер басқарады, ал орталықтандырылған салық салу арқылы емес. Барлық басқа тауарлар мен қызметтермен бірге ақша ашық нарықта жеке және бәсекелестік тұрғыда ұсынылатын болады, ал жеке және экономикалық қызметтерді монополиялануға қарай сыбайлас жемқорлыққа ұшырайтын саяси монополиялар аясында орталықтандырылған жаза арқылы заңмен емес, құқық бұзушылық және келісім-шарт құқығы бойынша дауларды шешу жөніндегі құрбандарға негізделген ұйымдар реттейді. Кәсіпорын стандарттары, қоғамдық қатынастар, өнім таңбалануы, тұтынушыларды қорғау ережелері, этика және еңбек қатынастары сияқты бизнес ережелері бәсекелестік сауда қауымдастықтары, кәсіби қоғамдар мен стандарттар органдарының көмегімен ерікті түрде реттеледі. Теориялық тұрғыдан алғанда, бұл бизнестің шешімдері үшін нарықтық мүмкіндіктерді орнатуға және нарыққа тұтынушылар одағының көмегімен бизнеске тиімді қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді, бұл мемлекет жүргізетін компаниялар үшін орталықтандырылған реттеуші талаптардың орнына, анархокапиталистер реттеуші бақылаудың тиімсіздігіне байланысты тиімсіз деп санайды. Ханс Герман Хоппе сияқты анархокапиталистер олардың философиясы анархизмнің социалистік формаларынан бұрын пайда болған деп санайды, өйткені олардың пікірінше, әртүрлі либералды теоретиктер анархокапитализмге ұқсас құқықтық және саяси философияларды қолдады. Алайда, анархокапитализм терминін алғаш рет 20-ғасырдың ортасында австриялық мектептің, классикалық либерализмнің және 19-ғасырдың америкалық индивидуалистік анархистері Бенджамин Таккер мен Лайсандер Спунердің еңбек құндылық теориясын және олардан алынған нормаларды қабылдамай, синтездеген Мюррей Ротбард қолданды. Ротбардтық анархокапиталистік қоғам жалпыға бірдей қабылданған либертариандық «заң кодексі» бойынша жұмыс істейді, ал соттар оны ұстануға міндеттенеді. Бұл келісім өзін-өзі иеленуді, меншікті, келісімшарттарды және құқық бұзушылықтарды жалпыға бірдей агрессиясыздық қағидасына сәйкес таниды, анархокапиталистер бұл анархизмнің жалғыз таза түрін білдіреді деп айтады. Ротбард капиталистік жүйе анархокапиталистік емес деп, ол жиі мемлекетпен келісімге келіп, былай деп жазды: «Еркін нарықтық капитализм мен мемлекеттік капитализм арасындағы айырмашылық бір жағынан бейбіт, ерікті алмасу, екінші жағынан, зорлық-зомбылықпен иеліктен шығару арасындағы айырмашылық. Мемлекеттік капитализм шешілмейтін әр түрлі проблемаларды тудырады». Ротбардтың айтуынша, «Маркс пен кейінгі жазушылар екі өте әртүрлі және тіпті қарама-қайшы ұғымдар мен әрекеттерді бір терминге біріктірді. Бұл қарама-қайшылықты екі ұғымды мен бір жағынан «еркін нарықтық капитализм» деп атаған едім, екінші жағынан «мемлекеттік капитализм». Мемлекеттік капитализм терминін алғаш рет марксистік саясаткер Вильгельм Либкнехт 1896 жылы қолданған, ал марксистік теорияны дамытқан Фридрих Энгельс капитализмнің басқа түрі ретінде мемлекеттік меншікті капитализм туралы айтқан. Ротбард анархокапитализм – анархизмнің жалғыз шынайы түрі деп мәлімдейді, өйткені ол кез келген басқа форма саяси идеологияны, мысалы, «жеке меншікті қайта бөлу» сияқты авторитарлық түрде күштеп жүзеге асыруды талап етеді. Осы аргумент бойынша, еркін нарық – адамдар биліктен босатылғанда туындайтын табиғи жағдай және қоғамдағы барлық ерікті бірлестіктердің, мысалы, кооперативтердің, коммерциялық емес ұйымдардың, кәсіпорындардың және т.б. құрылуын қамтиды. Сонымен қатар, анархокапиталистер де, классикалық либералды минимархистер де, олар «солшыл анархистер» деп атап кеткен анархистер жақтаған анархистік идеалдарды қолдану авторитарлық органның қандай да бір түрін талап етеді деп санайды. Олардың анархизмді түсінуіне сәйкес, капиталды жинаудан адамдарды күштеп алдын алу үшін, олардың пікірінше, анархистердің мақсаты, қандай да бір қайта бөлу ұйымы болуы керек, ол ресурстарды үлкен топқа қайта бөлу үшін салық салуға және бөлуге құқылы болады. Олар бұл органның табиғатында саяси билікке ие болады және мемлекеттен кем емес екенін қорытады. Мұндай құрылым мен анархокапиталистік жүйе арасындағы айырмашылықты анархокапиталистер анархокапитализмдегі ұйымның ерікті сипатымен, «күшпен» теңдікке ұмтылған анархистік жүйеде қажет болатын орталық идеологиямен және күштеп орындау механизмімен салыстырады. Екінші жағынан, анархистер мемлекетті жеке меншікті сақтау үшін және капитализмнің жұмыс істеуі үшін қажет деп санайды. Ротбард сондай-ақ, өлімінен кейін жарияланған «Либертариандар «анархистер» ме?» атты мақала жазды, онда анархистік философияның этимологиялық тамырларын қарастырып, соңында «біз қазіргі анархистердің барлығының да ұйқысыз коллективистер екенін және осылайша біздің ұстанымымыздан қарама-қарсы екенін анықтадық. Ешбір жарияланған анархистік топ либертариандық ұстанымға сәйкес келмейді, тіпті олардың ең жақсыларының доктриналарында да нақты және социалистік элементтер бар». Сонымен қатар, ол былай деп жазды: «Сондықтан біз анархистер емес екенімізге және бізді анархистер деп атағандардың этимологиялық тұрғыдан дұрыс емес екеніне және тарихи жағдаяттан хабарсыз екеніне келуіміз керек. Екінші жағынан, біз архистер емес екеніміз де анық: біз билігін жоққа шығаратындарды да, билігін қолданатындарды да күштеп бағындыратын тирандық орталық билікті құруға сенбейміз. Мүмкін, онда бізді жаңа атпен атауға болады: анархист емес».

Anarcho capitalism is a political philosophy that espouses anything voluntary is moral, including a voluntary employee/employer hierarchy which anarchists reject. Anarcho capitalists advocate the elimination of centralised state in favour of self ownership and individual sovereignty, private property and free markets. Anarcho capitalism developed from radical American anti state libertarianism and individualist anarchism, drawing from Austrian School economics and public choice theory. Anarcho capitalists are distinguished from minarchists, who advocate a small Jeffersonian night watchman state limited to protecting individuals and their properties from foreign and domestic aggression; and from anarchists, who support personal property and oppose private ownership of the means of production, interest, profit, rent and wage slavery which they view as inherent to capitalism. Anarcho capitalists hold that in the absence of statute, society tends to contractually self regulate and civilize through the spontaneous and organic discipline of the free market in what its proponents describe as a voluntary society. In an anarcho capitalist society, law enforcement, courts and all other security services would be operated by privately funded competitors selected by consumers rather than centrally through confiscatory taxation. Along with all other goods and services, money would be privately and competitively provided in an open market and personal and economic activities would be regulated by victim based dispute resolution organizations under tort and contract law, rather than by statute through centrally determined punishment under political monopolies which tend to become corrupt in proportion to their monopolization. Business regulations such as corporate standards, public relations, product labels, rules for consumer protection, ethics and labor relations would be regulated voluntarily via the use of competitive trade associations, professional societies and standards bodies. In theory, this would establish market recourse for businesses' decisions and allow the market to communicate effectively with businesses by the use of consumer unions instead of centralized regulatory mandates for companies imposed by the state which anarcho capitalists argue is inefficient due to regulatory capture. Anarcho capitalists such as Hans Hermann Hoppe claim that their philosophy predates the socialist forms of anarchism as according to them various liberal theorists have espoused legal and political philosophies similar to anarcho capitalism. However, the first person to use the term anarcho capitalism was Murray Rothbard, who synthesized in the mid 20th century elements from the Austrian School, classical liberalism and 19th century American individualist anarchists Benjamin Tucker and Lysander Spooner while rejecting their labor theory of value and the norms they derived from it. A Rothbardian anarcho capitalist society would operate under a mutually agreed upon libertarian "legal code which would be generally accepted, and which the courts would pledge themselves to follow". This pact would recognize self ownership, property, contracts and tort law in keeping with the universal non aggression principle, with anarcho capitalists arguing that it represents the only pure form of anarchism. Rothbard argued that the capitalist system is not properly anarcho capitalist because it so often colludes with the state, writing: "The difference between free market capitalism and state capitalism is precisely the difference between, on the one hand, peaceful, voluntary exchange, and on the other, violent expropriation. State capitalism inevitably creates all sorts of problems which become insoluble". According to Rothbard, "what Marx and later writers have done is to lump together two extremely different and even contradictory concepts and actions under the same portmanteau term. These two contradictory concepts are what I would call 'free market capitalism' on the one hand, and 'state capitalism' on the other". The term state capitalism was first used by Marxist politician Wilhelm Liebknecht in 1896 and Friedrich Engels, who developed Marxist theory, talked about capitalism with state ownership as a different form of capitalism. Rothbard maintained that anarcho capitalism is the only true form of anarchism—the only form of anarchism that could possibly exist in reality as he argues that any other form presupposes an authoritarian enforcement of political ideology such as "redistribution of private property". According to this argument, the free market is simply the natural situation that would result from people being free from authority and entails the establishment of all voluntary associations in society such as cooperatives, non profit organizations, businesses and so on. Moreover, anarcho capitalists as well as classical liberal minarchists argue that the application of anarchist ideals as advocated by what they term left wing anarchists would require an authoritarian body of some sort to impose it. Based on their understanding of anarchism, in order to forcefully prevent people from accumulating capital, which they believe is a goal of those anarchists, there would necessarily be a redistributive organization of some sort which would have the authority to in essence exact a tax and re allocate the resulting resources to a larger group of people. They conclude that this body would inherently have political power and would be nothing short of a state. The difference between such an arrangement and an anarcho capitalist system is what anarcho capitalists see as the voluntary nature of organization within anarcho capitalism contrasted with a centralized ideology and a paired enforcement mechanism which they believe would be necessary under a "coercively" egalitarian anarchist system. On the other hand, anarchists argue that a state is required to maintain private property and for capitalism to function. Rothbard also wrote a piece published posthumously entitled "Are Libertarians 'Anarchists'?" in which he traced the etymological roots of anarchist philosophy, ultimately coming to the conclusion that "we find that all of the current anarchists are irrational collectivists, and therefore at opposite poles from our position. That none of the proclaimed anarchist groups correspond to the libertarian position, that even the best of them have unrealistic and socialistic elements in their doctrines". Furthermore, he wrote: "We must therefore conclude that we are not anarchists, and that those who call us anarchists are not on firm etymological ground, and are being completely unhistorical. On the other hand, it is clear that we are not archists either: we do not believe in establishing a tyrannical central authority that will coerce the noninvasive as well as the invasive. Perhaps, then, we could call ourselves by a new name: nonarchist".

Анархистік көзқарас

Керісінше, көптеген анархистер анархокапитализмді анархистік қозғалыстың бөлігі деп санамайды, себебі анархизм тарихи тұрғыдан антикапиталистік қозғалыс болған және капитализм экономикалық иерархия тудыратындықтан анархизмнің капитализммен негізгі қағидалары үйлеспейді деп есептейді. Анархизмді оның жақтаушылары капитализмге қарсы тұрып, тек мемлекеттік зорлық-зомбылық арқылы сақталуы мүмкін деп санайтындықтан анықтаған. Анархистер Пьер Жозеф Прудонның ізімен жұмыс орындарының капиталистерге тиесілі болуына қарсы шығып, жалақылы еңбекті жұмысшылар бірлестіктерімен алмастыруды мақсат етеді. Анархистер Питер Кропоткиннің «анархистік қоғамның бастауы иерархиялық ұйымдар мен қоғамның авторитарлық түсініктерін сынаудан» туындайды деген пікірімен келіседі. Олар жалақы жүйесінің иерархиялық және авторитарлық сипатқа ие екенін, сондықтан капитализм анархистік бола алмайтынын айтады. Ротбард анархокапиталистік ықпал деп мәлімдеген Таккер мен Спунерді қоса алғанда, индивидуалистік анархистер өздерін «индивидуалистік ұстанымдары мен капитализмді қабылдамауы арасында ешқандай қайшылықты көрмейтін жанкешті антикапиталистер» деп санайды. Көптегендер өздерін социалистер деп атады. Алғашқы индивидуалистік анархистер капитализмді әртүрлі жолмен анықтады, бірақ ол көбінесе өсімқорлық тұрғысынан талқыланды: «Өсімқорлықтың үш түрі бар: ақшаға пайыз, жер мен үйге жалдау ақысы және айырбастаудағы пайда. Кімде-кім осылардың бірін қабылдаса, ол – өсімқор». Оларды қоспағанда, олар еркін сауданы, еркін бәсекелестікті және өзара иелік сияқты жеке меншік нормаларына негізделген жеке меншіктің әртүрлі деңгейлерін қолдауға бейім болды. Дәл осы айырмашылық анархизм мен анархокапитализм арасындағы ажырымға әкелді, соңғысы отандық принципті қолдады. Анархистер өздерін социалистер деп санайды және капитализмге қарсылық білдіреді, сондықтан анархокапитализм анархизмнің бір түрі емес деп есептейді. Анархистік ұйымдар, мысалы, Испаниядағы Конфедерация Nacional del Trabajo және Ұлыбритания мен Ирландиядағы Анархистік федерация әдетте ашық антикапиталистік ұстанымға ие. ХХ ғасырда бірнеше экономистер анархокапитализм деп аталатын радикалды американдық либертариандық форманы құрастыруға кіріскенде, бұл капитализмді табиғи түрде қысымшы немесе мемлекетшіл деп санайтындардың қарсылығына ұшырады және көптеген анархистер мен ғалымдар анархокапитализмді анархизмнің рухымен, қағидаларымен немесе тарихымен дұрыс үйлесімді деп есептемейді. Басқа анархистер мен ғалымдар анархизмді мемлекеттің барлық аспектілерін жекешелендіруге қарсылық білдіретін деп санайды және анархокапитализмді анархизмнің бір түрі деп санайды, ал Кевин Карсон, Родерик Т. Лонг, Чарльз В. Джонсон, Брэд Спанглер, Шелдон Ричман және Крис Мэтью Скьябарра өзінің мұрасы, азаттық мақсаттары мен әлеуетінің арқасында радикалды нарықтық анархизмді оның жақтаушылары мен басқалар социалистік дәстүрдің бөлігі ретінде қарауы керек деп санайды және нарықтық анархистер өзін социалист деп атай алады және атауы керек, бұл Бенджамин Таккер мен Лайсандер Спунер және британдық Томас Ходжскин сияқты америкалық индивидуалистік анархистердің тілін қайталайды. Уильям Гиллис шын мәнінде еркін нарықты жақтаушылар, оны сол либертариандықтар нарықтарды капиталистік және мемлекетшіл артықшылықтарға толы деп санайтын жалпы тұжырымдамадан ажырату үшін, капитализмді ашық түрде қабылдамау керектігін және жаһандық антикапиталистік қозғалысқа сәйкестендіру керектігін, ал антикапиталистік қозғалыстың атап өткен зұлымдықтары ерікті ынтымақтастық пен алмасудан гөрі мемлекет төзімділік танытаған зорлық-зомбылық пен мемлекет қамтамасыз еткен артықшылықтардан туындағанын атап өтті. Солшыл либертариандар, солшыл базар анархистері және нарыққа бағдарланған солшыл либертариандар, анархокапиталистер деп те аталады. Олар жеке меншік үшін таласады, ол үйде болмауы мен жер иеленушілікті қолдайды. Бұл анархизмге, оның ішінде индивидуалистерге байланысты, олар жер мен табиғи ресурстарға қатысты кез келген мүлкі жоқ және меншік талаптарын аморалды және заңсыз деп санайды, кейбір анархокапиталистердің қолдауымен, түпнұсқалық меншікті мәңгілікке бекіту идеясы анархизм мектептеріне де, жер мен жер ресурстарына тең табиғи құқықтарды негізге алатын кез келген моральдық немесе экономикалық философияға да қарсы келеді. Солшыл базар анархистері өзара иелік сияқты нарықтық анархистік дәстүрге жақын және нағыз еркін нарық немесе laissez-faire жүйесі капитализмге қарағанда социализм аясында жақсы қызмет ететінін айтады. Шартье анархокапиталистер капитализмді қабылдамауға және өзін еркін нарық жақтаушысы деп атауға тиіс екенін айтты: «[Еркін нарық жақтаушыларына] қарсылық көрсететін нәрсені «капитализм» деп атаудың мәні бар. Осылай істеу азаттық қозғалысының радикалды тамырларына назар аударады, қоғамды мемлекеттен альтернатива ретінде түсінудің маңыздылығын күшейтеді, азаттық жақтаушыларының зорлықсыз және зорлықпен шектеулерге қарсы екенін көрсетеді, азаттық жақтаушыларының әділетсіз статус-квоны қолдау үшін нарықтық риториканы пайдаланатын адамдармен шатаспауын қамтамасыз етеді және еркін нарықты қорғаушылар мен әлемдегі жұмысшылардың арасындағы ынтымақтастықты көрсетеді. — сондай-ақ «капитализм» сөзі олардың бостандықтарын шектейтін және өмірлерін тоқтататын әлемдік жүйеге қысқаша атау ретінде қолданатын адамдар». Тағы бір сын – анархокапитализм әділеттілікті жеке қорғау және сот фирмалары қызметтері үшін көбірек төлейтін адамдарға басымдық беретін тауарға айналдырады. Альберт Мелтцер сияқты анархистер анархокапитализм жеке армиялар, мысалы, жеке қорғау агенттіктері идеясын қолдайтындықтан, шын мәнінде «шектелген мемлекетті» қолдайды деп санайды. Мелтцер «анархизмді теріске беруге қарсы тұру үшін экономикалық қажеттілік болмайтын, коммунистік және бос екендігін ұғыну мүмкін емес» деп мәлімдейді. Анархокапиталистер теріс құқықтардың заңды деп танылуын жақтайды, бірақ оң құқықтарды қабылдамайды. Анархокапитализм туралы Чомски былай деп жазды: «Менің пікірімше, анархокапитализм – егер іске асырылса, адам тарихында сирек кездесетін тирания мен қысым түрлеріне әкелетін доктриналық жүйе. Оның (менің ойымша, қорқынышты) идеяларының іске асырылуының ең аз мүмкіндігі бар, өйткені олар осы қателік жасаған кез келген қоғамды жылдам құртар еді. Өте қуатты адам мен аш адам арасындағы «еркін келісім» туралы идея – академиялық семинарда (менің ойымша, абсурдты) идеялардың салдарына зерттеу үшін лайықты, бірақ басқа ешқайда лайық емес». Анархистер капиталистік мәмілелердің кейбіреуі ерікті емес екенін және капиталистік қоғамның кластық құрылымын сақтау анархистік қағидаларға да, анархокапитализмнің зорлық-зомбылыққа қарсы қағидасына да қайшы келетін мәжбүрлеуді талап етеді деп санайды. Анархизм – бұл билік пен иерархиялық ұйымдарға (мемлекет, капитализм, ұлтшылдық және барлық байланысты институттарды қоса алғанда) қарсы тұратын саяси философиялардың жиынтығы және барлық адамдық қарым-қатынастарда еркін қауымдастық, бостандық және орталықсыздану негізінде құрылған қоғамды жақтаушы екенін айту дұрыс болғанымен, бұл анықтаманың өзінің кемшіліктері бар, өйткені оны этимологиялық негізде (ол жай ғана билеушінің жоқтығын білдіреді), немесе антистатизм негізінде (анархизм одан әлдеқайда көп) немесе тіпті антиавторитарлық негізде (бұл а posteriori қорытынды) беруге болады. Дегенмен, анархизмнің анықтамасының негізгі элементтері келесілерді қамтиды: 1894 жылы Ричард Т. Эли анархизмнің «әлдеқашан әртүрлі мағыналарға ие болғанын» атап өтті. Ең жалпы мағынасында, олар қоғамның «тірі, өсіп келе жатқан...».

Conversely, many anarchists do not believe that anarcho capitalism can be considered to be a part of the anarchist movement due to the fact that anarchism has historically been an anti capitalist movement and see anarchism as fundamentally incompatible with capitalism because capitalism produces an economic hierarchy. Throughout its history, anarchism has been defined by its proponents in opposition to capitalism which they believe can be maintained only by state violence. Anarchists follow Pierre Joseph Proudhon in opposing ownership of workplaces by capitalists and aim to replace wage labor with workers' associations. Anarchists also agree with Peter Kropotkin's comment that "the origin of the anarchist inception of society [lies in] the criticism [ ] of the hierarchical organisations and the authoritarian conceptions of society" rather than in simple opposition to the state or government. They argue that the wage system is hierarchical and authoritarian in nature and consequently capitalism cannot be anarchist. Individualist anarchists, including Tucker and Spooner who Rothbard claimed as anarcho capitalist influences, considered themselves "fervent anti capitalists [who see] no contradiction between their individualist stance and their rejection of capitalism". Many defined themselves as socialists. Those early individualist anarchists defined capitalism in various ways, but it was often discussed in terms of usury: "There are three forms of usury, interest on money, rent on land and houses, and profit in exchange. Whoever is in receipt of any of these is a usurer". Excluding these, they tended to support free trade, free competition and varying levels of private property such as mutualism based on occupation and use property norms. It is this distinction which has led to the rift between anarchism and anarcho capitalism, with the latter supporting the homestead principle. As anarchists consider themselves to be socialists and opposed to capitalism, anarcho capitalism is seen as not being a form of anarchism. Anarchist organisations such as the Confederación Nacional del Trabajo (Spain) and the Anarchist Federation (Britain and Ireland) generally take an explicitly anti capitalist stance. When in the 20th century several economists began to formulate a form of radical American libertarianism known as anarcho capitalism, this has met resistance from those who hold that capitalism is inherently oppressive or statist and many anarchists and scholars do not consider anarcho capitalism to properly cohere with the spirit, principles, or history of anarchism. While other anarchists and scholars regard anarchism as referring only to opposition to the non privatisation of all aspects of the state and do consider anarcho capitalism to be a form of anarchism,Kevin Carson, Roderick T. Long, Charles W. Johnson, Brad Spangler, Sheldon Richman and Chris Matthew Sciabarra maintain that—because of its heritage, emancipatory goals and potential—radical market anarchism should be seen by its proponents and by others as part of the socialist tradition and that market anarchists can and should call themselves socialists, echoing the language of American individualist anarchists like Benjamin Tucker and Lysander Spooner and British Thomas Hodgskin. William Gillis has argued that proponents of a genuinely free market, termed freed market to distinguish it from the common conception which those left libertarians believe markets to be riddled with capitalist and statist privileges, should explicitly reject capitalism and identify with the global anti capitalist movement while emphasizing that the abuses the anti capitalist movement highlights result from state tolerated violence and state secured privilege rather than from voluntary cooperation and exchange. Those left libertarians, also referred to as left wing market anarchists and market oriented left libertarians,

Anarcho capitalists who argue for private property which supports absentee and landlordism ownership rather than occupation and use property norms as well as the principle of homesteading are considered right libertarians rather than anarchists. This is due to anarchism, including the individualists, viewing any absentee ownership and ownership claims on land and natural resources as immoral and illegitimate, seeing the idea of perpetually binding original appropriation as advocated by some anarcho capitalists as anathema to schools of anarchism as well as to any moral or economic philosophy that takes equal natural rights to land and the Earth's resources as a premise. Left wing market anarchists are closer to mutualism and part of the market anarchist tradition in arguing that a true free market or laissez faire system would be best served under socialism rather than capitalism. Chartier has argued that anarcho capitalists should reject capitalism and call themselves freed market advocates, writing:
<blockquote>[I]t makes sense for [freed market advocates] to name what they oppose "capitalism." Doing so calls attention to the freedom movement's radical roots, emphasizes the value of understanding society as an alternative to the state, underscores the fact that proponents of freedom object to non aggressive as well as aggressive restraints on liberty, ensures that advocates of freedom aren't confused with people who use market rhetoric to prop up an unjust status quo, and expresses solidarity between defenders of freed markets and workers — as well as ordinary people around the world who use "capitalism" as a short hand label for the world system that constrains their freedom and stunts their lives. Another criticism is that anarcho capitalism turns justice into a commodity as private defense and court firms would favour those who pay more for their services. Anarchists such as Albert Meltzer argue that since anarcho capitalism promotes the idea of private armies such as private defense agencies, it actually supports a "limited State". Meltzer contends that it "is only possible to conceive of Anarchism which is free, communistic and offering no economic necessity for repression of countering it". Anarcho capitalists believe that negative rights should be recognized as legitimate, but positive rights should be rejected. About anarcho capitalism, Chomsky has written:
Anarcho capitalism, in my opinion, is a doctrinal system which, if ever implemented, would lead to forms of tyranny and oppression that have few counterparts in human history. There isn't the slightest possibility that its (in my view, horrendous) ideas would be implemented, because they would quickly destroy any society that made this colossal error. The idea of "free contract" between the potentate and his starving subject is a sick joke, perhaps worth some moments in an academic seminar exploring the consequences of (in my view, absurd) ideas, but nowhere else. Anarchists argue that certain capitalist transactions are not voluntary and that maintaining the class structure of a capitalist society requires coercion which violates both anarchist principles and anarcho capitalism's non aggression principle. While it might be true to say that anarchism is a cluster of political philosophies opposing authority and hierarchical organization (including the state, capitalism, nationalism and all associated institutions) in the conduct of all human relations in favour of a society based on voluntary association, freedom and decentralisation, this definition has its own shortcomings as the definition based on etymology (which is simply a negation of a ruler), or based on anti statism (anarchism is much more than that) or even the anti authoritarian (which is an a posteriori concussion). Nonetheless, major elements of the definition of anarchism include the following: In 1894, Richard T. Ely noted that anarchism had "already acquired a variety of meanings". In its most general sense, these included the view that society is "a living, growing organism, the laws of which are something different from the laws of individual action". Anti capitalism is considered a necessary element of anarchism by anarchists. The usage of libertarian is also in dispute. While both anarchists and anarcho capitalist have used it, libertarian was synonymous with anarchism until the mid 20th century, when anarcho capitalist theory developed. Anarcho capitalists are distinguished from the dominant anarchist tradition by their relation to property and capital. While both anarchism and anarcho capitalism share general antipathy towards power by government authority, the latter exempts power wielded through free market capitalism. Anarchists, including egoists such as Max Stirner, have supported the protection of an individual's freedom from powers of both government and private property owners. In contrast, while condemning governmental encroachment on personal liberties, anarcho capitalists support freedoms based on private property rights. Anarcho capitalist theorist Murray Rothbard argued that protesters should rent a street for protest from its owners. The abolition of public amenities is a common theme in some anarcho capitalist writings. As anarcho capitalism puts laissez faire economics before economic equality, it is commonly viewed as incompatible with the anti capitalist and egalitarian tradition of anarchism. Although anarcho capitalist theory implies the abolition of the state in favour of a fully laissez faire economy, it lies outside the tradition of anarchism. While using the language of anarchism, It follows a different paradigm from anarchism and has a fundamentally different approach and goals.

Санаттау

Анархизмді екі немесе одан да көп санатқа бөлуге болады, ең көп қолданылатыны – индивидуалистік анархизм және әлеуметтік анархизм. Басқа категорияларға жасыл анархизм және/немесе сол және оң анархизм кіруі мүмкін. Анархосоциализм немесе социалистік анархизм сияқты терминдерді көптеген анархистер қабылдамайды, себебі олар өздерін либертариандық дәстүрдегі социалистер деп санайды және бұл терминдер либертариандық немесе мемлекетсіз социализммен синоним ретінде қолданылмағанда қажетсіз және шатастыратын болып көрінеді. Бірақ, анархокапиталистік теоретиктер мен ғалымдар анархокапитализмді екі арасындағы айырмашылықты көрсету үшін немесе оны әлеуметтік анархизм деп атау үшін қолданады. Анархистік феминизм, анархо-пацифизм, анархо-примитивизм, анархо-трансгуманизм және жасыл анархизм сияқты анархистік ойлау мектептері анархистік экономикаға қатысты әртүрлі көзқарастарға ие болуы мүмкін және олар индивидуалистік немесе әлеуметтік анархизмнің бөлігі болуы мүмкін. Анархизм тарихи тұрғыдан социалистік және антикапиталистік қозғалыстармен, сондай-ақ социалистік экономикамен байланысты болғандықтан, анархизмдегі негізгі бөлініс – нарыққа қарсы анархистер мен нарыққа қолдау білдіретін анархистер арасында. Анархистер анархокапитализмді индивидуалистік анархизмнің бір түрі ретінде және сол және оң анархизм (анархокапитализм және ұлттық анархизм) сияқты санаттарға жатқызуды қабылдамайды. Анархизмді анархистер мен ғалымдар либертариандық социалистік және радикалды солшыл немесе өте солшыл идеология ретінде қарастырады. Питер Маршаллдың сөзіне сүйенсек, "анархизм либерализмге қарағанда социализмге жақын. Анархизм көбінесе социалистік лагерьде орналасқан, бірақ либерализмде де өкілдері бар. Оны социализмге толықтай бейімдеуге болмайды, оны жеке және ерекше ілім ретінде қарастыру дұрыс". Әлеуметтік анархизмнің коллективистік немесе коммунистік қанатына, сыныптық күреске бағытталған және революциялық социализммен байланысты формаларын білдіретін, қарсылық көрсетіледі. Индивидуалистік анархизм либерализмге (әсіресе классикалық либерализмге) және либералды социализмге ең көп әсер еткен анархистік мектеп ретінде қарастырылады. Мутуализм әлеуметтік және индивидуалистік анархизм арасындағы орта немесе үшінші категория ретінде қарастырылады, бірақ көбінесе әлеуметтік анархизмнің бөлігі саналады, кейде индивидуалистік анархизмнің бөлігі ретінде де қарастырылады. Пьер Жозеф Прудон әлеуметтік индивидуализм туралы айтқан және мутуализмді, оның ізденісіндегі бостандықты коммунизм мен меншік арасындағы синтез ретінде сипаттаған. Кейбір анархокапиталистік теоретиктер мен ғалымдар анархизмді капиталистік және социалистік көзқарастарды білдіретін жеке және әлеуметтік анархизмге бөледі, бірақ анархистік теоретиктер мен ғалымдар бұны қабылдамайды. Анархистер бұл мәселені социализм мен капитализм арасындағы күрес ретінде немесе әлеуметтік және индивидуалистік анархизмнің өзара байланысты емес екі түрлі емес, толықтыратын екі түрлі емес деп қарамайды. Олардың арасындағы айырмашылықтар анархияға жетудің тәсілдерінде, ал емес мақсаттарында. Анархокапитализмді капитализмге қарсы деп санайтын кейбір анархокапиталистік теоретиктер мен ғалымдарға қарсы, анархистер анархизмнің социалистік, яғни анти-мемлекеттік және либертариандық социализм екенін қайталайды. Луиджи Галлеани мен Эрико Малатеста сияқты анархистер индивидуалистік және әлеуметтік анархизм арасында қайшылықты көрмейді, соңғысы анархистер мен анархистер емес адамдар арасындағы мәселелерді көреді. Бенджамин Таккер сияқты анархистер "индивидуалистік анархизмге қарсы социалистік анархизм емес, коммунистік социализмге қарсы индивидуалистік социализм" деп мәлімдеген. Индивидуалистік-социалистік бөліну туралы көзқарас даулы, себебі индивидуалистік анархизм социалистік болып табылады және анархокоммунизмді жеке бостандықты жүзеге асырудың ең жақсы әлеуметтік жүйесі деп санайды. Атауына қарамастан, ұжымшыл анархизм индивидуализм мен ұжымшылдықтың аралас формасы ретінде қарастырылады. Анархизм – жеке адамды және қоғамды өзара ерекшеленетін емес, толықтыратын антиавторитарлық философия болып саналады, анархокоммунизм және әлеуметтік анархизм, әсіресе, индивидуалистік-коллективистік дихотомияны жоққа шығарады. АҚШ-та әлеуметтік анархизм Мюррей Букчиннің және оның омонимді журналының айналасын білдіруі мүмкін. Арадағы айырмашылықтарға қарамастан, анархистік ойлау мектептері либертариандық социализмнің түрлері болып табылады. Анархистер осы санаттарды материалистік тұрғыдан қарастыруы мүмкін. Материалистік тұрғыдан алғанда, индивидуалистік анархизм – өндірістік революцияға дейінгі капитализмнің және негізінен аграрлық капитализмінің анархистік формасын білдіреді, сол кезде индивидуалистік анархизм АҚШ-та, әсіресе, қолөнершілер мен өздігінен жұмыс істейтін социализмнің бір түріне айналды. Әлеуметтік анархизм – индустриалды қоғамдағы анархизмді, индустриалды немесе пролетариаттық социализмнің формасын білдіреді, ал индустриалды технологияны және жұмысшыларға қарсылықты сынға түсетін пост-сол анархия индустриалды емес қоғамда пайда болды. 20-ғасырда социализм Марксистік-Лениндік мемлекеттермен және басқа да авторитарлық және мемлекеттік социализммен байланыстырылар алдында, оны кейбіреулер мемлекеттік капитализм және әкімшілік басқару экономикасы деп санады, социализм капиталистік экономикадағы радикалды өзгерістер арқылы еңбек мәселесін шешуге бағытталған кең ұғым болды. Бұл анархистер мен анархокапиталистер арасында, социализмді 20-ғасырдың Марксистік-Лениндік мемлекеттерінің тұрғысынан түсінетін және капитализмді нақты капитализм емес, еркін нарық деп түсінетін мәселелерге әкелді. Сол анархизм – жеке меншікті өзаралық және иерархиялық емес қоғаммен алмастыратын болашақ қоғамды ұсынатын саяси философияларды білдіреді. Сол анархизм кейде либертариандық социализм, сол либертариандық және әлеуметтік анархизм синонимі ретінде қолданылады. Немесе ұлтшылдық. Неміс авторы Ульрике Хайдер анархизмді сол анархизмге (анархосиндикализм), оң анархизмге (анархокапитализм) және жасыл анархизмге бөледі.

Owing to the many anarchist schools of thought, anarchism can be divided into two or more categories, the most used being that of individualist anarchism and social anarchism. Other categorizations may include green anarchism and/or left anarchism and right anarchism. Terms such as anarcho socialism or socialist anarchism are rejected by most anarchists since they generally consider themselves socialists of the libertarian tradition and are seen as unnecessary and confusing when not used as synonymous with libertarian or stateless socialism and contrasted with authoritarian or state socialism, but they are nevertheless used by anarcho capitalist theorists and scholars who recognize anarcho capitalism to differentiate between the two, or what is otherwise referred to as social anarchism. Anarchist schools of thought such as anarcha feminism, anarcho pacifism, anarcho primitivism, anarcho transhumanism and green anarchism may have different views of anarchist economics and be part of either individualist anarchism or social anarchism. Since anarchism has been historically identified with the socialist and anti capitalist movement as well as with socialist economics, the main divide within anarchism is between anti market anarchists and pro market anarchists. Anarchists reject both anarcho capitalism as a form of individualist anarchism and categorizations such as left anarchism and right anarchism (anarcho capitalism and national anarchism). Anarchism is usually seen by anarchists and scholars alike as a libertarian socialist and radical left wing or far left ideology. According to Peter Marshall, in general "anarchism is closer to socialism than liberalism. [ ] Anarchism finds itself largely in the socialist camp, but it also has outriders in liberalism. It cannot be reduced to socialism, and is best seen as a separate and distinctive doctrine". Contra the collectivist or communist wing of social anarchism, seen as representing the more class struggle oriented and revolutionary socialist aligned forms of anarchism, individualist anarchism has been described as the anarchist school most influenced by and tied to liberalism (especially classical liberalism) as well as the liberal socialist or socialist liberal wing of anarchism and libertarian socialism. Mutualism is seen as the middle or third category between social anarchism and individualist anarchism, although it is often considered part of social anarchism and sometimes part of individualist anarchism. Pierre Joseph Proudhon spoke of social individualism and described the mutualism and the freedom it pursued as the synthesis between communism and property. While some anarcho capitalists theorists and scholars divide anarchism into individualist anarchism and social anarchism as representing capitalist and socialist viewpoints, anarchist theorists and scholars reject this. Anarchists do not see this as a struggle between socialism and capitalism, or as social anarchism and individualist anarchism as being mutually exclusive, but rather as complementary. Their differences comes from the means to attain anarchy rather than on their ends. Against some anarcho capitalist theorists and scholars who see individualist anarchism as pro capitalist, anarchists reiterate that anarchism is socialist, meaning anti statist and libertarian socialism. Anarchists such as Luigi Galleani and Errico Malatesta have seen no contradiction between individualist anarchism and social anarchism, with the latter especially seeing the issues not between the two forms of anarchism, but between anarchists and non anarchists. Anarchists such as Benjamin Tucker argued that it was "not Socialist Anarchism against Individualist Anarchism, but of Communist Socialism against Individualist Socialism". The view of an individualist–socialist divide is contested as individualist anarchism is socialistic. seeing anarcho communism as the best social system for the realization of individual freedom. Notwithstanding the name, collectivist anarchism is seen as a blend of individualism and collectivism. Anarchism is considered an anti authoritarian philosophy that see the individual and the community as complementary rather than mutually exclusive, with anarcho communism and social anarchism in particular most rejecting the individualist–collectivist dichotomy. In the United States, social anarchism may refer to Murray Bookchin's circle and its omonymous journal. Despite their differences, anarchist schools of thought are forms of libertarian socialism. Anarchists may see those categorisation in materialist terms. From a materialist perspective, individualist anarchism represents the anarchist form in the pre capitalist and largely agrarian merchantilist capitalism before the Industrial Revolution, during which individualist anarchism became a form of artisanal and self employed socialism, especially in the United States. Social anarchism represents the anarchism in an industrial society, being the form of industrial or proletarian socialism, with post left anarchy and its criticism of industrial technology and anti workerism arising in a post industrial society. Before socialism became associated in the 20th century with Marxist–Leninist states and similar forms of authoritarian and statist socialism, considered by some as state capitalism and administrative command economies rather than planned economies, socialism was a broad concept which was aimed at solving the labor problem through radical changes in the capitalist economy. This caused issues between anarchists and anarcho capitalists, whose understanding of socialism is that of the 20th century Marxist–Leninist states, with capitalism meaning the free market rather than actually existing capitalism. Left anarchism represents political philosophies which posit a future society in which private property is replaced by reciprocity and non hierarchical society. Left anarchism is sometimes used synonymously with libertarian socialism, left libertarianism, or social anarchism. or nationalism. German author Ulrike Heider categorizes anarchism into left anarchism (anarcho syndicalism), right anarchism (anarcho capitalism) and green anarchism.

Еркін нарық анархизмі

Лайсе́з-фе́р әдетте капитализммен байланысты және анархокапиталистер мұндай жүйені қолдаса да, еркін нарық анархизмі деп аталатын сол жақ қанаты немесе социалистік лайсе́з-фе́р жүйесі бар, оны лайсе́з-фе́р капитализмінен ажырату үшін еркін нарық антикапитализмі және еркін нарық социализмі деп те атайды. Мұның алғашқы мысалы – 18-ғасырда Пьер Жозеф Прудон дамытқан өзаралық, одан индивидуалистік анархизм пайда болды. Бенджамин Такер – белгілі американдық индивидуалист анархист, ол мемлекеттік социализмге қарама-қарсы анархистік социализм деп атаған лайсе́з-фе́р жүйесін қабылдады. Бұл дәстүр жақында Кевин Карсон, Родерик Т. Лонг, Чарльз В. Джонсон, Брэд Спанглер, Шелдон Ричман, Крис Мэтью Скиабара және Гэри Шартье сияқты қазіргі заманғы ғалымдармен байланысты. Олар жалпы түсініктегідей лайсе́з-фе́рді сынға алады және оның орнына шын мәнінде лайсе́з-фе́р жүйе антикапиталистік және социалистік болады деп айтады. Анархокапитализм терминін жасаған және осындай философияны жақтаған Мюррей Ротбард, оң жақпен мақталған және сол жақпен лайсе́з-фе́рдің гүлдену кезеңі ретінде жек көрінген қарақшы барон кезеңінің мүлдем лайсе́з-фе́рмен сипатталмайтынын, бірақ бұл шын мәнінде капиталға берілген үлкен мемлекеттік артықшылықтың уақыты екенін дәлелдеді. Қазіргі заманғы американдық нарыққа бағдарланған либертариандық және Австрия мектебінің экономисі Ротбард бастапқыда ескі оңшылдықтың, әсіресе соғыс пен империализмге қарсы тұруының жалынды жақтасы болды. Алайда Ротбард ұзақ уақыт бойы американдық тарихын оқып, заңдық және саяси институттарды қалыптастыруда элиталық артықшылықтардың рөлін атап көрсетті – бұл сол жақтағы көптеген адамдарға табиғи түрде ұнайтын нәрсе – және 1960 жылдары сол жақта және әсіресе Жаңа сол жақтағы мүшелермен альянс іздеуге келді. Вьетнам соғысы, әскери жоба және Қара күштер қозғалысының пайда болуы. Ротбард Рональд Радош пен Карл Хесс сияқты басқа радикалдылармен жұмыс істеп, Американың экономикалық тарихы туралы консенсустық көзқарас, оның айтуынша, игілік жасайтын үкімет өз билігін корпоративтік жыртқышқа қарсы күресу үшін қолданды, бұл түбегейлі қате. Керісінше, ол экономикаға мемлекеттік араласудың негізінен маргиналды топтардың есебінен қалыптасқан ойыншыларға пайда әкелгенін, бұл еркіндік пен теңдікке зиян келтіргенін айтты. Мемлекет пен корпоративтік билік арасындағы тығыз байланысты баса назарға ала отырып, ол жұмысшылар мен басқалардың мемлекет береріне тәуелді корпорацияларды басып алуын қорғады. Ротбард солшылдықпен бұзылып, оның орнына өркендеген палеоконсервативті қозғалысқа қосылды. Бұл сол Rothbardians және оң Rothbardians арасында ажырымға әкелді, оң Rothbardians-тің көпшілігі анархокапиталистер, консерваторлар, палеоконсерваторлар, палеолибертариандар, пропертариандар немесе оң либертариандар ретінде анықталады, ал сол Rothbardians және нарыққа бағдарланған либертариандықпен байланысты кейбір ойшылдар, Ротбардтың солшылдармен одақтасуы кезінде және Карл Гесс ой-пікірінде Ротбардтың жұмысына сүйене отырып, соғыс, корпоративтік олигополиялар мен мемлекеттік корпоративтік серіктестіктерге қарсылық, сондай-ақ Ротбардтың кейінгі мәдени консерватизмге және оңшыл популизмге қарсы мәдени либерализмге деген сүйіспеншілігімен солшылдықпен танысты. Либертариандықтың бір түрі – бұл қайта өркендеген мутавизм, ол қазіргі заманғы экономикалық идеяларды, мысалы, шекті пайдалылық теориясын мутуалистік теорияға енгізді. Карсонның "Мұқтаждықты саяси экономикада зерттеу" еңбегі жаңа стильдегі мутуализмнің өсуін ынталандыруға көмектесті, ол Австрия экономикасынан алынған идеяларды қамтитын құнның еңбек теориясының нұсқасын түсіндірді. Кейбір сол Ротбардиандар – өзара қолдаушылар, ал басқа сол Ротбардиандар мен нарыққа бағдарланған сол либертариандар жылжымайтын мүлік туралы өзара қолдау көзқарастарын қабылдамауға қарсылық білдірді, сонымен қатар корпоративтік иерархияға және байлықты шоғырландыруға қарсылық білдірді. Сол либертариандар сыныптар мен сыныптар арасындағы қақтығыстар туралы либертариандық теорияны айрықша атап, қорғауға ерекше мән берді, дегенмен бұл салада басқа да көзқарастағы либертариандар едәуір жұмыс жасады. Сол Ротбардиандар мен либертариандар өзінің мұрасы мен азаттық мақсаттары мен әлеуетті радикалды нарықтық анархизмді оның жақтаушылары мен басқалар социалистік дәстүрдің бөлігі ретінде қарауы керек және анархокапиталистер сияқты нарықтық анархистер өздерін социалистер деп атауы керек, американдық индивидуалист анархистер Бенджамин Такер мен Лисандер Спунер және британдық Томас Ходжскин сияқты либертариандық социалистердің тілін қайталап. Анархокапиталистердің ол капитализм терминін дұрыс қолданбайды деген талаптарына жауап ретінде Кевин Карсон ол сөздің ескі анықтамасын жаңартуға қасталап тырысып жатыр деп айтады, бұл "бір мәселені көрсету үшін". Ол "капитализм термині, бастапқыда қолданылғанда, еркін нарықты білдірмеді, бірақ капиталистер мемлекетті бақылаған және мемлекет олардың пайдасына нарыққа араласып кірген таптық жүйе түрін білдірді" дейді. Карсон "капитализм, орта ғасырлардың ескі таптық қоғамынан тікелей туындаған жаңа таптық қоғам, жерді феодалдық жаулап алудай үлкен қарақшылыққа негізделген. Ол осы күнге дейін өзінің артықшылықтар жүйесін қорғау үшін мемлекеттік араласу арқылы қолдау көрсетілді, оның тіршілігін көзге елестету мүмкін емес" деп санайды. Индивидуалист анархист Бенджамин Такердің төрт монополиясына (жер, ақша, тарифтер және патенттер) қоса, Карсон мемлекет байларға көлік және байланыс субсидиялары түрінде ұйымдық орталықтандыруға субсидия беру арқылы да байлықты аударғанын айтады, ол шын лайсе́з-фе́р жүйесінде еңбек пен капиталдан пайда табу мүмкіндігі мардымсыз болады. Еңбек құнының теориясын қабылдамайтын және шекті құн теориясын қолдайтын анархокапиталистерден түскен сынға жауап ретінде Карсонның "Мұқтаждықты саяси экономикада зерттеу" еңбегінің теориялық бөлімдері шекті құн теориясын еңбек құнының теориясына енгізуге жасалған әрекет ретінде ұсынылады. Бұл есеп өзінің меншік құқығын жеке өзіне тиесілілік идеясынан шығаратын және топтар мен жеке тұлғалардың мүліктерімен кең ауқымды ad hoc араласуға рұхсат беретін салдарлы есептерден ерекшеленеді. Шартье бұл есепті жеке тұлғалардың ынтымақтастық байлықты қайта бөлуінің көбінесе моральдық талап екенін көрсететін табиғи құқық негізін беру үшін пайдаланады, бірақ мемлекеттік басқарумен белгілі бір үлестірім үлгісіне қол жеткізуге бағытталған емес, жеке тұлғалар мен жергілікті желілердің нақты жағдайларға жауабы ретінде. Шартье, анархокапиталистер жоққа шығаратын, мысалы, субсидиарлық сияқты табиғи құқық принциптеріне негізделген жұмыс орны демократиясы үшін егжей-тегжейлі аргументтерді ұсынады, оны моральдық тұрғыдан қажетті және әділетсіздіктің жойылған жағдайының ықтимал нәтижесі ретінде қорғайды. Ол сондай-ақ жер реформасына және жұмысшылардың фабрикаларды басып алуына қатысты табиғи құқық тәсілдерін талқылайды, оларды анархокапиталистер меншік иелерінің құқықтарын бұзу деп қарауы мүмкін. Анархокапиталистер зихи құқықты қолдайтындықтан, Шартье зихи құқыққа қарсылық білдіреді, оны жалпы зихи құқық теориясына сүйене отырып және жалпы зихи құқық есебін жасап, бойкоттарды дамытады.

Although laissez faire has been commonly associated with capitalism and anarcho capitalists advocate such a system, there is a similar left wing or socialist laissez faire system called free market anarchism, also referred to as free market anti capitalism and free market socialism to distinguish it from laissez faire capitalism. One first example of this is mutualism as developed by Pierre Joseph Proudhon in the 18th century, from which emerged individualist anarchism. Benjamin Tucker is one eminent American individualist anarchist who adopted a laissez faire system he termed anarchistic socialism in contraposition to state socialism. This tradition has been recently associated with contemporary scholars such as Kevin Carson, Roderick T. Long, Charles W. Johnson, Brad Spangler, Sheldon Richman, Chris Matthew Sciabarra and Gary Chartier, who are critics of laissez faire as commonly understood and instead argue that a truly laissez faire system would be anti capitalist and socialist. Murray Rothbard, who coined the term anarcho capitalism and advocated such philosophy, argued that the robber baron period, hailed by the right and despised by the left as a heyday of laissez faire, was not characterized by laissez faire at all, but it was in fact a time of massive state privilege accorded to capital. The doyen of modern American market oriented libertarianism and an Austrian School economist, Rothbard was initially an enthusiastic partisan of the Old Right, particularly because of its general opposition to war and imperialism. However, Rothbard had long embraced a reading of American history that emphasized the role of elite privilege in shaping legal and political institutions—one that was naturally agreeable to many on the left—and came increasingly in the 1960s to seek alliances on the left and especially with members of the New Left in light of the Vietnam War, the military draft and the emergence of the Black Power movement. Working with other radicals like Ronald Radosh and Karl Hess, Rothbard argued that the consensus view of American economic history, according to which a beneficent government has used its power to counter corporate predation, is fundamentally flawed. Rather, he argued that government intervention in the economy has largely benefited established players at the expense of marginalized groups, to the detriment of both liberty and equality. In tandem with his emphasis on the intimate connection between state and corporate power, he defended the seizure of corporations dependent on state largesse by workers and others. Rothbard ultimately broke with the left, allying himself instead with the burgeoning paleoconservative movement. This caused a divide between left Rothbardians and right Rothbardians, with most right Rothbardians identifying as anarcho capitalists, conservatives, paleoconservatives, paleolibertarians, propertarians or right libertarians whereas left Rothbardians and some thinkers associated with market oriented libertarianism, drawing on the work of Rothbard during his alliance with the left and on the thought of Karl Hess, came increasingly to identify with the left on a range of issues, including opposition to war, corporate oligopolies and state corporate partnerships as well as an affinity for cultural liberalism against Rothbard's later cultural conservatism and right wing populism. One variety of this kind of libertarianism has been a resurgent mutualism, incorporating modern economic ideas such as marginal utility theory into mutualist theory. Carson's Studies in Mutualist Political Economy helped to stimulate the growth of new style mutualism, articulating a version of the labor theory of value incorporating ideas drawn from Austrian economics. Some left Rothbardians are mutualists whereas other left Rothbardians and market oriented left libertarians have declined to embrace mutualist views of real property while sharing the mutualist opposition to corporate hierarchies and wealth concentration. Those left libertarians have placed particular emphasis on the articulation and defense of a libertarian theory of class and class conflict, although considerable work in this area has been performed by libertarians of other persuasions. Those left Rothbardians and libertarians maintain that because of its heritage and its emancipatory goals and potential radical market anarchism should be seen by its proponents and by others as part of the socialist tradition and that market anarchists like anarcho capitalists can and should call themselves socialists, echoing the language of libertarian socialists like American individualist anarchists Benjamin Tucker and Lysander Spooner and British Thomas Hodgskin. In response to claims from anarcho capitalists that he uses the term capitalism incorrectly, Kevin Carson says he is deliberately choosing to resurrect what he claims to be an old definition of the term in order to "make a point". He claims that "the term 'capitalism,' as it was originally used, did not refer to a free market, but to a type of statist class system in which capitalists controlled the state and the state intervened in the market on their behalf". Carson holds that "capitalism, arising as a new class society directly from the old class society of the Middle Ages, was founded on an act of robbery as massive as the earlier feudal conquest of the land. It has been sustained to the present by continual state intervention to protect its system of privilege without which its survival is unimaginable". In addition to individualist anarchist Benjamin Tucker's big four monopolies (land, money, tariffs and patents), Carson argues that the state has also transferred wealth to the wealthy by subsidizing organizational centralization in the form of transportation and communication subsidies, arguing that in a truly laissez faire system the ability to extract a profit from labor and capital would be negligible. In response to criticism from anarcho capitalists who reject the labor theory of value in favor of the subjective theory of value and support marginalism, the theoretical sections of Carson's Studies in Mutualist Political Economy are presented as an attempt to integrate marginalist critiques into the labor theory of value. This account is distinguished from anarcho capitalists who are propertarian and hold Lockean and neo Lockean views which deduce property rights from the idea of self ownership and from consequentialist accounts that might license widespread ad hoc interference with the possessions of groups and individuals. Chartier uses this account to ground a clear statement of the natural law basis for the view that solidaristic wealth redistribution by individual persons is often morally required, but as a response by individuals and grass roots networks to particular circumstances rather than as a state driven attempt to achieve a particular distributive pattern. Chartier advances detailed arguments for workplace democracy rooted in such natural law principles as subsidiarity which anarcho capitalists reject, defending it instead as morally desirable and as a likely outcome of the elimination of injustice rather than as something to be mandated by the state. He also discusses natural law approaches to land reform and to the occupation of factories by workers which anarcho capitalists may see as infringing on property owners' rights. Against anarcho capitalists who support intellectual property, Chartier objects on natural law grounds to intellectual property protections, drawing on his theory of property rights more generally and developing a general natural law account of boycotts.

Солшыл нарықтық анархизм

Солшыл нарықтық анархизм — индивидуалистік анархизмнің, либертариандық социализмнің және еркін нарықтық анархизмнің бір түрі. Анархокапитализмнен өзгешелігі, оның генеалогиясы Штайнер-Валлентиннің солшыл либертариандықтарымен елеулі дәрежеде байланысты, бұл дәстүрдің тамыры "Солшыл либертариандықтардың шығу тегі" кітабында суреттелген. Карсон стиліндегі солшыл либертариандық 19 ғасырдың мутуализміне және америкалық индивидуалистік анархистер Бенджамин Такер мен Лайсандер Спунер, сондай-ақ капитализмді сынға алып, еркін сауда мен ерте кәсіподақтарды қорғаған британдық Томас Ходжскиннің еңбектеріне негізделген. Мұндай нарықтық анархистер мен Жаңа солшылдар арасындағы қарым-қатынас 1960 жылдары дамып, қазіргі заманғы солшыл нарықтық анархизмнің негізін қалады. Солшыл нарықтық анархизм солшыл либертариандықпен сәйкес келеді, ал анархокапитализм оңшыл либертариандық түрі саналады. Анархокапиталистерден айырмашылығы, олар жеке меншік құқығын толыққанды қалыптастыру үшін еңбекті талап ету немесе табиғи ресурстармен біріктіру жеткіліксіз деп санайды, ал жеке меншікті қолдаушылар оны иелену және пайдалану нормалары бойынша, немесе геоистер мен геолобертариандар ұсынғандай, жергілікті немесе тіпті жаһандық қоғамға өтемақы төлеу шартымен жасайды. Байлық және әлеуметтік ықпалдың үлкен айырмашылықтары күш қолданудан және әсіресе мемлекеттік биліктен жерді ұрлау мен иемдену, ерекше артықшылықтарды алу және сақтаудан туындайды деп есептейтін бұл ағымның өкілдері мемлекеттің жойылуын жақтады. Олар мемлекетсіз қоғамда мемлекет қамтамасыз еткен артықшылықтар болмайды және мемлекет жасаған немесе төзімділік танытқан әділетсіздіктерді түзетуге болады деп санайды. Либертариандық ғалым Шелдон Ричманның айтуынша: "Солшыл либертариандар жұмысшылардың басшыларға қарсы бірігуін қолдайды, кедейлердің үкіметтік немесе тастап кеткен мүліктерді басып алуын қолдайды және корпоративтік артықшылықтарды осы артықшылықтарды қалай пайдалануға болады деген шектеулерден бұрын жоюды жөн көреді. Олар Walmart-ты корпоративтік сүйіспеншіліктің символы ретінде қарастырады, ол автокөлік жолдары мен мәжбүрлі сатып алу арқылы қолдау табады, жауапкершілігі шектеулі корпорацияның ойдан шығарылған тұлғасына күмәнмен қарайды және Үшінші әлемнің sweatshop-тарының "ең жақсы баламасы" болатынына күмән келтіреді". Солшыл либертариандар сайлау саясатынан аулақ жүреді, үкімет арқылы жұмыс істейтін стратегияларға сенімдері аз. Олар мемлекетпен жұмыс істеудің баламалы институттары мен әдістерін дамытуды жөн көреді. Солшыл либертариандық философ Родерик Т. Лонг "жұмыскерлердің бірлігін құруды" жақтады. "Бір жағынан, бұл ресми ұйымдастыруды, соның ішінде кәсіподақ құруды білдіреді, бірақ мен "кәсіподақтардың" қалыптасқан моделі туралы емес, ескі үлгідегі, жұмысшы табына ғана емес, кәсіподақ мүшелеріне де берілген, жұмысшылардың автономиясына қызығушылық танытатын, үкіметтік қолдау емес, нағыз кәсіподақтар туралы айтып отырмын". Лонг жағдайды былайша сипаттады: Қазіргі заманғы солшыл нарықтық анархистер үкіметтік емес билік қатынастарына қарсы тұратын әртүрлі мәдени қозғалыстарға анархокапиталистерге қарағанда көбірек жанашырлық танытады. Родерик Т. Лонг және Чарльз В. Джонсон сияқты солшыл нарықтық анархистер радикалдық либерализм мен феминизммен 19 ғасырдың одағын қалпына келтіруді талап етті. Дәрі-дәрмектерді тыйым салуға, қару-жараққа бақылауға, азаматтық бостандықтарды бұзуға және соғысқа қарсы тұруды қоса алғанда, ұқсас көзқарастарды қабылдағанда, солшыл нарық анархистері өзін-өзі танытқан анархокапиталистерге қарағанда феминизм, гендер және жыныстық қатынас, тап, иммиграция және экология сияқты әртүрлі мәселелерде айқын солшыл ұстанымдарды қабылдауға көбірек бейім. Бұл тақырыптарға қатысты әсіресе әсерлі болды Лонг, Джонсон, Крис Мэтью Скиабара және Артур Сильбер. Анархокапитализмнен айырмашылығы, солшыл нарықтық анархизмде заңды меншік құқықтарының қандай екендігі туралы қатаң келісім жоқ. Ротбардтық, георгистік, мутуалистік және утилитарлық тәсілдермен заңды меншік талаптарын анықтауға дәлелдер келтірілді. Бұл айырмашылықтар полицентрикалық заң сияқты талқылау механизмдері арқылы шешіледі. Анархокапиталистерден айырмашылығы, солшыл нарық анархистері ортақ мүлікті сақтаудың жолы ортақ игіліктерді сақтау екенін мойындайды. Нарықтық анархистер анархизмнің тарихи тұрғыдан социалистік және капитализмге қарсы қозғалыспен байланысты екенін мойындайды, анархокапиталистер капитализмді ашық түрде жоққа шығарып, жаһандық капитализмге қарсы қозғалысқа қосылуы керек екенін айтады, өйткені олар капитализмді еркін нарық деп түсінеді, ал қазіргі капитализмді сынға түсіреді, проблеманың себебі жемқорлық және мемлекеттік капитализмде екенін көрсетеді. Соңғысы анархистер тарапынан мемлекеттік социализмді мемлекеттік капитализмнің бір түрі ретінде сынау үшін қолданылады. 20 ғасырдағы Марксистік-Лениндік мемлекеттердің салдарынан социализм мемлекеттік социализммен шатастырылғандай, капитализм 18 ғасырда капитал иелеріне артықшылықтар берілген саяси жүйе ретінде анықталғанда, еркін нарықтан шатастырылған. Солшыл нарықтық анархистер капитализмнің өмір сүруі үшін мемлекетке мұқтаж екенін және ол әрдайым мемлекеттік капитализм ретінде қарастырылғанын айтады. Бұл анархистер Адам Смит сияқты классикалық экономистер үшін еркін нарық үкіметтік немесе әлеуметтік араласудан бос нарық емес, барлық түрдегі экономикалық артықшылықтардан, монополиялардан және жасанды тапшылықтан бос екенін атап көрсетеді, яғни экономикалық рента, яғни толық бәсекелестіктің болмауынан туындаған пайданы барынша азайту немесе жою қажет. Бұл анархистер нағыз еркін нарық немесе laissez-faire жүйесі капитализмге қарағанда социализм аясында жақсы қызмет етеді деп санайды. Олар соқталған жаһандануға қарсы қозғалыстың бастаушыларының бірі болды. 18 маусым 1999 жылғы "Капитализмге қарсы карнавал" жалпы жаһандануға қарсы наразылықтардың біріншісі саналады. WOMBLES сияқты анархистер кейде келесі наразылықтарды жоспарлауға, ұйымдастыруға және қатысуға маңызды рөл атқарды. Наразылықтар әдетте анархистік тікелей әрекет принципі бойынша ұйымдастырылды, тактикалық ойын-сауықтан бастап қара блокадаларға дейінгі әртүрлі әрекеттерге төзімділікпен қарастырылды.

Left wing market anarchism is a form of individualist anarchism, libertarian socialism and free market anarchism as distinct from anarcho capitalism, whose genealogy overlaps to a significant degree with that of Steiner–Vallentyne left libertarianism as the roots of that tradition are sketched in the book The Origins of Left Libertarianism. Carson–Long style left libertarianism is rooted in 19th century mutualism and in the work of figures such as American individualist anarchists Benjamin Tucker and Lysander Spooner and Thomas Hodgskin, a British critic of capitalism and defender of free trade and early trade unions. Relationships between such market anarchists and the New Left thrived in the 1960s, laying the groundwork for modern left wing market anarchism. Left wing market anarchism identifies with left libertarianism whereas anarcho capitalism is considered a form of right libertarianism. Unlike anarcho capitalists, they believe that neither claiming nor mixing one's labor with natural resources is enough to generate full private property rights and those who support private property do so under occupation and use property norms as in mutualism or under the condition that recompense is offered to the local or even global community as advocated by geoists and geolibertarians. Arguing that vast disparities in wealth and social influence result from the use of force and especially state power to steal and engross land and acquire and maintain special privileges, members of this thought typically urge the abolition of the state. They judge that in a stateless society, the kinds of privileges secured by the state will be absent and injustices perpetrated or tolerated by the state can be rectified. According to libertarian scholar Sheldon Richman:
blockquote|Left libertarians favor worker solidarity vis à vis bosses, support poor people's squatting on government or abandoned property, and prefer that corporate privileges be repealed before the regulatory restrictions on how those privileges may be exercised. They see Walmart as a symbol of corporate favoritism—supported by highway subsidies and eminent domain—view the fictive personhood of the limited liability corporation with suspicion, and doubt that Third World sweatshops would be the "best alternative" in the absence of government manipulation. Left libertarians tend to eschew electoral politics, having little confidence in strategies that work through the government. They prefer to develop alternative institutions and methods of working around the state. Left libertarian philosopher Roderick T. Long is an advocate of "build[ing] worker solidarity. On the one hand, this means formal organisation, including unionization – but I'm not talking about the prevailing model of "business unions," [ ] but real unions, the old fashioned kind, committed to the working class and not just union members, and interested in worker autonomy, not government patronage". In particular, Long has described the situation as follows:

Contemporary left wing market anarchists show markedly more sympathy than anarcho capitalists towards various cultural movements which challenge non governmental relations of power. Left wing market anarchists such as Roderick T. Long and Charles W. Johnson have called for a recovery of the 19th century alliance with radical liberalism and feminism. While adopting similar views, including opposition to drug prohibition, gun control, civil liberties violations and war, left wing market anarchists are more likely than most self identified anarcho capitalists to take more distinctively leftist stances on issues as diverse as feminism, gender and sexuality, class, immigration and environmentalism. Especially influential regarding these topics have been scholars including Long, Johnson, Chris Matthew Sciabarra and Arthur Silber. Unlike anarcho capitalism, left wing market anarchism also does not have any strict agreement what constitutes legitimate property titles. Arguments have been made for Rothbardian, Georgist, mutualist and utilitarian approaches to determining legitimate property claims. Those discrepancies are resolved through deliberation mechanisms like the polycentric law. Unlike anarcho capitalists, left wing market anarchists recognize the importance of property held and managed in common as a way of maintaining common goods. Market anarchists recognize that anarchism has been historically identified with the socialist and anti capitalist movement, arguing that anarcho capitalists should explicitly reject capitalism and identify with the global anti capitalist movement since by capitalism they mean the free market rather than actually existing capitalism, of which they are critics rather than capitalism itself, arguing that the problem rests on cronyism and state capitalism. The latter is used by anarchists to criticize state socialism as nothing more than state capitalism. Much like socialism has been conflated with state socialism in the 20th century due to Marxist–Leninist states, capitalism has been similarly conflated with the free market when capitalism was coined in the 18th century to mean a construed political system built on privileges for the owners of capital. Left wing market anarchists argue that capitalism necessarily rest on the state to survive and that it was always seen as what would be later termed state capitalism. Those anarchists make the point that free market for classical economists such as Adam Smith did not mean a market free from government or social interference as it is now commonly assumed or as anarcho capitalists argue, but rather free from all forms of economic privilege, monopolies and artificial scarcities, implying that economic rents, i. e. profits generated from a lack of perfect competition, must be reduced or eliminated as much as possible through free competition. Those anarchists argue that a true free market or laissez faire system would be better served under socialism rather than capitalism. were among the instigators of the so called anti globalization movement. The Carnival Against Capitalism on 18 June 1999 is generally regarded as the first of the major anti globalization protests. Anarchists such as the WOMBLES have on occasion played a significant role in planning, organising and participating in subsequent protests. The protests tended to be organised on anarchist direct action principles with a general tolerance for a range of different activities ranging from those who engage in tactical frivolity to the black blocs.